Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 2:9

ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α΄. Διότι εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε, αδελφοί, τον κόπο μας και τον μόχθο· εργαζόμενοι νύχτα και μέρα για να μην επιβαρύνουμε κανέναν από εσάς, κηρύξαμε το Ευαγγέλιο του Θεού, και τα εξής. Ότι πρέπει εκείνος που προΐσταται του λόγου να είναι ελεήμων και εύσπλαχνος, και μάλιστα απέναντι σε όσους έχουν κακωμένη την ψυχή.

Έτσι κατορθώνουμε και το αμετεώριστο της ψυχής, όταν σε κάθε μας ενέργεια ζητούμε από τον Θεό την ευόδωση της εργασίας μας, και αποδίδουμε την ευχαριστία σε Εκείνον που μας έδωσε την ικανότητα να ενεργούμε, και διατηρούμε τον σκοπό της ευαρέστησής Του, όπως έχει προαναφερθεί. Διότι, εάν αυτά δεν γίνονται με αυτόν τον τρόπο, πώς μπορούν να συμβιβαστούν μεταξύ τους τα όσα ειπώθηκαν από τον Απόστολο, δηλαδή το «Αδιαλείπτως προσεύχεσθε» και το «Νύκτα και ημέραν εργαζόμενοι»;

Σκοπός, λοιπόν, του καθενός στην εργασία του οφείλει να είναι η εξυπηρέτηση εκείνων που έχουν ανάγκη, και όχι η δική του ατομική ανάγκη. Διότι έτσι και το αμάρτημα της φιλαυτίας θα αποφύγει, και την ευλογία της φιλαδελφίας θα λάβει από τον Κύριο, ο Οποίος λέει: «Εφόσον το κάνατε σε έναν από αυτούς τους ελάχιστους αδελφούς μου, το κάνατε σε εμένα». Και ας μη νομίσει κανείς ότι ο λόγος μας έρχεται σε αντίθεση με τον Απόστολο, ο οποίος λέει: «Να εργάζονται και να τρώνε τον δικό τους άρτο». Διότι αυτό έχει λεχθεί για τους άτακτους και τους οκνηρούς· ότι δηλαδή είναι προτιμότερο, από τη ζωή της αργίας, να υπηρετεί τουλάχιστον ο καθένας τον εαυτό του και να μη γίνεται βάρος στους άλλους. «Διότι ακούμε», λέει, «ότι μερικοί ανάμεσά σας ζουν άτακτα, χωρίς να εργάζονται τίποτα, αλλά περιεργάζονται τα ξένα· σε αυτούς λοιπόν», λέει, «παραγγέλλουμε και τους παρακαλούμε να εργάζονται με ησυχία και να τρώνε τον δικό τους άρτο». Και το, «Εργαζόμενοι νύχτα και ημέρα για να μην επιβαρύνουμε κανέναν», στο ίδιο νόημα καταλήγει· καθότι ο Απόστολος, από φιλαδελφία, για να ανακόψει τους άτακτους, υπέβαλλε τον εαυτό του σε κόπους πέραν από ό,τι του είχε οριστεί.

Άλλο, όμοιο με αυτό. «Αλλά γίναμε νήπια ανάμεσά σας· όπως ακριβώς η τροφός περιθάλπει τα δικά της παιδιά, έτσι, τρέφοντας θερμή αγάπη για σας, ευχαρίστως θέλαμε να σας μεταδώσουμε όχι μόνο το Ευαγγέλιο του Θεού, αλλά και τις ίδιες μας τις ψυχές.» Και πάλι αμέσως παρακάτω: «Διότι θυμάστε, αδελφοί, τον κόπο μας και τον μόχθο· εργαζόμενοι νύχτα και μέρα για να μην επιβαρύνουμε κανέναν από εσάς, σας κηρύξαμε το Ευαγγέλιο του Θεού.»

