Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Α΄ 8:7

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ ΒΙΒΛΙΟ Α'. <Και έλαβε ο Σαμουήλ ένα αρνί που θήλαζε.> Του Κυρίλλου αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας. Βλέπεις πώς κατέστησε τον Χριστό ταυτόχρονα μεσίτη και πρύτανη της σωτηρίας; Και πώς, προτάσσοντας το μυστήριό Του σαν άρρηκτο όπλο στις επιθέσεις των αλλοφύλων, έσωσε τον Ισραήλ; Διότι θυσίασε ένα αρνί που θήλαζε, ως τύπο του Χριστού, ο οποίος από παλιά βροντοφώναζε μέσω της φωνής των προφητών: «Εγώ δε, σαν άκακο αρνί που οδηγείται σε σφαγή, δεν το εγνώριζα». Παρατήρησε δε πώς η δύναμη της θυσίας κατέστησε τον Πατέρα πιο πρόθυμο για την παροχή βοήθειας σε εκείνους που κοπιάζουν. Διότι εξαπέλυσε βροντές μεγάλες και εξαίσιες εναντίον των αντιπάλων, και σε εκείνους που προσέφεραν τη θυσία έδινε ως μισθό τη σωτηρία, ως τύπο του μυστηρίου του Χριστού. <Και τώρα κατάστησε σε εμάς βασιλιά.> Του Κυρίλλου. Ο μεν Ισραήλ απομακρύνθηκε από το να κυβερνάται από τον Θεό μέσω των προφητών· και ζήτησε για βασιλιά έναν άνθρωπο. Για τον λόγο αυτό και ξέπεσε από την εντολή· διότι πρώτος ο Σολομών προσκύνησε τα Βααλείμ· έπειτα, μετά από αυτόν, ο Ιεροβοάμ έστησε τις δαμάλεις. <Και είπε ο Κύριος προς τον Σαμουήλ: Άκουσε τη φωνή τους, κ.τ.λ.> Του Κυρίλλου. Ενώ τα πράγματα πήγαιναν καλά για αυτούς, και βρίσκονταν στην πιο άριστη τάξη, οι δείλαιοι σκέφτηκαν πικρά εναντίον του εαυτού τους.

Διότι ούτε γνωρίζει τον Πατέρα, εκείνος που θέτει τον Λόγο, ο οποίος φανερώθηκε από αυτόν, έξω από την πρέπουσα δόξα, σύμφωνα τουλάχιστον με τον δικό του σκοπό. Διότι, πώς δεν είναι αναντίρρητα αποδεκτό, τουλάχιστον από εκείνους που μπορούν να προσεγγίσουν πιο συνετά τη φύση των πραγμάτων, ότι εφόσον είναι ομοούσιος με τον Πατέρα, θα λαλήσει οπωσδήποτε σύμφωνα με το θέλημα του Πατέρα, και καθώς τον έχει κοινωνό της δόξας, θα τον έχει οπωσδήποτε να συμμετέχει και στη λύπη για τα σφάλματα που διαπράττουν ορισμένοι εναντίον του. Απολογείται λοιπόν με αυτά τα λόγια ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, και σχεδόν κατηγορεί τις ιουδαϊκές αυθάδειες, επιβάλλοντας από εδώ πικρή και ολέθρια καταδίκη σε όσους τον ατιμάζουν μέσω της σκληρότητάς τους προς τους ίδιους τους αγίους αποστόλους. Διότι η ευθύνη του σφάλματος δεν θα στραφεί κυρίως προς αυτούς, αλλά θα ανέλθει σε Εκείνον που τους ανέθεσε τη λειτουργία της θείας αποστολής, όπως ακριβώς έλεγε κάποτε και προς τον άγιο Σαμουήλ για τους υιούς του Ισραήλ: «Διότι δεν εξουθένησαν εσένα, αλλά εμένα εξουθένησαν».

