Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΕΤΡΟΥ 4:14

Ο δε Πέτρος έγραφε: «Εάν ονειδίζεστε για το όνομα του Χριστού, είστε μακάριοι· διότι το Πνεύμα της δόξας και της δυνάμεως, και το Πνεύμα του Θεού, αναπαύεται επάνω σας». Ο δε Κύριος έχει πει ότι το Πνεύμα είναι Πνεύμα της αληθείας και Παράκλητος· εξ ου αποδεικνύεται ότι εν αυτώ η Τριάδα είναι τέλεια. Εν αυτώ, λοιπόν, ο Λόγος δοξάζει την κτίση, και, θεοποιώντας και υιοποιώντας την, την προσάγει στον Πατέρα. Εκείνο δε που συνάπτει την κτίση με τον Λόγο δεν θα μπορούσε το ίδιο να ανήκει στα κτίσματα· και εκείνο που υιοποιεί την κτίση δεν θα μπορούσε να είναι ξένο προς τον Υιό· επειδή θα υπήρχε ανάγκη να αναζητηθεί κάποιο άλλο Πνεύμα, ώστε και τούτο να συναφθεί με τον Λόγο μέσω εκείνου. Αλλά αυτό είναι άτοπο. Επομένως, το Πνεύμα δεν ανήκει στα γενητά, αλλά αποτελεί ίδιον της θεότητας του Πατέρα, εντός του οποίου ο Λόγος θεοποιεί και τα γενητά. Και εκείνο, εντός του οποίου θεοποιείται η κτίση, δεν θα μπορούσε το ίδιο να βρίσκεται εκτός της θεότητας του Πατέρα.

Ο δε Πέτρος έγραφε: «Εάν ονειδίζεσθε στο όνομα του Χριστού, είστε μακάριοι, διότι το Πνεύμα της δόξης και της δυνάμεως και το Πνεύμα του Θεού αναπαύεται πάνω σας». Ο δε Κύριος έχει πει ότι το Πνεύμα είναι Πνεύμα της αληθείας και Παράκλητος· από αυτό αποδεικνύεται ότι σε αυτό η Τριάδα είναι τέλεια. Μέσω αυτού, λοιπόν, ο Λόγος δοξάζει την κτίση, και θεοποιώντας και υιοποιώντας την, την προσάγει στον Πατέρα. Εκείνο δε που συνάπτει την κτίση με τον Λόγο, δεν θα μπορούσε να συγκαταλέγεται το ίδιο στα κτίσματα· και εκείνο που υιοποιεί την κτίση, δεν θα μπορούσε να είναι ξένο προς τον Υιό. Διότι, διαφορετικά, θα υπήρχε ανάγκη να αναζητήσουμε ένα άλλο Πνεύμα, ώστε και αυτό να συναφθεί με τον Λόγο μέσω εκείνου. Αλλά τούτο είναι άτοπο. Επομένως, το Πνεύμα δεν ανήκει στα γενητά, αλλά αποτελεί ίδιον της θεότητος του Πατρός, μέσω του οποίου ο Λόγος θεοποιεί τα γενητά. Και εκείνο μέσω του οποίου θεοποιείται η κτίση, δεν θα μπορούσε το ίδιο να βρίσκεται εκτός της θεότητος του Πατρός.

