Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΕΤΡΟΥ 1:19

Ας απομακρυνθεί λοιπόν από τις διάνοιές μας, όπως από ναό του Θεού, η δύσοσμη ηδονή, και ας αναδίδεται μάλλον, σαν θυμίαμα, η ευωδία της εγκράτειας, και ας προσφέρουμε «τα σώματά μας ως θυσία ζωντανή, άγια, ευάρεστη στον Θεό, που είναι η λογική μας λατρεία»· διότι εξαγοραστήκαμε «όχι με φθαρτά, με ασήμι ή χρυσό, αλλά με τίμιο αίμα», σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί· επομένως ας υπηρετήσουμε Εκείνον που μας εξαγόρασε, σε Αυτόν ας προσφέρουμε τους εαυτούς μας με υπακοή, «και τα μέλη μας ως όπλα δικαιοσύνης στον Θεό»· διότι έχει γραφτεί ότι «το δε σώμα δεν προορίζεται για την πορνεία αλλά για τον Κύριο, και ο Κύριος για το σώμα».

Επειδή λοιπόν, λέει, αγοραστήκατε με τίμημα και «δεν λυτρωθήκατε με φθαρτά, με ασήμι ή με χρυσάφι», αλλά μάλλον με το τίμιο αίμα του Χριστού «ως αμνού άμωμου και άσπιλου», ας υποτασσόμαστε μάλλον στους δικούς του νόμους. <Σχετικά δε με τα ειδωλόθυτα, γνωρίζουμε ότι όλοι έχουμε γνώση.> Επειδή οι πιστοί στην Κόρινθο ήταν πεπεισμένοι ότι ο Θεός είναι κατά φύση ένας και μόνος, και ότι τα είδωλα δεν είναι θεοί, και περιγελούσαν εκείνους που θυσίαζαν σε αυτά λέγοντας ότι το ιερόθυτο δεν είναι απολύτως τίποτα, και τα έτρωγαν αδιακρίτως χωρίς να θεωρούν ότι προκύπτει κανένας μολυσμός από αυτό· σκανδάλιζαν όμως τους ασθενείς στην πίστη, οι οποίοι νόμιζαν ότι δεν προσβάλλουν τον Θεό εάν τιμούσαν τις εορτές των ειδώλων· για τον λόγο αυτόν ο Παύλος τα ανακόπτει αυτά, θέλοντας οι πιστοί να είναι προσηλωμένοι σε έναν σκοπό, λατρεύοντας μόνο τον πανάγιο Θεό. <Γνωρίζουμε ότι κανένα είδωλο δεν έχει υπόσταση στον κόσμο.> Για εκείνους που δεν αναγνωρίζουν καθόλου τα είδωλα, ή και για εκείνους που γνωρίζουν ακριβώς ότι είναι απλά ξύλα και πέτρες, δεν υπάρχει κανένα είδωλο στον κόσμο, διότι δεν τα θεωρούν καθόλου άξια λόγου, αλλά σκεπτόμενοι έτσι, πιστεύουν σε έναν Θεό και Πατέρα από τον οποίο προέρχονται τα πάντα, και σε έναν Κύριο Ιησού Χριστό μέσω του οποίου έγιναν τα πάντα.

Ευθείες λοιπόν είναι οι οδοί του Χριστού, και αυτός οικοδόμησε την άγια πόλη, δηλαδή την Εκκλησία, στην οποία και ο ίδιος διαμένει· διότι κατοικεί εν αγίοις, και έχουμε γίνει ναοί του ζωντανού Θεού, έχοντας τον Χριστό μέσα μας μέσω της μετοχής του Αγίου Πνεύματος. Έχει θεμελιώσει λοιπόν την Εκκλησία, όντας ο ίδιος το θεμέλιο, πάνω στο οποίο και εμείς εποικοδομούμαστε, ως λίθοι πολυτελείς και πολύτιμοι σε ναό άγιο, σε κατοικητήριο του Θεού εν πνεύματι. Και η Εκκλησία είναι εντελώς ακλόνητη, επειδή έχει τον Χριστό ως θεμέλιο και ακατάσειστο βάθρο· «Διότι ιδού», λέει, «θέτω στα θεμέλια της Σιών λίθο εκλεκτό, ακρογωνιαίο, πολύτιμο, και εκείνος που πιστεύει σε αυτόν, δεν θα καταντροπιαστεί». Αυτός λοιπόν που θεμελίωσε την Εκκλησία, ανέστρεψε και την αιχμαλωσία του λαού του. Διότι, ενώ εμείς πάνω στη γη τυραννιόμασταν τόσο από τον Σατανά όσο και από την αμαρτία, μας έσωσε και μας απάλλαξε, και μας έθεσε κάτω από τον δικό του ζυγό· αλλά όχι με λύτρα, ούτε με δώρα· διότι, όπως λέει ο μαθητής του, «Δεν λυτρωθήκαμε από τη μάταιη πατροπαράδοτη διαγωγή μας με φθαρτά πράγματα, με ασήμι ή με χρυσό, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου». Επειδή έδωσε για εμάς το δικό του αίμα, και δεν ανήκουμε στους εαυτούς μας, αλλά σε Εκείνον που μας εξαγόρασε και μας έσωσε.