Ομιλία Γ΄. Διότι θυμάστε, αδελφοί, τον κόπο και τον μόχθο μας· επειδή, εργαζόμενοι νύχτα και μέρα για να μην επιβαρύνουμε κανέναν από εσάς, σας κηρύξαμε το Ευαγγέλιο του Θεού. Εσείς είστε μάρτυρες, καθώς και ο Θεός, για το πώς με οσιότητα, αμεμπτότητα και δικαιοσύνη συμπεριφερθήκαμε σε εσάς που πιστεύετε, όπως ακριβώς γνωρίζετε πώς τον καθέναν από εσάς ξεχωριστά, σαν πατέρας τα δικά του παιδιά, σας προτρέπαμε, σας παρηγορούσαμε και σας εξορκίζαμε, ώστε να πορευθείτε κατά τρόπο άξιο του Θεού, ο οποίος σας κάλεσε στη δική Του βασιλεία και δόξα.

α΄. Ο δάσκαλος δεν πρέπει να θεωρεί επαχθές τίποτε από όσα συντελούν στη σωτηρία των μαθητών. Διότι, αν ο μακάριος Ιακώβ καταπονούνταν νύχτα και μέρα για τη φύλαξη των ποιμνίων, πολύ περισσότερο εκείνος στον οποίο έχουν εμπιστευθεί ψυχές, έστω και αν το έργο είναι κοπιαστικό, έστω και αν είναι ταπεινό, οφείλει να τα πράττει όλα, αποβλέποντας σε ένα μόνο πράγμα, στη σωτηρία των μαθητευομένων και στη δόξα του Θεού που προκύπτει από αυτήν. Δες, λοιπόν, πώς και ο Παύλος, μολονότι ήταν κήρυκας και απόστολος της οικουμένης και είχε περιβληθεί με τέτοια τιμή, εργαζόταν με τα χέρια του για να μην επιβαρύνει τους μαθητευομένους. Διότι λέει: «Θυμάστε, αδελφοί, τον κόπο μας και τον μόχθο». Και είχε πει προηγουμένως: «Αν και μπορούσαμε να σας είμαστε βάρος, ως απόστολοι του Χριστού»· πράγμα που λέει και στην προς Κορινθίους επιστολή: «Δεν γνωρίζετε ότι εκείνοι που τελούν τα ιερά, τρέφονται από το ιερό;».

Έτσι και ο Χριστός διέταξε αυτοί που κηρύττουν το Ευαγγέλιο να ζουν από το Ευαγγέλιο. «Αλλά εγώ», λέει, «δεν το θέλησα, αλλά κοπίαζα». Και δεν εργαζόταν απλώς, αλλά με πολύ ζήλο. Και πρόσεξε τι λέει: «Διότι θυμάστε»· δεν είπε, τις ευεργεσίες που προήλθαν από εμένα, αλλά, «Τον κόπο μας και τον μόχθο. Εργαζόμενοι νύχτα και μέρα για να μην επιβαρύνουμε κανέναν από εσάς, έτσι σας κηρύξαμε το Ευαγγέλιο του Θεού». Στους Κορινθίους όμως λέει κάτι άλλο: «Άλλες Εκκλησίες σύλησα, λαμβάνοντας αμοιβή για τη δική σας διακονία». Αν και εργαζόταν και εκεί· αλλά δεν τους το υπενθύμισε αυτό, παρά παρέθεσε κάτι άλλο, πιο αιχμηρό· σαν να έλεγε, ότι: «Τράφηκα από άλλους, ενώ υπηρετούσα εσάς». Εδώ όμως δεν λέει έτσι, αλλά τι; «Εργαζόμενοι νύχτα και μέρα».

