Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΕΤΡΟΥ 2:5

Κατέστρεψαν στ' αλήθεια τη Σιών με αίματα. Διότι σκότωσαν τους προφήτες, και σε αυτούς πρόσθεσαν και τον Δεσπότη των όλων, εννοώ δηλαδή τον Χριστό. Διότι, ενώ ήταν οικοδόμοι της Σιών, τον αποδοκίμασαν, μολονότι ο Θεός έλεγε ξεκάθαρα: «Ιδού, θέτω στα θεμέλια της Σιών λίθο εκλεκτό, ακρογωνιαίο, έντιμο, και όποιος πιστεύει σε αυτόν δεν θα καταισχυνθεί». Αλλά, όπως είπα, οι οικοδόμοι της Σιών αποδοκίμασαν τον εκλεκτό και έντιμο λίθο. Εντούτοις, αυτός τέθηκε ως κεφαλή γωνίας. Διότι ο Χριστός βασίλευσε σε εμάς και σε όσους προέρχονται από την περιτομή, τους οποίους και έχτισε «σε έναν νέο άνθρωπο, φέρνοντας ειρήνη διά του σταυρού» και συνδέοντάς τους σαν μια γωνία σε ομοψυχία εν Πνεύματι. Διότι είναι γραμμένο ότι «το πλήθος των πιστών είχε μία καρδιά και μία ψυχή». Επειδή λοιπόν έγιναν σύμμορφοι μέσω του αγιασμού και της πίστης με τον ακρογωνιαίο και εντιμότατο λίθο, σωστά και σοφά τους γράφει ο θεσπέσιος Πέτρος: «και εσείς ως ζωντανοί λίθοι οικοδομείστε ως πνευματικός οίκος» «σε άγιο ναό, σε κατοικητήριο του Θεού εν Πνεύματι»· διότι ο Χριστός κατοίκησε στις καρδιές των πιστών.

Διότι παρατήρησε πώς με τον ραντισμό του αίματος αγιάζεται και ο ίδιος· διότι ο νόμος ελάχιστα αποπλύνει τις αμαρτίες, ενώ αυτό το κατορθώνει η χάρη των μυστηρίων του Χριστού. Πολύ εύστοχο είναι και το ότι ο ιεροφάντης Μωυσής, αφού σηκώθηκε νωρίς το πρωί, έστησε το ίδιο το θείο μυστήριο, και τοποθέτησε γύρω του, όπως ήδη προείπα, δώδεκα λίθους, και θυσίασε μοσχάρια. Διότι, σαν να είχε ήδη έρθει ο όρθρος και το πρωί, και σχεδόν να έλαμπε ο Αυγερινός, και καθώς ανέτειλε για εμάς η νοητή ημέρα, αφού παρήλθε πια η νύχτα και αδράνησε το δαιμονικό σκοτάδι, αναδείχθηκε λαμπρό το κάλλος της Εκκλησίας που κατέχει το σεπτό θυσιαστήριο, πάνω στο οποίο τελείται το μυστήριο του Χριστού. Παραστάθηκαν δε σε αυτό και οι φυλές της γης, όπως συμβολίζονταν από τους λίθους. Γι' αυτό εξάλλου και ο θεσπέσιος Παύλος, μετουσιώνοντας την εικόνα του συμβόλου στην αλήθεια, γράφει στους αγιασμένους εν Χριστώ: «Στον οποίο και εσείς ως ζωντανοί λίθοι οικοδομείστε ως πνευματικός οίκος για άγιο ιεράτευμα». Τότε και οι νεανίσκοι προσέφεραν τα ολοκαυτώματα και έγιναν πνευματικοί ιερουργοί.

Και ποιος θα μπορούσε να είναι ο λόγος γι' αυτό; Διότι ο Χριστός είναι «πολύτιμος ακρογωνιαίος» λίθος, και έχει τοποθετηθεί στα θεμέλια της Σιών. Διότι πάνω σε αυτόν έχουμε στηριχθεί, λαμβάνοντάς τον σαν ένα ασφαλές και ακλόνητο θεμέλιο. Και εμείς, ως ζωντανοί λίθοι, εποικοδομούμαστε ως πνευματικός οίκος, σε ναό άγιο, σε κατοικητήριο του Θεού εν Πνεύματι. Αλλά εξίσου αποτελούμε και κάτι σαν θυσιαστήριο, έχοντας συναχθεί στην πνευματική ενότητα και αναδίδοντας την ευωδία της πίστης στον Χριστό, προσφέροντας μέσω αυτού στον Θεό και Πατέρα, σαν τα πιο ευωδιαστά θυμιάματα, τα καυχήματα που προέρχονται από τις αρετές.