Διότι ο μονογενής Λόγος του Θεού εκένωσε θεληματικά τον εαυτό του, γινόμενος άνθρωπος· υπέμεινε δε και τον σταυρό, καταφρονώντας την ντροπή, και έδωσε την ψυχή του ως αντάλλαγμα για τη ζωή όλων, και απέκτησε για τον Θεό και Πατέρα την υφήλιο με το αίμα της αιώνιας διαθήκης, της οποίας τύπος ήταν αυτό που ραντίστηκε στους παλαιότερους μέσω του πάνσοφου Μωυσή. Διότι, όπως λέει, αφού ο Μωυσής πήρε το αίμα, ράντισε «και το ίδιο το βιβλίο και όλο τον λαό», λέγοντας: «Αυτό είναι το αίμα της διαθήκης που συνήψε ο Θεός με εσάς». Αλλά εκείνα μεν ήταν τύποι και διαμόρφωση της αλήθειας· τώρα πλέον η αλήθεια είναι ο Χριστός, ο οποίος μας αγόρασε όλους με το αίμα της διαθήκης. Διότι έχουμε λυτρωθεί, όπως λέει ο μαθητής του, «όχι με φθαρτά, με ασήμι ή χρυσάφι, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου». Εσύ λοιπόν, λέει, ω δικαιότατε και πραότατε βασιλιά, με το αίμα της διαθήκης, αυτούς που έγιναν δικοί σου δέσμιοι· δηλαδή αυτούς που έσφιξες με τα δεσμά της αγάπης, και έπεισες να υποβάλουν και να δέσουν ξεκάθαρα τον αυχένα της διάνοιάς τους στους δικούς σου ζυγούς· τους εξαπέστειλας, δηλαδή τους έβγαλες έξω, ή τους εξήγαγες ή τους ανέσυρες από τον λάκκο που δεν έχει νερό. Και λέμε ότι με αυτό υποδηλώνει είτε τον άδη, που δεν έχει ζωή· διότι εκλαμβάνουμε το νερό ως τύπο της ζωής, επειδή είναι ζωοποιό· είτε, και πολύ σωστά, θεωρούμε ως λάκκο την απάτη των ψευδώνυμων θεών.

«Και έλαβα τα τριάντα αργύρια και τα έριξα στον οίκο του Κυρίου, στο χωνευτήριο». Μέσω των ευαγγελικών θεσπισμάτων, ήτοι μέσω της καλής ράβδου, δηλαδή της εξαιρέτου παιδείας, έχουμε διδαχθεί το μυστήριο της ένσαρκης οικονομίας του Μονογενούς. Διότι ακούσαμε και πιστέψαμε ότι, όντας Θεός, όπως είπα, ο Λόγος που προέρχεται από τον Θεό Πατέρα, «έγινε σάρκα και κατοίκησε ανάμεσά μας», και συγκατέβη λαμβάνοντας μορφή δούλου, ενώ υπήρχε στη μορφή και στην ισότητα με Εκείνον που τον γέννησε, και έγινε «υπήκοος μέχρι θανάτου, και μάλιστα θανάτου σταυρικού»· και «ενώ ήταν πλούσιος, έγινε φτωχός για εμάς, ώστε εμείς με τη δική του φτώχεια να πλουτίσουμε». Διότι μας ελευθέρωσε από τα δεσμά του θανάτου, μας απάλλαξε από την αμαρτία, μας ανέδειξε υιούς του Θεού· και ποιο από τα αγαθά δεν μας έχει δωρίσει; Γνωρίσαμε δε, επιπλέον, ότι αγοραστήκαμε με τίμημα· «όχι με φθαρτά, με ασήμι ή χρυσάφι, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου», και έτσι, λοιπόν, σε Αυτόν οφείλουμε τη δική μας ζωή. Διότι, εάν «Ένας πέθανε για όλους, άρα οι πάντες πέθαναν» σε Αυτόν, και οφείλουμε να ζούμε όχι πλέον για τον εαυτό μας, σύμφωνα με το πρέπον και το ορθό, αλλά μάλλον «για Εκείνον που πέθανε και αναστήθηκε για εμάς».

