Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΕΤΡΟΥ 2:15

Ζητάς κάτι από κάποιον, ίσως κάποια βοήθεια ή κάποια άλλη ανάγκη, και θέλεις οπωσδήποτε να το λάβεις, θεωρώντας ότι αυτό είναι καλό; Πώς να μην είναι, άλλωστε; Όταν λοιπόν κάποιος άλλος ζητά κάτι από εσένα, σπεύσε να φανείς συνεπής με τον εαυτό σου, να το θεωρήσεις καλό και να κάνεις πράξη το να λάβει και εκείνος από εσένα. Αλλά μήπως εκείνος ζητά από εσένα κάτι περισσότερο από όσα έχεις; Δείξε με αυτά που έχεις ότι, αν είχες περισσότερα, θα τα πρόσφερες. Διότι «αν υπάρχει η προθυμία», λέει ο Παύλος, «είναι κανείς ευπρόσδεκτος με βάση όσα έχει, όχι με βάση όσα δεν έχει». Θέλεις να αγαπιέσαι από όλους, να αξιώνεσαι συγχώρεσης και θεωρείς την κατάκριση βαριά και δυσβάσταχτη, και μάλιστα όταν έχεις σφάλει ελάχιστα; Αγάπα λοιπόν και εσύ τους πάντες, να είσαι συγχωρητικός, να απέχεις από την κατάκριση, βλέποντας σε κάθε άνθρωπο σαν τον ίδιο σου τον εαυτό, και έτσι να βγάζεις την απόφαση, έτσι να διατίθεσαι και έτσι να πράττεις. «Διότι αυτό είναι το θέλημα του Θεού», λέει ο Πέτρος, ο κορυφαίος των Αποστόλων, «κάνοντας το αγαθό να αποστομώνετε την άγνοια των άφρονων ανθρώπων», δηλαδή εκείνων που μάταια εχθρεύονται και δεν θέλουν να δώσουν στους άλλους αυτά που οι ίδιοι επιθυμούν να λαμβάνουν από αυτούς.

Τι σημαίνει το χωρίο του αποστόλου «υποταχθείτε σε κάθε ανθρώπινη κτίση για τον Κύριο, ως ελεύθεροι»; Αυτό το ρητό συνδέεται με τα προηγούμενα· δηλαδή το «υποταχθείτε σε κάθε ανθρώπινη κτίση για τον Κύριο, ως ελεύθεροι», σημαίνει όχι εξαιτίας του φόβου της πολιτείας που επικρέμαται πάνω σας. Διότι όσοι υποτάσσονται κατ' αυτόν τον τρόπο περιέρχονται στην τάξη των δούλων και επιδεικνύουν την υποταγή τους ως δούλοι, φοβούμενοι αφενός τις πολιτικές τιμωρίες και αφετέρου τις απειλές των νόμων, ωθούμενοι προς την υποταγή από τον φόβο. Ενώ εκείνος που υποτάσσεται για τον Κύριο, δηλαδή αυτός που πειθαρχεί στις δεσποτικές εντολές, είναι μεν ελεύθερος από κάθε επίγειο φόβο, ελεύθερος από κάθε κατηγορία, ελεύθερος από κάθε υποψία που επισείει ποινές, και με τον πόθο προς τον Δεσπότη και με την τήρηση των εντολών εξευγενίζει την ψυχή του, προσφέροντας έτσι εκούσια την υποταγή του στην ανθρώπινη εξουσία.

