Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΕΤΡΟΥ 2:11

Πρέπει δε, νομίζω, επιστρατεύοντας όλες μας τις δυνάμεις, να απαλλασσόμαστε πάντοτε από ό,τι συνηθίζει να μας βλάπτει, να αποστρεφόμαστε τα πονηρά και να επιδιώκουμε μάλλον τα αξιοθαύμαστα. Διότι απολύτως κανείς, νομίζω, δεν θα αμφισβητήσει ότι η ευρωστία του σώματος είναι πάρα πολύ επιθυμητή. Και αν προκύψει κάποια αφορμή ασθένειας, σπεύδουμε αμέσως να καλέσουμε εκείνον που γνωρίζει πώς να μας απαλλάξει και ο οποίος αντιτάσσει σοφά τα μέσα της τέχνης του απέναντι στις επιβουλές της αρρώστιας. Και αφού αποχαιρετήσουμε τις γαστριμαργικές απολαύσεις, κάπως σαν να φράζουμε τις πηγές της νόσου, και μένοντας μακριά από τον κορεσμό, ανακόπτουμε την ταλαιπωρία με την ολιγοφαγία. Και κατ' αυτόν τον τρόπο φροντίζουμε τα σχετικά με τη σάρκα. Εάν όμως βλέπουμε να νοσεί αυτό που είναι ασυγκρίτως ανώτερο, δηλαδή η ψυχή, και έπειτα αναζητηθεί τρόπος θεραπείας, και αυτός δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί με άλλον τρόπο, παρά μόνο μέσω της εγκράτειας· πώς δεν θα αποδεχθούμε με χαρά τη νηστεία, εφόσον έχουμε σώας τας φρένας και θεωρούμε την υγεία ανώτερη από την ασθένεια; Επομένως, ας καθαρίσουμε τους εαυτούς μας από κάθε μολυσμό σαρκός και πνεύματος, όπως είναι γεγραμμένο· ενθυμούμενοι αφενός τον Θεό που λέει μέσω της φωνής των προφητών: «Να είστε άγιοι, διότι εγώ είμαι άγιος»· και αφετέρου έναν από τους αγίους μαθητές: «Αδελφοί, σας παρακαλώ, ως παροίκους και παρεπιδήμους, να απέχετε από τις σαρκικές επιθυμίες, οι οποίες στρατεύονται κατά της ψυχής.»

Αναχωρεί, λοιπόν, σαν από τον κόσμο ο Χριστός μαζί με τις νύμφες του, δηλαδή τις Εκκλησίες, και τρόπον τινά μετοικεί πανοικεί, αναφωνώντας νοητά στους δικούς του: «Εγερθείτε, ας φύγουμε από εδώ». Ο τρόπος όμως αυτής της αναχωρήσεως δεν είναι αισθητός, ούτε βέβαια θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί σωματικά με μετάβαση από έναν τόπο σε άλλον. Διότι είναι εντελώς ανάρμοστο να σκέφτεται ή να λέγει κανείς κάτι τέτοιο. Αντίθετα, ολοκληρώνεται ωφέλιμα με τη μετάβαση από το κοσμικό φρόνημα στην επιθυμία να πράττουμε εκείνα που ευαρεστούν τον Θεό. Διότι, όπως γράφει ο μακάριος Παύλος, δεν έχουμε εδώ μόνιμη πόλη, αλλά αναζητούμε τη μέλλουσα, της οποίας τεχνίτης και δημιουργός είναι ο Θεός. Γράφει δε και ένας άλλος από τους αγίους αποστόλους: «Σας παρακαλώ, ως παροίκους και παρεπιδήμους, να απέχετε από τις σαρκικές επιθυμίες, οι οποίες στρατεύονται κατά της ψυχής». Ενώ λοιπόν περπατούμε πάνω στη γη, ας πολιτευόμαστε σαν να βρισκόμαστε στον ουρανό, προσπαθώντας να ζούμε όχι πλέον σαρκικά, αλλά μάλλον αγιοπρεπώς και πνευματικά. Μας παρακινεί προς τούτο γράφοντας ο Παύλος: «Μη συσχηματίζεστε με αυτόν τον αιώνα, αλλά να μεταμορφώνεστε με την ανακαίνιση του νου σας, ώστε να διαπιστώνετε ποιο είναι το θέλημα του Θεού, το αγαθό και ευάρεστο και τέλειο». Επειδή λοιπόν δεν έχουμε συσχηματιστεί με τον κόσμο, ξεφεύγοντας από την κοσμική απάτη, θα γίνουμε μιμητές Του.