Αφού λοιπόν εξήγησε ότι η είσπραξη πρέπει να γίνεται από τους ξένους, ο Χριστός είπε πάλι: «Άρα οι υιοί είναι ελεύθεροι. Για να μην τους σκανδαλίσουμε, όμως, πήγαινε στη θάλασσα, ρίξε αγκίστρι, και πάρε το πρώτο ψάρι που θα ανέβει· και ανοίγοντας το στόμα του θα βρεις έναν στατήρα. Πάρε τον και δώσε τον σε αυτούς αντί για εμένα και για εσένα». Αντιλαμβάνεσαι λοιπόν πώς πληρωνόταν το δίδραχμο για δύο πρόσωπα. Και ποιο είναι το μυστήριο, ή ποιο κάλλος της αλήθειας θα βρούμε κρυμμένο μέσα στη σκιά του νόμου; Διότι ο αληθινός στατήρας, η εικόνα του μεγάλου Βασιλέα, δηλαδή ο Υιός, ο χαρακτήρας και το απαύγασμα της ουσίας του Πατρός, παρέδωσε τον εαυτό Του για εμάς· και έκανε τη δική Του ψυχή αντάλλαγμα για τη ζωή όλων, όχι μόνο για να διασώσει τον Ισραήλ, ο οποίος φαινόταν να πλουτεί από τη γνώση του νόμου, αλλά για να απαλλάξει από την πλεονεξία του διαβόλου και το αμέτρητο πλήθος των εθνών, το οποίο «δεν είχε ελπίδα», όπως λέει ο Παύλος, και νοσούσε από την απουσία κάθε αγαθού. Επομένως, για δύο πρόσωπα δόθηκε ο θεϊκός και ουράνιος στατήρας. «Διότι δεν λυτρωθήκαμε με φθαρτά πράγματα, με ασήμι ή χρυσάφι, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου. Είμαστε, λοιπόν, οφειλέτες όχι στη σάρκα για να ζούμε κατά σάρκα, αλλά στον Χριστό που μας λύτρωσε και μας εξαγόρασε.»

Διότι μέσω αυτού τα πάντα παρήχθησαν προς ύπαρξη, και αυτός είναι η ισχύς των πάντων, εφόσον βεβαίως υπάρχει και ως Κύριος των δυνάμεων. Αυτός, ο μέγας και αξιοθαύμαστος, και πέρα από κάθε νου και λόγο βραχίονας του Θεού και Πατέρα, έσωσε γι' αυτόν προφανώς το επί γης γένος. Διότι μέσω αυτού λάβαμε την καταλλαγή, και αυτός μας οδήγησε προς τον Θεό και Πατέρα. Και γι' αυτό έλεγε ξεκάθαρα: «Κανείς δεν έρχεται προς τον Πατέρα, παρά μόνο μέσω εμού.» Επομένως, αφού έχουμε συνδεθεί μέσω αυτού και εν αυτώ, και γίναμε μέτοχοι της θείας φύσεως, και ονομαζόμαστε γένος Θεού, και λάβαμε το λαμπρό αξίωμα της υιοθεσίας, ας θυμηθούμε έναν από τους αγίους αποστόλους, ο οποίος έγραψε τα εξής: «Εάν επικαλείστε ως Πατέρα αυτόν που κρίνει απροσωπόληπτα, σύμφωνα με το έργο του καθενός, να συμπεριφέρεστε με φόβο κατά τον χρόνο της επίγειας παροικίας σας, γνωρίζοντας ότι δεν ελευθερωθήκατε με φθαρτά πράγματα, με ασήμι ή χρυσάφι, από τη μάταιη πατροπαράδοτη διαγωγή σας, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου.» Πρέπει, λοιπόν, να υποτάξουμε τον αυχένα της διάνοιας στα θελήματα αυτού του σκοπού, και να σπεύσουμε να ακολουθήσουμε τα σωτήρια θεσπίσματά του, και μάλιστα γενναιόφρονα, «καθαρίζοντας τους εαυτούς μας από κάθε μολυσμό σαρκός και πνεύματος, επιτελώντας την αγιοσύνη με φόβο Θεού», όπως είναι γραμμένο.

Περί της αφιερώσεως των πρωτοτόκων. α'. Έχουμε λυτρωθεί από την παλαιά πατροπαράδοτη διαγωγή μας, σύμφωνα με το γεγραμμένο: «Όχι με φθαρτά πράγματα, με ασήμι ή χρυσάφι, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου, ο οποίος ήταν προεγνωσμένος προ καταβολής κόσμου, αλλά φανερώθηκε κατά τους έσχατους καιρούς.» Επειδή είναι Θεός κατά φύση, και έχει τη μορφή και την ισότητα του Θεού και Πατέρα, και επειδή ο Μονογενής ονομάστηκε και πρωτότοκος, εμφανίστηκε στη γη και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους. Διότι είπε κάπου για εμάς στους Ψαλμούς προς τον εν ουρανοίς Πατέρα και Θεό: «Θα αναγγείλω το όνομά σου στους αδελφούς μου, εν μέσω εκκλησίας θα σε υμνήσω.» Διότι, αφού προσέλαβε στον εαυτό του τα ανθρώπινα, και συγκατέβηκε οικονομικώς στα δικά μας μέτρα, δεν αισχύνεται να μας αποκαλεί αδελφούς, επειδή έχουμε κληθεί σε υιοθεσία δι' αυτού. Και είναι αλήθεια, και μαρτυρείται από τα ίδια τα πράγματα, ότι ο Πατέρας έδωσε τον ίδιο του τον Υιό ως αντάλλαγμα για τη σωτηρία όλων μας. Επομένως, όπως λέει ο Παύλος, «αγοραστήκαμε με τίμημα», και δεν ανήκουμε στους εαυτούς μας. «Αλλά ένας πέθανε υπέρ πάντων, ώστε όλοι να μη ζούμε πλέον για τους εαυτούς μας, αλλά για εκείνον που πέθανε και αναστήθηκε για εμάς.»

