Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Α΄ 17:45

Γι' αυτόν τον λόγο επικαλέστηκαν τον Θεό του Ιακώβ, τον αληθινό Θεό, τον υπάρχοντα, τον ζωντανό, τον επουράνιο, για να μην πουν πάλι οι Ισραηλίτες χορεύοντας όπως στην έρημο: «Αυτοί είναι οι θεοί σου, Ισραήλ, οι οποίοι σε ανέβασαν από τη γη της Αιγύπτου». Ή επειδή έλεγε προς τον αλλόφυλο ο Δαβίδ: «Εσύ έρχεσαι προς εμένα με ρομφαία και με δόρυ και με ασπίδα· εγώ όμως έρχομαι προς εσένα στο όνομα του Κυρίου της παρατάξεως του Ισραήλ», σε συμφωνία με τον Δαβίδ οι προφήτες προσεύχονται: «Είθε να σε υπερασπιστεί το όνομα του Θεού του Ιακώβ. Είθε να θυμηθεί κάθε θυσία σου», όχι αυτήν που γίνεται δι' αιμάτων· διότι για αυτές ο ίδιος ο Δαβίδ έλεγε στον Θεό: «Θυσία και προσφορά δεν θέλησας».

Στον Δαβίδ προς τον Γολιάθ. Προς τον Γολιάθ, ο οποίος είναι ο διάβολος. Η προφητεία για τον Δαβίδ ελέχθη αναφορικά με τον Χριστό για τη νίκη, με την οποία νίκησε τον διάβολο, για την οποία ο Ίδιος λέει: θαρρείτε, εγώ έχω νικήσει τον κόσμο. «Ευλογητός». Αυτή η φωνή του προφήτη είναι γεμάτη ευχαριστία. «Ο διδάσκων». Διότι ο Δαβίδ δεν είχε ακόμη διδαχθεί να πολεμά όταν θανάτωσε τον αλλόφυλο, αλλά ενδυναμωνόταν από τον Θεό. Και μέσα από όλα αυτά να εννοείς τον Χριστό. «Τους δακτύλους». Διότι με τα δάχτυλα και τη σφεντόνα θανάτωσε ο Δαβίδ τον Γολιάθ· και αυτό που τελούνταν ήταν τύπος του Χριστού. «Έλεός μου». Επειδή όντας εντελώς νέος ο Δαβίδ θανάτωσε τον Γίγαντα, έχοντας ενδυναμωθεί από το έλεος του Θεού και έχοντας διασωθεί από τη δυναστεία του Γίγαντα. Προεμήνυσε δε τον Χριστό, ότι καταπολέμησε τον διάβολο πάνω στον σταυρό. «Υπερασπιστής». Γνωρίζοντας την ελπίδα στον Θεό, ότι Εκείνος τον υπερασπίζεται. Διότι έλεγε στον εχθρό: εσύ έρχεσαι με ρομφαία και άρμα, εγώ όμως στο όνομα του Κυρίου. «Ο υποτάσσων». Διότι γνώριζε ότι ο Δαβίδ θα βασιλεύσει στον Ισραήλ, που σημαίνει ο Χριστός στον πιστό λαό, δηλαδή στον Ισραήλ· διότι η λέξη Ισραήλ ερμηνεύεται ως ο βλέπων τον Θεό. «Κύριε». Δηλαδή τι είναι ο άνθρωπος, ώστε να τον αναλάβεις, και ενώ ήταν γιος χωματένιου, τον έκανες υιό Θεού λόγω της πολλής αγαθότητάς σου; «Άνθρωπος». Διότι εάν δεν τον έσωζες ως συμπαθής Θεός, ο άνθρωπος θα βρισκόταν σε πολλή ματαιότητα.

