Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Α΄ 24:18

Η΄. Και τι να πω για τα λόγια; Ούτε τα ίδια τα γεγονότα δεν τον επηρέασαν, όπως ακριβώς ούτε και τούτον τον μακάριο· αλλά, βλέποντας τον εχθρό του να εξοπλίζεται εναντίον της σωτηρίας του, και να κινεί τα πάντα για τον σκοπό αυτό, όχι μόνο δεν εξαγριώθηκε, αλλά οδηγήθηκε σε ακόμη μεγαλύτερη συμπόνια· όσο μεγαλύτερες επιβουλές μηχανευόταν εκείνος, τόσο περισσότερο τον έκλαιγε. Διότι γνώριζε, γνώριζε σαφώς, ότι δεν είναι εκείνος που υποφέρει από το κακό, αλλά εκείνος που το διαπράττει που είναι άξιος δακρύων και θρήνων, καθώς βλάπτει τον ίδιο του τον εαυτό. Γι' αυτόν τον λόγο και του απηύθυνε μακροσκελή απολογία, και δεν σταμάτησε μέχρι που έκανε και τον ίδιο να απολογηθεί με δάκρυα και θρήνους. Διότι, αφού αναστέναξε βαθιά και άφησε φωνή πικρή, και θρήνησε γοερά, άκουσε τι λέει: «Εσύ είσαι πιο δίκαιος από εμένα, διότι εσύ μου ανταπέδωσες αγαθά, ενώ εγώ σου ανταπέδωσα κακά».

Και έτσι ο έλεγχος καθίσταται αδιάβλητος, και εκείνος απαλλάσσεται από κάθε πονηρία. Αυτό ακριβώς λοιπόν συνέβη και εδώ· κατηγορεί με πολλή σφοδρότητα αυτός που αδίκησε, ενώ ο αδικημένος σιωπά. Διότι δεν είπε απλώς: «Έπραξες αγαθά σε εμένα», αλλά: «Μου ανταπέδωσες αγαθά»· δηλαδή: Αντί για την επιβουλή, αντί για τη σφαγή, αντί για τα αναρίθμητα εκείνα κακά, μας αντάμειψες με μεγάλες ευεργεσίες. Εγώ όμως ούτε και έτσι έγινα καλύτερος, αλλά και μετά τις ευεργεσίες εκείνες επέμεινα στην πονηρία· και εσύ ούτε και έτσι άλλαξες στάση, αλλά παρέμεινες σταθερός, διατηρώντας τον δικό σου χαρακτήρα, ευεργετώντας πάλι εμάς που σε επιβουλευόμασταν.

Και εσύ, λοιπόν, όταν πιάσεις στα χέρια σου τον εχθρό σου, μην επιδιώκεις αυτό, πώς δηλαδή να τον διώξεις εκδικούμενος και λούζοντάς τον με αμέτρητες ύβρεις, αλλά πώς να τον θεραπεύσεις, πώς να τον επαναφέρεις στην επιείκεια, και να μην σταματήσεις προηγουμένως να κάνεις και να λες τα πάντα, μέχρι να υπερισχύσεις με την πραότητά σου απέναντι στη δική του σκληρότητα. Αυτό ακριβώς έκανε και ο Δαβίδ· βλέποντας τον εχθρό να εξοπλίζεται εναντίον της ζωής του και να κινεί τα πάντα γι' αυτόν τον σκοπό, όχι μόνο δεν αγρίεψε, αλλά έφτασε σε ακόμη μεγαλύτερη συμπάθεια. Και όσο περισσότερο τον επιβουλευόταν, τόσο περισσότερο εκείνος έκλαιγε γι' αυτόν, και δεν σταμάτησε να κάνει τα πάντα, παρά μόνο όταν τον έκανε να απολογηθεί με δάκρυα και θρήνους. Επειδή, όταν τον άκουσε να λέει «Κύριέ μου βασιλιά», δεν άντεξε ο Σαούλ να ακούσει αυτή τη φωνή χωρίς δάκρυα, αλλά αναστέναξε βαθιά, άφησε πικρή φωνή, θρήνησε δυνατά και είπε: «Εσύ είσαι πιο δίκαιος από εμένα· διότι εσύ μεν μου ανταπέδωσες καλά, αντί για την επιβουλή, αντί για τη σφαγή, αντί για εκείνα τα αμέτρητα κακά· εγώ όμως σου ανταπέδωσα κακά· και ούτε έτσι έγινα καλύτερος, αλλά μετά από εκείνες τις ευεργεσίες επέμεινα στην πονηρία. Και ούτε έτσι μεταβλήθηκες, αλλά παρέμεινες διατηρώντας τον δικό σου χαρακτήρα, ευεργετώντας μας και πάλι, ενώ εμείς σε επιβουλευόμασταν. Και μου φανέρωσες σήμερα τα αγαθά που μου έκανες· πώς δηλαδή με παρέδωσε ο Κύριος στα χέρια σου και δεν με σκότωσες».

Και ύψωσε ο Σαούλ τη φωνή του, έκλαψε και είπε προς τον Δαβίδ: «Είσαι πιο δίκαιος από εμένα, διότι εσύ μου ανταπέδωσες αγαθά, ενώ εγώ σου ανταπέδωσα κακά». «Αυτός που απεργάζεται το καλό, επιζητεί την αγαθή χάρη.» «Μην ανοίγεις υπερβολικά τα χείλη σου· μην πεις: Όπως μου συμπεριφέρθηκε, έτσι θα του συμπεριφερθώ και εγώ, για όσα με αδίκησε.» «Μην πεις: Θα εκδικηθώ τον εχθρό μου· αλλά περίμενε με υπομονή τον Κύριο, για να σε βοηθήσει.» «Εάν πεινά ο εχθρός σου, δώσε του τροφή, και εάν διψά, δώσε του να πιει. Διότι, πράττοντας αυτό, θα σωρεύσεις αναμμένα κάρβουνα στο κεφάλι του, και ο Κύριος θα σου ανταποδώσει αγαθά.» «Οι οδοί των μνησίκακων οδηγούν στον θάνατο.» «Όποιος μνησικακεί, είναι παράνομος.» «Εκείνος που κρύβει έχθρα, μηχανεύεται δόλο.» «Κανείς σας ας μη μνησικακεί στην καρδιά του για το κακό του αδελφού του. Να κρίνετε με δίκαιη κρίση, και να δείχνετε έλεος και ευσπλαχνία ο καθένας προς τον αδελφό του.» «Επιζητήστε το καλό, και όχι το πονηρό, και ο Κύριος θα είναι μαζί σας.» «Ακούστε τον λόγο του Κυρίου, εσείς που τρέμετε στον λόγο Του. Να πείτε, αδελφοί μου, σε όσους σας μισούν και σας αποστρέφονται, ώστε να δοξαστεί το όνομα του Κυρίου και να φανερωθεί σε εσάς προς χαρά σας, και εκείνοι θα καταντροπιαστούν.» «Για κανένα αδίκημα μην κρατάς οργή εναντίον του πλησίον σου.» «Συγχώρησε το αδίκημα του πλησίον σου, και τότε, όταν προσευχηθείς, θα συγχωρεθούν οι αμαρτίες σου.» «Να θυμάσαι το τέλος σου, και πάψε να τρέφεις έχθρα.» «Δάνεισε στον πλησίον σου ανάλογα με τη δύναμή σου.» «