Α— Διότι υποστηρίζουμε ότι τα ανθρώπινα είναι δικά Του κατά οικονομική οικείωση, και μαζί με τη σάρκα και τα ιδιώματά της, επειδή κανένας άλλος Υιός δεν νοείται από εμάς εκτός από Αυτόν, αλλά ο ίδιος ο Κύριος μας έσωσε, δίνοντας το ίδιο Του το αίμα ως αντάλλαγμα για τη ζωή όλων. «Διότι εξαγοραστήκαμε με τίμημα, όχι με φθαρτά, με ασήμι ή χρυσό, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου, ο οποίος προσέφερε τον εαυτό Του για εμάς εις οσμήν ευωδίας στον Θεό και Πατέρα.» Και ως προς αυτό θα μας βεβαιώσει γράφοντας ο νομομαθέστατος Παύλος: «Γίνετε, λοιπόν, μιμητές του Θεού ως αγαπητά τέκνα, και να πορεύεστε με αγάπη, καθώς και ο Χριστός μας αγάπησε και παρέδωσε τον εαυτό Του για εμάς ως προσφορά και θυσία στον Θεό εις οσμήν ευωδίας.» Και επειδή ο Χριστός έγινε για εμάς «ευωδία», αποδεικνύοντας στο πρόσωπό Του ότι η ανθρώπινη φύση είναι αναμάρτητη, αποκτήσαμε παρρησία δι' Αυτού και εν Αυτώ προς τον εν τοις ουρανοίς Πατέρα και Θεό. Διότι είναι γραμμένο: «Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα Άγια με το αίμα του Χριστού, μέσω μιας νέας και ζωντανής οδού την οποία εγκαινίασε για εμάς διά του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας Του.»

Πέρασε λοιπόν μαζί μου από τα παλαιά στα νέα, από τον τύπο στην αλήθεια. Εκεί ο Μωυσής στελλόταν από τον Θεό στην Αίγυπτο, εδώ ο Χριστός αποστέλλεται από τον Πατέρα στον κόσμο· εκεί, για να βγάλει τον θλιβόμενο λαό από την Αίγυπτο, εδώ ο Χριστός, για να λυτρώσει αυτούς που καταπονούνται στον κόσμο από την αμαρτία· εκεί το αίμα του αμνού ήταν αποτρεπτικό για τον ολοθρευτή, εδώ το αίμα του άμωμου Αμνού, του Ιησού Χριστού, κατέστη μέσο εκδίωξης των δαιμόνων. Εκείνος ο τύραννος καταδίωκε μέχρι τη θάλασσα εκείνον τον παλαιό λαό, και εσένα αυτός ο ιταμός, ο αναίσχυντος και αρχέκακος δαίμονας σε ακολουθούσε μέχρι τα σωτήρια νάματα. Εκείνος καταποντίστηκε στη θάλασσα, και αυτός αφανίζεται στο σωτήριο ύδωρ.