Διότι αυτός που περπατά πάνω στη γη, αλλά έχει λαμπρό το πολίτευμά του στους ουρανούς, θα φαινόταν εύλογα, από τα ίδια τα πράγματα, αληθινά πάροικος και παρεπίδημος. Και μάλιστα, ο μαθητής του Σωτήρος προτρέπει και εμάς τους ίδιους να το κάνουμε αυτό ένα περιφανές και ευπρεπές καύχημα, λέγοντας κάπως έτσι: «Αδελφοί, σας παρακαλώ, ως παροίκους και παρεπιδήμους, να απέχετε από τις σαρκικές επιθυμίες, οι οποίες στρατεύονται κατά της ψυχής». ΠΑΛΛ. Άραγε, λοιπόν, θα αρκούσε για την κατόρθωση της αρετής μια τέτοια διάθεση, εννοώ δηλαδή την παύση των σαρκικών επιθυμιών; ΚΥΡ. Εάν προστεθούν με σύνεση και τα έργα της άλλης αρετής, προφανώς δηλαδή της πνευματικής. Διότι είναι γραμμένο: «Πολύ πλατιά είναι η εντολή σου». Ή μήπως δεν είναι διπλός σε εμάς ο μολυσμός, και της ψυχής και του σώματος; Θα θεωρούσα, λοιπόν, και πολύ εύλογα, ότι στα πράγματα που συνηθίζουν να μολύνουν, πρέπει να αντιπαραβάλλονται μέσα καθαρισμού ισοδύναμα και με ίση δραστικότητα. ΠΑΛΛ. Ορθά μίλησες. ΚΥΡ. Όπως, λοιπόν, βεβαίως είναι διπλός ο ρύπος, ψυχικός και σωματικός, έτσι και ο καθαρισμός θα ήταν εύλογα ψυχικός και σωματικός. Πάντως, το ότι δεν είναι ανώφελο για όσους έχουν αυτή τη διάθεση να θεωρούν την κοσμική ζωή ως παροικία, μπορεί να το αντιληφθεί κανείς χωρίς κόπο, εάν επιλέξει να λάβει ως εικόνα αυτού του πράγματος τον Αβραάμ, προς τον οποίο ειπώθηκε από τον Θεό: «Έξελθε από τη γη σου και από τη συγγένειά σου, και από τον οίκο του πατέρα σου».

Περί της αποχής από τις σαρκικές επιθυμίες και περί αγώνος και μεγάλης ασφαλείας. Προς αδελφόν εκπεσόντα. Όσοι θεραπεύονται στα ιατρεία δεν χαίρονται με τις συμφορές ο ένας του άλλου, ούτε περιφρονεί ο καθένας τον πλησίον του εξαιτίας της ασθένειάς του, αλλά ο καθένας προσπαθεί αφενός να απαλλαγεί από την πάθηση και να ελευθερωθεί από τη συνεπακόλουθη οδύνη, και αφετέρου να απλώσει χείρα βοηθείας στον πλησίον, όσο είναι δυνατόν, ώστε να υπομένει πιο εύκολα τις οδύνες των πόνων. Πρέπει λοιπόν και εμείς να παρηγορούμε και να νουθετούμε ο ένας τον άλλον, μάλιστα δε σε καιρό πειρασμών, ώστε να λυτρωθούμε πραγματικά από την πικρή δουλεία της αμαρτίας και από την τυραννία του διαβόλου, και να σβήσουμε τα πεπυρωμένα του βέλη, προτού μας παραλάβει εκείνο το άσβεστο πυρ· και τότε θα κλάψουμε με κλαυθμό μέσα στην οδύνη της καρδιάς μας, και δεν θα υπάρχει κανείς για να μας παρηγορήσει.

