Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΕΤΡΟΥ 1:16

«Διότι η δρόσος που προέρχεται από εσένα, είναι θεραπεία για αυτούς.» Εφόσον, λοιπόν, βαδίζουμε προς την αιώνια ζωή και πρόκειται να επιστρέψουμε στην αρχική κατάσταση, ας αναδείξουμε τους εαυτούς μας άξιους να συνυπάρχουμε με τον Χριστό. Διότι είναι γραμμένο: «Να είστε άγιοι, επειδή εγώ είμαι άγιος». Και, όπως λέει ο μαθητής Του: «Αν επικαλείσθε ως Πατέρα Εκείνον που κρίνει απροσωπόληπτα σύμφωνα με το έργο του καθενός, με φόβο ας συμπεριφερθούμε κατά τον χρόνο της επίγειας διαμονής μας»· γνωρίζοντας καλά ότι τα πράγματα αυτού του βίου είναι μικρά, μαραίνονται εύκολα, χάνονται εντελώς και παρέρχονται όμοια με σκιές· ενώ τα αγαθά του Θεού είναι ακλόνητα, καλά στερεωμένα και παραμένουν αιώνια σε αυτούς που τα λαμβάνουν. Όσο, λοιπόν, το επιτρέπει ο καιρός, ας αποβάλουμε τους σαρκικούς και τους ψυχικούς μολυσμούς.

Διότι είναι γραμμένο: «Αλίμονο σε εκείνους που εκτελούν το έργο του Κυρίου με αμέλεια». Εάν λοιπόν και αυτή καθαυτή η πράξη δεν μένει ατιμώρητη, αν δεν εκτελείται με επιμέλεια, ποια τιμωρία θα ακολουθήσει εκείνους που έχουν εντελώς παρεκκλίνει στο σημείο να μη θέλουν καθόλου να την πράξουν; Εμπρός λοιπόν, όπως ακριβώς είπε ένας από τους μαθητές του Σωτήρος, «Αφού αναζωστείτε τις οσφύες της διανοίας σας, μένοντας νηφάλιοι, να ελπίσετε απόλυτα στη χάρη που σας προσφέρεται κατά την αποκάλυψη του Ιησού Χριστού», χωρίς να συμμορφώνεστε με τις προηγούμενες επιθυμίες που είχατε μέσα στην άγνοιά σας, αλλά, σύμφωνα με τον Άγιο που σας κάλεσε, να γίνετε και εσείς άγιοι σε όλη τη διαγωγή σας. Διότι είναι γραμμένο ότι «Θα είστε άγιοι, επειδή εγώ είμαι άγιος». Διότι, όπως ακριβώς για τους κυβερνήτες των επίγειων πραγμάτων, οι πιο γνωστοί και από τους πιο στενούς συνεργάτες τους είναι όσοι είναι εξαιρετικά τολμηροί και έμπειροι στον πόλεμο, και εκείνοι που συνηθίζουν να διακρίνονται ιδιαίτερα στις πολεμικές παρατάξεις· έτσι και για τον πανάγιο Θεό, φίλοι θα ονομαστούν και κοντά Του θα βρίσκονται κατά τη διάθεση, όχι εκείνοι που έχουν εμπλακεί στις ακαθαρσίες της σάρκας και είναι περισσότερο προσκολλημένοι στις μέριμνες της παρούσας ζωής, αλλά εκείνοι που διαπρέπουν με τη λαμπρότητα των αρετών. Έπειτα, τι θα μπορούσε να υπάρχει, για όσους συνηθίζουν να σκέφτονται ορθά, καλύτερο από το να βρίσκονται σε αυτήν την κατάσταση; Ακόμη κι αν αναφέρει κάποιος τον επίγειο πλούτο, αυτός δεν είναι ασφαλής, δεν είναι με κανέναν τρόπο σταθερός και κινείται σαν σε ένα ολισθηρό μονοπάτι.