δ΄. Τέτοια είναι πράγματι η δύναμη του Πνεύματος. Έτσι έπραξε κάποτε και ο Δαβίδ: βγήκε στη μάχη γυμνός από όπλα, για να φανεί γυμνή η χάρη του Θεού. Διότι ας μην υπάρχει, λέει, τίποτα το ανθρώπινο, όταν ο Θεός πολεμά υπέρ ημών. Βγήκε λοιπόν γυμνός από όπλα και κατέρριψε εκείνον τον πύργο. Έπειτα, επειδή δεν είχε όπλα, έτρεξε, άρπαξε το ξίφος του Γολιάθ, και με αυτόν τον τρόπο απέκοψε την κεφαλή του βαρβάρου. Το ίδιο ακριβώς έπραξε και ο Παύλος με αυτό το επίγραμμα. Και για να γίνει σαφέστερος ο τρόπος της νίκης, θα σας εξηγήσω και τη δύναμη του επιγράμματος. Βρήκε λοιπόν ο Παύλος στην Αθήνα έναν βωμό, στον οποίο είχε αναγραφεί: «Στον Άγνωστο Θεό». Και ποιος ήταν αυτός που αγνοούσαν, παρά ο Χριστός; Είδες πώς αιχμαλώτισε το επίγραμμα, όχι προς βλάβη εκείνων που το έγραψαν, αλλά για τη σωτηρία και την πρόνοιά τους; Τι λοιπόν; Για τον Χριστό το έγραψαν αυτό οι Αθηναίοι, θα ρωτήσει κανείς; Αν οι Αθηναίοι το έγραφαν για τον Χριστό, δεν θα ήταν τόσο θαυμαστό. Το θαυμαστό όμως είναι αυτό, ότι εκείνοι μεν το έγραψαν με άλλο σκεπτικό, αυτός όμως κατόρθωσε να το μεταβάλει σε κάτι διαφορετικό. Προηγουμένως, είναι αναγκαίο να πούμε για ποιον λόγο οι Αθηναίοι έγραψαν «Στον Άγνωστο Θεό». Για ποιον λόγο, λοιπόν, το έγραψαν; Εκείνοι είχαν πολλούς θεούς, ή μάλλον πολλούς δαίμονες· διότι όλοι οι θεοί των εθνών είναι δαιμόνια. Είχαν και εγχώριους, και ξένους. Βλέπετε πόση είναι η γελοιότητά τους.

Επειδή δηλαδή τον είδε να ορμά εναντίον του με το ποιμενικό του σακούλι και να φέρει μαζί του μόνο τους λίθους, σχεδόν του έλεγε: Νόμισες πως πάλι στέκεσαι μπροστά σε πρόβατα και κυνηγάς κάποιους σκύλους, και γι' αυτό, σαν να διώχνεις κάποιον σκύλο, όρμησες έτσι με εκείνα τα όργανα στη μάχη εναντίον μου; Τώρα η πείρα θα σε διδάξει ότι ο πόλεμός σου δεν είναι απέναντι στον πρώτο τυχόντα. Και χρησιμοποιώντας πολλά αλαζονικά λόγια, βιαζόταν και επειγόταν, και κινούσε την πανοπλία του, και πρότεινε τα όπλα του. Αλλά ο μεν, έχοντας πεποίθηση στη δύναμη των όπλων, ριχνόταν στη μάχη· ο δε, έχοντας θωρακίσει τον εαυτό του με την πίστη και την άνωθεν συμμαχία. Και αφού προηγουμένως κατέρριψε το θράσος του αλλοφύλου με τα λόγια του, λέγοντάς του: Εσύ μεν έρχεσαι προς εμένα με όπλο και δόρυ, και νομίζεις ότι θα επικρατήσεις με τη δική σου ισχύ· εγώ δε στο όνομα του Κυρίου του Θεού. Και αφού είπε αυτά, πήρε από το ποιμενικό σακούλι έναν λίθο, και σαν να επρόκειτο πράγματι να διώξει κάποιον σκύλο που επιτίθεται στο ποίμνιο, τον εκσφενδόνισε με τη σφενδόνη, και πλήττοντας αμέσως τον αλλόφυλο στο μέτωπο τον έριξε κάτω, και αφού έσπευσε και του αφαίρεσε το ξίφος, του έκοψε με αυτό το κεφάλι, και έτσι το έφερε στον βασιλιά, και έδωσε τέλος στον πόλεμο. Και μέσω αυτού και ο βασιλιάς βρήκε τη σωτηρία του, και όλος ο στρατός του ανέπνευσε.

Επειδή, λοιπόν, διαλύθηκε το σύννεφο της έχθρας, αναγνώρισε τη φωνή του Δαβίδ και λέει: «Δική σου είναι αυτή η φωνή, τέκνο μου Δαβίδ;» Ποια είναι αυτή; Αυτή που κατέβαλε τον Γολιάθ, και που απέσπασε την πόλη από τους κινδύνους, και που όλους όσοι διέτρεχαν κίνδυνο δουλείας και θανάτου τους επανέφερε πάλι στην ασφάλεια και την ελευθερία, αυτή που κατέστελλε τη μανία του, έχοντάς του προσφέρει πολλά και μεγάλα ευεργετήματα. Διότι αυτή η φωνή κατέρριψε εκείνον τον βάρβαρο· επειδή, πριν από τον λίθο, η δύναμη της προσευχής τον εξουδετέρωσε. Διότι δεν έριξε απλώς τον λίθο, αλλά αφού πρώτα είπε: «Εσύ έρχεσαι προς εμένα στο όνομα των θεών σου· εγώ όμως έρχομαι προς εσένα στο όνομα του Κυρίου Σαβαώθ, τον οποίο χλεύασες σήμερα», και έτσι τον εξαπέλυσε. Και αυτή η φωνή καθοδήγησε τον λίθο, αυτή ενέβαλε την αγωνία στον βάρβαρο, αυτή εξέκοψε το θράσος του εχθρού.