Είναι προφανές, λοιπόν, ότι εφόσον υστερούν απέναντι στην αρετή των πατέρων, και μάλιστα υπέρμετρα, δεν θα γίνουν μέτοχοι ούτε της ευσπλαχνίας που απονεμήθηκε σε εκείνους· διότι ο Κριτής είναι δίκαιος. «Και μέσω προφήτη ο Κύριος έβγαλε τον Ισραήλ από την Αίγυπτο, και μέσω προφήτη διαφυλάχθηκε». Την αιτία μας διασαφηνίζει σε αυτά για το ότι ο Ισραήλ ούτε φύλαξε την ορισθείσα εντολή, και καταφρόνησε τον Θεό που έλεγε «Δεν θα υπάρξουν για εσένα άλλοι θεοί εκτός από εμένα», και για το ότι δεν ήθελε να επιθυμεί να συναγωνιστεί τις αρετές των πατέρων· διότι τους επιπλήττει, επειδή οι απόγονοι του Ισραήλ περιήλθαν εντελώς υπό την ανθρώπινη βασιλεία, αν και τους κυβερνούσε ο Θεός μέσω αγίων προφητών, και δεν τους έλειπε τίποτα για να είναι μακάριοι. Διότι θυμόμαστε ότι, ενώ ζούσε και προφήτευε ακόμη ο μακάριος Σαμουήλ, αυτοί ζήτησαν βασιλιά. Και γι' αυτό ακριβώς ο Θεός οργίστηκε, και ως υβρισμένος δυσαρεστήθηκε βαθύτατα, όμως ανέδειξε τον Σαούλ. Επομένως, τους κατηγορεί έντονα, διότι περιήλθαν εντελώς υπό την ανθρώπινη βασιλεία, μην ανεχόμενοι να κυβερνώνται από τον Θεό μέσω προφητών. Διότι έσωσε βέβαια, λέει, ο Θεός τον Ισραήλ και τον έβγαλε από τον οίκο της δουλείας με τη μεσιτεία του Μωυσή, ο οποίος και έγινε προφήτης και απαρχή των προφητών· και όχι μόνο τον έβγαλε από την Αίγυπτο, λέει, αλλά και τον διαφύλαξε. Διότι παρέμεινε λατρεύοντας τον έναν, κατά φύση και αληθινό Θεό.

Έπειτα, υπέπεσαν σε βαρύ σφάλμα· διότι λυπημένος έλεγε ο Θεός των όλων στον μακάριο Σαμουήλ: «Δεν περιφρόνησαν εσένα, αλλά εμένα περιφρόνησαν, ώστε να μη βασιλεύω πάνω τους». Και το ότι αυτό το γεγονός δεν τους ήταν καθόλου ωφέλιμο, αλλά μάλλον πικρό, επιζήμιο και πρόξενο ολέθρου, το απέδειξε η ίδια η εμπειρία, πώς θα μπορούσε άλλωστε κανείς να αμφιβάλλει; Διότι εξαιτίας αυτού περιέπεσαν σε δεινά και αναπόφευκτα κακά. Επομένως, επαναφέροντας τον Ισραήλ στην αρχική του κατάσταση, εννοώ δηλαδή στο να κυβερνάται από τον ίδιο τον Θεό, προαναγγέλλει ότι ο Χριστός από τη Βηθλεέμ θα είναι γι' αυτούς Σωτήρας και λυτρωτής.

4. Υπάρχει δε σε εμάς και κάτι τέτοιο πάλι: Διότι ο Θεός των όλων κυβέρνησε ως βασιλιάς τους απογόνους του Ισραήλ μέσω των αγίων προφητών. Για τον σκοπό αυτό είχε χριστεί πρωτίστως, και πριν από τους άλλους, ο θεσπέσιος Μωυσής· έπειτα, μετά από αυτόν, οι επόμενοι. Ενώ όμως ο άγιος Σαμουήλ διηύθυνε τη διοίκηση, οι απόγονοι του Ισραήλ, έχοντας περιπέσει σε παράλογες αυθάδειες και έχοντας, δεν ξέρω πώς, περιφρονήσει τη βασιλεία του Θεού, τον πλησίασαν λέγοντας: «Ιδού, εσύ έχεις γεράσει, και οι γιοι σου δεν πορεύονται στον δρόμο σου. Και τώρα, διόρισε σε εμάς βασιλιά για να μας κρίνει, όπως ακριβώς έχουν και τα υπόλοιπα έθνη». Και ο προφήτης πικράθηκε πάρα πολύ από αυτό. Ο Κύριος όμως του είπε: «Άκουσε τη φωνή του λαού, σε όσα σου πουν· διότι δεν περιφρόνησαν εσένα, αλλά εμένα περιφρόνησαν, ώστε να μη βασιλεύω πάνω τους». Έτσι αναδείχθηκε ο Σαούλ, για τον οποίο ο Θεός των όλων λέει μέσω των προφητών: «Και τους έδωσα βασιλιά μέσα στην οργή μου, και υπέστησαν μέσα στον θυμό μου συστροφή αδικίας». Δεν χωράει λοιπόν καμία αμφιβολία, ότι μέσα σε οργή δόθηκε ως βασιλιάς ένας άνθρωπος, ο Σαούλ, σε αυτούς που απέρριψαν τη βασιλεία του Θεού των όλων.

