Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 5:6

Κεφάλαιο Αʹ. ΛΟΥΚΑΣ. Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες, και οι λύχνοι σας αναμμένοι· και εσείς να είστε όμοιοι με ανθρώπους που περιμένουν τον κύριό τους, πότε θα επιστρέψει από τους γάμους, ώστε όταν έλθει και κρούσει τη θύρα, να του ανοίξουν αμέσως. Μακάριοι είναι εκείνοι οι δούλοι, τους οποίους ο κύριος, όταν έλθει, θα βρει να αγρυπνούν. Αληθινά σας λέω, ότι θα περιζωστεί, θα τους βάλει να ανακλιθούν στο τραπέζι και περνώντας θα τους διακονήσει. Και εάν έλθει κατά τη δεύτερη φυλακή της νύχτας, και εάν έλθει κατά την τρίτη φυλακή, και τους βρει έτσι, μακάριοι είναι εκείνοι οι δούλοι. Αυτό δε να γνωρίζετε, ότι εάν ο οικοδεσπότης γνώριζε ποια ώρα έρχεται ο κλέφτης, θα αγρυπνούσε και δεν θα άφηνε να διαρρηχθεί η οικία του. Και εσείς, λοιπόν, να είστε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου, και τα εξής. ΠΡΟΣ ΘΕΣΣ. Αʹ. Περί δε των χρόνων και των καιρών, αδελφοί, δεν έχετε ανάγκη να σας γράφεται κάτι· διότι εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε με ακρίβεια ότι η ημέρα του Κυρίου έρχεται έτσι, όπως ακριβώς ο κλέφτης μέσα στη νύχτα. Και μετά από λίγα: ας αγρυπνούμε και ας νηφούμε.

Κανείς πάλι, έχοντας αυτό στον νου του, ας μη ραθυμεί επειδή έμαθε ότι είναι δυνατόν μέσα σε σύντομο χρόνο να τα ανακτήσει όλα· διότι το μέλλον είναι άδηλο και η ημέρα του Κυρίου είναι σαν κλέφτης που μας επιτίθεται αιφνιδιαστικά ενώ εμείς κοιμόμαστε. Αλλά εάν δεν κοιμόμαστε, δεν θα μας επιτεθεί σαν κλέφτης, ούτε θα μας πάρει απροετοίμαστους. Διότι, εάν γρηγορούμε και νήφουμε, δεν θα μας επιτεθεί πλέον σαν κλέφτης, αλλά σαν βασιλικός άγγελος που μας καλεί στα αγαθά τα οποία έχουν ετοιμαστεί για εμάς· αν όμως κοιμόμαστε, παρουσιάζεται σαν κλέφτης. Κανείς λοιπόν ας μην κοιμάται, κανείς ας μην είναι αδρανής ως προς την αρετή· διότι αυτό ακριβώς είναι ο ύπνος.

Δεν ανήκουμε στη νύχτα ούτε στο σκοτάδι. Επομένως, ας μην κοιμόμαστε, όπως και οι υπόλοιποι, αλλά ας αγρυπνούμε και ας νήφουμε. Διότι εκείνοι που κοιμούνται, τη νύχτα κοιμούνται· και εκείνοι που μεθούν, τη νύχτα μεθούν· εμείς όμως, εφόσον ανήκουμε στην ημέρα, ας νήφουμε. Αποδεικνύει εδώ ότι το να βρισκόμαστε στην ημέρα εξαρτάται από εμάς. Και εδώ βέβαια, αναφέρομαι στην παρούσα ημέρα και νύχτα, δεν εξαρτάται από εμάς, αλλά η νύχτα έρχεται ακόμη και παρά τη θέλησή μας, και ο ύπνος επέρχεται χωρίς να το επιθυμούμε. Στην περίπτωση όμως εκείνης της νύχτας και εκείνου του ύπνου δεν ισχύει πλέον αυτό, αλλά είναι δυνατόν να αγρυπνούμε διαρκώς, είναι δυνατόν να βρισκόμαστε πάντοτε στην ημέρα. Διότι το να κλείσει κανείς τα μάτια της ψυχής και να προκαλέσει τον ύπνο της κακίας δεν είναι ζήτημα φύσεως, αλλά προαιρέσεως.

