Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα φυλάττων καὶ σεαυτὸν σώσεις καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου.
Μετάφραση
Τηρώντας αυτά και τα παρόμοια, θα σώσεις και τον εαυτό σου και εκείνους που σε ακούν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
8 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
ἔπεχε σεαυτῷ καὶ τῇ διδασκαλίᾳ, ἐπίμενε αὐτοῖς· τοῦτο γὰρ ποιῶν καὶ σεαυτὸν σώσεις καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου.Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–8 από 8
Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα φυλάττων καὶ σεαυτὸν σώσεις καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου.
Τηρώντας αυτά και τα παρόμοια, θα σώσεις και τον εαυτό σου και εκείνους που σε ακούν.
Λεπτομέρειες
βʹ. Ὁρᾷς πῶς πανταχοῦ αὐτὸν ἀπάγει τῶν ζητήσεων; οὐ διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἱκανῶς ἀνατρέπειν αὐτάς· εἶχε γάρ· εἰ δὲ καὶ μὴ εἶχεν, εἶπεν ἂν πρὸς αὐτὸν, ὅτι Σπούδασον εἶναι ἐπιτήδειος πρὸς ἀνατροπὴν τῶν τοιούτων· ὥσπερ ὅταν λέγῃ, Πρόσεχε τῇ ἀναγνώσει· τοῦτο γὰρ ποιῶν καὶ σεαυτὸν σώσεις, καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου· ἀλλ᾽ οἶδεν ἄχρηστον ὂν καὶ τὸ καθεῖναι ὅλως εἰς ἀγῶνας τοιούτους, καὶ ὅτι οὐδὲν τέλος ἔσται, ἀλλ᾽ ἢ μάχη καὶ ἀπέχθεια, ὕβρεις καὶ λοιδορίαι. Ταύτας οὖν τὰς ζητήσεις παραιτοῦ. Ὥστε εἰσὶν ἕτεραι ζητήσεις, αἱ περὶ τῶν Γραφῶν, αἱ περὶ τῶν ἄλλων. Δοῦλον δὲ Κυρίου οὐ δεῖ μάχεσθαι.
Β'. Βλέπεις πώς παντού τον απομακρύνει από τις συζητήσεις; Όχι επειδή δεν είχε την ικανότητα να τις ανατρέψει επαρκώς· διότι την είχε. Αν όμως και δεν την είχε, θα του έλεγε: «Φρόντισε να καταστείς ικανός για την ανατροπή τέτοιων ζητημάτων»· όπως ακριβώς όταν λέει: «Να προσέχεις την ανάγνωση· διότι, κάνοντας αυτό, θα σώσεις και τον εαυτό σου και εκείνους που σε ακούν». Αλλά γνωρίζει ότι είναι εντελώς άχρηστο το να εμπλακεί κανείς σε τέτοιους αγώνες, και ότι δεν πρόκειται να υπάρξει κανένα τέλος, παρά μόνο μάχη και απέχθεια, ύβρεις και λοιδορίες. Αυτές, λοιπόν, τις συζητήσεις να τις αποφεύγεις. Επομένως υπάρχουν άλλες αναζητήσεις, εκείνες που αφορούν τις Γραφές, εκείνες που αφορούν άλλα ζητήματα. Ο δούλος όμως του Κυρίου δεν πρέπει να μάχεται.
Λεπτομέρειες
Ἔπεχε σεαυτῷ, φησὶ, καὶ τῇ διδασκαλίᾳ, ἐπίμενε αὐτοῖς. Τουτέστι, Πρόσεχε σεαυτῷ, καὶ δίδασκε καὶ τοὺς λοιπούς. Τοῦτο γὰρ ποιῶν, καὶ σεαυτὸν σώσεις, καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου. Καλῶς εἶπε, Καὶ σεαυτόν. Ὁ γὰρ τοῖς τῆς διδασκαλίας ἐντρεφόμενος λόγοις, πρότερον αὐτὸς καρποῦται τὴν ὠφέλειαν· ἐν τῷ γὰρ παραινεῖν ἑτέροις, καὶ ἑαυτὸν κατανύσσει.
