Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Α΄ 28:7

Διότι αυτός που υψώνει τον εαυτό του εναντίον του Θεού, πολύ περισσότερο θα υπερηφανευθεί και εναντίον των προφητών του Θεού, και αυτός που επαίρεται εναντίον του Δεσπότη, θα επαρθεί και εναντίον των συνδούλων του. Σαν να ρωτήθηκε γιατί οδυνάται η καρδιά του ημέρα και νύχτα, αυτά τώρα αποκρίνεται: «Γιατί οδυνώμαι; Επειδή είπε ο άφρων στην καρδιά του: Δεν υπάρχει Θεός». Αποστροφή του Θεού θεωρώ τη συναναστροφή με τον άθεο· λήθη Του απέναντί μου υποπτεύομαι ότι είναι η ζωή μαζί με αυτόν. Διότι οδύνη και παροξυσμός για τον άγιο είναι η ασέβεια των αθέων. Έτσι και για τον Παύλο έχει ειπωθεί: «Ενώ δε ο Παύλος περίμενε στην Αθήνα» αυτούς που ήταν μαζί με τον Τιμόθεο, «παροξυνόταν το πνεύμα του μέσα του, βλέποντας την πόλη να είναι γεμάτη είδωλα. Γιατί ζουν οι ασεβείς;» Αυτά τα είπε ο Δαβίδ ιστορικά για τον Σαούλ, εξαιτίας της εγγαστρίμυθης γυναίκας, όπως επίσης και τον πεντηκοστό δεύτερο ψαλμό για τον Δωήκ, που περιέχει τα ίδια. Είπε ο άφρων Σαούλ: «Βρείτε μου μια γυναίκα εγγαστρίμυθη και αναζητήστε την». Έγινε ένας άλλος Αδάμ, εξαπατημένος από γυναίκα. Λέει σε αυτήν: «Μάντεψέ μου μέσω της εγγαστριμυθίας», και εγκαταλείποντας την προφητεία, κατρακυλά στη μαντεία. «Είπε ο άφρων στην καρδιά του: Δεν υπάρχει Θεός». Ας ασφαλίσουμε τους εαυτούς μας, αδελφοί, για να μην περιπέσουμε στο ναυάγιο του άφρονος, ομολογώντας τον Θεό με τα λόγια, αλλά αρνούμενοι Αυτόν με τα έργα, αποκαλώντας Τον αγαθό και ελεήμονα, αλλά χωρίς εμείς να ελεούμε τον άρρωστο, τον φτωχό ή τον θλιμμένο.

Και συγκεντρώνει ο Σαούλ όλους τους άνδρες του Ισραήλ, και στρατοπεδεύουν στη Γελβουέ. Και είδε ο Σαούλ το στρατόπεδο των αλλοφύλων, και φοβήθηκε, και η καρδιά του ταράχθηκε πάρα πολύ. Και ρώτησε ο Σαούλ τον Κύριο, αλλά δεν του αποκρίθηκε ο Κύριος ούτε με όνειρα, ούτε με τα Δήλα, ούτε μέσω των προφητών. Και είπε ο Σαούλ στους υπηρέτες του: Αναζητήστε μου μια γυναίκα εγγαστρίμυθο, και θα πάω σε αυτήν, και θα ρωτήσω μέσω αυτής. Και του είπαν οι υπηρέτες του: Ιδού, υπάρχει μια γυναίκα εγγαστρίμυθος στην Αενδώρ. Και μεταμφιέστηκε ο Σαούλ, και φόρεσε άλλα ρούχα, και πορεύεται αυτός και δύο άνδρες μαζί του, και έρχονται στη γυναίκα μέσα στη νύχτα, και της είπε: Μάντεψέ μου, σε παρακαλώ, μέσω του εγγαστρίμυθου πνεύματος, και ανέβασέ μου όποιον σου πω. Και του είπε η γυναίκα: Ιδού, εσύ γνωρίζεις βέβαια όσα έκανε ο Σαούλ, πώς εξολόθρευσε τους εγγαστρίμυθους και τους μάντεις από τη γη. Γιατί λοιπόν εσύ στήνεις παγίδα στη ζωή μου, για να με θανατώσεις; Και της ορκίστηκε ο Σαούλ, λέγοντας: Μα τον ζωντανό Κύριο, δεν θα σου συμβεί κανένα κακό για αυτό το ζήτημα. Και είπε η γυναίκα στον Σαούλ: Ποιον να σου ανεβάσω; Και είπε: Ανέβασέ μου τον Σαμουήλ. Και είδε η γυναίκα τον Σαμουήλ, και αναφώνησε με δυνατή φωνή. Και είπε η γυναίκα προς τον Σαούλ: Γιατί με εξαπάτησες; Εσύ είσαι ο Σαούλ. Και της είπε ο βασιλιάς: Μη φοβάσαι, πες μου, τι είδες; Και του είπε η γυναίκα: Είδα θεούς να ανεβαίνουν από τη γη.

