Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΕΤΡΟΥ 2:16

Διότι η βασιλεία είναι κοινή, και ο λόγος δεν αποδίδει την τιμή της στον Υιό ως κάτι που προέρχεται από έξω, ούτε ως κάτι που έχει αρχή, που προστίθεται ή που μειώνεται, μη γένοιτο, αλλά ως φυσική και αληθινά ιδιόκτητη. Διότι μία είναι η βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, όπως ακριβώς μία είναι η ουσία και μία η κυριότητα. Γι' αυτό, με μία προσκύνηση ας λατρεύουμε τη μία τρισυπόστατη θεότητα, την άναρχη, άκτιστη, απέραντη και αδιάδοχη. Διότι ούτε ο Πατέρας θα παύσει ποτέ να είναι Πατέρας, ούτε ο Υιός να είναι Υιός και βασιλιάς· έτσι και το Άγιο Πνεύμα δεν θα παύσει να είναι αυτό που είναι ως προς την υπόστασή του. Διότι τίποτα από την Τριάδα δεν θα ελαττωθεί, ούτε πρόκειται ποτέ να απολέσει την αϊδιότητα, την κοινότητα και τη βασιλεία. Διότι ο Υιός του Θεού δεν αναγορεύθηκε βασιλιάς επειδή έγινε άνθρωπος για εμάς και νίκησε τον εναντίον μας τύραννο, κατορθώνοντας εν σαρκί αυτή τη νίκη εναντίον του δυσμενούς εχθρού της, αλλά επειδή είναι πάντοτε Κύριος και Θεός, γι' αυτό είναι βασιλιάς, όπως ακριβώς εκείνος που τον γέννησε, και τώρα, και μετά την πρόσληψη της ανθρώπινης φύσης, και στο διηνεκές. Μη βλασφημείς τη βασιλεία του Χριστού, αιρετικέ, για να μην ατιμάσεις εκείνον που τον γέννησε. Εάν είσαι πιστός, προσέλθε στον Χριστό, τον αληθινό Θεό μας, και μην χρησιμοποιείς την ελευθερία ως επικάλυμμα της κακίας. Εάν είσαι δούλος, υποτάξου με τρόμο στον Δεσπότη. Διότι αυτός που λογομαχεί δεν είναι καλοπροαίρετος, αλλά ολοφάνερα εχθρικός.

ΣΤΟΙΧΕΙΟ Τ. ΤΙΤΛΟΣ Αʹ. — Περί τιμής· και ότι πρέπει να τιμούμε ο ένας τον άλλον. «Ο ασεβής δεν σεβάστηκε το πρόσωπο του εντίμου, ούτε γνωρίζει να αποδίδει τιμή σε αυτούς.» «Στη φιλαδελφία να είστε φιλόστοργοι μεταξύ σας, στην απόδοση τιμής να προηγείστε ο ένας του άλλου.» «Ως δούλοι του Θεού, να τιμάτε τους πάντες.» ΤΙΤΛΟΣ Βʹ. — Περί τελωνών.

«Αββά ο Πατήρ»· και· «Το ίδιο το Πνεύμα συμμαρτυρεί στο πνεύμα μας ότι είμαστε τέκνα του Θεού.» Όσο για το ότι κανείς δεν αποκόπτει από μόνος του την αμαρτία του Αδάμ, παρά μόνο ο Χριστός ανάλογα με την πίστη προς Αυτόν, άκουσε τον Απόστολο που λέει ότι «ο Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες μας σύμφωνα με τις Γραφές»· και πάλι: «Αποδεικνύει δε την αγάπη Του προς εμάς ο Θεός στο ότι, ενώ ήμασταν ακόμη αμαρτωλοί, ο Χριστός πέθανε για εμάς»· και πάλι: «Συνταφήκαμε μαζί Του διά του βαπτίσματος, ώστε όπως αναστήθηκε ο Χριστός εκ νεκρών, έτσι και εμείς να περιπατήσουμε σε καινότητα ζωής», και ότι «εκείνος που πέθανε έχει απαλλαγεί από την αμαρτία»· και ότι «κατά χάρη είστε σωσμένοι και όχι από έργα, ώστε να μην καυχηθεί κανείς»· και πάλι: «Διότι κάποτε ήσασταν σκοτάδι, τώρα όμως είστε φως εν Κυρίω· ως τέκνα φωτός να περιπατείτε»· και πάλι: «Εσείς δε δεν είστε τέκνα της δούλης, αλλά της ελεύθερης· με την ελευθερία αυτή μας ελευθέρωσε ο Χριστός»· και πάλι: «Ως ελεύθεροι, και όχι χρησιμοποιώντας την ελευθερία ως επικάλυμμα της κακίας.» Βλέπεις πώς, αυτά που εσύ λες ότι αποτελούν αγώνες για την αποκοπή της αμαρτίας, η Γραφή τα ονομάζει έργα καινότητας και ελευθερίας και φωτός. Φανερώνει δε και τις εκτροπές του αυτεξουσίου, τις οποίες εσύ λες ότι αποτελούν την αμαρτία του Αδάμ.

Διότι το «να έχουμε την ελευθερία ως επικάλυμμα της κακίας», και το «να λυπούμε το Άγιο Πνεύμα», και το «να πράττουμε τα θελήματα της σάρκας και των διανοιών», και το «αφού αρχίσαμε σύμφωνα με το πνεύμα, τώρα να καταλήγουμε στη σάρκα», και το ότι «δεν είμαστε οφειλέτες στη σάρκα, ώστε να ζούμε σύμφωνα με τη σάρκα», επειδή η θεία Γραφή γνωρίζει ότι το αν θα πράξουμε αυτά και τα παρόμοια ή όχι εξαρτάται από εμάς, για τον λόγο αυτό δεν μέμφεται τον Σατανά ούτε την αμαρτία του Αδάμ, αλλά εμάς τους ίδιους.

