Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 4:9

Με νηφαλιότητα, λοιπόν, ας επισκεπτόμαστε αυτόν που ασθενεί, όπως πρέπει, με πνεύμα ταπεινώσεως. Είναι καλό, επομένως, να κοπιάζουμε μαζί με τους αδελφούς που ασθενούν, όπως έχει λεχθεί, με αγρυπνίες και νηστείες και αδιάλειπτες προσευχές. Διότι ειπώθηκε από τον Κύριο: «Δαιμόνια να εκβάλλετε», μαζί και με τις άλλες θεραπείες· «δωρεάν λάβατε, δωρεάν δώστε». Καλή είναι η φιλοξενία και αρεστή στον Θεό, προπάντων προς τους οικείους της πίστεως. Και λέει επίσης σε άλλους: «Περί δε της φιλαδελφίας, εσείς οι ίδιοι είστε θεοδίδακτοι στο να αγαπάτε ο ένας τον άλλον».

Επειδή λοιπόν κάποιοι, διαστρέφοντας το νόημα των λέξεων που βρίσκονται στις Γραφές και ερμηνεύοντάς τες διαφορετικά από ό,τι αρμόζει, και μη κατανοώντας ούτε τη δύναμη των λέξεων ούτε τη φύση των πραγμάτων, τολμούν να αθετούν τη θεότητα του Υιού, προσκόπτοντας στη λέξη της κτίσεως που αναφέρεται στις Παροιμίες «ο Κύριος με έκτισε ως αρχή των οδών του για τα έργα του» (οι οποίοι θα έπρεπε να ακολουθούν το πνεύμα που ζωοποιεί και όχι το γράμμα που θανατώνει· διότι «το πνεύμα ζωοποιεί»), ας τολμήσουμε λοιπόν και εμείς να πραγματευθούμε λίγα πράγματα περί αυτών, όχι επειδή δεν έχουν διατυπωθεί με πληρότητα από εκείνους που μίλησαν πριν από εμάς (διότι θα ήταν παράφρων κάποιος, αν ισχυριζόταν κάτι τέτοιο) ούτε επειδή έχετε ανάγκη από δάσκαλο («διότι εσείς οι ίδιοι είστε θεοδίδακτοι»), αλλά για να «φανερωθούμε στις συνειδήσεις σας», ότι είμαστε από εκείνους που επιθυμούν «να σας μεταδώσουν πνευματικό χάρισμα».

Ο μέγας Παύλος, γράφοντας προς τους Θεσσαλονικείς, οι οποίοι είναι βέβαια δικοί σας πρόγονοι, σχετικά με τη φιλαδελφία, λέει: «δεν έχετε ανάγκη να σας γράφω, διότι εσείς οι ίδιοι είστε θεοδίδακτοι στο να αγαπάτε ο ένας τον άλλον». Εφόσον λοιπόν ο Κύριος είπε προς κάποιους: «εάν ήσασταν τέκνα του Αβραάμ, θα κάνατε τα έργα του Αβραάμ», ας φοβηθούμε κι εμείς αυτόν τον λόγο, μη θεωρώντας ότι λέγεται εδώ για εμάς, αλλά μήπως, ο μη γένοιτο, ειπωθεί κατά τη φρικτή εκείνη ημέρα, τότε που η συγγένεια θα κριθεί μάλλον από την ομοιότητα των πράξεων· τότε που όλοι όσοι αγάπησαν την εν Χριστώ πτωχεία, ή έστω, τουλάχιστον αγάπησαν τους πτωχούς, εκείνοι που περιφρόνησαν τη δόξα, οι εραστές της εγκράτειας, εκείνοι που δεν υπήρξαν μόνο ακροατές των ευαγγελικών προσταγμάτων αλλά και τηρητές τους, σύμφωνα με την ευχή του κατά χάριν κοινού Πατρός, θα γίνουν υπερφυώς ένα· διότι λέει: «δώσε τους να είναι όλοι ένα, όπως εμείς είμαστε ένα»· τότε που φανερά η πλέον κριτική μάχαιρα του Πνεύματος θα διχάσει τον άνθρωπο εναντίον του πατέρα του και την κόρη εναντίον της μητέρας της, και θα καταστήσει ξένους μεταξύ τους εκείνους που έχουν ανόμοιους τρόπους διαγωγής. Διότι, αν αυτό συμβαίνει εδώ, πόσο μάλλον εκεί, όπου και Αυτός που γνωρίζει τα πάντα δηλώνει σε όσους δεν του έχουν μοιάσει ως προς την αρετή: δεν σας γνωρίζω.

Και αυτό είναι φανερό από όσα έγραφε στο τέλος αυτής της επιστολής, λέγοντας τα εξής: «Τώρα δε πορεύομαι στην Ιερουσαλήμ για να διακονήσω τους αγίους. Διότι η Μακεδονία και η Αχαΐα ευαρεστήθηκαν να κάνουν κάποια εισφορά για τους φτωχούς από τους αγίους που βρίσκονται στην Ιερουσαλήμ». Απευθύνοντας δε επιστολή στους Κορινθίους έλεγε: «Εάν είναι άξιο να μεταβώ και εγώ, θα συμπορευτούν μαζί μου», λέγοντας αυτά για εκείνους που θα μετέφεραν εκεί τα χρήματα. Επομένως, είναι φανερό ότι, όταν μεν έστελνε επιστολή στους Κορινθίους, η πραγματοποίηση αυτού του ταξιδιού του ήταν αμφίβολη· όταν όμως έγραφε στους Ρωμαίους, ήταν πλέον επικυρωμένη. Εφόσον λοιπόν αυτό γίνεται ομολογουμένως αποδεκτό, είναι φανερό και το εξής, ότι αυτή η Επιστολή γράφτηκε μετά από εκείνες. Αλλά και η προς Θεσσαλονικείς Επιστολή μου φαίνεται ότι είναι προγενέστερη της προς Κορινθίους. Διότι, αφού έστειλε πρώτα επιστολή σε εκείνους, και έθιξε σε αυτούς το ζήτημα της ελεημοσύνης, όταν έλεγε: «Όσο για τη φιλαδελφία, δεν έχουμε ανάγκη να σας γράφουμε· διότι εσείς οι ίδιοι είστε θεοδίδακτοι στο να αγαπάτε ο ένας τον άλλον· και πράγματι αυτό το κάνετε προς όλους τους αδελφούς»· έπειτα έστειλε επιστολή στους Κορινθίους. Και αυτό ακριβώς το δηλώνει λέγοντας: «Διότι εγώ γνωρίζω την προθυμία σας, για την οποία καυχώμαι για εσάς στους Μακεδόνες, ότι δηλαδή η Αχαΐα έχει προετοιμαστεί από πέρυσι· και ο δικός σας ζήλος παρακίνησε τους περισσοτέρους». Από αυτά απέδειξε ότι σε εκείνους μίλησε πρώτα για το ζήτημα αυτό.

Διότι δύο πράγματα φανερώνει εδώ: το ένα μεν, ότι το ζήτημα αυτό είναι τόσο αναγκαίο, ώστε να μη χρειάζεται καν διδασκαλία· επειδή τα πάρα πολύ μεγάλα πράγματα είναι σε όλους φανερά· το δεύτερο δε, ότι τους παρακινεί φιλότιμα περισσότερο, παρά εάν τους συμβούλευε λέγοντάς το απευθείας. Διότι εκείνος που θεωρεί ότι αυτοί έχουν κατορθώσει το έργο, και για τον λόγο αυτόν δεν τους συμβουλεύει, ακόμη και αν δεν το είχαν κατορθώσει, θα τους παρακινούσε περισσότερο. Και πρόσεξε: Δεν ομιλεί για την αγάπη προς όλους, αλλά για την αγάπη προς τους αδελφούς. Δεν έχουμε ανάγκη, λέει, να σας γράφουμε. Έπρεπε, λοιπόν, να σιωπήσει και να μην πει τίποτα, εάν δεν υπήρχε ανάγκη. Τώρα όμως, με το να πει «Δεν υπάρχει ανάγκη», πέτυχε κάτι μεγαλύτερο από ό,τι εάν έλεγε: «Διότι εσείς οι ίδιοι είστε θεοδίδακτοι». Και πρόσεξε με πόσο εγκώμιο τους έθεσε τον Θεό ως δάσκαλο γι' αυτό το ζήτημα. Δεν έχετε ανάγκη, λέγει, να διδαχθείτε από άνθρωπο. Όπως ακριβώς λέει και ο προφήτης: «Και θα είναι όλοι διδαγμένοι από τον Θεό». Διότι εσείς οι ίδιοι, λέγει, είστε θεοδίδακτοι στο να αγαπάτε ο ένας τον άλλον.

«Διότι δεν μας κάλεσε ο Θεός στην ακαθαρσία, αλλά στον αγιασμό.» Δες πώς αμέσως έθεσε την τιμωρία γι' αυτά. «Επομένως, εκείνος που αθετεί, δεν αθετεί άνθρωπο, αλλά τον Θεό, ο οποίος και έδωσε το Άγιο Πνεύμα Του σε εσάς». Όσον αφορά δε τη φιλαδελφία, δεν έχετε ανάγκη να σας γράφω. Διότι εσείς οι ίδιοι είστε θεοδίδακτοι στο να αγαπάτε ο ένας τον άλλον. Και πράγματι το κάνετε αυτό προς όλους τους αδελφούς σε ολόκληρη τη Μακεδονία.

ΣΤΗ Β΄ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ. «Ο Παύλος, ο Σιλουανός και ο Τιμόθεος προς την Εκκλησία των Θεσσαλονικέων εν Θεώ, τον Πατέρα μας, και Κυρίω Ιησού Χριστώ· οφείλουμε να ευχαριστούμε τον Θεό πάντοτε για εσάς, αδελφοί, όπως είναι πρέπον, επειδή αυξάνεται υπερβολικά η πίστη σας και περισσεύει η αγάπη του καθενός από όλους σας του ενός προς τον άλλον, ώστε εμείς οι ίδιοι να καυχόμαστε για εσάς στις εκκλησίες του Θεού για την υπομονή και την πίστη σας σε όλους τους διωγμούς σας και στις θλίψεις τις οποίες υπομένετε, γεγονός που αποτελεί απόδειξη της δίκαιης κρίσης του Θεού, ώστε να αξιωθείτε της βασιλείας του Θεού, υπέρ της οποίας και πάσχετε». Χρειάστηκε, λοιπόν, και δεύτερη Επιστολή από τον Απόστολο προς τους Θεσσαλονικείς, όχι για να τους προτρέψει σε κάτι από όσα συντελούν είτε στην πίστη (διότι λέει: «αυξάνεται υπερβολικά η πίστη σας») είτε στον ενάρετο βίο· αφού άλλωστε και στην πρώτη Επιστολή ανέφερε ότι δεν έχουν ανάγκη διδασκαλίας, εφόσον είναι θεοδίδακτοι. Ποια είναι, λοιπόν, η αιτία της Επιστολής; Για να μην ταράζονται ακούγοντας ότι δήθεν έφτασε ήδη η ημέρα της δεύτερης παρουσίας του Κυρίου.