Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 4:10

Και αυτό είναι φανερό από όσα έγραφε στο τέλος αυτής της επιστολής, λέγοντας τα εξής: «Τώρα δε πορεύομαι στην Ιερουσαλήμ για να διακονήσω τους αγίους. Διότι η Μακεδονία και η Αχαΐα ευαρεστήθηκαν να κάνουν κάποια εισφορά για τους φτωχούς από τους αγίους που βρίσκονται στην Ιερουσαλήμ». Απευθύνοντας δε επιστολή στους Κορινθίους έλεγε: «Εάν είναι άξιο να μεταβώ και εγώ, θα συμπορευτούν μαζί μου», λέγοντας αυτά για εκείνους που θα μετέφεραν εκεί τα χρήματα. Επομένως, είναι φανερό ότι, όταν μεν έστελνε επιστολή στους Κορινθίους, η πραγματοποίηση αυτού του ταξιδιού του ήταν αμφίβολη· όταν όμως έγραφε στους Ρωμαίους, ήταν πλέον επικυρωμένη. Εφόσον λοιπόν αυτό γίνεται ομολογουμένως αποδεκτό, είναι φανερό και το εξής, ότι αυτή η Επιστολή γράφτηκε μετά από εκείνες. Αλλά και η προς Θεσσαλονικείς Επιστολή μου φαίνεται ότι είναι προγενέστερη της προς Κορινθίους. Διότι, αφού έστειλε πρώτα επιστολή σε εκείνους, και έθιξε σε αυτούς το ζήτημα της ελεημοσύνης, όταν έλεγε: «Όσο για τη φιλαδελφία, δεν έχουμε ανάγκη να σας γράφουμε· διότι εσείς οι ίδιοι είστε θεοδίδακτοι στο να αγαπάτε ο ένας τον άλλον· και πράγματι αυτό το κάνετε προς όλους τους αδελφούς»· έπειτα έστειλε επιστολή στους Κορινθίους. Και αυτό ακριβώς το δηλώνει λέγοντας: «Διότι εγώ γνωρίζω την προθυμία σας, για την οποία καυχώμαι για εσάς στους Μακεδόνες, ότι δηλαδή η Αχαΐα έχει προετοιμαστεί από πέρυσι· και ο δικός σας ζήλος παρακίνησε τους περισσοτέρους». Από αυτά απέδειξε ότι σε εκείνους μίλησε πρώτα για το ζήτημα αυτό.

«Και πράγματι το κάνετε αυτό προς όλους τους αδελφούς σε ολόκληρη τη Μακεδονία· και προς όλους τους άλλους», λέει. Αυτά τα λόγια είναι πάρα πολύ προτρεπτικά για να το πράττετε. Και δεν λέω απλώς ότι είστε θεοδίδακτοι, αλλά το γνωρίζω από όσα κάνετε. Και τους επαίνεσε πολύ για αυτόν τον λόγο. «Σας παρακαλούμε δε, αδελφοί, να περισσεύετε περισσότερο, δηλαδή να αυξάνεστε, και να φιλοτιμείστε να ησυχάζετε, να πράττετε τα δικά σας έργα και να εργάζεστε με τα ίδια σας τα χέρια, όπως σας παραγγείλαμε, ώστε να συμπεριφέρεστε με ευπρέπεια προς τους εξωτερικούς, και να μην έχετε ανάγκη από κανέναν». Εδώ δεικνύει για πόσα μεν κακά είναι αιτία η αργία, και για πόσα καλά η εργασία· και το καθιστά αυτό σαφές από τα ανθρώπινα πράγματα, το οποίο κάνει σε πολλά σημεία, και τούτο με σύνεση· διότι οι περισσότεροι παρακινούνται πιο πολύ από αυτά παρά από τα πνευματικά. Διότι γνώρισμα της αγάπης προς τον πλησίον είναι όχι το να λαμβάνει κανείς από εκείνους, αλλά το να παρέχει σε εκείνους. Και πρόσεξε τη σύνεσή του: Ενώ πρόκειται να παρακαλέσει και να νουθετήσει, τοποθετεί στο μέσον το κατόρθωμά τους, ώστε και να ανασάνουν από την προηγούμενη παραίνεση και την απειλή, όταν έλεγε: «Επομένως, εκείνος που αθετεί, δεν αθετεί άνθρωπο, αλλά τον Θεό»· και για να μην αποσκιρτήσουν εξαιτίας αυτού. Αυτό δε κατορθώνεται με την εργασία, ώστε ούτε να λαμβάνουν ούτε να αδρανούν, αλλά εργαζόμενοι να παρέχουν στους άλλους. «Διότι είναι μακάριο», λέει, «το να δίνει κανείς μάλλον παρά να λαμβάνει». Και «να εργάζεστε», λέει, «με τα ίδια σας τα χέρια».

βʹ. Πρόσεξε πώς στην πρώτη επιστολή ομιλεί κάπως πιο ήπια για αυτά τα ζητήματα, όπως όταν λέει: «Σας παρακαλούμε δε, αδελφοί, να περισσεύετε περισσότερο και να φιλοτιμείσθε», και πουθενά δεν λέει: «Παραγγέλλουμε», ούτε: «Στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού», πράγμα το οποίο ήταν φοβερό και ενείχε κίνδυνο, αλλά λέει «να περισσεύετε και να φιλοτιμείσθε», το οποίο είναι χαρακτηριστικό εκείνου που προτρέπει προς την αρετή. «Για να συμπεριφέρεστε», λέει, «με ευσχημοσύνη»· εδώ όμως δεν υπάρχει τίποτα τέτοιο, αλλά: «Αν κάποιος δεν θέλει να εργάζεται», λέει, «ούτε και να τρώει».

