Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 4:18

Έχοντας, αδελφοί, αυτή την παρηγοριά εσείς που μεταφέρετε τα οστά του Ιωσήφ στη χώρα της ευλογίας, ακούστε τον Παύλο που παραγγέλλει: «Να μη λυπάστε όπως και οι υπόλοιποι που δεν έχουν ελπίδα». Πείτε στον εκεί λαό, διηγηθείτε τα καλά γεγονότα. Διηγηθείτε το απίστευτο θαύμα, πώς το μυριάνθρωπο πλήθος, αφού πύκνωσε παίρνοντας την όψη θάλασσας, αποτελούσε ένα ενιαίο και συνεχές σώμα, σχηματίζοντας όλοι μαζί πέλαγος σαν το νερό γύρω από την πομπή του σκηνώματος· πώς ο καλός Δαβίδ, έχοντας καταμερίσει τον εαυτό του πολυμερώς και πολυτρόπως σε μύριες τάξεις, χόρευε γύρω από το σκήνωμα ανάμεσα σε ομόγλωσσους και ετερόγλωσσους· πώς και από τις δύο πλευρές οι ποταμοί του πυρός, μέσα από τη συνέχεια των λαμπάδων, ρέοντας αδιάσπαστα σαν κάποιο ρεύμα υδάτων, εκτείνονταν μέχρι εκεί που μπορούσε να συλλάβει το μάτι. Πείτε για την προθυμία όλου του λαού, για τη συσκηνία των αποστόλων· πώς τα σουδάρια που είχαν αγγίξει το σώμα του σχίζονταν για να γίνουν φυλακτά των πιστών. Ας προστεθεί στη διήγηση ο βασιλιάς, που στεκόταν σκυθρωπός λόγω του πένθους και σηκωνόταν από τον θρόνο του, και ολόκληρη η πόλη που συνόδευε την πομπή του αγίου, και παρηγορείτε ο ένας τον άλλον με αυτά τα λόγια. Πολύ σωστά ο Σολομών θεραπεύει τη λύπη. Διότι παραγγέλλει να δίνεται κρασί σε όσους βρίσκονται σε λύπη, απευθύνοντας αυτόν τον λόγο σε εσάς, τους εργάτες του αμπελώνα. Δώστε, λοιπόν, το δικό σας κρασί στους λυπημένους, όχι αυτό που προκαλεί μέθη, αλλά αυτό που ευφραίνει την καρδιά.

Εξάλλου, ούτε και τώρα βρίσκεσαι εκτός του χαρίσματος. Δείξε στο μικρό ποιος θα ήσουν, εάν είχες εκείνο το μεγάλο. Διότι εάν στο μικρό δεν αποδεικνύεστε πιστοί, λέει, πώς θα σας δώσει κάποιος το μεγάλο; Δείξε το όπως η χήρα· διότι εκείνη είχε μόνο δύο οβολούς, και πρόσφερε όλα όσα κατείχε. Ζητάς χρήματα; Δείξε ότι περιφρονείς τα λίγα, για να σε εμπιστευθώ και για τα πολλά· εάν όμως δεν περιφρονείς ούτε αυτά, πολύ περισσότερο δεν θα περιφρονήσεις εκείνα. Πάλι, στο ζήτημα του λόγου, δείξε ότι χρησιμοποιείς όπως πρέπει την παραίνεση και τη συμβουλή. Δεν διαθέτεις την κοσμική ευγλωττία; Δεν έχεις αφθονία νοημάτων; Κι όμως, γνωρίζεις αυτά τα κοινά πράγματα. Έχεις παιδί, έχεις γείτονα, έχεις φίλο, έχεις αδελφό, έχεις οικείους· και αν δεν μπορείς να εκφωνήσεις μακρύ λόγο δημόσια στην εκκλησία, μπορείς ιδιαιτέρως να απευθύνεις παραινέσεις σε αυτούς. Εδώ δεν υπάρχει ανάγκη ρητορείας, ούτε μακροσκελούς αγόρευσης· απόδειξε σε αυτούς ότι, ακόμη κι αν είχες το χάρισμα του λόγου, δεν θα αμελούσες. Εάν όμως δεν επιδεικνύεις ζήλο στο μικρό, πώς να σε εμπιστευθώ για το μεγάλο; Διότι, το ότι ο καθένας μπορεί να το κάνει αυτό, άκου πώς ο Παύλος το ανέθεσε ακόμη και στους λαϊκούς: «Ο καθένας», λέει, «ας οικοδομεί τον άλλον, όπως άλλωστε και κάνετε», και «Παρηγορείτε ο ένας τον άλλον με τα λόγια αυτά». Γνωρίζει ο Θεός πώς να διανέμει στον καθένα. Μήπως εσύ είσαι καλύτερος από τον Μωυσή; Άκου πώς εκείνος δυσφορεί.

