Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΕΤΡΟΥ 4:16

Έδειξε λοιπόν ως κέρδος και εκπλήρωση της προσευχής ακόμη και το ίδιο το δεινό, και αυτό που ίσως θα απονάρκωνε από φόβο κάποιους έστω και μόνο με την προσδοκία της ελεύσεώς του, τούτο τους απαλλάσσει από κάθε φόβο και πείθει τους μαθητές να το αποδέχονται με μεγάλη προθυμία. Και πράγματι, όταν κάποτε κλήθηκαν στο ανόσιο συνέδριο των Ιουδαίων και το σώμα τους κακοποιήθηκε με χτυπήματα για τον Χριστό, αποχωρούσαν «από το πρόσωπο του συνεδρίου χαίροντας», σύμφωνα με το γεγραμμένο, «επειδή αξιώθηκαν να ατιμαστούν υπέρ του ονόματος του Κυρίου». Και μάλιστα και σε εμάς τους ίδιους παραγγέλλουν αυστηρά να υπομένουμε με καρτερία για αυτό, και να μην σκυθρωπάζουμε καθόλου, αν τυχόν μας συμβεί κάτι το δυσάρεστο για τον Χριστό. «Διότι ας μην πάσχει κανείς σας», λέει, «ως φονιάς ή κλέφτης ή κακοποιός· αν όμως πάσχει ως Χριστιανός, ας μην ντρέπεται, αλλά ας δοξάζει τον Θεό για το όνομα αυτό». Είναι γλυκύτατο λοιπόν το να πάσχει κανείς για τον Χριστό, και γλυκός ο κίνδυνος, όταν η αφορμή της επιθέσεώς του προέρχεται από την αγάπη προς τον Θεό.

Και σε άλλο σημείο λέει: Αν σας χλευάζουν για το όνομα του Χριστού, είστε μακάριοι, διότι το Πνεύμα της δόξης και του Θεού αναπαύεται πάνω σας. Ας μην υποφέρει λοιπόν κανείς από εσάς ως φονιάς ή ως κλέφτης ή ως επεμβαίνων σε ξένες υποθέσεις· αν όμως υποφέρει ως Χριστιανός, ας μην ντρέπεται, αλλά ας δοξάζει τον Θεό για το όνομα αυτό. Και αν ο δίκαιος μόλις και μετά βίας σώζεται, ο ασεβής και ο αμαρτωλός πού θα σταθεί; Απόφευγε λοιπόν την υπερβολική οικειότητα και το γέλιο, διότι δεν ωφελούν την ψυχή σου· ποια σχέση έχει άλλωστε ο πιστός με τον άπιστο; Παρομοίως, δάμασε τη λαιμαργία με την εγκράτεια· τη φιλαργυρία με την άσκηση και την ακτημοσύνη· την πολυλογία με τη σιωπή· την ακαθισία με την υπομονή στο κελί· την αμέλεια με την ανάμνηση των μελλοντικών αγαθών· την ανυπακοή με την ταπεινοφροσύνη. Αν πάλι ο εχθρός σού ετοίμασε το κακό με το πρόσχημα της αποστροφής προς την πονηρία, στο εξής διατήρησε τον εαυτό σου αγνό· μην γίνεσαι κοινωνός σε ξένες αμαρτίες. Κατά τη δική μου κρίση θεωρώ ότι η αρχή των κακών υπήρξε η υπερβολική οικειότητα· και αυτή σε έκανε αναίσχυντο. Γι' αυτό λέει: μακάριος είναι ο άνθρωπος που τα φοβάται όλα από ευσέβεια.

Λέγει δε και σε άλλο σημείο: εάν η καρδιά μας δεν μας κατακρίνει, έχουμε παρρησία προς τον Θεό. Και πάλι: εάν ονειδίζεστε στο όνομα του Θεού, είστε μακάριοι, διότι το Πνεύμα της δόξης και του Θεού αναπαύεται επάνω σας. Κανείς σας, λοιπόν, ας μην πάσχει ως φονέας και ως κλέφτης· εάν όμως πάσχει ως Χριστιανός, ας μην ντρέπεται, αλλά ας δοξάζει τον Θεό με το όνομα αυτό. Και εάν ο δίκαιος με δυσκολία σώζεται, ο ασεβής και ο αμαρτωλός πού θα φανεί;