«Πρόσεχε τον εαυτό σου», λέγει, «και τη διδασκαλία· επίμενε σε αυτά». Δηλαδή: Πρόσεχε τον εαυτό σου, και δίδασκε και τους υπολοίπους. Διότι, πράττοντας αυτό, θα σώσεις και τον εαυτό σου, και εκείνους που σε ακούν. Ορθώς είπε: «Και τον εαυτό σου». Διότι εκείνος που τρέφεται με τα λόγια της διδασκαλίας, πρώτος ο ίδιος καρπώνεται την ωφέλεια· επειδή, νουθετώντας τους άλλους, κατανύσσει και τον εαυτό του.
Λεπτομέρειες
Τί δέ ἐστι, Διπλῆς τιμῆς; Διπλῆς τῆς πρὸς τὰς χήρας, ἢ τῆς πρὸς τοὺς διακόνους, ἢ ἁπλῶς διπλῆς τιμῆς πολλῆς φησι. Μὴ τοῦτο τοίνυν μόνον σκοπῶμεν, ὅτι διπλῆς αὐτοὺς τιμῆς ἠξίωσεν, ἀλλ᾽ ὅτι προσέθηκε, Τοὺς καλῶς προεστῶτας. Τί δέ ἐστι, Καλῶς προεστῶτας; Ἀκούσωμεν τοῦ Χριστοῦ λέγοντος· Ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς τὴν ψυχὴν αὑτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβάτων. Ἄρα τοῦτό ἐστι καλῶς προεστάναι, μηδενὸς φείδεσθαι τῆς ἐκείνων κηδεμονίας ἕνεκεν. Μάλιστα, φησὶν οἱ κοπιῶντες ἐν λόγῳ καὶ διδασκαλίᾳ. Ποῦ νῦν εἰσιν οἱ λέγοντες μὴ δεῖν λόγου, μηδὲ διδασκαλίας; ὅπου γε καὶ Τιμοθέῳ τοσαῦτα παραινεῖ λέγων, Ταῦτα μελέτα, ἐν τούτοις ἴσθι· καὶ πάλιν, Πρόσεχε τῇ ἀναγνώσει, τῇ παρακλήσει· τοῦτο γὰρ ποιῶν καὶ σεαυτὸν σώσεις καὶ τοὺς ἀκούοντας. Καὶ τούτους μάλιστα πάντων τῶν ἄλλων τιμᾶσθαι βούλεται· καὶ τὴν αἰτίαν τίθησιν, ὅτι πολὺν πόνον ὑπομένουσι, φησίν.
Τι σημαίνει, λοιπόν, «διπλής τιμής»; Διπλής σε σχέση με τις χήρες, ή σε σχέση με τους διακόνους, ή απλώς εννοεί πολλή τιμή; Ας μην προσέξουμε, λοιπόν, μόνο τούτο, ότι δηλαδή τους αξίωσε διπλής τιμής, αλλά ότι πρόσθεσε: «Εκείνους που προΐστανται καλά». Και τι σημαίνει «που προΐστανται καλά»; Ας ακούσουμε τον Χριστό που λέει: «Ο ποιμένας ο καλός θυσιάζει τη ζωή του υπέρ των προβάτων». Άρα αυτό σημαίνει το να προΐσταται κανείς καλά: να μη λυπάται τίποτα για χάρη της φροντίδας τους. Προπάντων, λέει, «εκείνοι που κοπιάζουν στον λόγο και στη διδασκαλία». Πού είναι τώρα αυτοί που λένε ότι δεν χρειάζεται ο λόγος ούτε η διδασκαλία; Εφόσον μάλιστα και στον Τιμόθεο απευθύνει τόσες προτροπές λέγοντας: «Αυτά να μελετάς, σε αυτά να αφιερώνεσαι»· και πάλι, «Να προσέχεις την ανάγνωση, την παράκληση· διότι κάνοντας αυτό, θα σώσεις και τον εαυτό σου και εκείνους που σε ακούν». Και αυτούς θέλει να τιμώνται περισσότερο από όλους τους άλλους· και παραθέτει την αιτία, λέγοντας ότι υπομένουν μεγάλο κόπο.