Διότι ο Ησαΐας λέγει κάπως έτσι: «Όπως εάν κάποιος άνθρωπος ραβδίζει την ελιά, έτσι θα τους ραβδίσουν, και εάν σταματήσει ο τρυγητός, αυτοί θα φωνάξουν δυνατά. Όσοι δε εναπομείνουν πάνω στη γη θα ευφρανθούν μαζί με τη δόξα του Κυρίου.» Και πάλι ένας άλλος από τους αγίους λέγει: «Φωτίζου, λέγει, Ιερουσαλήμ· διότι έρχεται το φως σου, και η δόξα του Κυρίου ανέτειλε πάνω σου. Ιδού, σκοτάδι και γνόφος θα καλύψει τη γη, αλλά πάνω σε σένα θα φανεί ο Κύριος, και η δόξα του θα εμφανιστεί σε εσένα.» Ο δε Ιάκωβος ο μαθητής του λέγει: «Αδελφοί, μην έχετε με προσωποληψίες την πίστη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού της δόξης.» Και πάλι ο θεσπέσιος Πέτρος: «Εάν ονειδίζεστε για τον Χριστό, είστε μακάριοι, διότι το Πνεύμα της δόξης και το Πνεύμα του Θεού αναπαύεται πάνω σας.» Β— Αρκετά όμως με αυτά για εμάς, ω γενναίε. Πες μου όμως πώς πρέπει να νοηθεί από εμάς αυτό που έχει γραφεί για τον Χριστό: «Ο οποίος στις ημέρες της σάρκας του, αφού πρόσφερε δεήσεις και ικεσίες προς εκείνον που μπορούσε να τον σώσει από τον θάνατο, με ισχυρή κραυγή και δάκρυα, και αφού εισακούσθηκε για την ευλάβειά του, αν και ήταν Υιός, έμαθε την υπακοή από αυτά που έπαθε, και αφού τελειώθηκε, έγινε σε αυτούς που τον υπακούν αίτιος ακατάλυτης σωτηρίας.» Θα προσθέσω δε σε αυτά που είπα και εκείνο: «Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;» Διότι λένε ότι τέτοια πράγματα είναι αταίριαστα προς τον Θεό Λόγο, και ότι υπολείπονται πολύ από την ενυπάρχουσα σε αυτόν υπεροχή.

Στον Ιάκωβο. Αδελφοί, μην έχετε με προσωποληψίες την πίστη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού της δόξης. Στον Πέτρο. Εάν ονειδίζεστε στο όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού, είστε μακάριοι, διότι το Πνεύμα της δόξης και του Θεού αναπαύεται επάνω σας.

Και σε άλλο σημείο λέει: Αν σας χλευάζουν για το όνομα του Χριστού, είστε μακάριοι, διότι το Πνεύμα της δόξης και του Θεού αναπαύεται πάνω σας. Ας μην υποφέρει λοιπόν κανείς από εσάς ως φονιάς ή ως κλέφτης ή ως επεμβαίνων σε ξένες υποθέσεις· αν όμως υποφέρει ως Χριστιανός, ας μην ντρέπεται, αλλά ας δοξάζει τον Θεό για το όνομα αυτό. Και αν ο δίκαιος μόλις και μετά βίας σώζεται, ο ασεβής και ο αμαρτωλός πού θα σταθεί; Απόφευγε λοιπόν την υπερβολική οικειότητα και το γέλιο, διότι δεν ωφελούν την ψυχή σου· ποια σχέση έχει άλλωστε ο πιστός με τον άπιστο; Παρομοίως, δάμασε τη λαιμαργία με την εγκράτεια· τη φιλαργυρία με την άσκηση και την ακτημοσύνη· την πολυλογία με τη σιωπή· την ακαθισία με την υπομονή στο κελί· την αμέλεια με την ανάμνηση των μελλοντικών αγαθών· την ανυπακοή με την ταπεινοφροσύνη. Αν πάλι ο εχθρός σού ετοίμασε το κακό με το πρόσχημα της αποστροφής προς την πονηρία, στο εξής διατήρησε τον εαυτό σου αγνό· μην γίνεσαι κοινωνός σε ξένες αμαρτίες. Κατά τη δική μου κρίση θεωρώ ότι η αρχή των κακών υπήρξε η υπερβολική οικειότητα· και αυτή σε έκανε αναίσχυντο. Γι' αυτό λέει: μακάριος είναι ο άνθρωπος που τα φοβάται όλα από ευσέβεια.

Λέγει δε και σε άλλο σημείο: εάν η καρδιά μας δεν μας κατακρίνει, έχουμε παρρησία προς τον Θεό. Και πάλι: εάν ονειδίζεστε στο όνομα του Θεού, είστε μακάριοι, διότι το Πνεύμα της δόξης και του Θεού αναπαύεται επάνω σας. Κανείς σας, λοιπόν, ας μην πάσχει ως φονέας και ως κλέφτης· εάν όμως πάσχει ως Χριστιανός, ας μην ντρέπεται, αλλά ας δοξάζει τον Θεό με το όνομα αυτό. Και εάν ο δίκαιος με δυσκολία σώζεται, ο ασεβής και ο αμαρτωλός πού θα φανεί;

«Και αυτοί λοιπόν, αφού στάλθηκαν από το Άγιο Πνεύμα, κατέβηκαν στη Σελεύκεια». Και αυτά μεν οι ευαγγελιστές τα λένε ρητώς. Ο δε θειότατος Πέτρος, στις Πράξεις, λέει στον Ανανία: «Γιατί γέμισε ο Σατανάς την καρδιά σου, ώστε να πεις ψέματα στο Άγιο Πνεύμα;... δεν είπες ψέματα σε ανθρώπους, αλλά στον Θεό». Και προς τη Σαπφείρα: «Γιατί συμφωνήσατε μεταξύ σας να πειράξετε το Πνεύμα το Άγιο;». Και στην Επιστολή: «Αν χλευάζεστε για το όνομα του Ιησού Χριστού, είστε μακάριοι, διότι το Πνεύμα της δόξης και το Πνεύμα του Θεού αναπαύεται πάνω σας». Και ο μακάριος Παύλος ομοίως, στις Πράξεις λέει: «Τώρα, ιδού, εγώ δεμένος από το Πνεύμα πορεύομαι στην Ιερουσαλήμ, χωρίς να γνωρίζω αυτά που θα με συναντήσουν σε αυτήν, παρά μόνο ότι το Πνεύμα το Άγιο σε κάθε πόλη μού το βεβαιώνει». Και πάλι: «Προσέχετε τους εαυτούς σας και όλο το ποίμνιο, στο οποίο το Πνεύμα το Άγιο σας έθεσε επισκόπους». Και πάλι: «Λάβατε Πνεύμα Άγιο όταν πιστέψατε;».

Αλλά σχετικά με την ανοικοδόμηση του μοναστηριού ας περιμένει η αφήγηση, και ας συνεχίσει να διηγείται ακόμη τα παθήματα του πατέρα, και ας τα ιστορήσει όλα όπως ακριβώς έγιναν. Επειδή, λοιπόν, η φήμη του ανδρός σε όσους έφτανε τους περιέλαμπε σαν αστραπή, και έπειθε πολλούς να συχνάζουν κοντά του, και επειδή άλλοι είχαν μία και άλλοι άλλη εντύπωση για την εξορία του, έκρινε ότι έπρεπε, ως άνθρωπος με αποστολικό φρόνημα, να μεριμνήσει και για εκείνους που σκανδαλίζονταν. Γι' αυτό, καθώς διηγούνταν σε αυτούς που τον επισκέπτονταν όσα είχαν πράξει εναντίον του οι κατήγοροί του, άλλους μεν τους κινούσε σε δάκρυα συμπόνιας, βλέποντας το γήρας και τη στέρησή του, ενώ όσοι διέθεταν θεία γνώση και ελεύθερο λόγο τον μακάριζαν, λέγοντας: Μακάριος είσαι, πάτερ, διότι υπέμεινες διωγμό και ονειδισμούς για χάρη της δικαιοσύνης, σύμφωνα με τον Απόστολο που αναφωνεί τα εξής: Αν ονειδίζεστε για το όνομα του Χριστού, είστε μακάριοι, διότι το Πνεύμα της δόξας και της δύναμης, και το Πνεύμα του Θεού αναπαύεται πάνω σας. Κανείς από εσάς ας μην πάσχει ως φονιάς, ως κλέφτης ή ως κακοποιός· αν όμως πάσχει ως χριστιανός, ας μην ντρέπεται, αλλά ας δοξάζει τον Θεό για αυτό το όνομα, διότι ήρθε ο καιρός να αρχίσει η κρίση από τον οίκο του Θεού. Λέγοντας αυτά επέστρεφαν, έχοντας πλήρη βεβαιότητα για τον ακριβή βίο και τον λόγο του.