Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
6 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
καὶ ὑμεῖς μιμηταὶ ἡμῶν ἐγενήθητε καὶ τοῦ Κυρίου δεξάμενοι τὸν λόγον ἐν θλίψει πολλῇ μετὰ χαρᾶς Πνεύματος ῾Αγίου,Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–6 από 6
ΠΡΟΣ ΘΕΣΣ. αʹ. Καὶ ὑμεῖς μιμηταὶ ἡμῶν ἐγενήθητε καὶ τοῦ Κυρίου, δεξάμενοι τὸν λόγον ἐν θλίψει πολλῇ μετὰ χαρᾶς Πνεύματος ἁγίου· ὥστε γενέσθαι ὑμᾶς τύπους πᾶσι τοῖς πιστεύουσιν ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ἐν τῇ Ἀχαΐᾳ.
Προς Θεσσαλονικείς Α΄. Και εσείς γίνατε μιμητές δικοί μας και του Κυρίου, αποδεχόμενοι τον λόγο μέσα σε πολλή θλίψη με χαρά Αγίου Πνεύματος· ώστε να γίνετε εσείς πρότυπα σε όλους τους πιστούς στη Μακεδονία και στην Αχαΐα.
Λεπτομέρειες
Φησὶ γοῦν· Καὶ ὑμεῖς μιμηταὶ ἡμῶν ἐγενήθητε καὶ τοῦ Κυρίου, δεξάμενοι τὸν λόγον ἐν θλίψει πολλῇ, μετὰ χαρᾶς Πνεύματος ἁγίου. Βαβαί! πόσον τὸ ἐγκώμιον! οἱ μαθηταὶ ἐξαίφνης ἐγένοντο διδάσκαλοι· οὐκ ἤκουσαν μόνον τῶν λόγων, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν αὐτὴν κορυφὴν τῷ Παύλῳ ἔφθασαν.
Λέει λοιπόν: «Και εσείς γίνατε μιμητές δικοί μας και του Κυρίου, αφού δεχθήκατε τον λόγο μέσα σε πολλή θλίψη, με χαρά Αγίου Πνεύματος». Ω, πόσο μεγάλο είναι το εγκώμιο! Οι μαθητές ξαφνικά έγιναν δάσκαλοι· δεν άκουσαν μόνο τους λόγους, αλλά έφτασαν και στην ίδια κορυφή με τον Παύλο.
Λεπτομέρειες
Ἀλλ᾽ οὐδὲν τοῦτο πρὸς τὸ ἑξῆς· ὅρα γὰρ ποῦ αὐτοὺς ἀνάγει λέγων· Μιμηταὶ ἐγένεσθε τοῦ Κυρίου. Πῶς; Δεξάμενοι τὸν λόγον ἐν θλίψει πολλῇ, μετὰ χαρᾶς Πνεύματος ἁγίου. Οὐχ ἁπλῶς μετὰ θλίψεως, ἀλλὰ μετὰ πολλῆς. Καὶ ἔνεστι τοῦτο ἀπὸ τῶν Πράξεων τῶν ἀποστολικῶν μαθεῖν, πῶς ἐπήγειραν τὸν διωγμὸν ἐπ᾽ αὐτούς· —Καὶ πάντας, φησὶ, τοὺς πολιτάρχας ἐτάραξαν, καὶ τὴν πόλιν ἀνεπτέρωσαν κατ᾽ αὐτῶν. Καὶ οὐκ ἔστιν εἰπεῖν, ὅτι Ἐθλίβητε μὲν καὶ ἐπιστεύσατε, ἀλγοῦντες δὲ, ἀλλὰ καὶ χαίροντες σφόδρα. Ὅπερ καὶ οἱ ἀπόστολοι ἐποίουν· Χαίροντες, φησὶν, ὅτι κατηξιώθησαν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ ἀτιμασθῆναι. Τὸ γὰρ θαυμαστὸν, τοῦτό ἐστιν· εἰ καὶ οὐδὲ ἐκεῖνο μικρὸν, τὸ φέρειν ὁπωσδήποτε θλίψεις· τοῦτο δὲ ἤδη τῶν τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν ὑπερβαινόντων ἦν, καὶ ὥσπερ ἀπαθὲς σῶμα ἐχόντων. Πῶς δὲ μιμηταὶ τοῦ Κυρίου ἐγένοντο; Ὅτι καὶ αὐτὸς πολλὰ παθήματα ὑπέμεινε, καὶ οὐκ ἤλγει, ἀλλ᾽ ἔχαιρεν· ἑκὼν γὰρ ἐπὶ τοῦτο ἤρχετο.
