Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 5:4

Επειδή, λοιπόν, ο Μονογενής, εκπληρώνοντας το θέλημα του Πατέρα, απέδειξε ήδη ότι τα πάντα έχουν τελειωθεί, διότι ο Πατέρας γνώρισε την ώρα και την ημέρα, τη γνώρισε και κατά τη γνώση και κατά την πράξη· διότι ο ίδιος γνωρίζει τα πάντα και, καθώς λέει ο Υιός ότι «ο Πατέρας έδωσε όλη την κρίση στον Υιό», αν και δεν κρίνει άμεσα, μέσω του ότι έχει δώσει την κρίση στον Υιό, ο ίδιος κρίνει· διότι ο Θεός δεν έχει αποξενωθεί από το να κρίνει αυτούς που κρίνονται, και με το να μην κρίνει ο Πατέρας, έχει ήδη κρίνει. Ο δε Υιός γνωρίζει πότε έρχεται (η ημέρα)· διότι ο ίδιος φέρνει αυτή την ημέρα και ο ίδιος την ορίζει και την κατευθύνει και την ολοκληρώνει. Διότι λέει: «Σαν κλέφτης μέσα στη νύχτα έρχεται εκείνη η ημέρα» και λέει «δεν βρίσκεστε μέσα στη νύχτα, ώστε να σας καταλάβει η ημέρα μέσα στο σκοτάδι». Αν, λοιπόν, οι δούλοι του Χριστού είναι τέκνα της ημέρας, άραγε ο ίδιος ο Υιός που φέρνει την ημέρα αγνοεί, ώστε να τον καταλάβει η ημέρα, και δεν φέρνει μάλλον αυτός την ημέρα; Ποιος, διανοούμενος αυτά, δεν θα βλασφημήσει, σκεπτόμενος τα μη πρέποντα για τον Πατέρα και τον Υιό; Και ο μεν Πατέρας γνωρίζει την ημέρα και την ώρα με δύο τρόπους, και κατά τη γνώση (είδηση) και κατά την πράξη. Διότι γνωρίζει πότε έρχεται και, πάλι, έχει ήδη κρίνει ορίζοντας να κρίνει ο Υιός, και γνώρισε (την ημέρα) κατά την πράξη. Ο δε Υιός του Θεού γνωρίζει μεν πότε έρχεται και ο ίδιος τη φέρνει και δεν αγνοεί, αλλά δεν έχει πράξει ακόμη σύμφωνα με τη γνώση, δηλαδή δεν έχει γνωρίσει ακόμη κατά την πράξη.

Προσέχετε τους εαυτούς σας, μήπως τυχόν βαρύνουν οι καρδιές σας από την κραιπάλη. Αφυπνίζει τους μαθητές ώστε να είναι πάντοτε έτοιμοι και προετοιμασμένοι για την παρουσία Του, προς την οποία και ο ίδιος, παρακινώντας μας, απηύθυνε όλους τους λόγους της διδασκαλίας Του· τους προτρέπει να νήφουν και να βρίσκονται σε εγρήγορση, και να αγρυπνούν καθ' όλη τη διάρκεια της νύχτας του θνητού βίου, επειδή σε κανέναν δεν είναι γνωστός ο καιρός της συντέλειας. —Αλλά εσείς, λέει, πρέπει να φυλαχθείτε από το βάρος που προέρχεται από αυτά, ώστε να μπορέσετε να νήφετε, μήπως έρθει αιφνίδια επάνω σας η ημέρα εκείνη· για την οποία και ο ιερός Απόστολος προέτρεπε γράφοντας: Αδελφοί, γνωρίζετε καλά ότι η ημέρα του Κυρίου έρχεται όπως ο κλέφτης μέσα στη νύχτα. Όταν δε πουν, ειρήνη και ασφάλεια, τότε επέρχεται σε αυτούς αιφνίδιος όλεθρος. Εσείς όμως δεν είστε στο σκοτάδι, ώστε να σας καταλάβει η ημέρα σαν κλέφτης· διότι όλοι εσείς είστε υιοί του φωτός και υιοί της ημέρας. Πρέπει, λοιπόν, να γρηγορούμε όχι μόνο εξαιτίας της αθρόας και απροσδόκητης έλευσης του Δεσπότη, αλλά και εξαιτίας του κλέφτη που παραμονεύει.