«Αλλά ας γρηγορούμε», λέει, «και ας νήφουμε». Διότι είναι δυνατόν κάποιος, ενώ αγρυπνεί, να κοιμάται, μη πράττοντας κανένα αγαθό· για τον λόγο αυτό πρόσθεσε: «Και ας νήφουμε». Διότι, ακόμη και την ημέρα, εάν κάποιος γρηγορεί, αλλά δεν νήφει, θα περιπέσει σε μύρια δεινά. Επομένως, η νήψη αποτελεί επίταση της γρηγορήσεως.

Και δεν μας συμβαίνει μόνο αυτό το φοβερό όταν βρισκόμαστε μέσα στις αμαρτίες, αλλά και το ότι ζούμε διαρκώς με τον φόβο· και όπως ακριβώς εκείνοι που βαδίζουν μέσα σε ασέληνη νύχτα τρέμουν, ακόμη κι αν δεν υπάρχει κανείς για να τους φοβίσει, έτσι και εκείνοι που διαπράττουν την αμαρτία δεν έχουν θάρρος, ακόμη κι αν δεν υπάρχει κανείς για να τους ελέγξει, αλλά φοβούνται τα πάντα και είναι καχύποπτοι, καθώς κεντρίζονται από τη συνείδησή τους, και τα πάντα γι' αυτούς είναι γεμάτα δέος και αγωνία, κοιτάζουν παντού γύρω τους με ανησυχία, τα πάντα τα φοβούνται. Ας αποφύγουμε, λοιπόν, μια τόσο οδυνηρή ζωή. Διότι μετά την οδύνη αυτή θα ακολουθήσει θάνατος, θάνατος αθάνατος· επειδή δεν υπάρχει τέλος στην εκεί κόλαση· αλλά και εδώ, στην παρούσα ζωή, δεν διαφέρουν σε τίποτα από τους παράφρονες εκείνοι που ονειροπολούν πράγματα ανυπόστατα. Διότι νομίζουν ότι πλουτίζουν ενώ δεν πλουτίζουν, και νομίζουν ότι ζουν μέσα στην τρυφή ενώ δεν ζουν, και δεν αντιλαμβάνονται όπως πρέπει την απάτη αυτή νωρίτερα, παρά μόνο όταν απαλλαγούν από τη μανία, όταν αποτινάξουν τον ύπνο. Γι' αυτό ο Παύλος προτρέπει τους πάντες να νήφουν και να αγρυπνούν· και ο Χριστός επαναλαμβάνει τα ίδια. Εκείνος που νήφει και αγρυπνεί, ακόμη κι αν κυριευθεί από την αμαρτία, γρήγορα την αποκρούει· ενώ εκείνος που κοιμάται και βρίσκεται εκτός εαυτού δεν αισθάνεται το πώς κατέχεται από αυτήν. Ας μην κοιμόμαστε, λοιπόν. Διότι δεν είναι καιρός νύχτας, αλλά ημέρας. Ας πορευτούμε, λοιπόν, με ευσχημοσύνη, όπως μέσα στην ημέρα. Διότι τίποτα δεν είναι πιο άσχημο από την αμαρτία.