Αλλά αυτό δεν είναι τίποτα συγκρινόμενο με το επόμενο· διότι πρόσεξε πού τους ανυψώνει λέγοντας: Γίνατε μιμητές του Κυρίου. Πώς; Αφού δεχθήκατε τον λόγο μέσα σε πολλή θλίψη, με τη χαρά του Αγίου Πνεύματος. Όχι απλώς με θλίψη, αλλά με πολλή. Και μπορεί κανείς να το πληροφορηθεί αυτό από τις Πράξεις των Αποστόλων, το πώς δηλαδή προκάλεσαν τον διωγμό εναντίον τους: —Και τάραξαν, λέει, όλους τους πολιτάρχες, και αναστάτωσαν την πόλη εναντίον τους. Και δεν μπορεί να πει κανείς, ότι θλιβήκατε μεν και πιστέψατε νιώθοντας οδύνη, αλλά τουναντίον χαιρόσασταν πάρα πολύ. Πράγμα που έκαναν και οι απόστολοι: Έχαιραν, λέει, διότι αξιώθηκαν να ατιμασθούν για το όνομα του Χριστού. Διότι τούτο είναι το θαυμαστό· αν και ούτε εκείνο είναι μικρό, το να υπομένει δηλαδή κανείς με οποιονδήποτε τρόπο τις θλίψεις· τούτο όμως ήταν πλέον γνώρισμα εκείνων που υπερβαίνουν την ανθρώπινη φύση, και που διαθέτουν τρόπον τινά σώμα απαθές. Πώς όμως έγιναν μιμητές του Κυρίου; Επειδή και Αυτός υπέμεινε πολλά παθήματα, και δεν ένιωθε οδύνη, αλλά χαιρόταν· διότι με τη θέλησή Του πορευόταν προς αυτό.
Λεπτομέρειες
Δι᾽ ἡμᾶς ἑαυτὸν ἐκένωσεν, ἔμελλεν ἐμπτύεσθαι καὶ ῥαπίζεσθαι, σταυροῦσθαι· καὶ οὕτως ἔχαιρε ταῦτα πάσχων, ὡς τῷ Πατρὶ λέγειν· Δόξασόν με. Μετὰ χαρᾶς, φησὶ, Πνεύματος ἁγίου. Ἵνα μή τις εἴπῃ· Πῶς θλίψεως λέγεις; πῶς χαρᾶς; πῶς ἀμφότερα ἔνι συνελθεῖν; ἐπήγαγε· Μετὰ χαρᾶς Πνεύματος ἁγίου. Ἡ θλῖψις ἐν τοῖς σωματικοῖς, καὶ ἡ χαρὰ ἐν τοῖς πνευματικοῖς. Πῶς; Τὰ μὲν γινόμενα, λυπηρά· τὰ δὲ ἐξ αὐτῶν τικτόμενα, οὐκέτι· οὐ γὰρ ἀφίησι τὸ Πνεῦμα. Ὥστε ἔνεστι καὶ πάσχοντα μὴ χαίρειν, ὅταν ὑπὲρ ἁμαρτημάτων τις πάσχῃ· καὶ μαστιζόμενον ἥδεσθαι, ὅταν διὰ τὸν Χριστόν τις πάσχῃ.
Για εμάς εκένωσε τον εαυτό Του, επρόκειτο να φτυστεί και να ραπιστεί, να σταυρωθεί· και τόσο χαιρόταν ενώ τα υπέφερε αυτά, ώστε έλεγε στον Πατέρα: «Δόξασέ με». «Με χαρά», λέει, «Αγίου Πνεύματος». Για να μην πει κάποιος: «Πώς μιλάς για θλίψη; Πώς για χαρά; Πώς είναι δυνατόν να συνυπάρξουν και τα δύο;», πρόσθεσε: «Με χαρά Αγίου Πνεύματος». Η θλίψη βρίσκεται στα σωματικά, και η χαρά στα πνευματικά. Πώς; Αυτά μεν που συμβαίνουν είναι λυπηρά, εκείνα όμως που γεννιούνται από αυτά δεν είναι πλέον· διότι δεν το επιτρέπει το Πνεύμα. Ώστε είναι δυνατόν, και όταν υποφέρει κανείς να μη χαίρεται, εφόσον υποφέρει για τα αμαρτήματά του· και ενώ μαστιγώνεται να νιώθει αγαλλίαση, εφόσον υποφέρει για τον Χριστό.