Επομένως, αψηφώντας κάποτε την ευλάβεια προς τον Θεό, οι Ισραηλίτες επιτέθηκαν με πικρία εναντίον του Μωυσή και του Ααρών. Έπειτα, ο Μωυσής και ο Ααρών τούς δήλωσαν: «Ποιος είναι αυτός που γογγύζετε εναντίον του; Διότι ο γογγυσμός σας αυτός δεν είναι εναντίον μας, αλλά εναντίον του Θεού.» Διότι αμάρταναν μεν απέναντι στον Μωυσή και στον Ααρών, αλλά η πράξη αυτή έθιγε τη θεία δόξα, και προς αυτήν αναγόταν η πρόθεση αυτών που τους εξύβριζαν. Όμως ο Μωυσής και ο Ααρών δεν ήταν Θεοί, ούτε βέβαια η κτίση τους προσκύνησε με αναφορά προς τον Θεό. Ο Θεός βασίλευε επί του κατά σάρκα Ισραήλ μέσω των προφητών. Έπειτα πλησίασαν λέγοντας στον θεσπέσιο Σαμουήλ: «Ορίσε μας βασιλιά, όπως έχουν και τα υπόλοιπα έθνη.» Εξαιτίας αυτών ο πνευματοφόρος (Σαμουήλ) πικραινόταν, και πολύ δικαιολογημένα, αλλά άκουσε τον Θεό να λέει: «Δεν εξουθένωσαν εσένα, αλλά εμένα, για να μην βασιλεύω πάνω τους.» Ιδού λοιπόν πάλι, και εδώ είναι σαφές, ότι η πράξη της εξουθένωσης έχει αναφορά στον Θεό. Εξάλλου και ο ίδιος ο Σωτήρας των πάντων και Κύριος λέει σχετικά με εκείνους που βρίσκονται σε ανέχεια: «Εφόσον το κάνατε σε έναν από αυτούς τους ελάχιστους, το κάνατε σε εμένα.» Άραγε, λοιπόν, σύμφωνα με αυτόν τον τρόπο, εάν λέγεται για κάποιον ότι τιμά εκείνον που προέρχεται εκ σπέρματος Δαβίδ, έχει πράξει τούτο προς τον Υιό;

Τις θλίψεις και τους πειρασμούς του Σαμουήλ, ποιος είναι ικανός να διηγηθεί; Τις αντιλογίες του λαού, όταν ξεσηκώνονταν εναντίον του, ή μάλλον εναντίον του Θεού, ζητώντας βασιλιά; Πόσοι οδυρμοί, πόσες θλίψεις για τον δίκαιο, όταν τον περιφρονούσαν; Ώστε να πει ο Θεός: δεν περιφρόνησαν εσένα, αλλά εμένα. Και τι να πει κανείς όταν ο χρισμένος από αυτόν βασιλιάς παρέβη την εντολή του Θεού και χάρισε τη ζωή στον βασιλιά των αλλοφύλων, ενώ ο Θεός είχε προστάξει να τον θανατώσει; Πόσα δάκρυα, πόσοι κλαυθμοί;

Ψάλατε στον Κύριο άσμα καινό, κ.λπ. Καθώς το καινό άσμα ... ψάλλεται στην Εκκλησία των οσίων, δηλαδή αυτό της Καινής Διαθήκης του Σωτήρα μας .. ενώ ο Ισραήλ προσέχει στο παλαιό που δόθηκε μέσω του Μωυσή· για το καινό αυτό παράδειγμα .. ας ευφραίνεται· διότι αυτός ήταν ο Λόγος του Θεού που μίλησε στον Μωυσή, που έβγαλε τον Ισραήλ από την Αίγυπτο και τον έκανε δικό του λαό. Στους γιους λοιπόν της Σιών παραγγέλλει πρώτα να χαίρονται και να αγάλλονται για τον βασιλιά τους· και αυτός ήταν .. πάλι ο Λόγος του Θεού, ο οποίος παλαιότερα μεν ήταν βασιλιάς τους, έπειτα όμως απορρίφθηκε από αυτούς· γι' αυτό λέει προς τον προφήτη Σαμουήλ: Δεν εξουθένωσαν εσένα, αλλά εμένα .. ώστε να μη βασιλεύω πάνω τους.