Αποδίδοντας δε πάλι το πρόσωπο του Φαραώ στη θεομάχο και αντίπαλη δύναμη, δηλαδή στον Σατανά, λέμε ότι το δυνατό και παράλληλα συνετό γένος του είναι μισητό και άκρως εχθρικό. Διότι δεν θα ανεχόταν τον ζυγό του, ούτε θα υπέκυπτε τον αυχένα στα ανόσια βουλεύματά του. Αντιθέτως, αντιστέκεται και αντιπαρατάσσεται γενναία, έχοντας την πνευματική πανοπλία, και με τις προσπάθειες προς την αρετή λαμπρύνει πάντοτε τη δική του ζωή. Το θηλυκό στοιχείο, όμως, είναι, όπως είπα, μαλθακό, ασύνετο και αδρανές, άπειρο στον πόλεμο, με παραλυμένα χέρια, χωρίς να γνωρίζει τοξοβολία και χωρίς να μπορεί να αρμοστεί με τα όπλα της δικαιοσύνης. Αυτό αγαπά και αποδέχεται, και προς αυτό ρέπει ολοκληρωτικά· διότι τιμά, όπως είπα, το άνανδρο και άτολμο στη μάχη γένος. Επομένως, όπως λέει ο θεσπέσιος Μελωδός: «Να φέρεστε με ανδρεία και ας κραταιώνεται η καρδιά σας, όλοι εσείς που ελπίζετε στον Κύριο». Και με ποιον τρόπο θα το κατορθώσουμε αυτό, μας το υποδεικνύει ο μαθητής του Χριστού λέγοντας: «Γι' αυτό, αφού αναζώσετε τις οσφύες της διανοίας σας, μένοντας τέλεια νηφάλιοι, ελπίστε στη χάρη που σας προσφέρεται με την αποκάλυψη του Ιησού Χριστού· ως τέκνα υπακοής, μην συμμορφώνεστε με τις προηγούμενες επιθυμίες της εποχής της άγνοιάς σας, αλλά, σύμφωνα με τον Άγιο που σας κάλεσε, να γίνετε και εσείς άγιοι σε όλη τη διαγωγή σας· διότι είναι γραμμένο: Να είστε άγιοι, επειδή εγώ είμαι άγιος».

Αλλά φοβάσαι, επειδή τυγχάνει ηγούμενος; Γνώριζε ότι υπόκειται σε ανώτερο άρχοντα, ο οποίος θα εξετάσει τα έργα του καθενός και θα ερευνήσει τις προθέσεις. Αυτά δε τα λέω όχι κρίνοντας, μη γένοιτο, αλλά συμπάσχοντας ως συστρατιώτης· διότι είναι γραμμένο: σε πολλά σφάλλουμε όλοι. Διότι, εάν ο Θεός που μας έπλασε και ένωσε στον εαυτό Του τη σάρκα δεν καταδεχόταν να βαδίσει φανερά επί της γης και δια του ευλογημένου και αγίου βήματός Του να αγιάσει τη γη, θα θεωρούσα ότι μολύνω και αυτήν την ίδια τη γη από το πλήθος των ανομιών μου. Έχουμε δε την εντολή να νουθετούμε και να παρακαλούμε ο ένας τον άλλον με τον λόγο της αληθείας. Ας μην ανταλλάξουμε λοιπόν τη ζωή με τον θάνατο, ούτε τα άφθαρτα με τα φθαρτά, για να μη φανούμε πιο άλογοι από τα άλογα ζώα. Αλλά ως λογικά όντα ας ακούσουμε τη φωνή του Θεού που μας έπλασε, ο οποίος λέει: άγιοι να είστε, διότι εγώ είμαι άγιος. Διότι απομένει ακόμη πολύ λίγος χρόνος και έρχεται το φοβερό πρόσταγμα να ληφθεί η ψυχή από το σώμα.