Έπειτα, δείχνοντας ότι δεν τα λέει αυτά για εκείνους, πρόσθεσε: Εσείς όμως, αδελφοί, δεν βρίσκεστε στο σκότος, ώστε η ημέρα να σας καταλάβει σαν κλέφτης.

Αλλά το γνωρίζουν εκ των προτέρων; Πώς λοιπόν λέει: «Δεν έχετε ανάγκη να σας γράψω»; Εδώ δεν το λέει αναφερόμενος στο άδηλο, αλλά στη συμφορά· δηλαδή, ότι δεν θα έρθει για το δικό τους κακό. Διότι θα έρθει μεν απροσδόκητα και σε αυτούς, πλην όμως δεν θα τους προξενήσει καμία λύπη. «Για να σας καταλάβει η ημέρα», λέει, «σαν κλέφτης». Διότι σε όσους αγρυπνούν και βρίσκονται στο φως, ακόμη κι αν μπει ληστής, δεν θα μπορέσει να προκαλέσει καμία βλάβη. Έτσι συμβαίνει και με όσους ζουν ορθά. Αντίθετα, εκείνους που κοιμούνται, αφού τους απογυμνώσει από όλα, θα απέλθει, δηλαδή εκείνους που εναποθέτουν τις ελπίδες τους στα επίγεια. Έπειτα προσθέτει και κάτι άλλο υπέρ αυτών· διότι επιφέρει: «Επειδή όλοι εσείς», λέει, «είστε υιοί του φωτός και υιοί της ημέρας». Και πώς είναι δυνατόν, λέει, να είναι κάποιοι υιοί της ημέρας; Όπως ακριβώς ονομάζονται υιοί της απωλείας, υιοί της γέεννας. Γι' αυτό και ο Χριστός έλεγε στους Φαρισαίους: «Αλίμονο σε εσάς, διότι περιέρχεστε τη θάλασσα και την ξηρά για να κάνετε έναν προσήλυτο, και όταν γίνει, τον κάνετε υιό της γέεννας». Και ο Παύλος: «Εξαιτίας των οποίων έρχεται η οργή του Θεού στους υιούς της απείθειας», δηλαδή σε αυτούς που πράττουν τα έργα της γέεννας, τα έργα της απείθειας. Όπως λοιπόν υιοί του Θεού είναι εκείνοι που πράττουν τα αρεστά στον Θεό, έτσι και υιοί της ημέρας και υιοί του φωτός είναι εκείνοι που πράττουν τα έργα του φωτός.

ΟΜΙΛΙΑ ΙΑ΄. Το Πνεύμα να μην το σβήνετε· τις προφητείες να μην τις περιφρονείτε. Όλα δε να τα δοκιμάζετε· το καλό να το κρατάτε. Από κάθε είδος κακού να απέχετε. Α΄. Κάποια πυκνή καταχνιά και σκοτάδι και νέφος έχει απλωθεί σε ολόκληρη τη γη· και φανερώνοντας αυτό ο Απόστολος έλεγε: Γιατί κάποτε ήμασταν σκοτάδι· και πάλι: Εσείς, αδελφοί, δεν βρίσκεστε στο σκοτάδι, ώστε η ημέρα να σας καταλάβει σαν κλέφτης. Επειδή λοιπόν είναι νύχτα, θα λέγαμε, ασέληνη, και μέσα σε αυτή τη νύχτα βαδίζουμε, μας έδωσε ο Θεός μια φωτεινή λαμπάδα, ανάβοντας τη χάρη του Αγίου Πνεύματος στις ψυχές μας. Αλλά αυτό το φως, άλλοι μεν που το δέχθηκαν το έκαναν πιο λαμπρό και φωτεινό, όπως ο Παύλος, όπως ο Πέτρος, όπως όλοι εκείνοι οι άγιοι· άλλοι όμως και το έσβησαν, όπως οι πέντε παρθένες, όπως εκείνοι που ναυάγησαν ως προς την πίστη, όπως εκείνος που πόρνευσε στην Κόρινθο, όπως οι Γαλάτες που παρεκτράπηκαν. Γι' αυτό ο Παύλος τώρα λέει: Το Πνεύμα να μην το σβήνετε, δηλαδή το χάρισμα· διότι έτσι συνηθίζει να ονομάζει το χάρισμα του Πνεύματος. Το σβήνει δε ο ακάθαρτος βίος.