Ο Σολομών και ο Ιωσίας, ο μεν πρώτος, έχοντας γίνει βασιλιάς σε ηλικία δώδεκα ετών, εξέδωσε εκείνη την φοβερή και δυσκολοερμήνευτη κρίση για τις γυναίκες σχετικά με τα παιδιά, ο δε δεύτερος, αναλαμβάνοντας την εξουσία σε ηλικία οκτώ ετών, γκρέμιζε τους βωμούς και τα τεμένη και έκαιγε τα ιερά δάση (διότι ήταν αφιερωμένα σε δαίμονες και όχι στον Θεό) και κατέσφαζε τους ψευδοϊερείς ως διαφθορείς και απατεώνες των ανθρώπων, και όχι ως λάτρεις της θειότητας. Επομένως, το να είναι κανείς νέος δεν είναι ευκαταφρόνητο, όταν είναι αφιερωμένος στον Θεό, αλλά [ευκαταφρόνητο είναι] το να έχει κανείς μοχθηρό φρόνημα, ακόμη κι αν έχει γεράσει μέσα σε κακές ημέρες. Νέος ήταν και ο χριστοφόρος Τιμόθεος· αλλά ακούστε τι του γράφει ο διδάσκαλος: «Κανείς ας μην καταφρονεί τη νεότητά σου, αλλά γίνε πρότυπο των πιστών στον λόγο, στην αναστροφή». Πρέπον λοιπόν είναι και εσείς να υπακούτε στον επίσκοπό σας και σε τίποτα να μην του αντιλέγετε· διότι είναι φοβερό να αντιλέγει κανείς σε έναν τέτοιο άνθρωπο, επειδή δεν εξαπατά αυτόν τον ορατό, αλλά περιπαίζει τον αόρατο, ο οποίος δεν είναι δυνατόν να περιπαιχθεί από κανέναν. Μια τέτοια συμπεριφορά δεν έχει αναφορά σε άνθρωπο, αλλά στον Θεό. Διότι στον Σαμουήλ λέγει ο Θεός: «Δεν περιέπαιξαν εσένα, αλλά εμένα». Και ο Μωυσής λέγει: «Διότι ο γογγυσμός δεν είναι εναντίον μας, αλλά εναντίον του Κυρίου του Θεού». Κανείς δεν έμεινε ατιμώρητος, έχοντας επαρθεί εναντίον των ανωτέρων του· διότι ούτε ο Δαθάν και ο Αβειρών αντιμίλησαν στον νόμο, αλλά στον Μωυσή· και κατέβηκαν ζωντανοί στον άδη.

Διότι, ακόμη και αν διευθετήσει καλώς τα δικά του ζητήματα, εφόσον τα δικά σου δεν βρίσκονται σε καλή κατάσταση, εκείνος αγωνιά και υποβάλλεται σε διπλή λογοδοσία. Αναλογίσου δε πόσο βαρύ είναι να δίνει λόγο και να αγωνιά για τον καθέναν από τους ποιμαινομένους. Πόση τιμή θέλεις να του αποδώσεις; Πόση περιποίηση θα μπορούσε να αντισταθμίσει αυτούς τους κινδύνους; Αλλά τίποτα δεν θα βρεις να πεις ότι είναι ισάξιο· διότι εσύ δεν έχεις προσφέρει ακόμη τη ζωή σου, ενώ εκείνος θυσιάζει τη ζωή του για χάρη σου. Και αν δεν τη θυσιάσει εδώ όταν το απαιτεί η περίσταση, τη χάνει στην άλλη ζωή· εσύ όμως δεν θέλεις να υποταχθείς ούτε καν στα λόγια. Αυτή είναι η αιτία όλων των κακών, το ότι έχει καταλυθεί το κύρος των προεστώτων· δεν υπάρχει κανένας σεβασμός, κανένας φόβος. «Να πείθεστε», λέγει, «στους πνευματικούς σας ηγέτες και να υποτάσσεστε»· τώρα όμως τα πάντα έχουν καταστραφεί και συγχυστεί. Δεν τα λέγω αυτά για χάρη των ηγουμένων· διότι σε τι θα ωφεληθούν από τη δική μας τιμή, παρά μόνο στο ότι θα σας έχουν υπάκουους; Αλλά τα λέγω για το δικό σας συμφέρον. Διότι αυτοί, ακόμη και αν τιμηθούν, δεν ωφελούνται καθόλου ως προς τη μέλλουσα ζωή, αλλά γίνεται μεγαλύτερη η καταδίκη τους· και αν υβριστούν, δεν βλάπτονται καθόλου ως προς τη μέλλουσα ζωή, αλλά μάλλον θα έχουν μεγαλύτερη απολογία. Αλλά επιθυμώ να γίνονται όλα για το δικό σας καλό. Διότι, όταν οι ποιμένες τιμώνται από το ποίμνιο, αυτό τους υπενθυμίζεται ως ευθύνη, όπως ακριβώς έλεγε ο Θεός στον Ηλεί: «Σε πήρα από τον οίκο του πατέρα σου»· όταν όμως περιφρονούνται, ισχύει ό,τι ελέχθη στην περίπτωση του Σαμουήλ: «Δεν περιφρόνησαν εσένα», λέγει, «αλλά εμένα».