Εξάλλου, επειδή ο Χριστός, αφού μας εξαγόρασε άπαξ με το τίμιο αίμα Του, μας ανέδειξε ελεύθερους από την τυραννία του διαβόλου, για να μην πει κανείς, «εάν γίναμε ελεύθεροι, πώς μας υποτάσσεις πάλι στους κοσμικούς άρχοντες;», λέει: υποταχθείτε ως ελεύθεροι, δηλαδή εκούσια, με τη θέλησή σας, από δική σας προαίρεση. Διότι όπως χαρακτηριστικό των δούλων είναι το ακούσιο, το καταναγκαστικό και το απροαίρετο, έτσι χαρακτηριστικό των ελεύθερων ανθρώπων είναι το εκούσιο, το αβίαστο και το αυτοπροαίρετο. Όταν λοιπόν υποτασσόμαστε εκούσια, υπακούοντας στους νόμους του Κυρίου, ενισχύουμε περισσότερο την ελευθερία μας και παρουσιάζουμε και αποδεικνύουμε τον εαυτό μας άξιο αυτής της δωρεάς. Διότι με τον τρόπο που τιμούμε τον Δεσπότη, καθοδηγούμενοι από τους δικούς Του νόμους, ομολογούμε ότι δεχθήκαμε περιχαρώς το δώρο και ότι θαυμάζουμε τη γενναιοδωρία Του, προσφέροντας μέσω αυτών απροφάσιστο σεβασμό σε Εκείνον που μας το έδωσε. Πώς εξάλλου δεν είναι σωτήριο το να διαφυλάττει κανείς με εκούσια θέληση την τάξη στην πολιτεία και να αποδίδει τον οφειλόμενο σεβασμό στους ανωτέρους; Διότι, πράγματι, οι άνθρωποι αυτοί διατηρούν τις ψυχές τους ελεύθερες από κάθε αταξία και εξέγερση, και αποδεικνύονται σε όλους άξιοι της ελευθερίας που μας δόθηκε από τον Θεό.

Αλλά αυτή μεν είναι η πρώτη αιτία της αποστολικής νουθεσίας. Αν θέλεις όμως και δεύτερη: για να μην μπορούν αυτοί που τιμούν τις παραδόσεις των Ελλήνων (ειδωλολατρών), όταν καταδιώκουν, απελαύνουν και τιμωρούν τους πιστούς, να αποδίδουν τον διωγμό σε κάποιες άλλες αιτίες, ούτε να τους οδηγούν στα δικαστήρια ως στασιαστές και ταραχοποιούς, αλλά εξαιτίας της ίδιας της ευσέβειάς τους και επειδή δεν ανέχονται να υποβιβάζουν το θείο σέβας στην ύλη και στα κτίσματα. Αυτό άλλωστε το δήλωσε και ο ίδιος λέγοντας: «για να δοξάσουν τον Θεό την ημέρα της επισκέψεώς Του, παρατηρώντας τα καλά έργα, στο ίδιο σημείο για το οποίο σας κατηγορούν ως κακοποιούς»· και πάλι, «διότι αυτό είναι το θέλημα του Θεού, κάνοντας το αγαθό να φιμώνετε την άγνοια των άφρονων ανθρώπων». Σε κατηγορεί κάποιος από τους Ελληνιστές ή και Ιουδαίος για εξέγερση; Επίδειξε ειρηνικό ήθος. Σε διαβάλλει ως ανυπάκουο και απειθή; Αποστόμωσέ τον μέσω της υποταγής. Ως αλαζόνα και αυθάδη; Έλεγξε τη φλυαρία του με το ταπεινό και ήμερο φρόνημά σου. Ότι καταλύεις την πολιτική τάξη; Στηλίτευσε τη συκοφαντία του με το να μην δείχνεις καμία αγνωμοσύνη σε αυτά. Έτσι μπορεί να φιμωθεί ο άφρων άνθρωπος, έτσι δοξάζεται ο δούλος του Θεού, έτσι νικά τον κόσμο, έστω κι αν μαστιγώνεται, έστω κι αν βασανίζεται, έστω κι αν σταυρώνεται, εκείνος που διασώζει μέσα του αλώβητο το τρόπαιο κατά της αμαρτίας. Εκείνος που ζει σύμφωνα με αυτά τα προστάγματα διατηρεί απολύτως ελεύθερα και τα έργα και τους λόγους του, και πριν από αυτά την ίδια του την ψυχή.