«Εσείς όμως, αδελφοί, δεν είστε στο σκοτάδι, ώστε η ημέρα να σας καταλάβει σαν κλέφτης. Όλοι εσείς είστε υιοί του φωτός και υιοί της ημέρας· δεν ανήκουμε στη νύχτα ούτε στο σκοτάδι.» Αποδεικνύει ότι οι νεκροί δεν θα έβρισκαν με κανέναν τρόπο την ανάσταση, παρά μόνο μέσω του Χριστού. Διότι, εάν ο Χριστός δεν είχε πεθάνει κατά σάρκα, ο θάνατος δεν θα καταλυόταν. Ή, επίσης, «νεκρούς εν Χριστώ» ονομάζει εκείνους που πέθαναν για τον Χριστό, παρηγορώντας κατάλληλα τους ακροατές του επειδή βρίσκονταν σε θλίψη. Αναφέρει, λοιπόν, ότι όσοι πάσχουν για τον Χριστό, αυτοί θα επιτύχουν και πρώτοι την ανάσταση. «Άρα, λοιπόν, ας μην κοιμόμαστε όπως και οι υπόλοιποι, αλλά ας γρηγορούμε και ας νήφουμε. Διότι εκείνοι που κοιμούνται, κοιμούνται τη νύχτα· και εκείνοι που μεθούν, μεθούν τη νύχτα.»