Ο Σαμουήλ, ο προφήτης εκείνος, υβρίστηκε από τους Ιουδαίους, καθαιρέθηκε, ατιμάστηκε τόσο, ώστε ο Θεός θέλησε να τον παρηγορήσει και να του πει: «Δεν εξουθένωσαν εσένα, αλλά εμένα». Τι έπραξε λοιπόν εκείνος που εξουθενώθηκε, που υβρίστηκε; «Μη γένοιτο σε εμένα», λέει, «να αμαρτήσω έτσι, ώστε να παύσω να προσεύχομαι για εσάς στον Κύριο». Αμαρτία θεώρησε το να μην προσεύχεται κανείς για τους εχθρούς. Διότι, μη γένοιτο σε εμένα να αμαρτήσω έτσι, ώστε να μην προσεύχομαι για εσάς. Ο Χριστός λέει: «Πατέρα, συγχώρησέ τους την αμαρτία· διότι δεν γνωρίζουν τι πράττουν». Ο Στέφανος λέει: «Κύριε, μην τους καταλογίσεις αυτήν την αμαρτία».

Προσέξτε, παρακαλώ, με ακρίβεια. Διότι ο Θεός του είπε: «Δεν εξουθένωσαν εσένα, αλλά εμένα». Τι έκανε, λοιπόν, εκείνος που εξουθενώθηκε, που ατιμάστηκε, που καταφρονήθηκε, που υβρίστηκε; Άκου τι λέει: «Σε εμένα όμως ας μη συμβεί ποτέ να αμαρτήσω στον Κύριο, παύοντας να προσεύχομαι για εσάς».

Αυτήν την αθυμία τη διαδέχεται, ή μάλλον δεν τη διαδέχεται, διότι αυτή δεν σταμάτησε, αλλά προστίθεται σε αυτήν η παρανομία του αιτήματος των Ισραηλιτών, οπότε τόσο πολύ κατέπεσε ψυχικά, ώστε να χρειαστεί πολλή παρηγοριά. Άκουσε λοιπόν τι του λέει ο Θεός: «Δεν απέρριψαν εσένα, αλλά εμένα». Αλλά όμως, ακόμη και μετά από αυτά, τόσο πολύ ενδιαφερόταν για αυτούς, ώστε να τους πει: «Μη γένοιτο ποτέ σε εμένα να αμαρτήσω παύοντας να προσεύχομαι για εσάς». Βλέποντας λοιπόν αυτούς που τόσο πολύ αγαπούσε να δυστυχούν, να αποτυγχάνουν στους πολέμους και να εξοργίζουν τον Θεό, ποια ευχαρίστηση θα μπορούσε να νιώσει; Και ποιον καιρό πέρασε χωρίς αθυμία και δάκρυα; Όταν δε κατέστησε βασιλιά τον Σαούλ, απανωτές και συνεχείς οδύνες προστέθηκαν πάλι σε αυτόν. Διότι και όταν εκείνος προσέφερε τη θυσία αντίθετα προς το θέλημα του Θεού, και όταν, αφού νίκησε τους Αμαληκίτες, χάρισε τη ζωή στον βασιλιά τους – αντίθετα και αυτό προς την εντολή που είχε λάβει – τόσο πολύ πληγώθηκε στην ψυχή του, ώστε να μη δει ποτέ πια τον άνδρα, αλλά από τότε μέχρι την τελευταία του ημέρα να πενθεί και να τον κλαίει, οπότε και επιτιμήθηκε για τη σφοδρότητα της αθυμίας του. Διότι λέει: «Έως πότε εσύ θα πενθείς για τον Σαούλ, ενώ εγώ τον έχω απορρίψει;». Εάν λοιπόν πενθούσε όταν συνέβησαν αυτά, σε ποια κατάσταση βρισκόταν άραγε, όταν εκείνος κατέσφαξε τόσους ιερείς άδικα και μάταια; Όταν πήγε για δεύτερη φορά να εξοντώσει τον ευεργέτη του, ο οποίος δεν τον είχε αδικήσει σε τίποτα; Όταν τον είδε γυμνό να προφητεύει και να πέφτει κάτω;

