Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Α΄ 16:2

γʹ. Μην κατακρίνεις, λοιπόν, τον νέο, ούτε να επαινείς τον γέροντα. Διότι η αρετή και η κακία δεν βρίσκονται στη διαφορά της ηλικίας, αλλά στη διαφορά του φρονήματος· και αν μεν είσαι νηφάλιος, καθόλου δεν σε βλάπτει το νεαρό της ηλικίας· και αν είσαι ράθυμος, σε τίποτα δεν πρόκειται να σε ωφελήσουν τα γηρατειά. Διότι σεβαστά γηρατειά δεν είναι οι λευκές τρίχες, αλλά η αρετή της ψυχής. Αυτός (ο Δαβίδ), λοιπόν, αν και νέος, κατείχε ώριμο τον καρπό της αρετής. Ήλθε ο Σαμουήλ στον Ιεσσαί, χωρίς να περιβάλλεται από πλήθος ανθρώπων, αλλά έχοντας το κέρας, όπου βρισκόταν το άγιο έλαιο. Και τι λέει; Με έστειλε ο Θεός για να αναδείξω βασιλέα από τους υιούς σου. Ο Ιεσσαί, ακούγοντας για βασιλέα και νομίζοντας ότι σε εκείνον ταίριαζε το αξίωμα, φέρνει τον πρώτο του υιό. Προσπέρασέ τον, του λέει· δεν ευδόκησε ο Θεός σε αυτόν. Φέρνει τον δεύτερο· ούτε αυτός. Τον τρίτο, τον τέταρτο, τον πέμπτο. Εξαντλήθηκε η σειρά των παιδιών, και αυτός που αναζητούνταν δεν βρισκόταν. Του λέει: Έχεις άλλον; Ντράπηκε ο πατέρας. Έχω έναν, λέει, μικρότερο και ταπεινό, βοσκό. Βασιλέα ζητάς να αναδείξεις έναν μικρό και ταπεινό;

Και οι άνδρες τους καταδίωξαν στον δρόμο προς τον Ιορδάνη, μέχρι τα περάσματα. Και όταν βγήκαν εκείνοι που τους καταδίωκαν, αυτή ανέβηκε σε αυτούς στη στέγη, και τους είπε: «Πηγαίνετε στην ορεινή περιοχή, μήπως σας συναντήσουν οι διώκτες σας, και να κρυφτείτε εκεί τρεις ημέρες μέχρι να επιστρέψουν εκείνοι που σας καταδιώκουν». «Είπε ο Κύριος προς τον Σαμουήλ: Γέμισε το κέρας σου με έλαιο, και έλα να σε αποστείλω στη Βηθλεέμ προς τον Ιεσσαί, διότι είδα ανάμεσα στους γιους του κάποιον για βασιλιά δικό μου. Και είπε ο Σαμουήλ: Πώς να πάω; Θα το ακούσει ο Σαούλ και θα με σκοτώσει. Και είπε ο Κύριος: Πάρε μαζί σου μία δαμάλη από τα βόδια και θα πεις: "Ήρθα για να προσφέρω θυσία στον Κύριο". Και θα καλέσεις τον Ιεσσαί και τους γιους του στη θυσία, και θα χρίσεις εκείνον που θα σου πω. Και έπραξε ο Σαμουήλ όσα του μίλησε ο Κύριος». Σχόλιο. Από αυτό διδασκόμαστε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ανάγκη να διαχειριζόμαστε τα πράγματα με οικονομία (συγκατάβαση), και να χρησιμοποιούμε τον όγκο και το μέγεθος της εξουσίας. Διότι ο Θεός, ο Οποίος συγκρατεί τα πάντα με τον λόγο Του και είχε τη δύναμη να αφανίσει ολοκληρωτικά τον Σαούλ και να τον καταστήσει ανύπαρκτο, υπέδειξε στον Σαμουήλ να αποκρούσει την ανάκριση (ερώτηση) που θα γινόταν από αυτόν με κάποια μέθοδο (τέχνασμα). «Η Μελχόλ κατεβάζει τον Δαβίδ μέσα από το παράθυρο, και εκείνος έφυγε και σώζεται».

Θαυμάζεται και ο διορατικότατος Σαμουήλ όχι μόνο γι' αυτό, ότι δηλαδή λόγω της καθαρότητας του νου του έτυχε θείας ελλάμψεως και αξιώθηκε να βλέπει τα μελλούμενα, αλλά και διότι, καθώς πήγαινε για την αναγόρευση βασιλιά, δεν απάντησε ακριβώς αυτό σε εκείνον που τον ρώτησε, αλλά κάτι που δεν ίσχυε: λέγοντας ότι ήρθε για να προσφέρει θυσία στον Κύριο.

Και τι χρειάζεται να αναφέρω τον Σαμουήλ, ο οποίος έλεγε ότι ήρθε για να προσφέρει θυσία στον Κύριο, ενώ στην πραγματικότητα επιδίωκε την ανάδειξη βασιλιά, ή τον μέγα απόστολο που εξαγνιζόταν με ιουδαϊκό τρόπο και προσέφερε θυσίες σύμφωνα με τον νόμο, και, ενώ απέρριψε την περιτομή και τις σχετικές με αυτήν τηρήσεις του νομικού γράμματος ως ξεπερασμένες μετά την έλευση της χάριτος, εντούτοις περιέτεμε τον Τιμόθεο, εφόσον και ο ίδιος ο Χριστός, η όντως αλήθεια, ουδόλως απείχε από τη μέθοδο της οικονομίας τόσο στους λόγους όσο και στις πράξεις, αλλά αποδεικνύεται ότι την χρησιμοποίησε κατεξοχήν καθ' όλο τον χρόνο της επίγειας οικονομίας του; Περί τούτου άλλωστε προφητεύεται σαφώς από τον ψαλμωδό το «θα οικονομήσει τους λόγους του με κρίση». Επομένως, και όσα ειπώθηκαν προς τον Εζεκία δεν θα κατηγορηθούν ως ψεύδος, αλλά θα λάβουν τον έπαινο της διδασκαλίας που οδηγεί στη θεοσέβεια, προτρέποντας όσους βλέπουν να αναγνωρίζουν τον Θεό ως χορηγό της ζωής και να επιλέγουν την υποταγή αποκλειστικά σε Αυτόν· για χάρη αυτών άλλωστε τέθηκαν σε εφαρμογή τα της τοιαύτης οικονομίας. Εξάλλου, και το «θα πεθάνεις εσύ και δεν θα ζήσεις» είναι αληθές, εάν αποβλέψουμε στο βάρος της ασθένειας που τον έπληξε· διότι αυτή, όσον αφορά τα φαινόμενα, ήταν απολύτως φυσικό να επιφέρει τον θάνατο στον κλινήρη, και ίσως υπονοώντας αυτό ο Θεός του είπε ότι επήλθε το τέλος του, αν και κατά την πρόγνωσή Του δεν άφηνε καθόλου αόριστο το καθορισμένο για εκείνον τέλος του βίου.