«Όχι αυτό το αισθητό φως, αλλά ένα άλλο πολύ καλύτερο, το οποίο φανερώνει τον ουρανό, τους αγγέλους, τους αρχαγγέλους, τα χερουβείμ, τα σεραφείμ, τις αρχές, τις εξουσίες, τους θρόνους, τις κυριότητες, ολόκληρο το στράτευμα, τις βασιλικές αυλές, τις σκηνές. Διότι, εάν αξιωθείς εκείνου του φωτός, θα δεις και αυτά και θα απαλλαγείς από τη γέεννα. Δεν είπε ότι το φως ήταν των Ιουδαίων, αλλά γενικά όλων των ανθρώπων· διότι το φως αυτό προσφέρεται κοινό σε όλους. Μην κλείσεις λοιπόν τις θύρες σε αυτό το φως, και θα απολαύσεις πολλή τρυφή. Έρχεται δε το φως αυτό μέσω της πίστεως, και όταν έλθει, καταυγάζει πλέον με μεγάλη αφθονία εκείνον που το υποδέχθηκε, και αν του προσφέρεις βίο καθαρό, παραμένει να κατοικεί συνεχώς μέσα του. Και όπως ακριβώς ο καθαρός άργυρος, όταν εκτεθεί στις ακτίνες, εκπέμπει και ο ίδιος ακτίνες, όχι μόνο από τη δική του φύση, αλλά και από την ηλιακή λαμπρότητα, έτσι και η ψυχή που καθαρίζεται και γίνεται πιο λαμπρή από το ασήμι, δέχεται ακτίνα από τη δόξα του Πνεύματος, και την αντανακλά. Γι' αυτό και λέει ότι κατοπτριζόμενοι, μεταμορφωνόμαστε στην ίδια εικόνα από τη δόξα του Πνεύματος, προς δική μας δόξα η οποία δημιουργείται μέσα μας· και μάλιστα τέτοια, όπως είναι φυσικό να προέρχεται από το Πνεύμα του Κυρίου. Και όπως τα πυραυγή σώματα, που διαχέονται στα πλησιέστερα από τα λαμπρά σώματα, μεταδίδουν και σε εκείνα από τη δική τους λάμψη, έτσι ακριβώς συμβαίνει και με τους πιστούς. Για τον λόγο αυτό απαλλάσσονται από τη γη όσοι το βιώνουν αυτό, και οραματίζονται τα επουράνια, αυτοί που απολαμβάνουν αυτή την ανείπωτη και φρικώδη δόξα. Διότι μια πυκνή ομίχλη, σκοτάδι και νέφος έχει απλωθεί πάνω σε ολόκληρη τη γη· και δηλώνοντας αυτό ο απόστολος έλεγε: "διότι κάποτε ήσασταν σκοτάδι"· και πάλι, "εσείς, αδελφοί, δεν είστε στο σκοτάδι". Επειδή, λοιπόν, είναι σαν να λέμε μια ασέληνη νύχτα, και μέσα σε αυτή τη νύχτα βαδίζουμε, ο Θεός μάς έδωσε μια λαμπρή λαμπάδα, ανάβοντας τη χάρη του Πνεύματος στις ψυχές μας. Όμως, αυτό το φως, άλλοι μεν που το δέχθηκαν το έκαναν πιο λαμπρό και φωτεινό, όπως ο Παύλος, όπως ο Πέτρος, όπως όλοι εκείνοι οι άγιοι· ενώ άλλοι το έσβησαν, όπως οι πέντε παρθένες, όπως εκείνοι που ναυάγησαν ως προς την πίστη. Γι' αυτό τον λόγο ο Παύλος λέει και τώρα: "Το Πνεύμα μη σβήνετε", δηλαδή το χάρισμα· διότι έτσι συνηθίζει να ονομάζει το χάρισμα του Πνεύματος· και το σβήνει ένας ακάθαρτος βίος». Αυτά, λοιπόν, αναφέρει ο Χρυσορρήμων.

«Εσείς όμως, αδελφοί, δεν βρίσκεστε στο σκοτάδι, για να σας καταλάβει η ημέρα σαν κλέφτης· όλοι εσείς είστε υιοί του φωτός και υιοί της ημέρας. Δεν ανήκουμε στη νύχτα ούτε στο σκοτάδι· άρα λοιπόν, ας μην κοιμόμαστε όπως και οι υπόλοιποι, αλλά ας γρηγορούμε και ας νήφουμε». Και λίγο πιο κάτω: «Διότι ο Θεός δεν μας προόρισε για οργή, αλλά για την απόκτηση της σωτηρίας, ώστε, είτε γρηγορούμε είτε κοιμόμαστε, να ζήσουμε μαζί του». Ακούγοντας λοιπόν για υιούς του φωτός και υιούς της ημέρας, αγαπητέ, μην πεις μέσα στην καρδιά σου ότι, όσοι βαπτιστήκαμε στον Χριστό και πιστεύουμε σε εκείνον και τον προσκυνούμε ως Θεό, αυτόν έχουμε και ενδυθεί και είμαστε οπωσδήποτε υιοί της ημέρας και υιοί του φωτός χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, και όχι της νύχτας ούτε του σκοταδιού.

Ουδαμώς. Διότι δεν είμαστε υιοί του σκότους και υιοί της νύχτας, ώστε να μας καταλάβει το φως, αλλά υιοί του φωτός και υιοί της ημέρας του Κυρίου. Επομένως, και όταν ζούμε, βρισκόμαστε εν Κυρίω, και πεθαίνοντας εν αυτώ, μαζί του θα ζήσουμε, όπως λέει ο Παύλος.