Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Α΄ 17:51

Κάτι παρόμοιο έπραξε ο Δαβίδ απέναντι στον Γολιάθ, λαμβάνοντας το ξίφος του εχθρού και αποκόπτοντας με αυτό το κεφάλι του εχθρού. Αυτό ακριβώς έπραξε τώρα και ο Σωτήρας, λαμβάνοντας το καλάμι από αυτούς, ώστε όχι μόνο να μας ελευθερώσει από την απάτη του όφεως, αλλά και τον ίδιο τον όφι να εξοντώσει με το καλάμι, και να τον επιδείξει νεκρό. Έτσι λοιπόν, αφού εμπαίχθηκε ο άθλιος, και βλέποντας τον εαυτό του να έχει εκπέσει από εκείνα για τα οποία υπερηφανευόταν εναντίον μας· βλέποντας δε τον εαυτό του να έχει εκδιωχθεί από τη γη, και τη γη να καθαρίζεται από τα αίματα και τα αγκάθια, και βλέποντας τον εαυτό του να έχει απολέσει το χειρόγραφο και το καλάμι με το οποίο έγραφε εναντίον μας, τολμά πάλι πράγματα αδιανόητα, καταφέροντας ακόμη μεγαλύτερο πλήγμα στον εαυτό του και με αυτό.

Επειδή, λοιπόν, και εκείνος ο ποιμένας που μνημονεύσαμε, αφού κατέβαλε με τη σφενδόνη τον αλλόφυλο, καθώς η περικεφαλαία του ράγισε από την πέτρα και από τη βία της βολής σχίστηκε προς τα μέσα, δεν θεώρησε ως όριο της ανδραγαθίας του το να δει απλώς τον αντίπαλο πεσμένο, αλλά, αφού έτρεξε κοντά του και στέρησε τον εχθρό από το κεφάλι του, επέστρεψε τροπαιοφόρος στους δικούς του, διαπομπεύοντας εκείνο το αλαζονικό κεφάλι μέσα στον στρατό των ομοεθνών του· για αυτόν τον λόγο, αρμόζει και σε εμάς, αποβλέποντας σε αυτό το παράδειγμα, να μην αποδειχθούμε μαλθακοί απέναντι στους δεύτερους κόπους, αλλά, όσο το δυνατόν περισσότερο, να μιμηθούμε το ανδραγάθημα του Δαβίδ, και παρόμοια με εκείνον, μετά το πρώτο πλήγμα, να επιβούμε πάνω στον πεσμένο, ώστε να καταδειχθεί σαφώς ότι ο πολέμιος της αλήθειας στερείται κεφαλής. Διότι εκείνος που έχει αποχωριστεί από την πίστη, έχει αποκοπεί από την κεφαλή του περισσότερο και από τον αλλόφυλο. Επειδή, καθώς λέει ο απόστολος, κεφαλή κάθε άνδρα είναι ο Χριστός, και βεβαίως είναι εύλογο να ονομάζεται άνδρας ο πιστός (διότι ο Χριστός δεν θα μπορούσε ποτέ να είναι κεφαλή των απίστων), αναμφίβολα εκείνος που έχει αποκοπεί από τη σώζουσα πίστη θα ήταν ακέφαλος όπως ο Γολιάθ, αποχωριζόμενος την αληθινή κεφαλή μέσω της δικής του μάχαιρας, την οποία ακόνισε εναντίον της αλήθειας. Και δικό μας έργο δεν είναι να αποκόψουμε εμείς την κεφαλή από αυτόν, αλλά να αποδείξουμε ότι είναι ήδη αποκομμένη.

Διότι όσο πιο ασθενές είναι το σκεύος, τόσο μεγαλύτερη είναι η χάρις, τόσο λαμπρότερο το τρόπαιο, τόσο πιο περίφανη η νίκη, όχι εξαιτίας της ασθένειας της φύσεως των αθλητών, αλλά διότι με εκείνα ακριβώς με τα οποία κυριάρχησε ο εχθρός, με αυτά έχει κατατροπωθεί τώρα. Μέσω παρθένου, λοιπόν, θανάτωσε άλλοτε τον Αδάμ ο διάβολος, μέσω παρθένου μετέπειτα καταπολέμησε τον διάβολο ο Χριστός, και το ξίφος το οποίο ήταν ακονισμένο από εκείνον εναντίον μας, αυτό το ίδιο απέκοψε την κεφαλή του δράκοντος, πράγμα που συνέβη και στην περίπτωση του Δαβίδ. Διότι, όπως ακριβώς τότε εκείνος ο δίκαιος, αφού έτρεξε, απέκοψε την κεφαλή του Γολιάθ με το ίδιο του το βαρβαρικό ξίφος, έτσι ακριβώς και τώρα: μέσω γυναίκας επικράτησε, μέσω γυναίκας ηττήθηκε. Αυτό ήταν γι' αυτόν όπλο πρωτύτερα, αυτό έχει γίνει τώρα γι' αυτόν όργανο σφαγής, αυτό [αποδείχθηκε] σκεύος ακαταμάχητο. Η πρώτη αμάρτησε και πέθανε, αυτή εδώ πέθανε για να μην αμαρτήσει· εκείνη τότε, επαρμένη από την ελπίδα μιας κενής υπόσχεσης, καταπάτησε τους νόμους του Θεού· τούτη εδώ περιφρόνησε και την παρούσα ζωή, ώστε να μην απαρνηθεί την πίστη της προς τον ευεργέτη. Ποια απολογία, λοιπόν, θα μπορούσε να υπάρξει πλέον για τους άνδρες που επιδεικνύουν μαλθακότητα, και ποια συγγνώμη, όταν γυναίκες ανδρίζονται; Όταν με τόση γενναιότητα αποδύονται στους αγώνες της ευσέβειας;

