Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΕΤΡΟΥ 4:10

Από την Επιστολή του Πέτρου. «Γίνετε, λοιπόν, σώφρονες», λέει, «και να είστε άγρυπνοι στις προσευχές, έχοντας προπάντων θερμή αγάπη μεταξύ σας, διότι η αγάπη καλύπτει πλήθος αμαρτιών· να είστε φιλόξενοι ο ένας προς τον άλλον χωρίς γογγυσμό. Ο καθένας, ανάλογα με το χάρισμα που έλαβε, να το χρησιμοποιεί διακονώντας τους άλλους, ως καλοί οικονόμοι της ποικίλης χάριτος του Θεού». Πρόσεξε, λοιπόν, πάλι, ότι, ενώ το Άγιο Πνεύμα διανέμει εξουσιαστικά και όπως θέλει τα θεία χαρίσματα και τα επιμερίζει στον καθένα από τους αγίους, ο θαυμάσιος Πέτρος ισχυρίζεται ότι η ποικιλία και η δωρεά αυτής της χάριτος προέρχεται από τον Θεό, γνωρίζοντας ότι το Πνεύμα δεν είναι ξένο προς τη θεία φύση. Εφόσον, λοιπόν, ο Πέτρος αποκαλεί το Πνεύμα Θεό, πώς δεν είναι ταυτόχρονα ασεβής και παράφρων εκείνος που το συγκαταλέγει ανάμεσα στα δημιουργήματα, και τολμά ριψοκίνδυνα να αντιλέγει στα κηρύγματα των αγίων αποστόλων;

Ακούστε λοιπόν αυτά εσείς που θεωρείτε ότι είστε πνευματικοί και πιστέψτε σε εκείνον που μιλάει, ενώ εμένα που σας αναφέρω, κατά τον λόγο της χάριτος, τις δωρεές που λαμβάνουν από τον Θεό όσοι προστρέχουν σε Αυτόν με θερμή πίστη και τηρούν τις εντολές Του, και ο οποίος απλώς υπηρετώ το Πνεύμα που ηχεί από άνωθεν, απαλλάξτε με από κάθε μομφή. Όσο για το ποιος είναι αυτός που μιλάει, ακούστε τον ίδιο τον Κύριο που λέει: «Διότι δεν είστε εσείς που μιλάτε, αλλά το Πνεύμα του Θεού που μιλάει μέσα σας.» Βλέπετε λοιπόν ότι δεν λέω εγώ αυτά τα υπερφυή και μεγάλα προς την αγάπη σας, αλλά το Πνεύμα του Θεού που μιλάει μέσα μας. Αυτό το επιβεβαιώνει άλλωστε και ο κορυφαίος Πέτρος λέγοντας: «Διότι ποτέ δεν προήλθε προφητεία από ανθρώπινο θέλημα, αλλά μίλησαν οι άγιοι άνθρωποι του Θεού καθοδηγούμενοι από το Άγιο Πνεύμα.» Και αν εμείς, όντες ευτελείς και ανάξιοι, βρισκόμαστε μακριά από κάθε αγιότητα και από τους αγίους ανθρώπους του Θεού, δεν μπορούμε ωστόσο να αρνηθούμε τη δωρεά που μας δόθηκε από τον Θεό, αλλά ως οφειλέτες της χάριτός Του διακονούμε σε εσάς τα λόγια του Θεού και φανερώνουμε το τάλαντο που μας δόθηκε και το χάρισμα διά της προφητείας με την επίθεση των χειρών του αρχιερέως, ο οποίος μας ετέλεσε στην ιεροσύνη, όπως ακριβώς μας εντέλλεται ο ίδιος αυτός ο κορυφαίος των αποστόλων, καθώς λέει: «Καθένας σύμφωνα με το χάρισμα που έλαβε, ας το διακονεί στους άλλους, ως καλοί οικονόμοι της ποικίλης χάριτος του Θεού.»

Κατηχητική επιστολή προς τους μαθητές του. Ο Θεόδωρος, ο ελάχιστος, πρεσβύτερος και ηγούμενος της Μονής Στουδίου, προς τους αγαπημένους μου αδελφούς και πνευματικούς υιούς, αυτούς που για χάρη του Κυρίου είναι διασκορπισμένοι εδώ και εκεί. Χάρη και ειρήνη σε εσάς από τον Θεό Πατέρα και τον Κύριο Ιησού Χριστό, ο οποίος σας χάρισε τον διωγμό υπέρ του ονόματός Του. Ο οποίος, αν και είναι λυπηρός κατά σάρκα, είναι χαροποιός κατά πνεύμα, διότι είναι αιτία των θεόλεκτων μακαρισμών και πρόξενος αιώνιων στεφάνων. Γι' αυτόν τον λόγο και εγώ, ο ευτελής, χαίρω με χαρά και αγαλλιώ με αγαλλίαση, διότι αξιώθηκα να δω τους αγαπητούς μου σε τέτοια προκοπή, σε τόσο μεγάλο βαθμό της καλής ομολογίας, την οποία ομολογήσαμε ενώπιον Θεού και ανθρώπων, ότι δηλαδή προσκυνούμε τον Χριστό εγγεγραμμένο, δηλαδή εξεικονισμένο, όπως ακριβώς και όλοι οι άγιοι πατέρες μας. Μόνο σας παρακαλώ και σας υπενθυμίζω να πολιτεύεστε αξίως του ευαγγελίου του Χριστού, έχοντας καλή τη διαγωγή σας στους τόπους και στα πρόσωπα όπου συναναστρέφεστε, ο λόγος σας να είναι γεμάτος χάρη αρτυμένος με αλάτι, η συμπεριφορά σας γεμάτη από ευλάβεια, το φαγητό και το ποτό να τηρούνται με αυτάρκεια, το ένδυμα και το βάδισμα να διακρίνονται από σύνεση, ώστε να αποτελείτε φωτισμό για τους λαϊκούς και όχι το αντίθετο, αφορμή για θεία δοξολογία και όχι το αντίθετο. Ο καθένας ανάλογα με το χάρισμα που έλαβε, ας το διακονεί μεταξύ σας ως καλοί οικονόμοι της ποικίλης χάριτος του Θεού, όπως είναι γραμμένο.

ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΠΘ' ΟΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΜΕ ΚΑΘΕ ΠΡΟΘΥΜΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΑΙΡΕΣΗ ΝΑ ΚΑΤΕΡΓΑΖΟΜΑΣΤΕ ΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑ ΜΑΣ Αδελφοί και πατέρες, «υπάρχει καιρός για κάθε πράγμα», σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί. Καιρός όμως για να κατεργαζόμαστε τη σωτηρία μας είναι διαρκώς και πάντοτε. Διότι λέει ο Απόστολος: «Πάντοτε να χαίρεστε, αδιαλείπτως να προσεύχεστε, για το καθετί να ευχαριστείτε». Σε αυτά λοιπόν τα τρία κατορθώματα περικλείεται η σωτηρία μας. Διότι το να χαίρεται κανείς πάντοτε προξενεί δικαιοσύνη, το να προσεύχεται αδιαλείπτως δεν δίνει τόπο στον διάβολο εναντίον μας, και το να ευχαριστεί πάντοτε είναι ξεκάθαρη απόδειξη της αγάπης προς τον Θεό. Ρυθμίζοντας λοιπόν τη ζωή μας από παντού με αυτούς τους κανόνες, ας γινόμαστε ευάρεστοι στον Κύριο, χωρίς να μικροψυχούμε καθόλου, ούτε να παραλύουμε από ραθυμία στις διακονίες, στις ψαλμωδίες και στα εργόχειρά μας. Αντιθέτως, με κάθε μακροθυμία να επιτελούμε τα πάντα, «ως καλοί οικονόμοι της ποικίλης χάριτος του Θεού». Δεν βλέπουμε τους στρατιώτες, πώς εκστρατεύουν μαζί με τον βασιλιά με κάθε προθυμία; Και προς τι; Προς πολέμους, προς σφαγές, προς θανάτους. Και όμως, για την παρούσα δόξα και τον παροδικό πλούτο προχωρούν προς όλα με προθυμία.

Αυτά είναι δικαιολογίες και προφάσεις. Αλλά τι να πω και για τους διδασκάλους αυτών των ανθρώπων; Ενώ οφείλουν να νουθετούν, να ασφαλίζουν και με τη δική τους εμπειρία να στηρίζουν τον μαθητευόμενο, έτσι ώστε η σωτηρία εκείνου να αντανακλά στη δόξα του διδασκάλου, αυτοί φέρουν ένα κενό όνομα χωρίς να έχουν την ανάλογη πράξη. «Κοιτάξτε στις αρχαίες γενεές», στα παραδείγματα των αγίων πατέρων μας. Μάλλον δε, για να μιλήσω πιο οικεία, δείτε στην δική μας αδελφότητα αυτό που λέγεται: πόσο πολύ καλλιέργησε ο αββάς Δωρόθεος τον μακάριο Γρηγόριο, πόσο ο αββάς Αρσένιος τον τρισμακάριστο Θαδδαίο, πόσο ο αββάς Λουκιανός τον αοίδιμο Ιάκωβο, και πόσο οι υπόλοιποι τους υπόλοιπους, για να μην μακρηγορώ. «Σε αυτόν που έχει», λέει, «θα του δοθεί και θα του περισσέψει, ενώ από αυτόν που δεν έχει, θα του αφαιρεθεί και εκείνο που νομίζει ότι έχει». Δεν φοβάστε την απειλή; Δεν τρέμετε αυτόν που τρέμουν τα σύμπαντα; Γι' αυτό παρακαλώ και ικετεύω: «καθένας, σύμφωνα με το χάρισμα που έλαβε», ας εκπληρώνει πλήρως τη διακονία του και ας τα πράττει όλα σαν να βρίσκεται ενώπιον του Κυρίου.