Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 2:19

Κεφάλαιο ΙΑ΄. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Εσείς είστε το αλάτι της γης. Εάν όμως το αλάτι χάσει την αλμυρότητά του, με τι θα αλατιστεί; Δεν χρησιμεύει πλέον σε τίποτα, παρά μόνο να πεταχτεί έξω και να καταπατείται από τους ανθρώπους. ΙΩΑΝΝΗΣ. Καθετί που μου δίνει ο Πατέρας, θα έρθει σε εμένα, και αυτόν που έρχεται σε εμένα δεν πρόκειται να τον αποδιώξω. Διότι έχω κατεβεί από τον ουρανό, όχι για να κάνω το δικό μου θέλημα, αλλά το θέλημα του Πατέρα που με έστειλε. Και αυτό είναι το θέλημα εκείνου που με έστειλε, ώστε καθένας που βλέπει τον Υιό και πιστεύει σε αυτόν να έχει ζωή αιώνια. ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α΄. Διότι ποια είναι η ελπίδα μας, ή η χαρά, ή το στεφάνι της καυχήσεώς μας; Δεν είστε άραγε και εσείς ενώπιον του Κυρίου μας Ιησού Χριστού κατά την παρουσία του;

Ι΄. Ήδη δε ο λόγος μου απευθύνεται προς εσάς, το ποίμνιό μου. Εσείς γίνετε για μένα, όπως λέει ο Παύλος, δόξα και χαρά και στέφανος καυχήσεως· εσείς είστε η απολογία μου σε αυτούς που με ανακρίνουν· ώστε, όπως ακριβώς στους ξυλουργούς ή στους ζωγράφους, όταν τους ζητείται λόγος, αρκεί να δείξουν το έργο που κατασκεύασαν ή ζωγράφισαν για να απαλλαγούν από τις κατηγορίες (διότι το έργο, λέει, είναι πιο ισχυρό από τον λόγο), έτσι και εγώ, επιδεικνύοντας εσάς, να υπερβώ τις λοιδορίες. Και πώς θα τις υπερβώ; Πρώτον μεν, εάν διαφυλάττετε ακλινή και βεβαία την ομολογία στον Πατέρα και τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, χωρίς να προσθέτετε, ούτε να αφαιρείτε, ούτε να σμικρύνετε τίποτα από τη Μία Θεότητα (διότι αυτό που ελαττώνεται, συνιστά ελάττωση του παντός)· και όσους φρονούν ή λέγουν κάτι διαφορετικό, ή διασπούν το Ένα με μέτρα φύσεων, ή υψώνουν διαχωριστικά τείχη, να τους αποπέμπετε ως λύμη της Εκκλησίας και δηλητήριο της αλήθειας, χωρίς να τους μισείτε, αλλά ελεώντας τους για την πτώση τους. Δεύτερον δε, εάν επιδεικνύετε πολιτεία (τρόπο ζωής) σύμφωνη με τον ορθό λόγο, ώστε να είστε περιδέξιοι και ολοκληρωμένοι στην αρετή, χωρίς να υστερείτε στο άλλο σκέλος.

Διότι ποια είναι η ελπίδα μας, ή η χαρά, ή ο στέφανος της καυχήσεώς μας, λέει; Μήπως δεν είστε και εσείς, και η κατά Θεόν πρόοδός σας; Επειδή και ο κάθε δάσκαλος, όταν δει τον μαθητή να έχει στερεώσει με ακρίβεια στη διάνοιά του τη μνήμη των προηγούμενων διδαγμάτων, και να επιδεικνύει τον καρπό τους δια των έργων, με μεγαλύτερη προθυμία του εμπιστεύεται και τη γνώση των επομένων.

Τι σημαίνει όμως, «Για να περισσεύει το καύχημά σας»; Αυτό που αποτελούσε άλλωστε και το καύχημα, το να είστε στηριγμένοι στην πίστη (διότι αυτό είναι καύχημα εν Χριστώ), το να ζείτε ορθά. «Το καύχημά σας σε εμένα διαμέσου της δικής μου παρουσίας και πάλι κοντά σας»; Ναι, λέει. Διότι ποια είναι η ελπίδα μας ή το στεφάνι της καυχήσεώς μας; Δεν είστε και εσείς; Επειδή εσείς είστε το καύχημά μας, όπως ακριβώς και εμείς το δικό σας· δηλαδή, για να μπορώ να καυχώμαι για εσάς περισσότερο. Πώς; «Για να περισσεύει το καύχημά σας». Διότι μπορώ να καυχώμαι περισσότερο, όταν εσείς προοδεύετε. «Διαμέσου της δικής μου παρουσίας και πάλι κοντά σας». Τι έγινε λοιπόν; Πήγε σε αυτούς;