δ΄. Τέτοια είναι πράγματι η δύναμη του Πνεύματος. Έτσι έπραξε κάποτε και ο Δαβίδ: βγήκε στη μάχη γυμνός από όπλα, για να φανεί γυμνή η χάρη του Θεού. Διότι ας μην υπάρχει, λέει, τίποτα το ανθρώπινο, όταν ο Θεός πολεμά υπέρ ημών. Βγήκε λοιπόν γυμνός από όπλα και κατέρριψε εκείνον τον πύργο. Έπειτα, επειδή δεν είχε όπλα, έτρεξε, άρπαξε το ξίφος του Γολιάθ, και με αυτόν τον τρόπο απέκοψε την κεφαλή του βαρβάρου. Το ίδιο ακριβώς έπραξε και ο Παύλος με αυτό το επίγραμμα. Και για να γίνει σαφέστερος ο τρόπος της νίκης, θα σας εξηγήσω και τη δύναμη του επιγράμματος. Βρήκε λοιπόν ο Παύλος στην Αθήνα έναν βωμό, στον οποίο είχε αναγραφεί: «Στον Άγνωστο Θεό». Και ποιος ήταν αυτός που αγνοούσαν, παρά ο Χριστός; Είδες πώς αιχμαλώτισε το επίγραμμα, όχι προς βλάβη εκείνων που το έγραψαν, αλλά για τη σωτηρία και την πρόνοιά τους; Τι λοιπόν; Για τον Χριστό το έγραψαν αυτό οι Αθηναίοι, θα ρωτήσει κανείς; Αν οι Αθηναίοι το έγραφαν για τον Χριστό, δεν θα ήταν τόσο θαυμαστό. Το θαυμαστό όμως είναι αυτό, ότι εκείνοι μεν το έγραψαν με άλλο σκεπτικό, αυτός όμως κατόρθωσε να το μεταβάλει σε κάτι διαφορετικό. Προηγουμένως, είναι αναγκαίο να πούμε για ποιον λόγο οι Αθηναίοι έγραψαν «Στον Άγνωστο Θεό». Για ποιον λόγο, λοιπόν, το έγραψαν; Εκείνοι είχαν πολλούς θεούς, ή μάλλον πολλούς δαίμονες· διότι όλοι οι θεοί των εθνών είναι δαιμόνια. Είχαν και εγχώριους, και ξένους. Βλέπετε πόση είναι η γελοιότητά τους.

Θα έλεγε κανείς, βλέποντας το πλήθος του στρατοπέδου και τον άπειρο πλούτο που έφερε μαζί του, αμέτρητο σε άλογα και άρματα, και σε χρυσοΰφαντα ενδύματα, πολυτελή σκεύη και την υπόλοιπη φροντίδα του σώματος, που ξεπερνούσε σε πλήθος την άμμο, ότι οι απόγονοι της Άγαρ δεν εκστράτευαν για πόλεμο, αλλά ότι όλοι οι κάτοικοι της Ασίας μετοικούσαν στην Ευρώπη εξαιτίας κάποιου θεόσταλτου μηνύματος που τους είχε φτάσει· αν και τώρα όλα αυτά έχουν διασκορπιστεί σαν το άχυρο από το καλοκαιρινό αλώνι. Διότι ούτε ο Αχιλλέας δεν φόβισε έτσι τους Τρώες, όσο εσύ που έτρεψες σε φυγή το μυρίανδρο περσικό στράτευμα. Αγωνίστηκε και ο Δαβίδ, αλλά εναντίον ενός μόνο βαρβάρου, του Γολιάθ, και, αφού του έκοψε το κεφάλι, υμνήθηκε από τις νεαρές χορεύτριες ότι ανδραγάθησε νικώντας μυριάδες. Όμως, και στον Δαβίδ επιτέθηκε κάποιος αλλόφυλος, αλλά ο Αβεσσά, που στεκόταν δίπλα του, απέκρουσε τον κίνδυνο· και όλος ο στρατός φώναξε δυνατά προς τον Δαβίδ: «Δεν θα βγεις πια σε πόλεμο, για να μη σβήσει ο λύχνος του Ισραήλ». Εσύ όμως δεν αναμετρήθηκες με έναν, αλλά συγκλόνισες ολόκληρες παρατάξεις, και τελικά έριξες τον θάνατο στο κεφάλι του παρασπόνδου που καυχιόταν υπεροπτικά, ακόμη περισσότερο και από όσα αλαζονευόταν ο Ξέρξης εναντίον των Ελλήνων, όταν μετέτρεπε τη θάλασσα σε γη και την ήπειρο σε θάλασσα, σκοτεινιάζοντας τον ήλιο με βέλη και ξεραίνοντας τα ποτάμια για να πιει νερό.