Την παραλαμβάνουν οι άνδρες εκείνοι και προσφέρουν θυσία στον Θεό, υπό τα βλέμματα των σατραπών των αλλοφύλων. Επειδή όμως δεν χάρηκαν, δηλαδή δεν συμμετείχαν στη χαρά οι υιοί του Ιεχονία, πέφτει μεγάλη πληγή στον λαό· και οι κάτοικοι της Βαιθσαμύς, επειδή φοβήθηκαν, στέλνουν την κιβωτό από την περιοχή τους στον οίκο του Αμιναδάβ. Τότε οι Ισραηλίτες επέστρεψαν στον Θεό, και όταν τους πολέμησαν οι αλλόφυλοι, ηττήθηκαν, καθώς ο Σαμουήλ προσευχήθηκε υπέρ αυτών, και οι Ισραηλίτες πήραν πίσω τις πόλεις που τους είχαν καταλάβει. Όταν δε γέρασε ο Σαμουήλ, και οι υιοί του δεν πορεύονταν στην οδό του, συγκεντρώθηκαν οι Ιουδαίοι και ζητούν βασιλιά. Λυπήθηκε γι' αυτό ο Σαμουήλ, και του λέει ο Θεός: «Δεν εξουθένωσαν εσένα, αλλά εμένα. Γι' αυτό, λοιπόν, να τους προειδοποιήσεις ρητά για το δικαίωμα του βασιλιά»· δηλαδή, ο Σαμουήλ τούς προειδοποίησε ρητά τι είδους υπηρεσίες οφείλει να απολαμβάνει από αυτούς· εκείνοι όμως επέμεναν στο αίτημά τους. Χάθηκαν οι όνοι του Κις, του πατέρα του Σαούλ· και ο πατέρας τον έστειλε να τις αναζητήσει. Επειδή όμως δεν τις έβρισκε, μετά από συμβουλή του ακολούθου του, προσέρχεται στον Σαμουήλ για να ρωτήσει σχετικά με αυτές. Ο Θεός τον αποκαλύπτει στον Σαμουήλ λέγοντας: «Αυτόν να χρίσεις βασιλιά».

«Άκουσε», λέει ο Θεός των όλων, σαν να οργίζεται και να αγανακτεί, «τη φωνή του λαού σύμφωνα με όσα σου λένε, διότι δεν έχουν περιφρονήσει εσένα, αλλά εμένα». Ολοφάνερα λοιπόν και από αυτό αποδεικνύεται ότι η περιφρόνηση προς τον προφήτη, καθώς αυτός είναι θείο αφιέρωμα και εικονίζει τα θεία, έχει μεταβεί, όπως από την εικόνα, προς τον Θεό, ως προς το αρχέτυπο· έτσι βεβαίως γνωρίζουμε ότι συμβαίνει και με τις ευεργεσίες· διότι ακούμε στα Ευαγγέλια τον Σωτήρα Θεό να δηλώνει προς τους θεσπέσιους μαθητές: «Εκείνος που δέχεται εσάς, δέχεται εμένα»· σύμφωνα με αυτά, λοιπόν, οι αδικίες προς την Εκκλησία του Χριστού, εξαιτίας τόσο των ιερών τύπων όσο βεβαίως και των αφιερωμένων και καθαγιασμένων σε αυτόν σωμάτων, μεταφέρονται στον ίδιο τον Χριστό. Τι λοιπόν; Δεν οργίζεται και δεν αγανακτεί ο Θεός για αυτά; Και βέβαια ναι· αλλά αναβάλλει την οργή του, όπως προς τους παλαιούς, έτσι και προς τους σημερινούς υβριστές, έστω και αν αυτοί καταφρονούν την άφατη μακροθυμία και αγαθότητά του. Πώς όμως δεν κατανοούν εκείνο οι ανόητοι, το οποίο προβάλλεται για τον έλεγχο της παραφροσύνης τους; Διότι έπρεπε από εκεί να καθοδηγηθούν προς την κατανόηση της αλήθειας.