Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ 2:3

ΑΛΛΟ. Αφού ο Παύλος έδωσε εντολή στον μαθητή του να κάνει προσευχές υπέρ όλων και υπέρ των βασιλέων που κατέχουν αξιώματα, προσθέτει ωφέλιμα τα εξής: «Αυτό είναι καλό και αποδεκτό ενώπιον του Σωτήρος μας Θεού, ο οποίος θέλει όλοι οι άνθρωποι να σωθούν και να έλθουν σε επίγνωση της αλήθειας». Επομένως, εάν ο Θεός είναι Σωτήρας όλων, και εμείς σωζόμαστε όταν επιγινώσκουμε την αλήθεια, και η αλήθεια είναι ο Χριστός, τότε Αυτός είναι ο Θεός και Σωτήρας. Και αν ισχύει αυτό, πώς ο Υιός δεν είναι κατά φύσιν Θεός; Και πώς ο κατά φύσιν Υιός θα μπορούσε να συγκαταλεχθεί ανάμεσα στα δημιουργήματα; Διότι αυτό είναι ταυτόχρονα παράλογο και βλάσφημο. Επομένως, ο Υιός δεν είναι δημιούργημα, αλλά μάλλον Θεός και Σωτήρας, προερχόμενος εκ Σωτήρος και Θεού Πατρός.

Ότι ο Υιός ονομάζεται και είναι Θεός. Στη Γένεση. Και δημιούργησε ο Θεός τον άνθρωπο, κατ' εικόνα Θεού τον δημιούργησε. Στον Απόστολο. Τούτο είναι καλό και αποδεκτό ενώπιον του Σωτήρος ημών Θεού, ο οποίος θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι και να έλθουν σε επίγνωση της αλήθειας.

Διότι δεν προκύπτει σε εμάς βλάβη από εκείνους, αλλά σε εκείνους ωφέλεια από εμάς. Τι λέει λοιπόν; Δεν πρέπει να μισούμε, αλλά να ελεούμε. Διότι, εάν μισήσεις, πώς θα επαναφέρεις εύκολα αυτόν που πλανάται; Πώς θα προσευχηθείς υπέρ του απίστου; Και για το ότι πρέπει να προσευχόμαστε, άκου τι λέει ο Παύλος: «Παρακαλώ, λοιπόν, πριν από όλα να γίνονται δεήσεις, προσευχές, παρακλήσεις, ευχαριστίες υπέρ όλων των ανθρώπων». Και το ότι δεν ήταν όλοι τότε πιστοί, είναι σε όλους βέβαια φανερό. Και πάλι: «Υπέρ των βασιλέων και εκείνων που κατέχουν ανώτερα αξιώματα». Το ότι δε αυτοί ήταν ασεβείς και παράνομοι, είναι ομοίως φανερό. Έπειτα, αναφέροντας και την αιτία της προσευχής, προσθέτει: «Διότι τούτο είναι καλό και αποδεκτό ενώπιον του Σωτήρος ημών Θεού, ο οποίος θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι και να φθάσουν σε επίγνωση της αλήθειας».

Διότι αυτό είναι καλό και ευπρόσδεκτο ενώπιον του Σωτήρος μας Θεού, ο οποίος θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι και να έλθουν σε επίγνωση της αλήθειας. Σαν ένας κοινός πατέρας ολόκληρης της οικουμένης είναι ο ιερεύς. Είναι πρέπον, λοιπόν, να φροντίζει για όλους, όπως ακριβώς και ο Θεός, τον οποίο υπηρετεί ιερουργώντας· γι' αυτό λέγει: «Παρακαλώ, λοιπόν, πριν από όλα να γίνονται δεήσεις, προσευχές». Διότι δύο αγαθά προκύπτουν από αυτό: αφενός καταλύεται η έχθρα που έχουμε απέναντι στους έξω· επειδή κανείς δεν θα μπορέσει να τρέφει εχθρικά αισθήματα απέναντι σε εκείνον για τον οποίο κάνει δεήσεις. Αφετέρου, και εκείνοι γίνονται καλύτεροι, τόσο επειδή γίνονται προσευχές υπέρ αυτών, όσο και επειδή δεν εξαγριώνονται εναντίον μας. Διότι τίποτα δεν είναι τόσο ελκυστικό για τη διδασκαλία όσο το να αγαπά κανείς και να αγαπιέται. Αναλογίσου, δε, πόσο σπουδαίο ήταν να ακούνε όσοι τους επιβουλεύονταν, τους μαστίγωναν, τους κατεδίωκαν και τους σκότωναν, ότι εκείνοι που υφίστανται τέτοια δεινά, κάνουν θερμές προσευχές προς τον Θεό υπέρ εκείνων που τους τα προκαλούν.

ΟΜΙΛΙΑ Ζ΄. Για να διάγουμε βίο ήρεμο και ήσυχο με κάθε ευσέβεια και σεμνότητα. Διότι αυτό είναι καλό και αποδεκτό ενώπιον του Σωτήρος μας Θεού, ο οποίος θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι και να έλθουν σε επίγνωση της αλήθειας.

Αλλά για να μη φλυαρούμε, φέρνοντας στο μέσον ζητήματα που δεν επιδέχονται καν αντίλογο, ας τερματίσουμε εδώ τον λόγο μας προς αυτούς και ας στρέψουμε τα πάντα στην προσευχή, παρακαλώντας και δεόμενοι υπέρ αυτών τόσο περισσότερο, όσο μεγαλύτερη είναι η ασέβειά τους, ώστε να απομακρυνθούν κάποτε από τη μανία τους. Διότι αυτό είναι αποδεκτό ενώπιον του Σωτήρος μας Θεού, «... ο οποίος θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι και να έλθουν σε επίγνωση της αλήθειας».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βʹ. «Παρακαλώ, λοιπόν, πρώτα από όλα να γίνονται δεήσεις, προσευχές, παρακλήσεις, ευχαριστίες υπέρ όλων των ανθρώπων». Όχι για να τους τιμωρήσει, λέει, αλλά για να παιδαγωγηθούν. Διότι δεν το κάνει εκείνος αυτό, αλλά προκύπτει μέσα από την τιμωρία. «Υπέρ των βασιλέων και όλων εκείνων που βρίσκονται σε εξουσία, ώστε να διάγουμε ήρεμο και ήσυχο βίο με κάθε ευσέβεια και σεμνότητα. Διότι αυτό είναι καλό και ευπρόσδεκτο ενώπιον του Σωτήρος μας Θεού, ο οποίος θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι και να φτάσουν στην επίγνωση της αλήθειας. Διότι ένας είναι ο Θεός, και ένας ο μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων, ο άνθρωπος Ιησούς Χριστός, ο οποίος έδωσε τον εαυτό του». Επειδή τότε κυρίως διώκονταν, λέει να προσεύχονται γι' αυτούς, ώστε να τους διδάξει να μην τους μισούν. Λέγοντας αυτό, επαναλαμβάνει εκείνο που πρόσταξε ο Κύριος όταν έλεγε: «Να προσεύχεστε υπέρ εκείνων που σας διώκουν». Γι' αυτό και πρόσθεσε: «Αυτό είναι καλό και ευπρόσδεκτο». «Ως αντίλυτρο υπέρ όλων· η μαρτυρία». Επρόκειτο, λέει, να τιμωρηθούν για τα αμαρτήματά τους, αλλά αντί γι' αυτούς έδωσε τον δικό Του Υιό. «Στους καθορισμένους καιρούς, για την οποία εγώ τέθηκα κήρυκας και απόστολος, λέω την αλήθεια, δεν ψεύδομαι, δάσκαλος των εθνών στην πίστη και την αλήθεια. Θέλω λοιπόν να προσεύχονται οι άνδρες». Δηλαδή, με τον τρόπο που αρμόζει. «Σε κάθε τόπο, υψώνοντας όσια χέρια, χωρίς οργή και αμφισβητήσεις». Δείχνει ότι, μέσω της θυσίας του Χριστού, κάθε τόπος της οικουμένης έχει γίνει Ιερουσαλήμ.