Και πήραν το νερό οι τρεις δυνατοί άνδρες και ήρθαν στον Δαβίδ· όμως εκείνος δεν θέλησε να το πιει, αλλά το προσέφερε ως σπονδή στον Κύριο, και είπε: «Ο Θεός να με φυλάξει, Κύριε, από το να κάνω κάτι τέτοιο· πώς να πιω το αίμα των ανθρώπων που πήγαν εκεί διακινδυνεύοντας την ίδια τους τη ζωή;». «Δέντρο ζωής είναι η αγαθή επιθυμία». «Μην πορεύεσαι οπίσω από τις επιθυμίες σου, και συγκρατήσου από τις ορέξεις σου». «Η σκοτοδίνη της επιθυμίας αλλοιώνει τον άκακο νου». «Όποιος κοιτάξει γυναίκα για να την επιθυμήσει, έχει ήδη διαπράξει μοιχεία μαζί της μέσα στην καρδιά του». «Καθετί που υπάρχει στον κόσμο, δηλαδή η επιθυμία της σάρκας, η επιθυμία των ματιών και η αλαζονεία του βίου, δεν προέρχεται από τον Πατέρα, αλλά προέρχεται από τον κόσμο». «Σας παρακαλώ, ως πάροικους και παρεπίδημους, να απέχετε από τις σαρκικές επιθυμίες, οι οποίες μάχονται εναντίον της ψυχής». «Εγώ, ο Δημιουργός, ενέταξα στο πλάσμα μου την επιθυμία, και δεν κατακρίνω αυτή τη φυσική κίνηση. Διότι δεν λέω: Δεν θα επιθυμήσεις. Δεν ξεριζώνω τη ρίζα αυτού που έχει φυτευτεί καλά, αλλά κλαδεύω τα νόθα κλαδιά του φυτού που έχει πλέον φθαρεί. Δεν λέω λοιπόν να εξορίσεις την ίδια την επιθυμία από την ψυχή, αλλά αποκόπτω τις παραφυάδες του επιθετικού πάθους όσο αυτές ακόμη βλαστάνουν».

Αυτά λοιπόν είναι, για να το πούμε με λίγα λόγια, τα της αγίας εορτής. Και αναλογιζόμενοι αυτά, αδελφοί, καθώς και το ότι είμαστε σώμα Χριστού, ας σεβαστούμε τη δωρεά, ας διαφυλάξουμε την πνευματική ευγένεια, ας μην προδώσουμε τη χάρη, ας μην κάνουμε τα μέλη του Χριστού μέλη πόρνης. Αλλά ας εξαγνίσουμε ακόμη περισσότερο τους εαυτούς μας και στους λογισμούς και στις πράξεις, ας απέχουμε ακόμη περισσότερο από «τις σαρκικές επιθυμίες, οι οποίες στρατεύονται κατά της ψυχής», διατηρώντας τη διαγωγή μας καλή, ειρηνική, ευπειθή, υπάκουη, ταπεινή, ήρεμη. Και αυτή είναι η μακάρια ζωή. Αντιθέτως, τις απολαύσεις και τα παιχνίδια, τα γέλια, τις ασυδοσίες και όσα είναι ανάρμοστα, πρέπει να τα παραπέμψουμε στους φιλόσαρκους και σε αυτούς που αγαπούν τον μάταιο βίο, οι οποίοι βλέποντας δεν βλέπουν και ακούγοντας δεν ακούν, έχοντας πωρωμένη την καρδιά και βαρυήκοα τα αυτιά, ώστε να μη διακρίνουν το καλό από το κακό, το φως από το σκοτάδι, τη ζωή από τον θάνατο, αλλά να βαδίζουν προς το έτοιμο πυρ. Διότι πυρ είναι η επιθυμία της σάρκας, και όμως αχαλίνωτα τρέχουν προς αυτήν. Βόθρος είναι η φιλαργυρία, και όμως βυθιζόμενοι σε αυτόν δεν σταματούν να προσελκύουν εκούσια πάνω τους δαίμονα, και είναι δίκαιο μάλλον να τους οικτίρει κανείς παρά να τους μακαρίζει, διότι, έχοντας απωθήσει τα πραγματικά αγαθά, ασπάζονται αντί αυτών τις ολέθριες φθορές.

Εμείς δε, έχοντας λυτρωθεί από όλα αυτά, αξιωθήκαμε να υπηρετούμε τον ζωντανό και αληθινό Θεό. Άραγε, λοιπόν, έστω κι αν δεν υπήρχε τίποτε άλλο, δεν μας αρκεί αυτό για χαρά, ευχαριστία και αγαλλίαση; Ναι, αδελφοί μου, σας παρακαλώ, γι' αυτό ας ζήσουμε με ακόμη μεγαλύτερη προσοχή «κάνοντας τα πάντα με ευσχημοσύνη και με τάξη», «και απέχοντας από τις σαρκικές επιθυμίες, οι οποίες στρατεύονται κατά της ψυχής», αποκρούοντας αμέσως τις προσβολές και διαφυλάσσοντας την καθαρότητα της ψυχής, ώστε, αναχωρώντας από εδώ με αγνότητα, να επιτύχουμε τα αιώνια αγαθά, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.