Στους Φιλιππησίους δε έλεγε: «Ποια είναι για εμένα ελπίδα ή χαρά ή στεφάνι καυχήσεως; Μήπως δεν είστε και εσείς;», και έλεγε ότι τους φέρει μαζί του και στην καρδιά του και στα δεσμά του· στους Κολοσσαείς δε: «Θέλω να γνωρίζετε πόσο μεγάλο αγώνα διεξάγω για εσάς, και για όσους δεν με έχουν δει εν σαρκί, ώστε να παρηγορηθούν οι καρδιές σας»· στους Θεσσαλονικείς δε: «Όπως ακριβώς η τροφός περιθάλπει τα δικά της παιδιά, έτσι και εμείς, τρέφοντας θερμή αγάπη για εσάς, ευαρεστούμαστε να σας μεταδώσουμε όχι μόνο το Ευαγγέλιο, αλλά και τις ίδιες μας τις ψυχές»· στον Τιμόθεο δε: «Ενθυμούμενος τα δάκρυά σου, για να πληρωθώ από χαρά»· στον Τίτο δε: «Στο αγαπητό τέκνο»· και στον Φιλήμονα ομοίως.

Ήθελα δε να τη δείξω και σε εσάς και γενικά σε όλους μέσω εκείνων των επιστολών. Γι' αυτό έχουμε παρηγορηθεί· επειδή και επιδείξαμε τον ζήλο μας για εσάς, και τα πάντα έχουν κατορθωθεί από εμάς. Όπως ακριβώς έλεγε και αλλού: «Τώρα ζούμε, εάν εσείς στέκεστε σταθεροί στον Κύριο»· και πάλι: «Διότι ποια είναι η ελπίδα μας, ή η χαρά, ή το στεφάνι της καυχήσεώς μας; Δεν είστε άραγε και εσείς;». Διότι αυτό αποτελεί ζωή, αυτό είναι παρηγοριά, αυτό είναι παραμυθία για έναν συνετό δάσκαλο: η πρόοδος των μαθητευομένων.

Διότι ποια είναι η ελπίδα μας, ή η χαρά, ή το στεφάνι της καυχήσεώς μας; Ή μήπως δεν είστε και εσείς ενώπιον του Κυρίου μας Ιησού Χριστού κατά την παρουσία του; Οι Μακεδόνες είναι, πες μου, η ελπίδα σου, ω μακάριε Παύλε; Όχι μόνο αυτοί, λέει· γι' αυτό πρόσθεσε: Ή μήπως δεν είστε και εσείς; Διότι ποια είναι για εμάς, λέει, η ελπίδα, ή η χαρά, ή το στεφάνι της καυχήσεως; Άραγε αντιλαμβάνεστε ότι τα λόγια αυτά ανήκουν σε γυναίκες που φλέγονται από βαθιά στοργή στα σπλάχνα τους, και μιλούν σε μικρά παιδιά; Και στεφάνι, λέει, καυχήσεως. Διότι δεν αρκούσε η λέξη στεφάνι για να φανερώσει τη λαμπρότητα, αλλά πρόσθεσε και το, Καυχήσεως. Πόσο μεγάλη φλόγα αγάπης φανερώνει αυτό; Ποτέ μια μητέρα, ούτε ένας πατέρας, ακόμη και αν έσμιγαν και ένωναν τον πόθο της αγάπης τους, δεν θα μπορούσαν να δείξουν αγάπη ισάξια με εκείνη του Παύλου. Χαρά, λέει, και στεφάνι· δηλαδή, περισσότερο για εσάς, λέει, αγάλλομαι, παρά για κάποιο στεφάνι. Διότι αναλογίσου πόσο σπουδαίο είναι να παρίσταται ολόκληρη Εκκλησία, η οποία φυτεύτηκε και ρίζωσε από τον Παύλο. Ποιος δεν θα αγαλλόταν για τόση πολυτεκνία και καλοτεκνία;

Τέτοιος πρέπει να είναι ο δάσκαλος, έτσι να φροντίζει τους μαθητές του, και αυτούς να θεωρεί τα πάντα. «Τώρα ζούμε», λέει, «εάν εσείς παραμένετε σταθεροί στον Κύριο»· και πάλι: «Διότι ποια είναι η ελπίδα μας ή η χαρά μας ή το στεφάνι της καυχήσεώς μας; Ή μήπως δεν είστε και εσείς ενώπιον του Κυρίου μας Ιησού Χριστού;». Βλέπεις ότι μεριμνά για αυτά, και φροντίζει για τα ζητήματα των μαθητών όχι λιγότερο απ' ό,τι για τα δικά του; Διότι πρέπει να ξεπερνούν τους φυσικούς πατέρες, πρέπει να είναι πιο θερμοί. Αλλά αρμόζει και τα παιδιά να διάκεινται με στοργή προς αυτούς. Διότι, «Να υπακούτε», λέει, «στους προεστώτες σας και να υποτάσσεστε, γνωρίζοντας ότι αυτοί αγρυπνούν για τις ψυχές σας, επειδή πρόκειται να δώσουν λόγο». Πες μου λοιπόν, αυτός μεν είναι υπόλογος απέναντι σε τόσο μεγάλο κίνδυνο· εσύ όμως δεν θέλεις ούτε καν να τον υπακούσεις, και μάλιστα όταν αυτό είναι για το δικό σου συμφέρον;