«Διότι ποια δόξα υπάρχει, εάν, ενώ αμαρτάνετε και ξυλοκοπείσθε, το υπομένετε; Αλλά εάν, ενώ πράττετε το αγαθό και πάσχετε, το υπομένετε, αυτό είναι χάρις ενώπιον του Θεού». «Διότι κανείς από εσάς ας μην πάσχει ως φονιάς ή ως κλέφτης» ή ως πόρνος ή ως μοιχός ή ως οποιοσδήποτε άλλος κακοποιός «ή ως εκείνος που αναμειγνύεται σε ξένες υποθέσεις· εάν όμως πάσχει ως χριστιανός, ας μην αισχύνεται, αλλά ας δοξάζει» μάλλον «τον Θεό» με το να πάσχει αδίκως. «Επειδή σε αυτό κληθήκατε, διότι και ο Χριστός έπαθε για εμάς, αφήνοντάς μας υπόδειγμα, για να ακολουθήσετε τα ίχνη του· αυτός δεν έπραξε αμαρτία, ούτε βρέθηκε δόλος στο στόμα του· ο οποίος, όταν τον λοιδορούσαν, δεν ανταπέδιδε τις λοιδορίες, όταν έπασχε, δεν απειλούσε, αλλά παρεδιδόταν σε εκείνον που κρίνει δίκαια· ο οποίος βάσταξε τις αμαρτίες μας στο σώμα του πάνω στο ξύλο, ώστε, αφού πεθάνουμε ως προς τις αμαρτίες, να ζήσουμε σύμφωνα με τη δικαιοσύνη».

Αλλά σχετικά με την ανοικοδόμηση του μοναστηριού ας περιμένει η αφήγηση, και ας συνεχίσει να διηγείται ακόμη τα παθήματα του πατέρα, και ας τα ιστορήσει όλα όπως ακριβώς έγιναν. Επειδή, λοιπόν, η φήμη του ανδρός σε όσους έφτανε τους περιέλαμπε σαν αστραπή, και έπειθε πολλούς να συχνάζουν κοντά του, και επειδή άλλοι είχαν μία και άλλοι άλλη εντύπωση για την εξορία του, έκρινε ότι έπρεπε, ως άνθρωπος με αποστολικό φρόνημα, να μεριμνήσει και για εκείνους που σκανδαλίζονταν. Γι' αυτό, καθώς διηγούνταν σε αυτούς που τον επισκέπτονταν όσα είχαν πράξει εναντίον του οι κατήγοροί του, άλλους μεν τους κινούσε σε δάκρυα συμπόνιας, βλέποντας το γήρας και τη στέρησή του, ενώ όσοι διέθεταν θεία γνώση και ελεύθερο λόγο τον μακάριζαν, λέγοντας: Μακάριος είσαι, πάτερ, διότι υπέμεινες διωγμό και ονειδισμούς για χάρη της δικαιοσύνης, σύμφωνα με τον Απόστολο που αναφωνεί τα εξής: Αν ονειδίζεστε για το όνομα του Χριστού, είστε μακάριοι, διότι το Πνεύμα της δόξας και της δύναμης, και το Πνεύμα του Θεού αναπαύεται πάνω σας. Κανείς από εσάς ας μην πάσχει ως φονιάς, ως κλέφτης ή ως κακοποιός· αν όμως πάσχει ως χριστιανός, ας μην ντρέπεται, αλλά ας δοξάζει τον Θεό για αυτό το όνομα, διότι ήρθε ο καιρός να αρχίσει η κρίση από τον οίκο του Θεού. Λέγοντας αυτά επέστρεφαν, έχοντας πλήρη βεβαιότητα για τον ακριβή βίο και τον λόγο του.

Ο δε άγιος, παίρνοντας τον λόγο, είπε: Σχετικά με την ταραχή και το σκάνδαλο για τα οποία μίλησες, δέσποτά μου, δεν είμαι εγώ ο αίτιος, αλλά ο συνετός σύγκελλος, που θεωρεί τον εαυτό του σοφό, από τον οποίο και φθονήθηκα αναίτια, για τίποτε άλλο παρά για περιττές και μάταιες αναζητήσεις, με τις οποίες του αρέσει να ματαιοπονεί και μέσω των οποίων νομίζει ότι δημιουργεί απορίες και δοκιμάζει τη γνώση και τη σύνεση των άλλων, ώστε κανείς να μη φαίνεται ότι κατέχει κάτι περισσότερο από αυτόν, αλλά όλοι να υπολείπονται της δικής του σοφίας και γνώσης. Αυτός δικαίως θα βαστάξει και το κρίμα αυτής της ταραχής, όπως ακριβώς λέει ο απόστολος: «εκείνος που σας ταράζει θα βαστάξει το κρίμα, όποιος κι αν είναι». Όσο για αυτά που έπαθα και υπέστην, και ίσως πρόκειται να υποστώ, ομολογώ την ευγνωμοσύνη μου στον Θεό μου και σε εσένα δέσποτά μου, διότι έπαθα και ίσως θα πάθω ξανά όχι ως μοιχός ή κακοποιός, αλλά ως δούλος του Χριστού και επειδή παραμένω προσηλωμένος στους αποστολικούς κανόνες και τις διατάξεις, όπως ακριβώς με διδάσκει ο Πέτρος, ο κορυφαίος των αποστόλων, λέγοντας τα εξής: «κανείς από εσάς ας μην πάσχει ως φονιάς ή ως κλέφτης ή ως κακοποιός, εάν όμως πάσχει ως χριστιανός, ας μην ντρέπεται».