Ας εγκαταλείψουμε, λοιπόν, τις ακανθοφόρες επιθυμίες με τον σώφρονα λογισμό, ανακόπτοντας τις ορμές των φιλήδονων λογισμών, διότι έχει γραφτεί: να είστε άγιοι, διότι εγώ είμαι άγιος· ώστε, με τη χάρη του Σωτήρα μας Θεού, να επιτύχουμε την άφθαρτη ζωή, καθώς ο Κύριος θα λησμονήσει τις αμαρτίες μας χάρη στους οικτιρμούς Του και στη δική μας επιστροφή και ειλικρινή μετάνοια. Διότι, ακόμη και αν κάποιος από εκείνους που θεωρείται ότι έχουν κοπιάσει περισσότερο γογγύσει για την πολυευσπλαχνία του Δεσπότη, επειδή έγινες γρήγορα δεκτός, υπέρ σου θα απολογηθεί ο ίδιος ο Κύριος όλης της κτίσεως λέγοντας: φίλε, δεν σε αδικώ· δεν συμφώνησες μαζί μου για ένα δηνάριο; Πάρε το δικό σου και πήγαινε. Θέλω δε να δώσω σε αυτόν τον τελευταίο, όπως ακριβώς και σε εσένα. Ο Θεός είναι εκείνος που δικαιώνει, ποιος είναι εκείνος που κατακρίνει; Σε Αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Διότι, ιδού, σου υπέδειξα την οδό των εντολών του Κυρίου, και δεν απέκρυψα τίποτα ώστε να μη σου αναγγείλω ολόκληρη τη βουλή του Θεού. Και εγώ μεν έχω ήδη εκπληρώσει τη διακονία μου προς εσένα· στο εξής λοιπόν, εσύ ο ίδιος, αφού αναζώσεις την οσφύ της διανοίας σου, σύμφωνα με τον Άγιο που σε κάλεσε, γίνε και εσύ άγιος σε όλη σου την αναστροφή. Διότι «να γίνετε άγιοι, επειδή εγώ είμαι άγιος», λέγει ο Κύριος. Γράφει δε και ο κορυφαίος των αποστόλων: «Εάν», λέγει, «επικαλείσθε ως Πατέρα εκείνον που κρίνει απροσωπόληπτα σύμφωνα με το έργο του καθενός, να αναστραφείτε με φόβο κατά τον χρόνο της παροικίας σας, γνωρίζοντας ότι δεν λυτρωθήκατε από τη μάταιη πατροπαράδοτη αναστροφή σας με φθαρτά πράγματα, με άργυρο ή χρυσό, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού αμώμου και ασπίλου».

Γι' αυτό και εγώ έκρινα δίκαιο να μη μιλήσω σήμερα από τον εαυτό μου προς την αγάπη σας, αλλά από όσα εκείνοι διδάσκουν θεόπνευστα, να παρουσιάσω ενώπιόν σας λίγα από τα πολλά προς υπενθύμισή σας. Από αυτά, πρώτος συμβουλεύει ο θείος και αδελφόθεος Ιάκωβος: «Ποιο είναι το όφελος, αδελφοί μου», λέει, «εάν κάποιος λέει ότι έχει πίστη, αλλά δεν έχει έργα; Μήπως μπορεί η πίστη να τον σώσει; Αλλά θα πει κάποιος: εσύ έχεις πίστη και εγώ έχω έργα. Δείξε μου την πίστη σου από τα έργα σου, και εγώ θα σου δείξω την πίστη μου από τα έργα μου. Εσύ πιστεύεις ότι ο Θεός είναι ένας· καλά κάνεις. Και τα δαιμόνια πιστεύουν και φρίττουν. Θέλεις να μάθεις, ώ άνθρωπε κενέ, ότι η πίστη χωρίς τα έργα είναι νεκρή;». Μάθε ότι «ο Αβραάμ ο πατέρας μας δικαιώθηκε από τα έργα, όταν προσέφερε τον γιο του Ισαάκ στο θυσιαστήριο. Βλέπεις ότι η πίστη ολοκληρώθηκε από τα έργα;». «Βλέπετε ότι ο άνθρωπος δικαιώνεται από τα έργα και όχι από την πίστη» μόνο; «Γι' αυτό, αφού περιζωστείτε τις οσφύες της διανοίας σας» με νήψη, λέει ο θείος Πέτρος, «στηρίξτε την τέλεια ελπίδα σας στη χάρη που σας προσφέρεται με την αποκάλυψη του Ιησού Χριστού, ως τέκνα υπακοής, μη συμμορφούμενοι με τις προηγούμενες επιθυμίες της εποχής της άγνοιάς σας, αλλά σύμφωνα με τον Άγιο που σας κάλεσε, γίνετε και εσείς άγιοι σε όλη τη διαγωγή σας, διότι είναι γραμμένο: να γίνετε άγιοι, διότι εγώ είμαι άγιος».

