Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Α΄ 21:15

Ποια είναι όμως αυτή η έκσταση; Ή ότι, αφού ερεύνησα την ανθρώπινη φύση και αναζήτησα αν υπάρχει κάπου αλήθεια στους ανθρώπους, μην μπορώντας να τη βρω πουθενά χωρίς τη βοήθεια του Θεού, γεμάτος έκπληξη για το παράδοξο του πράγματος, αναφώνησα ότι «Κάθε άνθρωπος είναι ψεύτης»· ή αναφέρεται σε εκείνη την έκσταση την οποία προσποιήθηκα ενώπιον του Αγχούς, υποκρινόμενος επιληψία και παραφροσύνη, επειδή βρέθηκα στην ανάγκη να διαψεύσω τον εαυτό μου και να επινοήσω ανύπαρκτα πράγματα προκειμένου να αποφύγω τον κίνδυνο από τους εχθρούς, οπότε και είπα ότι «Κάθε άνθρωπος είναι ψεύτης»· έστω και αν δεν το κάνει από ελεύθερη προαίρεση ούτε για το κακό του πλησίον, πάντως ο άνθρωπος καταφεύγει στο ψέμα εξαιτίας κάποιων εξωτερικών περιστάσεων. Βεβαίως, ο Προφήτης δεν περιπίπτει σε αντίφαση με τον ίδιο του τον λόγο, όπως επιχειρούν να τον ελέγξουν μερικοί από τους σοφιστές, λέγοντας ότι ο Προφήτης υπέπεσε σε αυτοαναίρεση. Διότι, ισχυρίζονται, αν κάθε άνθρωπος είναι ψεύτης, και άνθρωπος είναι και ο Δαβίδ, είναι προφανές ότι και αυτός ήταν ψεύτης· και αν είναι ψεύτης, δεν πρέπει να τον πιστεύουμε για όσα αποφαίνεται. Αν όμως δεν είναι αληθής αυτός ο ισχυρισμός τους, και δεν είναι κάθε άνθρωπος ψεύτης, τότε θα απαλλάξουμε και τον Δαβίδ από την κατηγορία του ψεύδους.

Του ιδίου εις τον ΛΓ΄ Ψαλμό. Του Δαβίδ, όταν αλλοίωσε το πρόσωπό του ενώπιον του Αβιμέλεχ, και εκείνος τον απέλυσε, και αναχώρησε. Το νόημα του ψαλμού στρέφεται γύρω από δύο υποθέσεις. Τόσο τα όσα έγιναν από τον Δαβίδ στη Νόμβα, την πόλη των ιερέων, φαίνεται να συνδέονται στενά με την επιγραφή, όσο και τα όσα συνέβησαν στη Γεθ ενώπιον του Αγχούς, του βασιλιά των αλλοφύλων.

Όταν δε ο Αβιμέλεχ, ο βασιλιάς των Φιλισταίων, έσκυψε από το παράθυρο, είδε τον Ισαάκ να παίζει με τη Ρεβέκκα. Έτσι λοιπόν και τώρα, κατά τους χρόνους του Δαβίδ, αναφέρεται στην επιγραφή το όνομα Αβιμέλεχ, που είναι το κοινό όνομα της βασιλείας. Από την ιστορία όμως παραδίδεται ως Αγχούς, το οποίο ήταν το ιδιαίτερο όνομα που του είχε δοθεί εκ γενετής. Ενώπιον αυτού, λοιπόν, αλλοίωσε το πρόσωπό του, συμπεριφερόμενος ως παράφρων στα χέρια των υπηρετών, κάνοντας θόρυβο στις πύλες της πόλης και αφήνοντας, όπως λέει, τα σάλια του να τρέχουν πάνω στα γένια του· με αποτέλεσμα ο Αγχούς να πει στους υπηρέτες: «Γιατί τον φέρατε αυτόν σε μένα; Μήπως έχω εγώ ανάγκη από επιληπτικούς, ώστε τον φέρατε για να πάθει επιληπτική κρίση μπροστά μου;»

ΣΤΟΝ ΛΓ΄ ΨΑΛΜΟ ΤΟΥ ΔΑΒΙΔ. «Όταν αλλοίωσε το πρόσωπό του ενώπιον του Αβιμέλεχ, και εκείνος τον απέλυσε και έφυγε». Μερικοί υπέθεσαν ότι η επιγραφή του προκειμένου ψαλμού υποδηλώνει εκείνη την ιστορία, σύμφωνα με την οποία έχει καταγραφεί ότι ο Δαβίδ, προσπαθώντας να ξεφύγει από το πρόσωπο του Σαούλ, πήγε στον Αγχούς, τον βασιλιά της Γεθ· όταν, προσποιούμενος μανία, χτυπούσε σαν τύμπανο τις πόρτες της πόλης, παραφερόταν, έπεφτε κάτω, και τα σάλια του έτρεχαν πάνω στα γένια του, με αποτέλεσμα ο Αγχούς να πει στους υπηρέτες του: «Γιατί φέρατε μπροστά μου έναν επιληπτικό άνδρα;». Αλλά το ότι βέβαια «αλλοίωσε το πρόσωπό του», το έλαβαν υπόψη τους οι άνθρωποι αυτοί· το ότι όμως αμέσως μετά προστίθεται το «ενώπιον του Αβιμέλεχ», μου φαίνεται ότι το έχουν παραβλέψει.