Λεπτομέρειες
εʹ. Θεσσαλονικεῦσι δὲ ἕτερα τοιαῦτα μαρτυρεῖ πάλιν λέγων· Ὑμεῖς γὰρ μιμηταὶ, φησὶν, ἐγενήθητε τοῦ Κυρίου καὶ ἡμῶν, δεξάμενοι τὸν λόγον ἐν θλίψει πολλῇ. Ὅρα καὶ τούτους θλιβομένους, καὶ οὐχ ἁπλῶς, ἀλλ᾽ ἐν θλίψει πολλῇ. Μετ᾽ ἐπιτάσεως γὰρ ἦν ὁ πειρασμὸς, διηνεκὴς ὁ κίνδυνος, οὐδὲ μικρὸν ἀναπνεῦσαι παρέχων τοῖς ἀγωνιζομένοις τότε. Ἀλλ᾽ ὅμως καὶ ταῦτα πάσχοντες οὐκ ἐδυσχέραινον, οὐδὲ ἀπεδυσπέτουν, ἀλλὰ μᾶλλον καὶ ἔχαιρον. Πόθεν τοῦτο δῆλον; Ἀπ᾽ αὐτῶν τῶν τοῦ Παύλου ῥημάτων· εἰπὼν γὰρ, Ἐν θλίψει πολλῇ, προσέθηκε, Μετὰ χαρᾶς Πνεύματος ἁγίου· δηλῶν ὅτι οἱ μὲν πειρασμοὶ τὴν θλίψιν ἐποίουν, ἡ δὲ τῶν πειρασμῶν ὑπόθεσις τὴν χαρὰν αὐτοῖς ἔτικτεν. Ἤρκει γὰρ εἰς παραμυθίαν τὸ συνειδέναι ἑαυτοῖς, ὅτι ταῦτα διὰ τὸν Χριστὸν ἔπασχον. Διότι οὐχ οὕτω θαυμάζω τοὺς τότε, ὅτι ἐθλίβοντο, ὡς θαυμάζω, ὅτι θλιβόμενοι διὰ τὸν Θεὸν ἔχαιρον. Τοῦτο γὰρ γενναίας καὶ φιλοθέου ψυχῆς, τὸ θλίβεσθαι καὶ κακῶς πάσχειν· τὸ δὲ γενναίως φέρειν τὸν πειρασμὸν, καὶ τῷ συγχωροῦντι τὰς θλίψεις εὐχαριστεῖν, τοῦτο μεγίστης ἀνδρείας, τοῦτο διεγηγερμένης ψυχῆς καὶ τῶν ἀνθρωπίνων ἀπηλλαγμένης ἁπάντων.
εʹ. Στους Θεσσαλονικείς δε, μαρτυρεί πάλι άλλα παρόμοια λέγοντας: «Διότι εσείς», λέει, «γίνατε μιμητές του Κυρίου και δικοί μας, αφού δεχθήκατε τον λόγο μέσα σε πολλή θλίψη». Δες ότι και αυτοί δοκιμάζονταν, και όχι απλώς, αλλά μέσα σε πολλή θλίψη. Διότι η δοκιμασία είχε μεγάλη ένταση, ο κίνδυνος ήταν συνεχής και δεν άφηνε στους τότε αγωνιζομένους ούτε για λίγο να αναπνεύσουν. Αλλά όμως, παρόλο που τα υπέφεραν αυτά, δεν δυσανασχετούσαν, ούτε δυσφορούσαν, αλλά μάλλον και χαίρονταν. Από πού είναι αυτό φανερό; Από τα ίδια τα λόγια του Παύλου· διότι, αφού είπε: «μέσα σε πολλή θλίψη», πρόσθεσε: «με χαρά του Αγίου Πνεύματος», δηλώνοντας ότι οι μεν δοκιμασίες προκαλούσαν τη θλίψη, αλλά η αιτία των δοκιμασιών γεννούσε μέσα τους τη χαρά. Διότι αρκούσε ως παρηγοριά η επίγνωση ότι τα υπέφεραν αυτά για τον Χριστό. Γι' αυτό δεν θαυμάζω τους τότε χριστιανούς τόσο επειδή δοκιμάζονταν, όσο θαυμάζω το ότι, ενώ δοκιμάζονταν για τον Θεό, χαίρονταν. Διότι το να θλίβεται κανείς και να κακοπαθεί είναι ίδιον γενναίας και φιλόθεης ψυχής· το να υπομένει όμως με γενναιότητα τη δοκιμασία και να ευχαριστεί Εκείνον που παραχωρεί τις θλίψεις, αυτό είναι δείγμα ύψιστης ανδρείας, αυτό αποτελεί γνώρισμα μιας ψυχής που βρίσκεται σε εγρήγορση και έχει πλέον απαλλαγεί από όλα τα ανθρώπινα.