Και πρόσεξέ μου την ακρίβεια των ευαγγελικών λόγων, πώς μας διδάσκει ξεκάθαρα τα γνωρίσματα των πιστών, ώστε να αναγνωρίζουμε ο καθένας και τον εαυτό του και τους συνανθρώπους του. Όσοι δε τον δέχθηκαν, λέει, δηλαδή όσοι τον ομολόγησαν μέσω της πίστεως ως Θεό και όχι μόνο ως άνθρωπο, τους έδωσε την εξουσία να γίνουν τέκνα Θεού μέσω του βαπτίσματος, ελευθερώνοντάς τους από την τυραννία του διαβόλου. Έτσι ώστε, όχι μόνο να είναι πιστοί, αλλά, εάν επιθυμούν να πορεύονται σύμφωνα με τις εντολές του, να αποκτούν επιπλέον και την αγιότητα μέσω της εφαρμογής των εντολών, όπως λέει σε άλλο σημείο: «Να γίνετε άγιοι, διότι εγώ είμαι άγιος», και πάλι: «Να γίνετε οικτίρμονες, όπως και ο Πατέρας σας ο επουράνιος είναι οικτίρμων». Έπειτα, μετά από αυτά, φανερώνει και τον τρόπο της υιοθεσίας, λέγοντας: «Οι οποίοι δεν γεννήθηκαν από αίματα, ούτε από θέλημα σαρκός, ούτε από θέλημα ανδρός, αλλά από τον Θεό». Γέννηση εδώ ονομάζει την πνευματική αλλοίωση, η οποία ενεργείται και καθίσταται ορατή στο βάπτισμα του Αγίου Πνεύματος, καθώς ο ίδιος ο αψευδής Κύριος λέει τα εξής: «Ο μεν Ιωάννης βάπτισε με νερό, εσείς όμως θα βαπτιστείτε με Άγιο Πνεύμα». Μέσα σε αυτό, λοιπόν, όσοι βαπτίζονται, γίνονται φως μέσα στο φως και αναγνωρίζουν εκείνον που τους γέννησε· διότι τον βλέπουν.

Σε καμία περίπτωση. Διότι ήλιος χωρίς φως, πώς θα μπορούσε να ονομαστεί ήλιος; Και άνθρωπος χωρίς τη μετοχή του Παναγίου Πνεύματος, πώς θα μπορούσε να κληθεί άγιος; «Γίνετε λοιπόν, είπε ο Κύριος, άγιοι, διότι εγώ είμαι άγιος», προτρέποντας, τρόπον τινά, ο Εύσπλαγχνος εμάς που βρισκόμαστε μέσα στις αμαρτίες να τον μιμηθούμε μέσω των έργων, λέγοντας: «Απομακρυνθείτε από τα κακά και πράξτε όλα τα καλά, επιδιώξτε κάθε αρετή στο μέτρο των δυνατοτήτων σας και γίνετε άγιοι όσο σας είναι εφικτό, εάν βέβαια θέλετε να έχετε κοινωνία μαζί μου. Διότι εγώ είμαι άγιος, δηλαδή καθαρός και αμόλυντος. Αυτά τα έχω εκ φύσεως, ενώ εσείς, απέχοντας από τον μολυσμό των αμαρτιών μέσα από την εργασία των εντολών και γινόμενοι μέτοχοί μου με τη χάρη του Πνεύματος, τότε θα είστε και εσείς άγιοι». Διότι αυτό ακριβώς φανερώνει το «γίνεσθε».