Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Γ΄ 8:46

Βλέποντας δε ξεκάθαρα την πλάνη που συνέβη σχετικά με αυτόν σε ολόκληρο τον λαό της περιτομής, και ότι δεν υπάρχει άνθρωπος που δεν θα αμαρτήσει, ακόμη και αν θεωρείται ο δικαιότερος όλων, προσθέτει: «όλοι εμείς πλανηθήκαμε ως πρόβατα· ο άνθρωπος αποπλανήθηκε από τον δρόμο του· και ο Κύριος τον παρέδωσε για τις αμαρτίες μας»· και τα όσα ακολουθούν αυτά, τα οποία αναμφίβολα καταδεικνύεται ότι έχουν εκπληρωθεί αποκλειστικά και μόνο στο πρόσωπο του Σωτήρος ημών Ιησού. Γι' αυτό και είναι άξιο απορίας ως προς την πώρωσή τους το γεγονός ότι όσοι από τον παλαιό λαό δεν τον αποδέχονται, προφασίζονται τα όσα διέπραξαν εναντίον του, για τα οποία συνηθίζουν να χλευάζουν και να διασύρουν, θεωρώντας ότι υπέστη πάθη μη αντάξια της φροντίδας του Θεού γι' αυτόν· ενώ σαφώς, επιπλέον των όσων έχουν λεχθεί, ο προφήτης αναφωνεί γι' αυτόν, ότι «οδηγήθηκε ως πρόβατο στη σφαγή, και όπως ο αμνός παραμένει άφωνος ενώπιον εκείνου που τον κείρει, έτσι δεν ανοίγει το στόμα του»· και ότι «αίρεται από τη γη η ζωή του».

ΚΑΝΟΝΑΣ ΡΚΣΤ'. Αποφασίστηκε ότι, οποιοσδήποτε πει ότι στην Κυριακή Προσευχή οι άγιοι λέγουν το «άφες ημίν τα οφειλήματα ημών» επειδή δεν το λέγουν υπέρ του εαυτού τους –δεδομένου ότι σε αυτούς δεν είναι πλέον αναγκαία αυτή η αίτηση– αλλά υπέρ των άλλων, των αμαρτωλών που υπάρχουν στον λαό τους, και ότι δεν λέγει ο καθένας από τους αγίους «άφες μοι τα οφειλήματά μου», αλλά «άφες ημίν τα οφειλήματα ημών», ώστε να νοείται ότι ο δίκαιος παρακαλεί μάλλον υπέρ των άλλων παρά υπέρ του εαυτού του, ας είναι αναθεματισμένος. Διότι άγιος και δίκαιος ήταν ο απόστολος Ιάκωβος, όταν έλεγε: «Διότι σε πολλά σφάλλουμε όλοι». Επειδή, για ποιο λόγο προστίθεται το «όλοι», αν όχι για να εναρμονιστεί αυτή η έννοια και με τον ψαλμό όπου αναγιγνώσκεται: «Μην εισέλθεις σε κρίση με τον δούλο σου, διότι ουδείς ζωντανός θα δικαιωθεί ενώπιόν σου»; Και στην προσευχή του σοφότατου Σολομώντα: «Δεν υπάρχει άνθρωπος που δεν αμάρτησε». Και στο βιβλίο του αγίου Ιώβ: «Στο χέρι κάθε ανθρώπου βάζει σημάδι, ώστε κάθε άνθρωπος να γνωρίσει την ασθένειά του». Εξού και ο άγιος και δίκαιος προφήτης Δανιήλ λέγει στον πληθυντικό: «Αμαρτήσαμε, ανομήσαμε» και τα υπόλοιπα, τα οποία εκεί ταπεινόφρονα και αληθινά ομολογεί, για να μη νομιστεί, όπως κάποιοι αντιλαμβάνονται αυτό, ότι μιλάει όχι για τις δικές του αμαρτίες, αλλά μάλλον για τις αμαρτίες του λαού του.

Ερμηνεία. Και αυτός ο Κανόνας αναφέρεται στην ίδια με την ανωτέρω φρενοβλάβεια των Πελαγιανών· διότι τους αναθεματίζει επειδή λένε ότι οι άγιοι, όταν αναφέρουν στην Κυριακή προσευχή, το Πάτερ ημών, τα λόγια αυτά, «Άφες εις ημάς τας αμαρτίας μας», δεν τα λένε για τον εαυτό τους, επειδή οι ίδιοι δεν χρειάζονται τέτοια δέηση ως απαθείς και αναμάρτητοι, αλλά τα λένε για τις αμαρτίες των άλλων· διότι και ο άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος λέει: Πολλά σφάλλουμε όλοι μας. Και ο Δαβίδ: Μην έλθεις, Κύριε, σε κρίση με τον δούλο σου, επειδή κανένας ζωντανός άνθρωπος δεν μπορεί να φανεί δίκαιος ενώπιόν σου. Και ο Σολομών στην προσευχή που έκανε προς τον Θεό, αφού έχτισε τον ναό, λέει: Δεν υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο, ο οποίος να μην αμάρτησε. Και ο Ιώβ: Κατασφραγίζει τα χέρια του ανθρώπου, για να γνωρίσει κάθε άνθρωπος την ασθένειά του. Αλλά και ο προφήτης Δανιήλ προσευχόμενος, λέει μεν πρώτα στον πληθυντικό: Αμαρτήσαμε, ανομήσαμε· έπειτα προσθέτει στον ενικό ότι: Εξομολογούμουν τις αμαρτίες μου και τις αμαρτίες του λαού μου· και αυτό το λέει τόσο καθαρά, για να μη νομίσει κανείς ότι μίλησε για τις αμαρτίες του λαού του και όχι για τις δικές του, επιστομίζοντας προφητικά εκείνους που επρόκειτο κακώς να πουν κάτι τέτοιο.