Αλλά την μεν εξαγορά τη γνωρίζει, το δε τίμημα το αγνοεί· η αλήθεια όμως ομολογεί και τα δύο. Διότι μας εξαγόρασε και μας αγόρασε αληθινά «από την κατάρα του νόμου, αφού έγινε για χάρη μας κατάρα». Και το πώς μας αγόρασε, το προσθέτει αμέσως ο διδάσκαλος της Εκκλησίας λέγοντας ότι «αγοραστήκατε με τίμημα», «με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου». Εάν, λοιπόν, αγοραστήκαμε με το αίμα, εσύ δεν ανήκεις στους αγορασμένους, ω Μάνη, επειδή αρνείσαι το αίμα. Από πού όμως μας αγόρασε; Λέγε. Μας αγόρασε ενώ ανήκαμε σε άλλον; Μήπως, άραγε, περιήλθε σε ένδεια ο προηγούμενος κύριός μας και, έχοντας ανάγκη το τίμημά μας, το έλαβε και μας πούλησε στον Χριστό; Και εάν πουληθήκαμε στον Χριστό, δεν ανήκουμε πλέον στον προηγούμενο. Εάν, λοιπόν, ο προηγούμενος δεν μας κατέχει πλέον, άρα βρέθηκε εκτός της περιουσίας του και δεν έχει εξουσία στους ίδιους του τους τόπους. Πώς, λοιπόν, «ενεργεί στους υιούς της απείθειας», σύμφωνα με τα γεγραμμένα; Αλλά ούτε το πώς μας αγόρασε, ούτε το πώς αγοραστήκαμε, ούτε το πώς έγινε κατάρα για χάρη μας κατανοεί αυτός που έχει κυριευτεί από μανία στα πάντα, ο οποίος άνοιξε το στόμα του και δεν μπορεί «να βεβαιώσει αυτά για τα οποία μιλάει». Διότι ιδού, τους βλέπουμε κατά την παλιγγενεσία της παρουσίας Του να λένε και να κράζουν: «στο όνομά σου φάγαμε και στο όνομά σου εκβάλαμε δαιμόνια». «Και θα τους πει: αποχωρήστε από εμένα καταραμένοι, ποτέ δεν σας γνώρισα». Πώς, λοιπόν, αυτοί τον ομολογούν, και αυτός τους καταράται;

Πλην όμως, ακόμη και μετά από τόσα, ο Λόγος, ανακαλώντας τους προς σωτηρία, υπόσχεται να τους «λυτρώσει», εάν θελήσουν να προστρέξουν σε αυτόν και να αποδεχθούν τη χάρη του Χριστού, και ότι θα «λυτρωθούν» «όχι με ασήμι»· διότι η αιχμαλωσία τους δεν ήταν σωματική, ώστε να τύχουν της ελευθερίας μέσω σωματικών λύτρων, επειδή είχαν «πουληθεί» ως προς τις ψυχές. Γι' αυτόν τον λόγο έμελλε να «μην λυτρωθούν με ασήμι», αλλά προφανώς «με το τίμιο αίμα του Χριστού». Στη συνέχεια αυτών, κατηγορεί τον «λαό» των Ιουδαίων, ο οποίος παλαιότερα «είχε κατεβεί στην Αίγυπτο» με δική του προαίρεση και έπειτα «απήχθη στους Ασσυρίους με τη βία» και κατ' ανάγκην. Αντί δε του: «οδηγήθηκαν με τη βία», ο Σύμμαχος λέει: «και ο Ασσούρ τον καταδυνάστευσε χωρίς λόγο». Αλλά παλαιότερα, λέει, έγινε υποχείριος στους «Αιγυπτίους» και έπειτα στους «Ασσυρίους», τώρα όμως, κατά την παρουσία μου, με άλλο τρόπο «πουλήθηκαν δωρεάν». Γι' αυτό και προστίθεται: «και τώρα τι θα γίνει εδώ;» ή κατά τους υπόλοιπους ερμηνευτές: «και τώρα τι υπάρχει εδώ για μένα;». Διότι, λέει, δεν βρίσκω τίποτα «εδώ» ανάμεσά τους, πράγμα που δηλωνόταν και πιο πάνω όταν έλεγε: «διότι ήλθα και δεν υπήρχε άνθρωπος, κάλεσα και δεν υπήρχε κάποιος να υπακούσει».

Γνωρίζοντας ότι δεν λυτρωθήκατε από την πατροπαράδοτη μάταιη διαγωγή σας με φθαρτά πράγματα, με ασήμι ή χρυσάφι, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου, ο οποίος ήταν βέβαια προγνωσμένος πριν από την καταβολή του κόσμου, φανερώθηκε όμως στους έσχατους χρόνους για χάρη σας, οι οποίοι δι' αυτού πιστεύετε στον Θεό.

Διότι, ιδού, σου υπέδειξα την οδό των εντολών του Κυρίου, και δεν απέκρυψα τίποτα ώστε να μη σου αναγγείλω ολόκληρη τη βουλή του Θεού. Και εγώ μεν έχω ήδη εκπληρώσει τη διακονία μου προς εσένα· στο εξής λοιπόν, εσύ ο ίδιος, αφού αναζώσεις την οσφύ της διανοίας σου, σύμφωνα με τον Άγιο που σε κάλεσε, γίνε και εσύ άγιος σε όλη σου την αναστροφή. Διότι «να γίνετε άγιοι, επειδή εγώ είμαι άγιος», λέγει ο Κύριος. Γράφει δε και ο κορυφαίος των αποστόλων: «Εάν», λέγει, «επικαλείσθε ως Πατέρα εκείνον που κρίνει απροσωπόληπτα σύμφωνα με το έργο του καθενός, να αναστραφείτε με φόβο κατά τον χρόνο της παροικίας σας, γνωρίζοντας ότι δεν λυτρωθήκατε από τη μάταιη πατροπαράδοτη αναστροφή σας με φθαρτά πράγματα, με άργυρο ή χρυσό, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού αμώμου και ασπίλου».