και έγινε για μένα «δικαιοσύνη και αγιασμός και απολύτρωση»· δικαιοσύνη αφενός, λύνοντας την αμαρτία διά της πίστεως σε αυτόν· αγιασμός αφετέρου, ελευθερώνοντας δι' ύδατος και πνεύματος και με τον λόγο του· και απολύτρωση, παραδίδοντας τον εαυτό του υπέρ εμού, ώστε το αίμα του να είναι λύτρο του αληθινού αμνού, ιλαστήριο για την κάθαρση του κόσμου, για την καταλλαγή των πάντων, ουρανού και γης, εκπληρώνοντας στους ορισμένους καιρούς «το μυστήριο το απόκρυφο προ των αιώνων και των γενεών». Ο ίδιος «θα μετασχηματίσει το σώμα της ταπεινώσεώς μας, ώστε να γίνει σύμμορφο με το σώμα της δόξης του, σύμφωνα με την ενέργειά του με την οποία δύναται και να υποτάξει σε αυτόν τα πάντα», «διότι σε αυτόν κατοικεί όλο το πλήρωμα της θεότητος σωματικώς». 3. Το δοχείο, λοιπόν, της σοφίας και της θεότητος, ο Χριστός, μεσιτεύοντας «καταλλάσσει τα πάντα με τον Θεό εν αυτώ», «μη λογιζόμενος αμαρτίες», εκπληρώνοντας απόκρυφα μυστήρια με την πίστη της διαθήκης του που είχε προεπαγγελθεί από τον Νόμο και τους προφήτες, κηρυσσόμενος Υιός Θεού, ονομαζόμενος υιός Δαυίδ· διότι είναι και τα δύο, Θεός και άνθρωπος, «μεσίτης Θεού και ανθρώπων», αληθινός «οίκος Θεού», «άγιο ιεράτευμα», χορηγός του Αγίου Πνεύματος που αναγεννά και ανακαινίζει πάλι τα πάντα για τον Θεό, «διότι ο Λόγος έγινε σάρκα, και κατοίκησε ανάμεσά μας, και είδαμε τη δόξα του, δόξα ως μονογενούς παρά του Πατρός». Η βροχή, όταν συνενώνεται φυσικά με τα δέντρα και τα φυτά, δημιουργεί σώμα και τον κάθε καρπό σύμφωνα με την ομοιότητά του.

Σε αυτά, λοιπόν, προετοιμάζουν τους εαυτούς τους όσοι επιθυμούν τα ανώτερα. Έπειτα, επειδή μνημόνευσαν τον οίκο του Θεού, στη συνέχεια διδάσκουν τι λογής είναι αυτός, λέγοντας: «Άγιος είναι ο ναός σου, θαυμαστός εν δικαιοσύνη.» Διότι αυτός ήταν ο οίκος του Θεού, ο άγιος ναός Του. Ως άγιο ναό του Θεού, όμως, μην εννοείς τα οικοδομήματα από τοίχους και οροφές, αλλά αυτόν που έχει ήδη συγκροτηθεί από εκλεκτές ψυχές. Ότι οι άγιοι είναι ζωντανοί λίθοι, και η σύναξη των θεοσεβών είναι πνευματικός οίκος για άγιο ιεράτευμα, το δίδαξε ο ιερός Απόστολος λέγοντας: «Όλοι εσείς είστε οίκος Θεού, και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας· αν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, αυτόν θα τον φθείρει ο Θεός· διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, και τέτοιοι είστε εσείς.» Λέγοντας δε αυτά, δίδασκε σε απόλυτη συμφωνία με τον προκείμενο λόγο που αναφέρει: «Άγιος είναι ο ναός σου, θαυμαστός εν δικαιοσύνη.» Διότι, όπως στους αισθητούς ναούς θαυμάζεται πολλές φορές η κατασκευή επειδή έγινε με φιλόκαλη πολυτέλεια· κατασκευάζουν, δηλαδή, χρυσές οροφές και ανάγλυφα, από αγάπη προς το ωραίο, και στολίζουν τα οικοδομήματα με υλικά από κίονες και μάρμαρα· με τον ίδιο τρόπο και ο ναός του Θεού, όντας άγιος και κατέχοντας αυτό ως το πρώτο και πιο εξαιρετικό αγαθό, περιβάλλεται τον εξωτερικό στολισμό, διακοσμημένος με την πολυποίκιλη σοφία του Θεού, με τη δικαιοσύνη και με τις υπόλοιπες αρετές, καθώς και με τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, ώστε να προκαλεί κατάπληξη και να εμπνέει θαυμασμό σε όσους τον βλέπουν.