Διότι αυτό είναι καλό ενώπιον του Σωτήρος μας Θεού.» ΤΙΤΛΟΣ ΙΒ΄. — Περί βουλής (περίσκεψης): ότι πρέπει να πράττει κανείς τα πάντα με περίσκεψη και σκέψη. «Όπως μια πόλη της οποίας τα τείχη έχουν καταρρεύσει και είναι ατείχιστη, έτσι είναι και ο άνθρωπος που δεν πράττει τα πάντα με περίσκεψη.» «Εκείνοι που στερούνται καθοδήγησης πέφτουν σαν τα φύλλα· ενώ η σωτηρία βρίσκεται στην πολλή συμβουλή.» «Με στρατηγική καθοδήγηση διεξάγεται ο πόλεμος· και η βοήθεια έρχεται με καρδιά που σκέφτεται συνετά.» «Να τα κάνεις όλα με περίσκεψη.» «Να πίνεις κρασί με σύνεση.» «Η καλή σκέψη θα σε φυλάξει, και η όσια έννοια θα σε προστατεύσει.» «Συγκεντρωθείτε και συναποφασίστε, εσείς που σώζεστε.» «Να μην κάνεις τίποτα χωρίς περίσκεψη, και όταν το πράξεις δεν θα μετανιώσεις.» «Το ξύλινο δέσιμο που είναι ενσωματωμένο σε οικοδομή δεν πρόκειται να διαλυθεί σε σεισμό· έτσι και η καρδιά που είναι στηριγμένη σε συνετούς συλλογισμούς, την κρίσιμη στιγμή δεν θα δειλιάσει.» «Ετοίμασε τον λόγο σου, και έτσι θα εισακουστείς· συγκέντρωσε την παιδεία, και έτσι να απαντήσεις.» «Το χρυσάφι και το ασήμι στερεώνουν τα πόδια, όμως περισσότερο και από τα δύο θα ευδοκιμήσει η ορθή συμβουλή.» «Να συμβουλεύεσαι τον σοφό άνθρωπο.» «Η συμβουλή του σοφού είναι πηγή ζωής.» Είναι προτιμότερη η λογική βραδύτητα, από την απερίσκεπτη βιασύνη.

«Παρακαλώ, πριν απ' όλα, να γίνονται δεήσεις, προσευχές, παρακλήσεις και ευχαριστίες για όλους τους ανθρώπους, για τους βασιλείς και για όλους όσοι κατέχουν υψηλά αξιώματα, ώστε να διάγουμε βίο ήρεμο και ειρηνικό με κάθε ευσέβεια και σεμνότητα. Διότι αυτό είναι καλό ενώπιον του Θεού. Θέλω, λοιπόν, να προσεύχονται οι άνδρες σε κάθε τόπο, υψώνοντας όσια χέρια, χωρίς οργή και αμφιβολίες. Ομοίως και οι γυναίκες». «Κακοπαθεί κάποιος ανάμεσά σας; Ας προσεύχεται. Είναι κάποιος χαρούμενος; Ας ψάλλει. Ασθενεί κάποιος ανάμεσά σας; Ας προσκαλέσει τους πρεσβυτέρους της Εκκλησίας και ας προσευχηθούν γι' αυτόν, αφού τον αλείψουν με έλαιο στο όνομα του Κυρίου· και η προσευχή της πίστεως θα σώσει τον ασθενή». «Να είστε σώφρονες και να αγρυπνείτε στις προσευχές». Ας μην κατακριθούμε για μικρολογία, με το να ζητάμε μικρά πράγματα, τα οποία είναι ανάξια Εκείνου που τα προσφέρει.