νθʹ περί της σωτηρίας, την οποία αναζήτησαν και ερεύνησαν οι προφήτες ξʹ περί του αμώμου και ασπίλου αμνού Χριστού ξαʹ περί του ότι είναι καιρός να αρχίσει η κρίση από τον οίκο του Θεού ξβʹ περί του δρεπανιού, το οποίο είδε ο προφήτης Ζαχαρίας

Ερώτηση 60 «Σαν αμνού αμώμου και ασπίλου, του Χριστού, που είχε προγνωσθεί προ καταβολής κόσμου, αλλά φανερώθηκε κατά τους έσχατους χρόνους για εμάς». Από ποιον είχε προγνωσθεί; Απόκριση. Το μυστήριο του Χριστού ο λόγος της Γραφής το ονόμασε Χριστό, και το μαρτυρεί σαφώς ο μέγας απόστολος λέγοντας τα εξής: «το μυστήριο που ήταν αποκρυμμένο από τους αιώνες και από τις γενεές τώρα φανερώθηκε», ταυτίζοντας δηλαδή με τον Χριστό το μυστήριο του Χριστού. Αυτό προφανώς είναι η άρρητη και ακατανόητη καθ' υπόστασιν ένωση θεότητας και ανθρωπότητας, η οποία άγει την ανθρωπότητα σε ταύτιση με τη θεότητα κατά πάντα τρόπο ως προς τον λόγο της υποστάσεως και καθιστά μία σύνθετη υπόσταση και των δύο, χωρίς να επιφέρει την παραμικρή μείωση στην ουσιώδη φυσική διαφορά τους. Έτσι, όπως είπα, και η υπόστασή τους γίνεται μία και η φυσική διαφορά παραμένει απαθής, σύμφωνα με την οποία, ακόμη και μετά την ένωση, διασώζεται αμείωτη η κατά φύσιν ποσότητά τους, μολονότι ενώθηκαν. Διότι, εφόσον κατά την ένωση δεν προέκυψε στα ενωθέντα απολύτως κανένα πάθος τροπής ή αλλοιώσεως, ο κατ' ουσίαν λόγος καθενός από τα ενωθέντα παρέμεινε ακέραιος· και εκείνων των οποίων ο λόγος της ουσίας παρέμεινε ακέραιος και μετά την ένωση, οι φύσεις τους παρέμειναν απολύτως αλώβητες, αφού καμία τους δεν απαρνήθηκε καθόλου τα δικά της γνωρίσματα εξαιτίας της ενώσεως.

Και αν επικαλείστε ως Πατέρα εκείνον που κρίνει απροσωπόληπτα σύμφωνα με το έργο του καθενός, πολιτευθείτε με φόβο Θεού κατά τον χρόνο της επίγειας παροικίας σας, γνωρίζοντας ότι δεν λυτρωθήκατε από τη μάταιη διαγωγή σας, την «πατροπαράδοτη, με φθαρτά πράγματα, με ασήμι ή χρυσάφι, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου». Γι' αυτό, «αποβάλλοντας κάθε κακία και κάθε δόλο και υποκρισίες και φθόνους και κάθε καταλαλιά, σαν νεογέννητα βρέφη επιποθήστε το λογικό και άδολο γάλα, ώστε με αυτό να αυξηθείτε, εφόσον γευτήκατε ότι ο Κύριος είναι αγαθός», ο οποίος και «αφού έπαθε κατά σάρκα, έχει παύσει από την αμαρτία, ώστε να μη ζει πλέον σύμφωνα με τις ανθρώπινες επιθυμίες, αλλά σύμφωνα με το θέλημα του Θεού στον υπόλοιπο χρόνο της επίγειας ζωής· διότι είναι αρκετός για εσάς ο παρελθών χρόνος του βίου που πέρασε μέσα σε ασέλγειες». «Διότι αν ο Θεός δεν λυπήθηκε τους αγγέλους που αμάρτησαν, αλλά τους έριξε στα τάρταρα με δεσμά σκοταδιού και τους παρέδωσε για να τηρούνται για την κρίση, και δεν λυπήθηκε τον αρχαίο κόσμο, και καταδίκασε σε καταστροφή τις πόλεις των Σοδόμων και της Γομόρρας κάνοντάς τες στάχτη, θέτοντάς τες ως παράδειγμα για όσους θα ζούσαν μελλοντικά με ασέβεια», «θα έρθει η ημέρα του Κυρίου σαν κλέφτης μέσα στη νύχτα, κατά την οποία οι ουρανοί θα παρέλθουν με ορμητικό πάταγο, και τα στοιχεία της φύσεως, φλεγόμενα, θα διαλυθούν, και η γη και τα έργα που υπάρχουν σε αυτήν θα κατακαούν. Εφόσον λοιπόν όλα αυτά διαλύονται, ποταποί πρέπει να είστε εσείς με άγια διαγωγή και ευσέβεια, προσδοκώντας και επισπεύδοντας την παρουσία της ημέρας του Θεού;». «