Υπαινίσσεται δε διαμέσου αυτών το τέλος της τιμωρίας που είχε περιοριστεί στα εβδομήντα έτη. Έτσι και ο θαυμάσιος Δανιήλ, αφού υπολόγισε τον χρόνο της αιχμαλωσίας, προσφέρει την ικεσία, όπως και ο Ζαχαρίας που είπε: «Κύριε παντοκράτωρ, μέχρι πότε δεν θα ελεήσεις την Ιερουσαλήμ;». Με αυτά συμφωνούν και τα λόγια της πνευματικής μελωδίας: «Διότι είναι καιρός να την σπλαγχνιστείς, διότι έφτασε ο καιρός». Νομίζω δε ότι με αυτά προφητεύεται η επιφάνεια στους ανθρώπους του Θεού Λόγου, του ίδιου του Κυρίου και Σωτήρος μας Ιησού Χριστού, η οποία επρόκειτο να γίνει η αιτία της ανοικοδόμησης της Σιών. Φτάνοντας δε στο σημείο αυτό, μην υποθέσεις ότι εννοώ την επίγεια πόλη, ούτε να νομίζεις ότι υποδηλώνεται η επίγεια Ιερουσαλήμ, αλλά η ανανέωση του πολιτεύματος της ευσέβειας. Διότι αυτός είναι ο καιρός, για τον οποίο ο ίδιος λέει μέσω του Ησαΐα: «Σε καιρό δεκτό σε εισάκουσα». Και ο Παύλος γράφει ότι αυτός ο καιρός έχει εκπληρωθεί με την έλευση του Σωτήρος, λέγοντας: «Ιδού τώρα καιρός ευπρόσδεκτος». «Διότι οι δούλοι σου αγάπησαν τους λίθους της, και θα σπλαγχνιστούν το χώμα της». «Λίθοι άγιοι κυλίονται πάνω στη γη», έχει ειπωθεί κάπου στους προφήτες. Αλλά και ο Πέτρος λέει: «Και όλοι εσείς, ως λίθοι ζωντανοί, οικοδομείσθε ως πνευματικός οίκος για άγιο ιεράτευμα».

Και εσείς οι ίδιοι ως ζωντανοί λίθοι οικοδομείστε, ως πνευματικός οίκος σε άγιο ιερατείο, για να προσφέρετε πνευματικές θυσίες που είναι ευπρόσδεκτες στον Θεό μέσω του Ιησού Χριστού. Ως προς δε το σώμα Του, το οποίο με την περιγραφή καθιέρωσε για τον εαυτό Του ως ένθεο τόπο πάνω στη γη, ο ίδιος ο Κύριος είπε: «Γκρεμίστε αυτόν τον ναό, και σε τρεις ημέρες θα τον εγείρω.» Είπαν τότε οι Ιουδαίοι: «Σαράντα έξι χρόνια χτιζόταν αυτός ο ναός, και εσύ σε τρεις ημέρες θα τον εγείρεις;» Εκείνος όμως μιλούσε για τον ναό του σώματός Του. Το παρακάτω χωρίο δεν ήταν απαραίτητο να παρατεθεί· διότι ο Θεόδοτος ο Γαλάτης από την Άγκυρα δεν συγκαταλέγεται στους διακεκριμένους ούτε στους πολύ επιφανείς. Αλλά επειδή οι αντίπαλοι παραθέτουν παραποιημένα τα λόγια του, νομοθετώντας ότι δεν πρέπει ο Χριστός να περιγράφεται ή να εικονίζεται, προς καταισχύνη και έλεγχό τους παραθέσαμε αυτό το χωρίο, ώστε και από εδώ να αποδειχθεί ότι εισάγουν νόθες και αλλόκοτες φωνές, με τις οποίες καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για να συστήσουν το ψεύδος και να αποκρύψουν την αλήθεια. Διότι στον λόγο που συνέταξε για την πανύμνητη Θεοτόκο και τον Συμεών, έχει γράψει τα εξής: