Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 2:10

Εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε ότι τις δικές μου ανάγκες και εκείνων που ήταν μαζί μου τις υπηρέτησαν αυτά τα χέρια. Προς Θεσσαλονικείς Α΄. Εσείς είστε μάρτυρες, καθώς και ο Θεός, για το πόσο όσια και δίκαια και άμεμπτα συμπεριφερθήκαμε σε εσάς που πιστεύετε, όπως ακριβώς και εσείς γνωρίζετε.

Αλλά ούτε από τους κομψούς και ευχάριστους είμαι εγώ, ούτε τέτοιος που να κλέβει την εύνοια με την κολακεία· όπως βλέπω ότι είναι πολλοί από αυτούς που σήμερα υπόσχονται να ασκήσουν την ιεροσύνη, οι οποίοι την απλή και άτεχνη ευσέβειά μας την έκαναν έντεχνη, και έχουν μεταφέρει στα άγια ένα νέο είδος πολιτικής από την αγορά, και από τα θέατρα στην αθέατη για τους πολλούς μυσταγωγία. Έτσι ώστε να υπάρχουν δύο σκηνές, αν τολμήσω να το πω αυτό, που διαφέρουν τόσο πολύ μεταξύ τους, όσο το ότι η μία είναι ανοιχτή σε όλους, ενώ η άλλη μόνο σε μερικούς· και η μία προκαλεί το γέλιο, ενώ η άλλη τιμάται· και η μία ονομάζεται θεατρική, ενώ η άλλη πνευματική. «Εσείς είστε μάρτυρες, και ο Θεός», λέει ο θείος Απόστολος, ότι εμείς δεν ανήκουμε σε αυτήν την παράταξη, αλλά είμαστε από εκείνους που προτιμούν να δεχθούν νωρίτερα την κατηγορία της τραχύτητας και της αγροικίας παρά της κολακείας και της δουλοπρέπειας· εμείς που, ακόμη και απέναντι σε όσους μας στηρίζουν υπερβολικά, υπάρχουν στιγμές και περιστάσεις που γινόμαστε αυστηροί, αν θεωρήσουμε ότι δεν ενεργούν σύμφωνα με τον ορθό λόγο. Και αυτό το απέδειξε η πρόσφατη καινοτομία που έγινε εις βάρος μας, όταν εσείς, ο λαός, βράζοντας από ζήλο και πάθος, μας τοποθετήσατε, ενώ εμείς φωνάζαμε και οδυρόμασταν, σε αυτόν εδώ τον θρόνο, που δεν ξέρω αν πρέπει να τον ονομάσω τυραννικό ή αρχιερατικό· μας τοποθετήσατε, πάντως, παρανομώντας εξαιτίας της σφοδρής σας επιθυμίας. Τότε, δυσαρεστήσαμε τόσο πολύ ορισμένους από τους πιο θερμούς, ώστε αποσχίστηκαν από εμάς, μετατρέποντας την αγάπη σε έχθρα. Διότι σκοπός μας δεν είναι το πώς θα γίνουμε αρεστοί, αλλά μάλλον το πώς θα ωφελήσουμε.

Ομιλία Γ΄. Διότι θυμάστε, αδελφοί, τον κόπο και τον μόχθο μας· επειδή, εργαζόμενοι νύχτα και μέρα για να μην επιβαρύνουμε κανέναν από εσάς, σας κηρύξαμε το Ευαγγέλιο του Θεού. Εσείς είστε μάρτυρες, καθώς και ο Θεός, για το πώς με οσιότητα, αμεμπτότητα και δικαιοσύνη συμπεριφερθήκαμε σε εσάς που πιστεύετε, όπως ακριβώς γνωρίζετε πώς τον καθέναν από εσάς ξεχωριστά, σαν πατέρας τα δικά του παιδιά, σας προτρέπαμε, σας παρηγορούσαμε και σας εξορκίζαμε, ώστε να πορευθείτε κατά τρόπο άξιο του Θεού, ο οποίος σας κάλεσε στη δική Του βασιλεία και δόξα.

Και εκεί μεν λέει: «Και όταν ήμουν παρών ανάμεσά σας και βρέθηκα σε στέρηση, δεν έγινα βάρος σε κανέναν», και, «Έλαβα μισθό για τη δική σας διακονία»· εδώ όμως δείχνει ότι οι άνδρες βρίσκονταν σε πενία, ενώ εκεί δεν συνέβαινε αυτό. Γι' αυτόν τον λόγο τους παρουσιάζει συνεχώς ως μάρτυρες: «Διότι εσείς», λέει, «είστε μάρτυρες, και ο Θεός»· καθιστώντας τον λόγο αξιόπιστο και προβάλλοντας εκείνο που τους παρείχε τη μεγαλύτερη βεβαιότητα· διότι το πρώτο είναι άδηλο σε όσους αγνοούν, ενώ το δεύτερο είναι πλέον σε όλους αναμφίβολο.

Και μην απορήσεις· διότι δεν λάμβανε υπόψη του ότι αυτός που τα έλεγε αυτά ήταν ο Παύλος, αλλά επιθυμεί εκ περισσού να τους διαβεβαιώσει πλήρως. Γι' αυτό λέει: «Εσείς είστε μάρτυρες και ο Θεός, για το πόσο όσια και δίκαια και άμεμπτα συμπεριφερθήκαμε σε εσάς που πιστεύετε».

Έπρεπε και πάλι να τους επαινέσει· γι' αυτόν τον λόγο προβάλλει αυτά, τα οποία ήταν ικανά να τους πείσουν. Διότι συλλογίζεται πως εκείνος που βρέθηκε σε ανάγκη εκεί και δεν έλαβε τίποτα, πόσο μάλλον τώρα. «Πόσο όσια και δίκαια και άμεμπτα συμπεριφερθήκαμε σε εσάς που πιστεύετε, όπως ακριβώς γνωρίζετε, πώς τον καθένα από εσάς, σαν πατέρας τα δικά του παιδιά, σας παρακαλούσαμε και σας παρηγορούσαμε».

«Διότι δεν προσπαθήσαμε να αρέσουμε σε ανθρώπους· ούτε σας κολακέψαμε, αλλά σας κηρύξαμε τα επίπονα.» «Μολονότι μπορούσαμε να σας επιβαρύνουμε ως απόστολοι του Χριστού, εντούτοις γίναμε ήπιοι ανάμεσά σας, όπως η τροφός περιθάλπει τα δικά της τέκνα. Έτσι, νιώθοντας ζωηρό πόθο για εσάς, είχαμε την καλή διάθεση να σας μεταδώσουμε όχι μόνο το Ευαγγέλιο του Θεού, αλλά και τις ίδιες μας τις ψυχές, διότι μας γίνατε αγαπητοί. Διότι θυμάστε, αδελφοί, τον κόπο και τον μόχθο μας· επειδή εργαζόμενοι νύχτα και μέρα, για να μην επιβαρύνουμε κανέναν από εσάς, σας κηρύξαμε το Ευαγγέλιο του Θεού. Εσείς είστε μάρτυρες, καθώς και ο Θεός, για το πόσο όσια, δίκαια και άμεμπτα συμπεριφερθήκαμε σε εσάς που πιστεύετε· όπως γνωρίζετε πώς τον καθένα σας ξεχωριστά, σαν πατέρας τα δικά του τέκνα, σας παρακαλούσαμε, σας παρηγορούσαμε και σας νουθετούσαμε, ώστε να πολιτευθείτε αξίως του Θεού, ο οποίος σας καλεί στη δική του βασιλεία και δόξα. Γι' αυτό κι εμείς ευχαριστούμε τον Θεό αδιαλείπτως, διότι, όταν παραλάβατε από εμάς το κήρυγμα του λόγου του Θεού, το δεχθήκατε όχι ως λόγο ανθρώπων, αλλά, όπως είναι αληθινά, ως λόγο του Θεού, ο οποίος και ενεργεί μέσα σε εσάς που πιστεύετε.»

1 Θεσ. 2,4—6 〈Αλλά καθώς έχουμε δοκιμαστεί.〉 Για το ότι δεν ήρθαν 〈με λόγια κολακείας〉 καλεί τους ίδιους ως μάρτυρες —και δικαιολογημένα· διότι αυτοί γνώριζαν καλύτερα από τους άλλους τα σχετικά με αυτούς—, ενώ για το ότι ούτε με 〈πρόφαση〉 και σκοπό να λάβουν, καλεί τον 〈Θεό〉 ως 〈μάρτυρα·〉 διότι είναι άδηλα στους ανθρώπους όσα μελετώνται στη διάνοια του καθενός. Διότι το να λάβει κανείς ή να μη λάβει γίνεται γνωστό στους ανθρώπους και μαρτυρείται, αλλά το να μην αποκτήσει καν ποτέ σκοπό να λάβει, γνωρίζεται μόνο από τον Θεό, ενώ με την πάροδο του χρόνου αποκαλύπτεται και στους ανθρώπους· διότι αυτός που έχει αυτόν τον σκοπό, οπωσδήποτε, εάν δεν αλλάξει σκοπό, κάποτε θα λάβει. Στον Παύλο όμως ούτε καν πέρασε από τον νου το να κηρύξει με πρόφαση το κέρδος. Γι' αυτό δικαιολογημένα για τα όσα βρίσκονται στη διάνοια καλεί τον Κύριο ως μάρτυρα. Ο ίδιος δε είναι μάρτυρας, λέει, ότι ούτε 〈ζητώντας δόξα από ανθρώπους κηρύττουμε.〉 Και ορθά λέει 〈από ανθρώπους·〉 διότι την δόξα από τον Θεό και την αναζητούσαν και την ελάμβαναν. Πολύ σοφά επίσης προσθέτει το 〈ζητώντας·〉 διότι, κι αν ακόμη δοξάζονταν από τους ανθρώπους, όμως αυτό δεν γινόταν επειδή ζητούσαν ούτε επειδή επιδίωκαν να δοξαστούν. Γι' αυτό και για τούτο 〈μάρτυρας είναι ο Θεός·〉 διότι πρέπει να εννοηθεί από κοινού. 1 Θεσ. 2,10 〈Μάρτυρες είστε εσείς〉 για όσα είδατε· και για όσα εσείς δεν είδατε, μάρτυρας είναι ο 〈Θεός〉 που γνωρίζει τα πάντα. Έτσι δεν ήθελε να τους αφήσει ούτε καν αφορμή για υποψία. 1 Θεσ. 2,13 〈Λόγο ακοής.〉 Πολύ σωστά· διότι δεν μπορούσαν όλοι να γίνουν αυτόπτες μάρτυρες αυτού που κηρυττόταν.