Ποιες άραγε να είναι οι έσχατες ημέρες, θα το αποσαφηνίσει πάλι ο μακάριος Παύλος γράφοντας προς τους Εβραίους ως εξής: Αφού ο Θεός μίλησε παλιά στους πατέρες μέσω των προφητών με πολλές φορές και με πολλούς τρόπους, κατά τις έσχατες αυτές ημέρες μίλησε σε εμάς μέσω του Υιού, τον οποίο έθεσε κληρονόμο των πάντων και δι' αυτού δημιούργησε τους αιώνες. Και πάλι: Τώρα όμως, μία φορά για πάντα, κατά τη συντέλεια των αιώνων, φανερώθηκε για την κατάργηση της αμαρτίας μέσω της θυσίας του. Και πάλι στέλνοντας επιστολή στους Γαλάτες: Όταν ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, απέστειλε ο Θεός τον Υιό του, ο οποίος γεννήθηκε από γυναίκα και υποτάχθηκε στον νόμο, για να εξαγοράσει αυτούς που ήταν υπό τον νόμο. Και ομοίως προς τους Εφεσίους: Αφού μας γνώρισε το μυστήριο του θελήματός του, σύμφωνα με την ευδοκία του, την οποία προέθεσε στον εαυτό του για την οικονομία του πληρώματος των καιρών, ώστε να ανακεφαλαιώσει τα πάντα στον Χριστό, και αυτά που είναι στους ουρανούς και αυτά που είναι επί της γης. Ακόμη δε και ο θείος Πέτρος, το στήριγμα της Εκκλησίας, λέει κάπου τα εξής: Ότι δεν λυτρωθήκατε από τη μάταιη πατροπαράδοτη διαγωγή σας με φθαρτά πράγματα, με ασήμι ή χρυσάφι, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού ως αμνού αμώμου και ασπίλου, ο οποίος είχε προγνωστεί μεν πριν από τη δημιουργία του κόσμου, φανερώθηκε δε κατά τους έσχατους χρόνους για εμάς που μέσω αυτού πιστέψαμε στον Θεό.

73. Το ποια είναι και πώς έχουν τα δικά μας πράγματα, και πώς άραγε θεωρούνται από τους εχθρούς της αλήθειας, ας το εξετάσουμε και πάλι. Διότι, όταν έφτασε ο καιρός κατά τον οποίο εμφανίστηκε η θεία χάρη του Σωτήρα μας Χριστού, και ο άγιος των αγίων ναός καταλύθηκε από εκείνους που Τον σταύρωσαν, και αναστήθηκε πάλι τριήμερος, και εκπληρώθηκε όλος ο σκοπός της θείας οικονομίας, παρήλθαν τα παλαιά και εισήχθησαν στη θέση τους τα νέα, παρήλθε η σκιά και εισήλθε η αλήθεια (διότι εκείνα αποτελούσαν τύπους και προμηνύματα αυτής)· χάθηκε πλέον ο ναός, έπαυσε η δόξα, έλαβε τέλος η λατρεία, διακόπηκε ο νόμος των θυσιών, καταργήθηκαν οι θυσίες των άλογων ζώων, σταμάτησε η χύση των αιμάτων, εξαφανίστηκε το αηδές του καπνού και της κνίσας, και για να το πούμε συνολικά, τα παλαιά πάλιωσαν και γέρασαν· και αυτό που παλιώνει και γερνά, δεν είναι άδηλο πού πλησιάζει. Αυτά, εφόσον σφαγιάζεται το καινό θύμα, το οποίο εισάγεται αντί για όλα και υπέρ πάντων, και προσφέρεται χυνόμενο το τίμιο αίμα του άμωμου Αμνού υπέρ της σωτηρίας όλων, έχουν αποσιωπηθεί και καταργηθεί. Αλλά εάν τα καταργούμενα ήταν γεμάτα δόξα, τα όσα ανήκουν στη χάρη και την αλήθεια που ανέτειλε, η οποία κατήργησε εκείνα τα παλαιά, πώς δεν είναι ενδοξότερα και δεν υπερέχουν πολύ περισσότερο σε δόξα και σεβασμό;

Ας τα ακούσουμε αυτά όλοι και ας τα αφουγκραστούμε, όχι μόνο οι Αρχιερείς, αλλά και όσοι συγκαταλέγονται στον Κλήρο, και όλοι όσοι κατοικούν στην Οικουμένη. Διότι πρέπει να προσέχουμε περισσότερο αυτά που ακούσαμε, μήπως τυχόν παρασυρθούμε, επειδή δεν λυτρωθήκαμε από τον μάταιο πατροπαράδοτο τρόπο ζωής με φθαρτά πράγματα, με ασήμι ή με χρυσάφι, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου. Έτσι δίδαξέ μας, ιερώτατε άνδρα, να ακολουθούμε τα Γραφικά, Ευαγγελικά, Αποστολικά, Κανονικά και Πατερικά παραγγέλματα.

