Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Α΄ 21:5

Και ότι ήταν όσιοι αυτοί που ήταν μαζί με τον Δαβίδ είναι φανερό από το γεγονός ότι έφαγαν τον άρτο της προθέσεως μαζί με τον Δαβίδ. Αν δεν ήταν όσιοι ως ευσεβείς, δεν θα είχαν τραφεί με τον άγιο άρτο των ιερέων. Ούτε ο ιερέας, παραβλέποντας τα δίκαια της ευσέβειας, θα εξέταζε τον τρόπο ζωής τους λέγοντας: «Αν τα παλικάρια έχουν φυλαχτεί από γυναίκα, τότε ας φάνε». Διότι αυτός που ρωτούσε για τη νόμιμη συνεύρεση των εγγάμων, αν δηλαδή αυτοί που θα μετείχαν στη θεία τροφή ήταν αμέτοχοι ηδονής, δεν θα παρέδιδε τον άρτο σε ανόσιους και ασεβείς, ούτε θα έριχνε τα άγια στα σκυλιά. Επειδή λοιπόν «οι αμαρτωλοί τέντωσαν το τόξο και ετοίμασαν τα βέλη στη φαρέτρα για να κατατοξεύσουν τους ευθείς στην καρδιά», αυτούς δηλαδή που ήταν μαζί με τον Δαβίδ, και αυτοί εξέλιπαν, άλλοι φεύγοντας και άλλοι καταρρέοντας από την αθυμία, για τον λόγο αυτό φώναζε δυνατά: «Σώσε με, Κύριε, διότι έχει εκλείψει ο όσιος», εξαιτίας της αθυμίας, της ολιγοψυχίας και της ανέλπιστης πολιορκίας, επειδή, ενώ περίμεναν να συμβασιλεύσουν με τον Δαβίδ, βρέθηκαν συναιχμάλωτοι. Τίποτα δεν θλίβει τόσο κάποιον, όσο το να περιμένει να κερδίσει μεγάλα πράγματα και να περιπέσει σε αβάσταχτες ζημιές. «Σώσε με, Κύριε», ανακόπτοντας και την ορμή του Σαούλ, και εμένα προετοιμάζοντας για τον αγώνα και ενθαρρύνοντας τον στρατό που έχει εξαντληθεί.

Όπου δε υπάρχει περιτομή, εκεί υπάρχει και σίδηρος, και σπόγγοι, και τα παρεπόμενα. Όπου γίνεται αρτοποιία, εκεί υπάρχουν και κλίβανοι, εκεί και συλλογή φρυγάνων, και γενικά εργασία γι’ αυτούς, αυτή της αρτοποιίας. Στον μεν λαό των Ιουδαίων είχε απαγορευτεί να εργάζεται το Σάββατο· στους ιερείς όμως δεν ήταν απαγορευμένο. Γι’ αυτόν τον λόγο επιτρέπεται και σε εμάς και σε όλους να εργαζόμαστε το Σάββατο· διότι και εμείς όλοι είμαστε βασίλειο ιεράτευμα. Στο παρελθόν, λοιπόν, επιτρεπόταν στους ιερείς· επειδή πλέον και εμείς έχουμε γίνει βασίλειο ιεράτευμα και έθνος άγιο. Καθώς ο νόμος έγραφε: «Την ημέρα του Σαββάτου να τοποθετούνται οι δώδεκα άρτοι στην τράπεζα»· παρόλο λοιπόν που εκείνοι οι άρτοι ήταν αφιερωμένοι, από την τράπεζα ζητούσε ο Δαβίδ την τροφή. Και ο Αβιμέλεχ έλεγε: «Εάν οι νέοι έχουν διαφυλαχθεί καθαροί, απέχοντας τουλάχιστον από γυναίκα». Εδώ λοιπόν, ως παρέκβαση στον λόγο, συγκράτησε με ασφάλεια αυτό που ειπώθηκε, ω πιστέ, και κατανόησε τα λεγόμενά μου· και διατήρησε την αγνεία της σάρκας. Διότι εάν ο Αβιμέλεχ παρήγγειλε αυτά τότε, πώς να μην οφείλουμε να τα τηρούμε προσεκτικά;

Εάν λοιπόν, μόνο και μόνο για να ακούσουν τη φωνή του Κυρίου, διέτασσε εξαγνισμό τόσων ημερών, πόσο μάλλον είναι πρέπον τώρα να εγκρατεύεται κανείς, όταν πρόκειται να υποδεχθεί το άχραντο σώμα του ίδιου του Θεού; Και πάλι παρομοίως από το πρώτο βιβλίο: «Και αποκρίθηκε ο ιερέας στον Δαβίδ και είπε: Δεν υπάρχουν κοινοί άρτοι στα χέρια μου, παρά μόνον άγιοι· εάν οι νέοι έχουν απέχει από γυναίκα, τότε ας φάνε. Και αποκρίθηκε ο Δαβίδ στον ιερέα και του είπε».

