Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Α΄ 17:40

Επειδή όμως, αφού εγκατέλειψαν το να ζουν με απλότητα και να πιστεύουν χωρίς περιττές αναζητήσεις, παραδίδουν τους εαυτούς τους στους λογίους των Ελλήνων, και από εκεί εξοπλίζονται εναντίον μας όπως ο αλαζόνας Γολιάθ, και έτσι ονειδίζουν τη συναγωγή του Κυρίου ακριβώς όπως εκείνος· ελάτε λοιπόν και εμείς να απαλλάξουμε τους εαυτούς μας από την κοσμική αιτιολογία και τους πολύπλοκους συλλογισμούς, λέγοντας όπως ο μακάριος Δαβίδ: «Δεν είμαι συνηθισμένος σε αυτά»· και έχοντας ως ράβδο δυνάμεως τον Χριστό, και τον εκλεκτό λίθο στον νου σαν σε μικρό ταγάρι, ας προσεγγίσουμε αυτούς που εξαγριώνονται.

Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο ανέλαβα με θάρρος την πρώτη μάχη του λόγου, βγάζοντας από το ποιμενικό σακίδιο, δηλαδή από τα εκκλησιαστικά δόγματα, αυτούς τους απέριττους και πηγαίους λόγους και εξαπολύοντάς τους προς ανατροπή της βλασφημίας, χωρίς να έχω καμία ανάγκη από τον εξοπλισμό της κοσμικής σοφίας για τον αγώνα. Και τώρα δεν δειλιάζω απέναντι στους δεύτερους αγώνες, εναποθέτοντας την ελπίδα μου, κατά τον μέγα Δαβίδ, σε Αυτόν που εκπαιδεύει τα χέρια για τη μάχη και τα δάχτυλα για τον πόλεμο, ελπίζοντας μήπως τυχόν αξιωθούμε και εμείς, με τη θεία δύναμη, αφενός να κατευθύνουμε ορθά το χέρι που γράφει προς την αναίρεση των αιρετικών δογμάτων, αφετέρου να καταστήσουμε τα δάχτυλα υπηρέτες για την ανατροπή της πονηρής παράταξης, χειριζόμενα τον λόγο εναντίον των εχθρών με εμπειρία και μαχητικότητα.

δ΄. Τέτοια είναι πράγματι η δύναμη του Πνεύματος. Έτσι έπραξε κάποτε και ο Δαβίδ: βγήκε στη μάχη γυμνός από όπλα, για να φανεί γυμνή η χάρη του Θεού. Διότι ας μην υπάρχει, λέει, τίποτα το ανθρώπινο, όταν ο Θεός πολεμά υπέρ ημών. Βγήκε λοιπόν γυμνός από όπλα και κατέρριψε εκείνον τον πύργο. Έπειτα, επειδή δεν είχε όπλα, έτρεξε, άρπαξε το ξίφος του Γολιάθ, και με αυτόν τον τρόπο απέκοψε την κεφαλή του βαρβάρου. Το ίδιο ακριβώς έπραξε και ο Παύλος με αυτό το επίγραμμα. Και για να γίνει σαφέστερος ο τρόπος της νίκης, θα σας εξηγήσω και τη δύναμη του επιγράμματος. Βρήκε λοιπόν ο Παύλος στην Αθήνα έναν βωμό, στον οποίο είχε αναγραφεί: «Στον Άγνωστο Θεό». Και ποιος ήταν αυτός που αγνοούσαν, παρά ο Χριστός; Είδες πώς αιχμαλώτισε το επίγραμμα, όχι προς βλάβη εκείνων που το έγραψαν, αλλά για τη σωτηρία και την πρόνοιά τους; Τι λοιπόν; Για τον Χριστό το έγραψαν αυτό οι Αθηναίοι, θα ρωτήσει κανείς; Αν οι Αθηναίοι το έγραφαν για τον Χριστό, δεν θα ήταν τόσο θαυμαστό. Το θαυμαστό όμως είναι αυτό, ότι εκείνοι μεν το έγραψαν με άλλο σκεπτικό, αυτός όμως κατόρθωσε να το μεταβάλει σε κάτι διαφορετικό. Προηγουμένως, είναι αναγκαίο να πούμε για ποιον λόγο οι Αθηναίοι έγραψαν «Στον Άγνωστο Θεό». Για ποιον λόγο, λοιπόν, το έγραψαν; Εκείνοι είχαν πολλούς θεούς, ή μάλλον πολλούς δαίμονες· διότι όλοι οι θεοί των εθνών είναι δαιμόνια. Είχαν και εγχώριους, και ξένους. Βλέπετε πόση είναι η γελοιότητά τους.