Όταν λοιπόν κάποιος έχει τους ίδιους ανθρώπους και ως κυρίους και ως εχθρούς, τι θα μπορούσε να είναι χειρότερο από αυτήν τη συμφορά; Ο δούλος, αν και δέχεται διαταγές, ωστόσο απολαμβάνει τη φροντίδα και την εύνοια από εκείνους που τον προστάζουν· αυτοί όμως και διατάζονται, και πολεμούνται, και βρίσκονται αντιμέτωποι ο ένας με τον άλλον. Και τούτο είναι τόσο χειρότερο από τα όσα συμβαίνουν στις μάχες, καθόσον και στα κρυφά πλήττουν, και με το προσωπείο των φίλων διαπράττουν έργα εχθρών, και συχνά ευημερούν από τη συμφορά των άλλων. Αλλά τα δικά μας δεν είναι τέτοια· αντίθετα, και αν κάποιος δυστυχήσει, υπάρχουν πολλοί που συμπάσχουν· και αν ευδοκιμήσει, υπάρχουν πολλοί που χαίρονται μαζί του. Δεν λέει τα ίδια και ο Απόστολος; «Διότι, είτε πάσχει», λέει, «ένα μέλος, συμπάσχουν όλα τα μέλη· είτε δοξάζεται ένα μέλος, συγχαίρουν όλα τα μέλη». Και εκείνος που έδινε αυτές τις προτροπές, άλλοτε μεν έλεγε: «Ποια είναι η ελπίδα μου ή η χαρά μου, αν όχι και εσείς;»· άλλοτε δε: «Διότι τώρα ζούμε, εάν εσείς στέκεστε σταθεροί στον Κύριο»· και άλλοτε: «Μέσα από πολλή θλίψη και συνοχή καρδιάς σας έγραψα»· και, «Ποιος ασθενεί, και δεν ασθενώ κι εγώ; Ποιος σκανδαλίζεται, και εγώ δεν φλέγομαι;». Για ποιον λόγο λοιπόν ανεχόμαστε ακόμη την τρικυμία και τα εξωτερικά κύματα, και δεν προστρέχουμε σε τούτο το γαλήνιο λιμάνι, και, αφού αφήσουμε τα απλά ονόματα των αγαθών, δεν προχωρούμε προς την ίδια την πραγματικότητα;

«Γι' αυτό θελήσαμε να έρθουμε σε εσάς, εγώ ο Παύλος, και μία και δύο φορές.» Αντί του, συμπληρώθηκαν οι αμαρτίες τους. «Και μας εμπόδισε ο Σατανάς.» Επειδή οι θλίψεις εξαιτίας του κηρύγματος στάθηκαν εμπόδιο, για τον λόγο αυτόν αποδίδει τις θλίψεις αυτές στον Σατανά. Διότι εκείνος ήταν που ξεσήκωνε και παρόξυνε τους απίστους εναντίον των αποστόλων. «Διότι ποια είναι η ελπίδα μας, ή η χαρά, ή το στεφάνι της καυχήσεώς μας; Ή μήπως δεν είστε και εσείς ενώπιον του Κυρίου μας Ιησού κατά την παρουσία του; Διότι εσείς είστε η δόξα μας και η χαρά.» Διότι εκείνος που έχει ταχθεί στο έργο των διδασκάλων, αυτό ακριβώς έχει ως στεφάνι και χαρά: την προκοπή των μαθητών του.

Υπομείνετε, τέκνα μου, τέκνα, υπομείνετε λίγο, και θα έλθει ο Κύριος, ο στεφανοδότης, ο μισθαποδότης, του οποίου συγκληρονόμοι έχουμε λάβει την υπόσχεση να γίνουμε (εφόσον συμπάσχουμε, ώστε και να συνδοξαστούμε), προσευχόμενοι για όλα και υπέρ εμού του αθλίου, ώστε να στερεωθεί η καρδιά μου εν Κυρίω για να υπομείνω μέχρι θανάτου αυτά που μας επιφέρονται, ώστε να μην με απωθήσει ο Χριστός εξαιτίας της αναξιότητάς μου, για να λυτρωθώ από τον πονηρό παντοτινά και με κάθε τρόπο. Τώρα ζω, αγαπητοί, εάν εσείς στέκεστε σταθεροί εν Κυρίω. Διότι ποια είναι η ελπίδα μας ή η χαρά ή το στεφάνι της καυχήσεώς μας παρά εσείς, και στον παρόντα αιώνα και στον μέλλοντα; Ναι, διότι εσείς είστε και παρηγοριά αγάπης και παράκλησή μου. Ο ίδιος δε ο Θεός της ειρήνης είθε να σας αγιάσει ολοκληρωτικά, και ολόκληρο το πνεύμα και η ψυχή και το σώμα σας να διατηρηθεί άμεμπτο.