«Εσείς όμως, αδελφοί, δεν είστε στο σκοτάδι, ώστε η ημέρα να σας καταλάβει σαν κλέφτης. Όλοι εσείς είστε υιοί του φωτός και υιοί της ημέρας· δεν ανήκουμε στη νύχτα ούτε στο σκοτάδι.» Αποδεικνύει ότι οι νεκροί δεν θα έβρισκαν με κανέναν τρόπο την ανάσταση, παρά μόνο μέσω του Χριστού. Διότι, εάν ο Χριστός δεν είχε πεθάνει κατά σάρκα, ο θάνατος δεν θα καταλυόταν. Ή, επίσης, «νεκρούς εν Χριστώ» ονομάζει εκείνους που πέθαναν για τον Χριστό, παρηγορώντας κατάλληλα τους ακροατές του επειδή βρίσκονταν σε θλίψη. Αναφέρει, λοιπόν, ότι όσοι πάσχουν για τον Χριστό, αυτοί θα επιτύχουν και πρώτοι την ανάσταση. «Άρα, λοιπόν, ας μην κοιμόμαστε όπως και οι υπόλοιποι, αλλά ας γρηγορούμε και ας νήφουμε. Διότι εκείνοι που κοιμούνται, κοιμούνται τη νύχτα· και εκείνοι που μεθούν, μεθούν τη νύχτα.»

«Εσείς όμως, αδελφοί, δεν βρίσκεστε στο σκοτάδι, για να σας καταλάβει η ημέρα σαν κλέφτης· όλοι εσείς είστε υιοί του φωτός και υιοί της ημέρας. Δεν ανήκουμε στη νύχτα ούτε στο σκοτάδι· άρα λοιπόν, ας μην κοιμόμαστε όπως και οι υπόλοιποι, αλλά ας γρηγορούμε και ας νήφουμε». Και λίγο πιο κάτω: «Διότι ο Θεός δεν μας προόρισε για οργή, αλλά για την απόκτηση της σωτηρίας, ώστε, είτε γρηγορούμε είτε κοιμόμαστε, να ζήσουμε μαζί του». Ακούγοντας λοιπόν για υιούς του φωτός και υιούς της ημέρας, αγαπητέ, μην πεις μέσα στην καρδιά σου ότι, όσοι βαπτιστήκαμε στον Χριστό και πιστεύουμε σε εκείνον και τον προσκυνούμε ως Θεό, αυτόν έχουμε και ενδυθεί και είμαστε οπωσδήποτε υιοί της ημέρας και υιοί του φωτός χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, και όχι της νύχτας ούτε του σκοταδιού.

Αυτό πρέπει να σκοπεύουμε, σε αυτό να προσέχουμε και αυτό να γνωρίζουμε, ότι πάντοτε αγρυπνεί το φίδι της απάτης, ο άρπαγας των ψυχών διάβολος, για να μας απομακρύνει από αυτή την οδό και, αφού μας γκρεμίσει κάπου σε ένα από τα πάθη, να μας πιάσει ως το πιο ελεεινό θήραμα. Θα τον νικήσουμε όμως και θα παραμείνουμε απλανείς, εάν γρηγορούμε και νήφουμε, εάν διαφυλάττουμε τις αισθήσεις μας: το μάτι από το να βλέπει όσα δεν επιτρέπονται, την ακοή από το να αποδέχεται τους απατηλούς λόγους και τα σφυρίγματα του δράκοντα, τα χέρια από το να αγγίζουν οτιδήποτε είτε από τα δικά μας μέλη είτε των άλλων, με πάθος ή κίνηση ηδονής, τα πόδια από το να βαδίζουν σε οδούς στρεβλές και σε τόπους απόκρυφους, τόσο νοητά όσο και αισθητά. Διότι, εάν τα πράξουμε αυτά και προφυλαχθούμε με την πρέπουσα εξομολόγηση και την επιδιωκόμενη ταπεινοφροσύνη και ευπείθεια, ο δράκοντας έχει νικηθεί, ο δόλιος έχει εκδιωχθεί από την καρδιά. Τρίζει μεν τα δόντια του, αλλά στεκόμενος μακριά· διότι δεν αποκάμνει ο άθλιος, παρόλο που πολλές φορές νικιέται και αποδιώχνεται.