Τι σημαίνει το χωρίο του αποστόλου «υποταχθείτε σε κάθε ανθρώπινη κτίση για τον Κύριο, ως ελεύθεροι»; Αυτό το ρητό συνδέεται με τα προηγούμενα· δηλαδή το «υποταχθείτε σε κάθε ανθρώπινη κτίση για τον Κύριο, ως ελεύθεροι», σημαίνει όχι εξαιτίας του φόβου της πολιτείας που επικρέμαται πάνω σας. Διότι όσοι υποτάσσονται κατ' αυτόν τον τρόπο περιέρχονται στην τάξη των δούλων και επιδεικνύουν την υποταγή τους ως δούλοι, φοβούμενοι αφενός τις πολιτικές τιμωρίες και αφετέρου τις απειλές των νόμων, ωθούμενοι προς την υποταγή από τον φόβο. Ενώ εκείνος που υποτάσσεται για τον Κύριο, δηλαδή αυτός που πειθαρχεί στις δεσποτικές εντολές, είναι μεν ελεύθερος από κάθε επίγειο φόβο, ελεύθερος από κάθε κατηγορία, ελεύθερος από κάθε υποψία που επισείει ποινές, και με τον πόθο προς τον Δεσπότη και με την τήρηση των εντολών εξευγενίζει την ψυχή του, προσφέροντας έτσι εκούσια την υποταγή του στην ανθρώπινη εξουσία.

Εξάλλου, επειδή ο Χριστός, αφού μας εξαγόρασε άπαξ με το τίμιο αίμα Του, μας ανέδειξε ελεύθερους από την τυραννία του διαβόλου, για να μην πει κανείς, «εάν γίναμε ελεύθεροι, πώς μας υποτάσσεις πάλι στους κοσμικούς άρχοντες;», λέει: υποταχθείτε ως ελεύθεροι, δηλαδή εκούσια, με τη θέλησή σας, από δική σας προαίρεση. Διότι όπως χαρακτηριστικό των δούλων είναι το ακούσιο, το καταναγκαστικό και το απροαίρετο, έτσι χαρακτηριστικό των ελεύθερων ανθρώπων είναι το εκούσιο, το αβίαστο και το αυτοπροαίρετο. Όταν λοιπόν υποτασσόμαστε εκούσια, υπακούοντας στους νόμους του Κυρίου, ενισχύουμε περισσότερο την ελευθερία μας και παρουσιάζουμε και αποδεικνύουμε τον εαυτό μας άξιο αυτής της δωρεάς. Διότι με τον τρόπο που τιμούμε τον Δεσπότη, καθοδηγούμενοι από τους δικούς Του νόμους, ομολογούμε ότι δεχθήκαμε περιχαρώς το δώρο και ότι θαυμάζουμε τη γενναιοδωρία Του, προσφέροντας μέσω αυτών απροφάσιστο σεβασμό σε Εκείνον που μας το έδωσε. Πώς εξάλλου δεν είναι σωτήριο το να διαφυλάττει κανείς με εκούσια θέληση την τάξη στην πολιτεία και να αποδίδει τον οφειλόμενο σεβασμό στους ανωτέρους; Διότι, πράγματι, οι άνθρωποι αυτοί διατηρούν τις ψυχές τους ελεύθερες από κάθε αταξία και εξέγερση, και αποδεικνύονται σε όλους άξιοι της ελευθερίας που μας δόθηκε από τον Θεό.

Γι' αυτό, ο μεν, γνωρίζοντας ότι το να παραμένουμε αλώβητοι εξασφαλίζεται μέσω του συνδέσμου της αγάπης μεταξύ μας, την οποία και όρισε ως τη μεγαλύτερη από όλα τα χαρίσματα, καθώς αυτή δεν γνωρίζει να εργάζεται το κακό ενάντια στον πλησίον· «Διότι η αγάπη», λέει, «δεν κάνει κακό στον πλησίον»· και παραγγέλλει σε όσους την έχουν ενδυθεί να αποδέχονται ο ένας τον άλλον· και όχι μόνο αυτό, αλλά διατάσσει να μην επιζητούν το δικό τους συμφέρον, αλλά να ποθούν τον πλησίον χάριν της αγάπης, η οποία καθιστά όσους συμμετέχουν σε αυτήν ένα σώμα και ένα Πνεύμα, και τους θέτει στη μία ελπίδα της κλήσεως, και τους αναδεικνύει κοινωνούς της αιώνιας ζωής. Ο δε, λέει: «Αφού έχετε εξαγνίσει τις ψυχές σας με την υπακοή στην αλήθεια, ώστε να φθάσετε σε ανυπόκριτη φιλαδελφία, αγαπήστε θερμά ο ένας τον άλλον από καρδιάς, και ως δούλοι του Θεού, τιμήστε τους πάντες· να αγαπάτε την αδελφότητα», επειδή γνωρίζει ότι η αγάπη μάς καθιστά αδελφούς μεταξύ μας. Γι' αυτό και μας προτρέπει, πριν από όλα, να διατηρούμε εκτενώς θερμή την αγάπη προς τους αδελφούς· διότι αποφάνθηκε κατηγορηματικά ότι η αγάπη καλύπτει πλήθος αμαρτιών.