«Διότι δεν προσπαθήσαμε να αρέσουμε σε ανθρώπους· ούτε σας κολακέψαμε, αλλά σας κηρύξαμε τα επίπονα.» «Μολονότι μπορούσαμε να σας επιβαρύνουμε ως απόστολοι του Χριστού, εντούτοις γίναμε ήπιοι ανάμεσά σας, όπως η τροφός περιθάλπει τα δικά της τέκνα. Έτσι, νιώθοντας ζωηρό πόθο για εσάς, είχαμε την καλή διάθεση να σας μεταδώσουμε όχι μόνο το Ευαγγέλιο του Θεού, αλλά και τις ίδιες μας τις ψυχές, διότι μας γίνατε αγαπητοί. Διότι θυμάστε, αδελφοί, τον κόπο και τον μόχθο μας· επειδή εργαζόμενοι νύχτα και μέρα, για να μην επιβαρύνουμε κανέναν από εσάς, σας κηρύξαμε το Ευαγγέλιο του Θεού. Εσείς είστε μάρτυρες, καθώς και ο Θεός, για το πόσο όσια, δίκαια και άμεμπτα συμπεριφερθήκαμε σε εσάς που πιστεύετε· όπως γνωρίζετε πώς τον καθένα σας ξεχωριστά, σαν πατέρας τα δικά του τέκνα, σας παρακαλούσαμε, σας παρηγορούσαμε και σας νουθετούσαμε, ώστε να πολιτευθείτε αξίως του Θεού, ο οποίος σας καλεί στη δική του βασιλεία και δόξα. Γι' αυτό κι εμείς ευχαριστούμε τον Θεό αδιαλείπτως, διότι, όταν παραλάβατε από εμάς το κήρυγμα του λόγου του Θεού, το δεχθήκατε όχι ως λόγο ανθρώπων, αλλά, όπως είναι αληθινά, ως λόγο του Θεού, ο οποίος και ενεργεί μέσα σε εσάς που πιστεύετε.»

Γι' αυτό τον λόγο και ο Παύλος εργαζόταν αδιαλείπτως, όχι μόνο την ημέρα, αλλά και κατά την ίδια τη νύχτα, και το διακηρύσσει, λέγοντας: «εργαζόμενοι νύχτα και μέρα, για να μην επιβαρύνουμε κανέναν από εσάς»· και δεν ασκούσε την εργασία απλώς για τέρψη και ψυχαγωγία, όπως πολλοί από τους αδελφούς, αλλά επεδείκνυε τόσο μεγάλο μόχθο για αυτήν, ώστε να είναι σε θέση να βοηθήσει και άλλους· «διότι στις ανάγκες μου», λέει, «και σε εκείνους που ήταν μαζί μου, υπηρέτησαν αυτά εδώ τα χέρια». Ένας άνθρωπος που πρόσταζε δαίμονες, που ήταν δάσκαλος της οικουμένης... εργαζόταν νύχτα και μέρα, και ούτε για λίγο δεν αναπαυόταν από εκείνους τους κόπους· εμείς όμως, που δεν έχουμε αναλάβει ούτε το μυριοστό της δικής του μέριμνας, ή μάλλον, που δεν μπορούμε ούτε καν να την συλλάβουμε με τον νου μας, περνάμε τη ζωή μας ζώντας διαρκώς σε αργία, και ποια απολογία θα έχουμε, ή ποια συγγνώμη, πες μου; Από αυτό το γεγονός έχουν εισέλθει στη ζωή όλα τα κακά, διότι πολλοί θεωρούν ως τη μέγιστη αξία το να μην ασκούν τα επαγγέλματά τους, και ως τη χειρότερη κατηγορία το να φανούν ότι γνωρίζουν κάτι τέτοιο· και ο Παύλος βέβαια δεν ντρεπόταν, ενώ ταυτόχρονα χειριζόταν το κοπίδι και έραβε δέρματα, να συνομιλεί με αξιωματούχους· τουναντίον, καυχιόταν για αυτό το πράγμα, τη στιγμή που τον επισκέπτονταν αναρίθμητοι λαμπροί και επιφανείς άνθρωποι· και όχι μόνο δεν ντρεπόταν κάνοντας αυτά, αλλά και διακήρυξε περίτρανα το επάγγελμά του στις επιστολές, σαν να το χάραξε σε χάλκινη στήλη.