Β΄. Μην επιρρίπτετε, λοιπόν, τα πάντα στους διδασκάλους, μην τα αφήνετε όλα στους ηγουμένους. Μπορείτε και εσείς, λέει, να οικοδομείτε πνευματικά ο ένας τον άλλον. Αυτό ακριβώς έλεγε και όταν έγραφε προς τους Θεσσαλονικείς: «Να οικοδομείτε ο ένας τον άλλον, καθώς άλλωστε και κάνετε»· και πάλι: «Να παρηγορείτε ο ένας τον άλλον με τα λόγια αυτά». Αυτό προτρέπουμε τώρα και εμείς σε εσάς. Διότι, εάν το θελήσετε, θα κατορθώσετε μεταξύ σας περισσότερα από εμάς· επειδή και περισσότερο χρόνο συναναστρέφεστε ο ένας τον άλλον, και γνωρίζετε τα του άλλου καλύτερα από εμάς, και δεν αγνοείτε τα ελαττώματα ο ένας του άλλου, και έχετε μεγαλύτερη παρρησία, αγάπη και οικειότητα. Και αυτά δεν είναι μικρά εφόδια για τη διδασκαλία, αλλά αποτελούν μεγάλες διόδους και ευκαιρίες· και θα μπορέσετε καλύτερα από εμάς να επιπλήξετε και να νουθετήσετε. Και όχι μόνο αυτό, αλλά και διότι εγώ μεν είμαι ένας, ενώ εσείς πολλοί, και θα μπορέσετε όλοι σας, όσοι είστε, να γίνετε διδάσκαλοι.

Τι σημαίνει, «Στην έσχατη σάλπιγγα»; Δείχνει εδώ ότι θα ηχήσουν πολλές σάλπιγγες, και κατά την έσχατη θα κατεβεί ο Κριτής. Και οι νεκροί εν Χριστώ, λέει, θα αναστηθούν πρώτοι, έπειτα εμείς οι ζωντανοί που απομένουμε, θα αρπαχτούμε μαζί τους μέσα σε νεφέλες για να προϋπαντήσουμε τον Κύριο στον αέρα, και έτσι θα είμαστε πάντοτε μαζί με τον Κύριο. Ώστε, να παρηγορείτε ο ένας τον άλλον με τα λόγια αυτά. Αν λοιπόν πρόκειται να κατεβεί, για ποιον λόγο θα αρπαχτούμε; Για λόγους τιμής. Διότι, όταν ένας βασιλιάς εισέρχεται σε μία πόλη, οι μεν έντιμοι βγαίνουν για να τον προϋπαντήσουν, ενώ οι κατάδικοι παραμένουν μέσα περιμένοντας τον κριτή· και όταν καταφθάνει ένας φιλόστοργος πατέρας, τα μεν παιδιά του, και όσοι είναι άξιοι να ονομάζονται παιδιά του, βγαίνουν έξω πάνω σε άμαξα για να τον δουν και να τον καταφιλήσουν, ενώ οι υπηρέτες που έχουν σφάλλει παραμένουν μέσα. Μεταφερόμαστε πάνω στο όχημα του Πατέρα· διότι και Εκείνον μέσα σε νεφέλες τον ανέλαβε, και εμείς μέσα σε νεφέλες θα αρπαχτούμε. Βλέπεις πόση είναι η τιμή; Και την προϋπάντηση την κάνουμε ενώ Εκείνος κατεβαίνει, και το μακαριότερο από όλα, έτσι θα είμαστε διαρκώς μαζί Του. Ποιος θα αναγγείλει τα θαυμαστά έργα της δυνάμεως του Κυρίου και θα κάνει ακουστές όλες τις αινέσεις Του; Πόσων αγαθών αξίωσε το ανθρώπινο γένος! Πρώτοι ανασταίνονται εκείνοι που έχουν πεθάνει, και έτσι γίνεται από όλους μαζί η προϋπάντηση.

Έπειτα εμείς που ζούμε και απομένουμε, θα αρπαγούμε μαζί με αυτούς μέσα σε νεφέλες για να προϋπαντήσουμε τον Κύριο στον αέρα, και έτσι θα είμαστε πάντοτε μαζί με τον Κύριο. Επομένως, να παρηγορείτε ο ένας τον άλλον με τα λόγια αυτά.» ΚΕΦΑΛ. Ε΄. «Σχετικά δε με τους χρόνους και τους καιρούς, αδελφοί, δεν έχετε ανάγκη να σας γράφει κανείς. Διότι εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε με ακρίβεια ότι η ημέρα του Κυρίου έρχεται όπως ακριβώς ο κλέφτης μέσα στη νύχτα. Διότι, όταν θα λένε, "Ειρήνη και ασφάλεια", τότε επέρχεται πάνω τους αιφνίδια καταστροφή, όπως οι πόνοι της γέννας στην έγκυο γυναίκα, και δεν πρόκειται να ξεφύγουν.

Πρόσεξε δε πώς ευφυώς και λεπτομερώς περιγράφει την ανάσταση των νεκρών, ώστε να εντυπωθεί περισσότερο στις διάνοιες των ακροατών. «Σάλπιγγες» ονομάζει τις αγγελικές δυνάμεις, διότι, όπως ακριβώς η σάλπιγγα δεν ηχεί τίποτα δικό της παρά μόνο ό,τι εμφυσήσει ο τεχνίτης, έτσι και οι σάλπιγγες του Θεού δεν τολμούν να ηχήσουν τίποτα δικό τους, παρά μόνο ό,τι τους προστάξει ο κοινός Δεσπότης και δημιουργός μέσω του αρχαγγέλου. 1 Θεσ. 4,17-18. Θα παρατηρήσεις ότι, περιγράφοντας την ανάσταση, δεν μνημόνευσε ρητώς όσους ανασταίνονται για τιμωρία και κόλαση. Και αυτό, νομίζω, το κάνει για τρεις αιτίες: πρώτον μεν, διότι μνημονεύει την ανάσταση για να παρηγορήσει τους Θεσσαλονικείς. «Διότι δεν θέλω», λέει, «να αγνοείτε σχετικά με τους κεκοιμημένους, για να μην λυπάστε». Δεν έπρεπε λοιπόν, εφόσον επρόκειτο να παρηγορήσει, να αναμείξει τα θλιβερά πράγματα· διότι τι είδους παρηγοριά είναι η διαρκής τιμωρία και κόλαση, το σκοτάδι, το σκουλήκι και το πυρ; Μάλλον, λοιπόν, αν έγραφε έτσι, θα επέτεινε τη λύπη και δεν θα παρηγορούσε διόλου τις ψυχές τους. Δεύτερον δε, διηγούνταν την ανάσταση σε πιστούς. Εύλογα λοιπόν δεν μνημονεύει όσους πρόκειται να οδηγηθούν σε τιμωρία· διότι οι πιστοί, πολιτευόμενοι σύμφωνα με τις δεσποτικές εντολές, δεν δοκιμάζουν καμία τιμωρία, αλλά διατελούν σε αιώνια χαρά και ευφροσύνη.