Γι' αυτό λέγεται: «Ο δε βασιλιάς θα ευφρανθεί εν τω Θεώ». Διότι, ως γενναίος αθλητής του Θεού, έχοντας διεξαγάγει μεγάλους αγώνες και έχοντας καταξιωθεί με βραβεία και θεία στεφάνια, θα απολαύσει την ευφροσύνη κοντά στον ίδιο τον αγωνοθέτη. Όπως ακριβώς οι εχθροί του δεν είχαν αίσιο τέλος, κατεβαίνοντας στα κατώτατα μέρη της γης και παραδιδόμενοι στα χέρια της ρομφαίας, γινόμενοι μερίδες των αλεπούδων· πράγματα τα οποία εκπληρώνονταν κατά λέξη στην ιστορία, όταν ο Σαούλ, αποφεύγοντας τους εχθρούς, κρυβόταν, και ζητώντας βοήθεια από τον Θεό δεν την έβρισκε, αλλά ούτε και αξιωνόταν κάποιας θείας απόκρισης, με αποτέλεσμα να καταφύγει στην εγγαστρίμυθο και να ερευνήσει τα απαγορευμένα από τον Θεό. Τότε λοιπόν αληθινά έγιναν μερίδες των αλεπούδων, τόσο ο ίδιος όσο και αυτοί που ήταν μαζί του. Γι' αυτό, αφού εγκαταλείφθηκαν από τον Θεό, παραδόθηκαν στη ρομφαία των εχθρών πέφτοντας στον πόλεμο. Όπως λοιπόν αυτά, αν και δεν είχαν ακόμη συμβεί, ειπώθηκαν κατά πρόγνωση ότι επρόκειτο να συμβούν σε εκείνους που καταδίωκαν τον Δαβίδ, έτσι και για τον ίδιο το Άγιο Πνεύμα προανήγγελλε την αίσια έκβαση λέγοντας: «Ο δε βασιλιάς θα ευφρανθεί εν τω Θεώ». Διότι, επειδή στήριξε την ελπίδα του στον Θεό, και ένωσε την ψυχή του με Αυτόν, ώστε να πει: «Προσκολλήθηκε η ψυχή μου πίσω Σου», θα επιτύχει την ανώτατη ευφροσύνη κοντά στον Θεό. Και καθένας που ορκίζεται σε Αυτόν, ως τηρώντας τον όρκο του, θα επαινεθεί· ή, σύμφωνα με τον Ακύλα, «Θα καυχηθεί εκείνος που ορκίζεται σε Αυτόν».

370. ΣΤΟΝ ΚΥΡΙΛΛΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ. Περί έριδος. Με φοβίζουν τα παραδείγματα της Θείας Γραφής, και αναγκάζομαι να γράψω όσα οφείλω. Διότι, είτε είμαι πατέρας, όπως είπες ο ίδιος, φοβάμαι την καταδίκη του Ηλεί, επειδή δεν συνέτισε τους γιους του όταν αμάρταναν· είτε τυγχάνει να είμαι γιος σου, όπως ακριβέστερα γνωρίζω, εφόσον εσύ έχεις τη θέση του μεγάλου εκείνου Μάρκου, αγωνιώ για την τιμωρία του Ιωνάθαν, επειδή δεν εμπόδισε τον πατέρα του όταν αναζήτησε εγγαστρίμυθο. Και πριν από αυτόν που αμάρτησε, πέθανε στον πόλεμο εκείνος που μπορούσε να τον εμποδίσει.

Και το ότι οι ψυχές εξακολουθούν να υπάρχουν σας το απέδειξα από το γεγονός ότι και η ψυχή του Σαμουήλ κλήθηκε από την εγγαστρίμυθο, όπως το ζήτησε ο Σαούλ. Φαίνεται δε επίσης ότι όλες οι ψυχές τέτοιων δίκαιων ανθρώπων και προφητών έπεφταν υπό την εξουσία τέτοιου είδους δυνάμεων, όπως ακριβώς ομολογείται από τα ίδια τα πράγματα ότι συνέβη και στην περίπτωση εκείνης της εγγαστρίμυθου. Γι' αυτό και Αυτός μας διδάσκει, και μέσω του Υιού Του, να αγωνιζόμαστε οπωσδήποτε για να γίνουμε δίκαιοι, και κατά την έξοδό μας να παρακαλούμε να μην υποπέσουν οι ψυχές μας σε κάποια τέτοια δύναμη. Διότι, παραδίδοντας το πνεύμα Του πάνω στον σταυρό, είπε: «Πατέρα, στα χέρια σου παραθέτω το πνεύμα μου», όπως έμαθα και αυτό από τα απομνημονεύματα. Διότι, προτρέποντας τους μαθητές Του να υπερβούν τον τρόπο ζωής των Φαρισαίων, ειδάλλως να γνωρίζουν ότι δεν θα σωθούν, έχει γραφτεί στα απομνημονεύματα ότι είπε τα εξής: «Εάν η δικαιοσύνη σας δεν περισσεύσει περισσότερο από εκείνη των γραμματέων και των Φαρισαίων, δεν πρόκειται να εισέλθετε στη βασιλεία των ουρανών».