Ο πάνσοφος Δαβίδ, στα χρόνια του Σαούλ, του βασιλιά του Ισραήλ, όταν οι αλλόφυλοι στρατοπέδευσαν εναντίον του γένους των Ισραηλιτών και προέβαλαν για μονομαχία έναν άνδρα που ήταν γίγαντας στη σωματική ρώμη και ξεπερνούσε τον γίγαντα στην αλαζονεία του φρονήματος, λέγοντας μεγάλα λόγια και εκτοξεύοντας μεγάλες απειλές· το όνομα αυτού ήταν Γολιάθ. Όταν οι γιοι των Εβραίων είδαν το μέγεθός του, πιέστηκαν από δειλία και κυριεύθηκαν από πολύ φόβο, αποφεύγοντας την πολεμική σύγκρουση. Γνωρίζοντας όμως ο ευφυής Δαβίδ ότι καθόλου δεν συμβάλλει στη νίκη ο όγκος του σώματος, ούτε η παράταξη όπλων και ίππων (διότι δεν σώζεται ο βασιλιάς από τη μεγάλη του δύναμη, και ο γίγαντας δεν θα σωθεί με το πλήθος της ισχύος του· ψευδής ελπίδα σωτηρίας είναι το άλογο, και με το πλήθος της δύναμής του δεν πρόκειται να σώσει κανέναν), πήρε πέντε λίθους, σύμβολο της Πεντατεύχου που τους είχε δοθεί από τον Θεό. Και αυτός, ο μικρός, ο νεότερος, ο περιφρονημένος από τους δικούς του και από τους αλλοφύλους, χτυπώντας τον με μία βολή λίθου στο μέτωπο, έριξε με το στόμα στη γη τον υπερήφανο γίγαντα. Και είναι άξιο διερεύνησης, αγαπητοί, πώς ο Γολιάθ, ενώ δέχθηκε το χτύπημα στο μέτωπο, δεν έπεσε προς τα πίσω, αλλά σωριάστηκε με το πρόσωπο. Είναι φανερό, βέβαια, πως πρέπει να κατανοήσουμε ότι πίσω από τον θεομάχο στεκόταν άγγελος, ο οποίος τον γκρέμισε με το πρόσωπο. Τόσο αγαθό πράγμα είναι να προσευχόμαστε και να εκπληρώνουμε τις υποσχέσεις μας στον Κύριο τον Θεό μας.

Αλλά ο μεν, έχοντας πεποίθηση στη δύναμη των όπλων, ξεκινούσε τη μάχη· ο δε, έχοντας θωρακίσει τον εαυτό του με την πίστη και την άνωθεν συμμαχία, κατέρριψε πρώτα με τα λόγια του την αλαζονεία του αλλόφυλου, λέγοντάς του: «Εσύ έρχεσαι προς εμένα με όπλο και δόρυ, και νομίζεις ότι θα επικρατήσεις με τη δική σου δύναμη, εγώ όμως στο όνομα του Κυρίου του Θεού». Και αφού τα είπε αυτά, παίρνοντας από το ποιμενικό σακίδιο ένα λιθάρι, σαν να επρόκειτο πραγματικά να διώξει κάποιον σκύλο που επιτίθεται στο κοπάδι, το εκσφενδόνισε με τη σφεντόνα και χτυπώντας τον αμέσως στο μέτωπο, κατέβαλε τον αλλόφυλο· έπειτα έτρεξε, πήρε το ξίφος του, του έκοψε με αυτό το κεφάλι, και με αυτόν τον τρόπο το έφερε στον βασιλιά, δίνοντας τέλος στον πόλεμο. Και μέσω αυτού και ο βασιλιάς βρήκε τη σωτηρία, και όλος ο στρατός του ανέπνευσε με ανακούφιση. Και μπορούσε κανείς να δει θαυμαστά και παράδοξα πράγματα: τον οπλισμένο να έχει καταβληθεί από τον άοπλο, και τον έμπειρο στα πολεμικά από αυτόν που δεν γνώριζε τίποτε άλλο πέρα από την ποιμενική. Για ποιον λόγο και γιατί; Διότι ο μεν είχε την άνωθεν συμμαχία ως συμπαραστάτη του, ενώ ο άλλος, στερούμενος αυτής, έπεσε στα χέρια του. Είναι, λοιπόν, υψηλό και θαυμαστό κατόρθωμα το να μην αποδεχόμαστε καν την επιθυμία που γεννιέται μέσα μας, αλλά, αποδιώχνοντάς την, να τη σβήνουμε· εάν όμως αυτό δεν είναι δυνατόν, ας παλεύουμε τουλάχιστον και ας την καταστέλλουμε διαρκώς· διότι εάν αναχωρήσουμε από τη ζωή παλεύοντας, έχουμε ήδη νικήσει.