Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Α΄ 24:2

ΕΙΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ, ΜΗ ΔΙΑΦΘΕΙΡΗΣ, ΤΟΥ ΔΑΒΙΔ ΕΙΣ ΣΤΗΛΟΓΡΑΦΙΑΝ, ΟΤΑΝ ΑΠΕΔΡΑΣΕ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΣΑΟΥΛ ΣΤΟ ΣΠΗΛΑΙΟ. 56ος. Ελέησέ με, Θεέ, ελέησέ με, διότι σε σένα ελπίζει η ψυχή μου. Όπως ακριβώς αποδεικνυόταν από την ιστορία ότι ο Δαβίδ βρέθηκε για δεύτερη φορά στους αλλοφύλους της Γεθ, ανάμεσα στους οποίους, ενώ διέτριβε, έχει καταγραφεί ότι συνέθεσε τον 55ο ψαλμό· έτσι φαίνεται ότι ήλθε στο σπήλαιο δύο φορές. Τη μία φορά, όταν, προσποιούμενος μανία, διέφυγε από τα χέρια του Αγχούς και των αλλοφύλων της Γεθ· και από εκεί διασώζεται στο σπήλαιο Οδολλάμ, όπου όλοι οι αδελφοί του και όλος ο οίκος του πατέρα του κατεβαίνουν προς αυτόν. Συγκεντρώνονταν δε κοντά του καθένας που βρισκόταν σε ανάγκη, κάθε καταχρεωμένος, και κάθε πονεμένη ψυχή· και αυτός ήταν αρχηγός τους. Και ήταν περίπου τετρακόσιοι άνδρες. Τη δεύτερη φορά, όταν ο Σαούλ επέστρεψε από την καταδίωξη των αλλοφύλων, και του αναγγέλθηκε: «Ιδού, ο Δαβίδ βρίσκεται στην έρημο Γαδδί»· και πήρε μαζί του τρεις χιλιάδες εκλεκτούς άνδρες από τον Ισραήλ και πορεύθηκε αναζητώντας τον Δαβίδ και τους άνδρες του προς την πλευρά της Αιλείν. Και ήλθε στις μάντρες των ποιμνίων που βρίσκονταν δίπλα στον δρόμο. Και υπήρχε εκεί ένα σπήλαιο, και εισήλθε ο Σαούλ για να ανακουφιστεί (για τη φυσική του ανάγκη)· ενώ ο Δαβίδ και οι άνδρες του βρίσκονταν καθισμένοι στο βάθος του σπηλαίου.

«Ξύπνησε, δόξα μου, ξύπνησε ψαλτήρι και κιθάρα, θα εγερθώ την αυγή. Θα σε δοξολογήσω ανάμεσα στους λαούς, Κύριε, θα σου ψάλω ανάμεσα στα έθνη». Διότι αυτά φανερώνουν μεγάλη άνεση χρόνου, αλλά και ευθυμία. Λέει άλλωστε ο ιερός απόστολος: «Κακοπαθεί κανείς ανάμεσά σας; Ας προσεύχεται. Έχει κανείς ευθυμία; Ας ψάλλει». Όμως δεν ήταν σε θέση να τα λέει αυτά στο σπήλαιο του Ενγαδδί, καθώς βρισκόταν εγκλωβισμένος από τον Σαούλ, ο οποίος καθόταν μπροστά στην είσοδο. Διότι ποια ευκαιρία υπήρχε τότε για να πάρει στα χέρια του ψαλτήρι και κιθάρα, όταν κρυβόταν στα βάθη του σπηλαίου; Όπως, από την άλλη πλευρά, δεν είχε λογική, όταν περνούσε τον χρόνο του με ησυχία και άνεση στο σπήλαιο του Οδολλάμ μαζί με τους τετρακόσιους άνδρες που ήταν μαζί του, να λέει: «Χάθηκε για μένα η διαφυγή» και «Βγάλε από τη φυλακή την ψυχή μου».

ΨΑΛΜΟΣ ΡΜΑʹ. Ψαλμός συνέσεως του Δαβίδ· προσευχή, όταν αυτός βρισκόταν στο σπήλαιο. Και ο 56ος ψαλμός έχει παρόμοια επιγραφή ως εξής: «Εις το τέλος· μη διαφθείρεις· του Δαβίδ για στηλογραφία, όταν αυτός διέφευγε από το πρόσωπο του Σαούλ στο σπήλαιο». Η δε ιστορία αυτή βρίσκεται στο πρώτο βιβλίο των Βασιλειών: «Και ανέβηκε ο Δαβίδ από εκεί και εγκαταστάθηκε στα οχυρά σπήλαια της Ενγαδδί. Και συνέβη, όταν ο Σαούλ επέστρεψε από την καταδίωξη των αλλοφύλων, του ανήγγειλαν λέγοντας: Ιδού, ο Δαβίδ βρίσκεται στην έρημο της Ενγαδδί. Και πήρε μαζί του ο Σαούλ τρεις χιλιάδες εκλεκτούς άνδρες από όλο τον Ισραήλ, και πορεύτηκε για να αναζητήσει τον Δαβίδ και τους άνδρες του προς την περιοχή του κυνηγιού των ελάφων. Και ήλθαν στις μάντρες των προβάτων κατά μήκος του δρόμου, όπου βρισκόταν το σπήλαιο. Και εισήλθε ο Σαούλ στο σπήλαιο για τη φυσική του ανάγκη, ενώ ο Δαβίδ και οι άνδρες του κάθονταν στα πιο εσωτερικά μέρη του σπηλαίου».