Λεπτομέρειες
Τὸ δὲ προοίμιον ἐκ ταπεινοφροσύνης, ὅπου γε τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς ἴσους αὐτοῦ συντάττει. Ἀναμιμνήσκει δὲ αὐτοὺς τῆς χάριτος δι᾽ ἧς ἐλυτρώθησαν, ἠρέμα πλήττων αὐτῶν τὰ περὶ τὸν βίον πταίσματα· καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα λέγει, υἱοθεσίας αὐτοὺς εἰς μνήμην ἄγων. «Εὐχαριστοῦμεν τῷ Θεῷ πάντοτε περὶ πάντων ὑμῶν, μνείαν ὑμῶν ποιούμενοι ἐπὶ τῶν προσευχῶν ἡμῶν, ἀδιαλείπτως μνημονεύοντες ὑμῶν.» Ὅρα πῶς ἀληθὴς ἡ ὑπὲρ αὐτῶν εὐχαριστία ἀναφερομένη τῷ Θεῷ, ὅτι πίστιν ἔσχον, καὶ οὐχ ἁπλῶς πίστιν, ἀλλ᾽ ἐνέργειαν, καὶ οὐχ ἁπλῶς ἀγάπην, ἀλλ᾽ ἔγκοπον ἀγάπην εἶπον. Ἐκοπίων γὰρ ἐν τοῖς διωγμοῖς διὰ τὸ ἀγαπᾷν τὸν Κύριον. Καὶ οὐχ ἁπλῶς ἐλπίδα εἶχον, ἀλλὰ μεθ᾽ ὑπομονῆς τὴν ἐλπίδα. «Τοῦ ἔργου τῆς πίστεως, καὶ τοῦ κόπου τῆς ἀγάπης, καὶ τῆς ὑπομονῆς τῆς ἐλπίδος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἔμπροσθεν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἡμῶν.» Εἰ πιστεύεις, πάντα πάσχε. Εἰ δὲ μὴ πάσχεις, οὐ πιστεύεις. «Εἰδότες, ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι ὑπὸ Θεοῦ, τὴν ἐκλογὴν ὑμῶν, ὅτι τὸ Εὐαγγέλιον ἡμῶν οὐκ ἐγενήθη εἰς ὑμᾶς ἐν λόγῳ μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐν δυνάμει, καὶ Πνεύματι ἁγίῳ, καὶ ἐν πληροφορίᾳ πολλῇ, καθὼς οἴδατε, οἷοι ἐγενήθημεν ἐν ὑμῖν δι᾽ ὑμᾶς, καὶ ὑμεῖς μιμηταὶ ἡμῶν ἐγενήθητε καὶ τοῦ Κυρίου, δεξάμενοι τὸν λόγον ἐν θλίψει πολλῇ μετὰ χαρᾶς Πνεύματος ἁγίου.»
Το δε προοίμιο διακρίνεται από ταπεινοφροσύνη, εφόσον βέβαια κατατάσσει τους μαθητές του ως ίσους με τον εαυτό του. Τους υπενθυμίζει δε τη χάρη δια της οποίας λυτρώθηκαν, ελέγχοντας ήπια τα σφάλματα του βίου τους· και όχι μόνο αυτό, αλλά τον ονομάζει Θεό και Πατέρα, φέρνοντάς τους στη μνήμη την υιοθεσία τους. «Ευχαριστούμε τον Θεό πάντοτε για όλους σας, κάνοντας μνεία για εσάς στις προσευχές μας, μνημονεύοντάς σας αδιαλείπτως.» Δες πώς η ευχαριστία υπέρ αυτών που αναπέμπεται στον Θεό είναι αληθινή, διότι είχαν πίστη, και όχι απλώς πίστη, αλλά έμπρακτη, και όχι απλώς αγάπη, αλλά κοπιαστική αγάπη, όπως είπε. Διότι κοπίαζαν στους διωγμούς ένεκα της αγάπης τους για τον Κύριο. Και δεν είχαν απλώς ελπίδα, αλλά ελπίδα με υπομονή. «Ενθυμούμενοι το έργο της πίστεώς σας, και τον κόπο της αγάπης, και την υπομονή της ελπίδας στον Κύριό μας Ιησού Χριστό, ενώπιον του Θεού και Πατέρα μας.» Αν πιστεύεις, να τα υπομένεις όλα. Εάν όμως δεν τα υπομένεις, δεν πιστεύεις. «Γνωρίζοντας, αδελφοί αγαπημένοι από τον Θεό, την εκλογή σας, ότι το Ευαγγέλιό μας δεν κηρύχθηκε σε εσάς μόνο με λόγια, αλλά και με δύναμη, και με Πνεύμα Άγιο, και με πολλή βεβαιότητα, καθώς γνωρίζετε πώς συμπεριφερθήκαμε ανάμεσά σας για χάρη σας, και εσείς γίνατε μιμητές δικοί μας και του Κυρίου, αφού δεχθήκατε τον λόγο μέσα σε πολλή θλίψη, με χαρά του Αγίου Πνεύματος.»
Λεπτομέρειες