Διότι είναι αναγκαίο να τα επιλύσουμε όλα αυτά τώρα, όχι μόνο για να τους κάνουμε να σταματήσουν την αργία, εάν το επιθυμούν, αλλά και για να μη δείξουμε ότι τα λόγια του Θεού εισάγουν κάποια αντίφαση. Επειδή, άλλωστε, και αλλού λέει ο Απόστολος: «Σας παρακαλούμε δε να περισσεύετε και να φιλοτιμείσθε, να ησυχάζετε και να πράττετε τα δικά σας, ώστε να συμπεριφέρεσθε με ευσχημοσύνη προς τους έξω»· και πάλι: «Εκείνος που κλέβει, ας μην κλέβει πλέον· αλλά μάλλον ας κοπιάζει εργαζόμενος με τα ίδια του τα χέρια, ώστε να έχει να μεταδίδει σε εκείνον που έχει ανάγκη». Διότι εδώ ο Παύλος δεν παρήγγειλε απλώς να εργάζονται, αλλά να εργάζονται με τέτοιον κόπο, ώστε να έχουν εξ αυτού τη δυνατότητα να μεταδίδουν και σε άλλον.

«Διότι δεν μας κάλεσε ο Θεός στην ακαθαρσία, αλλά στον αγιασμό.» Δες πώς αμέσως έθεσε την τιμωρία γι' αυτά. «Επομένως, εκείνος που αθετεί, δεν αθετεί άνθρωπο, αλλά τον Θεό, ο οποίος και έδωσε το Άγιο Πνεύμα Του σε εσάς». Όσον αφορά δε τη φιλαδελφία, δεν έχετε ανάγκη να σας γράφω. Διότι εσείς οι ίδιοι είστε θεοδίδακτοι στο να αγαπάτε ο ένας τον άλλον. Και πράγματι το κάνετε αυτό προς όλους τους αδελφούς σε ολόκληρη τη Μακεδονία.

«Σας παρακαλούμε δε, αδελφοί, να προοδεύετε περισσότερο, και να φιλοτιμείσθε, να ησυχάζετε, να πράττετε τα δικά σας και να εργάζεσθε με τα ίδια σας τα χέρια, καθώς σας παραγγείλαμε. Ώστε να συμπεριφέρεσθε ευσχημόνως προς τους έξω και να μην έχετε ανάγκη από κανέναν». Όταν αθετήσεις, λέγει, τον αδελφό, αυτόν που έλαβε διά του βαπτίσματος το Άγιο Πνεύμα, τότε δεν αθετείς άνθρωπο, αλλά τον Θεό. «Δεν θέλουμε δε να αγνοείτε, αδελφοί, για όσους έχουν κοιμηθεί, ώστε να μη λυπάστε όπως και οι υπόλοιποι που δεν έχουν ελπίδα. Διότι, αν πιστεύουμε ότι ο Ιησούς πέθανε και αναστήθηκε, έτσι και ο Θεός, αυτούς που κοιμήθηκαν διά του Ιησού, θα τους φέρει μαζί Του. Διότι αυτό σας το λέμε στηριζόμενοι σε λόγο του Κυρίου.» Μεταβαίνει στον λόγο περί αναστάσεως. Δες δε πώς θαυμαστά διατύπωσε το ομολογούμενο, λαμβάνοντας την ανάσταση του Κυρίου ως διαβεβαίωση της δικής μας αναστάσεως. Διότι ανέστησε όλους τους ανθρώπους διά της δικής Του σάρκας. Γι' αυτό και ονομάζεται πρωτότοκος εκ των νεκρών. Με τη φράση «εν λόγω Κυρίου», δηλώνει, λέγει, το ρήμα (τον λόγο) του Κυρίου, ώστε να έχουν βεβαιότητα και θάρρος για όσα διακηρύχθηκαν. «Ότι εμείς οι ζωντανοί, οι οποίοι θα απομείνουμε μέχρι την παρουσία του Κυρίου.» Αυτό το λέγει, όχι επειδή ο ίδιος επρόκειτο να παραμείνει στη ζωή μέχρι τον καιρό της αναστάσεως, αλλά, επειδή μιλούσε για τους ζωντανούς και ο ίδιος τότε ζούσε· λέγοντας αυτά, χρησιμοποίησε τον συνηθισμένο τρόπο ομιλίας, το «εμείς οι ζωντανοί».

«Θα καθίσει κατά μόνας και θα σιωπήσει, διότι σήκωσε το βάρος επάνω του.» «Θα επιστρέψει ο Ιακώβ, και θα ησυχάσει, και θα αναπαυθεί στο σωτήριο του Κυρίου, και δεν θα υπάρχει κανείς να τον ενοχλεί.» «Μάρθα, Μάρθα, μεριμνάς και τυρβάζεις για πολλά.» «Σας παρακαλούμε, αδελφοί μου, να ησυχάζετε, να φροντίζετε τα δικά σας και να εργάζεστε με τα χέρια σας.» Ο αποχωρισμένος και μονήρης βίος είναι προτιμότερος από τον κοινωνικό και από την ένωση με τους πολλούς.