να΄ Περί του ότι «δεν ανταπέδωσε ο Εζεκίας σύμφωνα με την ανταπόδοση που του έκανε ο Θεός» και τα εξής. νβ΄ Περί του Εζεκία πάλι, ότι «τον έθαψαν στην ανάβαση των υιών του Δαβίδ» και τα εξής. νγ΄ Περί του χωρίου στο πρώτο βιβλίο του Έσδρα, όπου γράφεται για τον Ζοροβάβελ «σήκωσε το πρόσωπο προς τον ουρανό ενώπιον του Ισραήλ», και περί της προσευχής του. νδ΄ Περί του «όλοι δε οι Ισραηλίτες από δώδεκα ετών, εκτός από τα παιδιά και τις γυναίκες, ήταν τέσσερις μυριάδες τρεις χιλιάδες τριακόσιοι εξήντα» και τα εξής. νε΄ Περί του γραμμένου στο δεύτερο βιβλίο του Έσδρα «και αφού άκουσαν οι εχθροί της φυλής του Ιούδα και του Βενιαμίν, ήλθαν να μάθουν τι είναι η φωνή των σαλπίγγων» και τα εξής. νστ΄ Τι σημαίνει «πολύ ισχύει η δέηση του δικαίου όταν ενεργείται». νζ΄ Περί του «στο οποίο αγαλλιάσθε τώρα για λίγο, αν είναι ανάγκη να λυπηθούμε» και τα εξής, και πώς κάποιος που λυπείται μέσα στους πειρασμούς μπορεί να αγαλλιάται. νη΄ Περί της σωτηρίας την οποία αναζήτησαν και ερεύνησαν οι προφήτες. νθ΄ Περί του «ως αμνού αμώμου και ασπίλου, του Χριστού, που είχε προγνωσθεί», και από ποιον είχε προγνωσθεί. ξ΄ Τι σημαίνει «ότι είναι καιρός να αρχίσει η κρίση από τον οίκο του Θεού» και τα εξής.

Επειδή λοιπόν δεν βρήκε απολύτως τίποτα εναντίον του σώματος του Κυρίου, λέει ο Κύριος: «Δεν έχεις έγγραφο χρέους γι' αυτό». Και εκείνος, αφού έμεινε κατάπληκτος, ντροπιάστηκε, μη έχοντας να πει τίποτα εναντίον του σώματος του Κυρίου, ενάντια στο οποίο αμάρτησε· επειδή λοιπόν το σταύρωσε αναίτια, κατακρίθηκε. Και λέει ο Κύριος: «Ιδού, έκανες ό,τι ήθελες στην αναμάρτητη σάρκα μου, σταυρώνοντας και θανατώνοντάς την αδίκως, ενώ δεν ήταν υπόχρεη στον θάνατο. Γι' αυτό, λοιπόν, αυτή η σάρκα, για την οποία δεν βρήκες έγγραφο ενοχής και τόλμησες να απλώσεις χέρι επάνω της, θα εξαγοράσει και θα ελευθερώσει κάθε σάρκα που πιστεύει σε αυτήν, και θα την αποκαταστήσει στους ουρανούς σε ζωή αιώνια». Διότι διά του αίματος Αυτού και του σταυρού εξαγόρασε ο Κύριος από τον θάνατο όλους όσους θέλησαν ή θέλουν να πιστέψουν σε Αυτόν και να έχουν σε Αυτόν την ελπίδα, και αφού τους αναστήσει, θα τους αποκαταστήσει στη βασιλεία. Διότι λέει ο απόστολος: «δεν ανήκετε στον εαυτό σας· αγοραστήκατε με τίμημα», και πάλι ο Πέτρος λέει: «γνωρίζοντας ότι δεν λυτρωθήκατε με φθαρτά πράγματα, με ασήμι ή χρυσάφι», «αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου». Τη σάρκα, λοιπόν, αφού την ενδύθηκε ο Θεός όπως ο βασιλιάς την πορφύρα, «κάθισε στα δεξιά της μεγαλωσύνης στα ύψη». Οι Ιουδαίοι όμως έσκισαν την πορφύρα του βασιλιά, σταυρώνοντας τη σάρκα του Κυρίου. Διότι ποιος μπορεί να κρατήσει το πνεύμα της θεότητας, εφόσον κανείς δεν μπορεί να κρατήσει ούτε την ψυχή, η οποία είναι άυλη;