Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Α΄ 10:6

Διότι προς μεν τον Σαούλ ο Σαμουήλ λέγει, ότι «θα επέλθει επάνω σου το πνεύμα του Κυρίου, και θα μεταβληθείς σε άλλον άνθρωπο»· για δε τον μακάριο Ελισσαίο έχει γραφτεί: «Και συνέβη, καθώς έψαλλε ο ψάλτης, ήλθε επάνω του χείρα Κυρίου». Μαρτυρεί επίσης και ο ίδιος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός για τον μακάριο Δαβίδ, ότι δια του Πνεύματος λάλησε μυστήρια. Και θα μπορούσε κανείς εύκολα να προσθέσει πολλά παρόμοια με όσα ειπώθηκαν, μέσω των οποίων θα ήταν πάρα πολύ εύκολο να διαπιστώσει ότι οι άγιοι ήταν πνευματοφόροι. Σε τόσο προφανή ζητήματα, όμως, το να επεκτείνεται κανείς με μακροσκελείς λόγους είναι, όπως φαίνεται, περιττό ή και κουραστικό. Το πώς όμως δεν υπήρχε Πνεύμα, πρέπει να εξεταστεί με ακρίβεια. Διότι φρονώ ότι πρέπει να θεωρούμε πως ο μακάριος Ευαγγελιστής λέει την αλήθεια.

Διότι το ότι το Πνεύμα μεταθέτει σε μια άλλη κατάσταση εκείνους στους οποίους έρχεται και κατοικεί, και τους αναπλάθει σε μια νέα ζωή, πώς δεν θα μπορούσε κάποιος να το αποδείξει εύκολα, τόσο από την Παλαιά όσο και από την Καινή Διαθήκη; Ο μεν θεσπέσιος Σαμουήλ, όταν απηύθυνε τον λόγο προς τον Σαούλ, έλεγε: «Και θα επέλθει πάνω σου το Πνεύμα του Κυρίου, και θα μεταβληθείς σε άλλον άνθρωπο»· ο δε μακάριος Παύλος λέει: «Εμείς δε όλοι, αντικατοπτρίζοντας με ανακαλυμμένο πρόσωπο τη δόξα του Κυρίου, μεταμορφωνόμαστε στην ίδια εικόνα από δόξα σε δόξα, ακριβώς όπως ενεργείται από το Πνεύμα του Κυρίου· και ο Κύριος είναι το Πνεύμα». Βλέπεις ότι το Πνεύμα αναπλάθει σαν σε μια άλλη εικόνα εκείνους στους οποίους φανερώνεται ότι έχει κατασκηνώσει; Διότι τους μεταθέτει εύκολα από την επιθυμία να φρονούν τα επίγεια στο να βλέπουν μόνο τα επουράνια, και από την άνανδρη δειλία σε ένα εξαιρετικά γενναίο φρόνημα. Το γεγονός δε ότι θα βρούμε και τους μαθητές να έχουν βιώσει αυτό το πράγμα, και να έχουν σφυρηλατηθεί μέσω του Πνεύματος ώστε ούτε να παραλύουν από τις επιθέσεις των διωκτών τους, αλλά να κρατούν σφιχτά την αγάπη προς τον Χριστό, δεν επιδέχεται καμία απολύτως αμφιβολία.

«Αν σε κάποιους συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· αν σε κάποιους τις κρατήσετε, είναι κρατημένες.» Αφού τους κατέστησε λαμπρούς με το μεγάλο αξίωμα της αποστολής, και αφού τους ανέδειξε οικονόμους και ιερουργούς των θείων θυσιαστηρίων, όπως ακριβώς είπα προηγουμένως, τους αγιάζει αμέσως δίνοντάς τους το δικό Του Πνεύμα μέσω εμφανούς εμφυσήματος, ώστε να πιστεύουμε και εμείς σταθερά ότι το Άγιο Πνεύμα δεν είναι ξένο προς τον Υιό, αλλά ομοούσιο με Αυτόν, και μέσω Αυτού προέρχεται το Πνεύμα που εκπορεύεται από τον Πατέρα. Έδειξε δε ότι σε όσους χειροτονούνται από Αυτόν για τη θεία αποστολή, η δωρεά του Πνεύματος ακολουθεί κατ' ανάγκην. Και για ποια αιτία; Διότι δεν θα μπορούσαν να πράξουν τίποτε από όσα αρέσουν στον Θεό, ούτε θα μπορούσαν να υπερισχύσουν ενάντια στις παγίδες της αμαρτίας, αν δεν ενδύονταν προηγουμένως τη δύναμη εξ ύψους, και δεν μεταστοιχειώνονταν σε κάτι διαφορετικό από αυτό που ήταν. Γι' αυτό και προς κάποιον από τους παλαιότερους λεγόταν, ότι «θα επέλθει πάνω σου το Πνεύμα του Κυρίου, και θα μεταβληθείς σε άλλον άνθρωπο», ότι δε θα ανανεώσουν τη δύναμή τους όσοι ελπίζουν στον Θεό μας το υποσχόταν και ο προφήτης Ησαΐας· ενώ ο σοφότατος Παύλος, λέγοντας ότι κοπίασε περισσότερο από άλλους, προφανώς στα αποστολικά κατορθώματα, πρόσθεσε αμέσως ότι «Όχι εγώ, αλλά η χάρη του Θεού που είναι μαζί μου».

Διότι την μεν αδυναμία του οφθαλμού την ελέγχει ο ήλιος, την δε αρρώστια της ψυχής την ελέγχει ο Θεός με την έλευσή Του· και για άλλους μεν είναι φως, για άλλους δε πυρ, στον καθένα ανάλογα με την υποκείμενη ύλη και ποιότητα. Τι νομίζουμε για τον Σαούλ; Διότι πράγματι χρίσθηκε, και μετείχε του Πνεύματος, και ήταν τότε πνευματικός, ούτε και εγώ θα μπορούσα να ισχυριστώ κάτι διαφορετικό για αυτόν, αλλά και προφήτευσε, και μάλιστα τόσο ανέλπιστα και παράδοξα, ώστε το θαύμα εκείνο να γίνει και παροιμία: «Μήπως και ο Σαούλ συγκαταλέγεται στους προφήτες;», η οποία μέχρι και σήμερα λέγεται και ακούγεται. Επειδή όμως δεν παρέδωσε ολόκληρο τον εαυτό του στο Πνεύμα, ούτε μεταστράφηκε ολοκληρωτικά σε άλλον άνθρωπο, όπως του είχε αποκαλυφθεί, αλλά απέμεινε μέσα του κάτι από τον παλαιό σπινθήρα της κακίας και από το πονηρό σπέρμα, και διεξαγόταν μέσα του πάλη πνεύματος και σαρκός· τι ανάγκη υπάρχει να περιγράφουμε δραματικά τα πάντα γύρω από αυτόν; Γνωρίζετε το αντίθετο πνεύμα, καθώς και τον ψαλμωδό με τον οποίο καταπραϋνόταν.