Το νερό σβήνει τη φωτιά, αλλά τον φθόνο αμέτρητες πηγές δασκάλων δεν τον σταματούν. Ένα ακόνι καθαρίζει τη σκουριά του σιδήρου, όμως οι πέντε λίθοι του Δαβίδ διέγειραν περισσότερο τον φθόνο μέσα στον Σαούλ. Λέγεται ότι η σαύρα είναι χλωμή, αλλά δεν υπάρχει πιο χλωμός από τους φθονερούς. Διότι, όπως το σκουλήκι κατατρώγοντας σταδιακά την καρδιά του δέντρου το ξηραίνει, με τον ίδιο τρόπο και ο φθόνος, κατατρώγοντας σταδιακά την καρδιά εκείνου που τον έχει, τον μαραίνει. Και όσα κι αν πούμε, αγαπητέ, για τον φθόνο, ακόμη δεν έχουμε αρχίσει να περιγράφουμε την κακία του· ούτε γλώσσες ρητόρων, ούτε λόγοι φιλοσόφων, ούτε ρητά δασκάλων θα μπορέσουν να την εκφράσουν. Πλήρωμα λοιπόν του νόμου είναι η αγάπη του Λόγου, και πλήρωμα του φόνου είναι η κακία του φθόνου. Ω φθόνε, πλοίο πισσωμένο, σκοτεινό σαν τον Τάρταρο, που φέρνεις ναυάγια! Ναύκληρός σου είναι ο διάβολος, κυβερνήτης ο όφις και πρωρέας ο Κάιν. Διότι το φορτίο των κακών σού το έδωσε ο διάβολος· ο δε όφις ως κυβερνήτης οδήγησε τον Αδάμ στο ναυάγιο του θανάτου· και ο Κάιν έγινε πρωρέας, επειδή εξαιτίας σου, φθόνε, αυτός πρώτος διέπραξε τον φόνο. Δικό σου κατάρτι από την αρχή στον παράδεισο είναι η παρακοή του ξύλου, δικά σου σχοινιά είναι οι αλυσίδες των αμαρτιών, επιβάτες σου είναι οι φθονεροί, ναύτες οι δαίμονες, κουπιά οι δόλοι, αυχένας η υποκρισία, και παρακαθήμενοι οι φθονεροί. Ω πλοίο που μεταφέρεις μύρια κακά!

Ο πάνσοφος Δαβίδ, στα χρόνια του Σαούλ, του βασιλιά του Ισραήλ, όταν οι αλλόφυλοι στρατοπέδευσαν εναντίον του γένους των Ισραηλιτών και προέβαλαν για μονομαχία έναν άνδρα που ήταν γίγαντας στη σωματική ρώμη και ξεπερνούσε τον γίγαντα στην αλαζονεία του φρονήματος, λέγοντας μεγάλα λόγια και εκτοξεύοντας μεγάλες απειλές· το όνομα αυτού ήταν Γολιάθ. Όταν οι γιοι των Εβραίων είδαν το μέγεθός του, πιέστηκαν από δειλία και κυριεύθηκαν από πολύ φόβο, αποφεύγοντας την πολεμική σύγκρουση. Γνωρίζοντας όμως ο ευφυής Δαβίδ ότι καθόλου δεν συμβάλλει στη νίκη ο όγκος του σώματος, ούτε η παράταξη όπλων και ίππων (διότι δεν σώζεται ο βασιλιάς από τη μεγάλη του δύναμη, και ο γίγαντας δεν θα σωθεί με το πλήθος της ισχύος του· ψευδής ελπίδα σωτηρίας είναι το άλογο, και με το πλήθος της δύναμής του δεν πρόκειται να σώσει κανέναν), πήρε πέντε λίθους, σύμβολο της Πεντατεύχου που τους είχε δοθεί από τον Θεό. Και αυτός, ο μικρός, ο νεότερος, ο περιφρονημένος από τους δικούς του και από τους αλλοφύλους, χτυπώντας τον με μία βολή λίθου στο μέτωπο, έριξε με το στόμα στη γη τον υπερήφανο γίγαντα. Και είναι άξιο διερεύνησης, αγαπητοί, πώς ο Γολιάθ, ενώ δέχθηκε το χτύπημα στο μέτωπο, δεν έπεσε προς τα πίσω, αλλά σωριάστηκε με το πρόσωπο. Είναι φανερό, βέβαια, πως πρέπει να κατανοήσουμε ότι πίσω από τον θεομάχο στεκόταν άγγελος, ο οποίος τον γκρέμισε με το πρόσωπο. Τόσο αγαθό πράγμα είναι να προσευχόμαστε και να εκπληρώνουμε τις υποσχέσεις μας στον Κύριο τον Θεό μας.

Και αποχώρησαν από τον λαό είκοσι δύο χιλιάδες, και δέκα χιλιάδες απέμειναν. Και είπε ο Κύριος προς τον Γεδεών: «Ακόμη ο λαός είναι πολύς, οδήγησέ τους κάτω στο νερό». Και είπε προς τον Γεδεών: «Καθέναν που θα γλείψει με τη γλώσσα του από το νερό, όπως γλείφει ο σκύλος, θα τον βάλεις χωριστά»· και ο αριθμός τους ανήλθε σε τριακόσιους άνδρες. Και είπε ο Κύριος: «Με αυτούς τους τριακόσιους θα παραδώσω τη Μαδιάμ στα χέρια σου.» «Πήρε ο Δαβίδ τη ράβδο στο χέρι του, διάλεξε για τον εαυτό του πέντε λίθους, τους τοποθέτησε στο ποιμενικό σακίδιο, και κρατούσε τη σφεντόνα στο χέρι του. Και πλησίασε τον αλλόφυλο.»