«Απείχαμε από γυναίκα χθες και προχθές· όταν ξεκίνησα την πορεία, όλοι οι νεαροί ακόλουθοι ήταν εξαγνισμένοι. Και του έδωσε ο Αβιμέλεχ τους άρτους της προθέσεως». Και εάν την εποχή της «σκιάς», δηλαδή της Παλαιάς Διαθήκης, υπήρχε τέτοια αποχή, ώστε κάποιος που είχε συνευρεθεί με τη δική του γυναίκα να μην τρώει από τους άρτους της προθέσεως, οι οποίοι απέχουν πολύ και ασυγκρίτως από τα ζωοποιά μυστήρια του άχραντου σώματος και αίματος του Χριστού, του αληθινού Θεού, πόσο μάλλον τώρα στην εποχή της «χάριτος», όπου απαιτείται από εμάς πολύ μεγαλύτερη αυστηρότητα βίου, οφείλουμε να διατηρούμε τους εαυτούς μας αγνούς, όταν πρόκειται να μεταλάβουμε τέτοια φρικτά μυστήρια;

Του ιδίου εις τον ΛΓ΄ Ψαλμό. Του Δαβίδ, όταν αλλοίωσε το πρόσωπό του ενώπιον του Αβιμέλεχ, και εκείνος τον απέλυσε, και αναχώρησε. Το νόημα του ψαλμού στρέφεται γύρω από δύο υποθέσεις. Τόσο τα όσα έγιναν από τον Δαβίδ στη Νόμβα, την πόλη των ιερέων, φαίνεται να συνδέονται στενά με την επιγραφή, όσο και τα όσα συνέβησαν στη Γεθ ενώπιον του Αγχούς, του βασιλιά των αλλοφύλων.

Και κάποτε, αφού είδε τον μακάριο Δαβίδ να εισέρχεται στον οίκο του Θεού, όταν έφαγε τους άρτους της προθέσεως, και αφού συνάντησε τον ιερέα Αβιμέλεχ, ανέφερε στον Σαούλ ότι συνοδεύεται από ελάχιστους, και ότι μπορεί εύκολα, αν του επιτεθεί, να τον πιάσει και με ευκολία να τον υποτάξει. Έτσι λοιπόν, ο Δωήκ τον πρόδωσε, αναγγέλλοντας στον Σαούλ ότι συναντήθηκε με τον Αβιμέλεχ στον οίκο του Θεού. Τον προφήτη όμως τον διέσωζε ο Δεσπότης των πάντων, και καθιστούσε μάταιο το εγχείρημα της δικής του κακοβουλίας.

Όταν δε τους ζήτησε ο μακάριος Δαβίδ, και ο ιερέας ρωτούσε μήπως τα παλικάρια βρίσκονταν σε κατάσταση μολυσμού, εκείνος απάντησε ότι όλοι όσοι ήταν μαζί του στην οδοιπορία είχαν απόσχει από γυναίκα εδώ και τρεις ημέρες. Λαμβάνοντας λοιπόν τους άρτους, έφαγε.

Και τώρα, εάν υπάρχουν στα χέρια σου άρτοι, δώσε στα χέρια μου ό,τι βρεθεί. Και αποκρίθηκε ο ιερέας στον Δαβίδ και είπε: «Δεν υπάρχουν κοινοί άρτοι στα χέρια μου, παρά μόνον άρτοι άγιοι· εάν οι νέοι έχουν φυλαχθεί από γυναίκα, τότε φάτε». Και αποκρίθηκε ο Δαβίδ στον ιερέα και του είπε: «Μάλιστα, έχουμε απέχει από γυναίκα χθες και προχθές· κατά την αναχώρησή μου για την πορεία, οι νέοι ήσαν ήδη εξαγνισμένοι· και παρότι αυτή η πορεία είναι κοινή, σήμερα θα αγιαστεί εξαιτίας των σκευών μου». Και ο ιερέας Αχιμέλεχ τού έδωσε τους άρτους της προθέσεως· διότι δεν υπήρχε άλλος άρτος, παρά μόνον οι άρτοι του προσώπου (της προθέσεως), οι οποίοι είχαν αφαιρεθεί από την παρουσία του Κυρίου για να παρατεθεί ζεστός άρτος την ημέρα που τους έλαβε.