Λεπτομέρειες
Ταῦτα μελέτα, ἐν τούτοις ἴσθι,» Τῆς διδασκαλίας φησίν. «Ἵνα σου ἡ προκοπὴ φανερὰ ᾖ ἐν πᾶσιν. Ἔπεχε σεαυτῷ, καὶ τῇ διδασκαλίᾳ, ἐπίμενε αὐτοῖς. Τοῦτο γὰρ ποιῶν, καὶ σεαυτὸν σώσεις, καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου.» Μὴ ἐν τῷ βίῳ μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ λόγῳ τῷ διδασκαλικῷ.
«Αυτά να μελετάς, σε αυτά να είσαι αφοσιωμένος», εννοώντας τη διδασκαλία, λέγει. «Για να είναι η προκοπή σου φανερή σε όλους. Πρόσεχε τον εαυτό σου και τη διδασκαλία, επίμενε σε αυτά. Διότι, πράττοντας αυτό, θα σώσεις και τον εαυτό σου και εκείνους που σε ακούν». Όχι μόνο ως προς τον βίο, αλλά και ως προς τον διδακτικό λόγο.
Λεπτομέρειες
οὕτως καὶ σὺ ἀγώνισαι ποιῆσαι καὶ διδάξαι· τοὺς δὲ μὴ θέλοντας ἐμῶν λόγων ὅλως ἀκούειν, λέγε, ὡς εἶπον καὶ ἐγὼ πρὸς τοὺς τότε εἰπόντας, ὅτι σκληρὸς ὁ λόγος σου καὶ τίς αὐτοῦ ἀκούειν δυνήσεται, καὶ ἔφην γε· εἰ μὴ θέλετε οὕτως, ὑπάγετε, ὡς βούλεσθε ἕκαστος καὶ ποιεῖτε· τῇ ἐξουσίᾳ τῇ αὐτῶν τὸ πᾶν καὶ προαιρέσει καταλιπὼν τὸν θάνατον ἢ τὴν ζωὴν ἑλέσθαι· οὐδεὶς γὰρ γέγονέ ποτε καλὸς ἀπροαιρέτως οὐδὲ πιστὸς ὁ ἄπιστος καὶ μὴ θέλων ὑπάρξει οὐδὲ φιλόθεός ποτε ὁ φιλόκοσμος ἔσται, οὐκ ἀβουλήτως ὁ σκαιὸς μεταστρέψει τὴν γνώμην τὴν ἑαυτοῦ καὶ ἀγαθὸς γενήσεται εἰς ἅπαν· οὐδεὶς γὰρ γέγονε κακὸς φύσει ἀλλὰ προθέσει· οὕτω καὶ πάλιν ἐκ κακοῦ καὶ πονηροῦ προθέσει καὶ γνώμῃ καλὸς καὶ ἀγαθός, εἰ θέλει, γενήσεται, μὴ θέλων δὲ οὐδαμῶς τοῦτο ἔσται. οὐδεὶς μὴ θέλων ἀρετὴν κατώρθωσεν ἐν κόσμῳ, οὐδεὶς μὴ θέλων σώζεται· πλέον τούτου μὴ ζήτει· σπούδασον σῶσαι δὲ σαυτὸν καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου, εἰ ἄρα εὕροις ἐπὶ γῆς ἄνθρωπον τοῦ ἀκούειν ἔχοντα ὦτα καὶ τῶν σῶν ἐπακούοντα λόγων. οὕτως ποιήσω, δέσποτα, καθὼς προσέταξάς μοι, ἀλλὰ τὴν σὴν βοήθειαν, ἀλλὰ τὴν σήν μοι χάριν τῷ ἀναξίῳ δώρησαι δούλῳ σου, ὦ θεέ μου, ἵνα ἀεὶ δοξάζω σε καὶ ἀνυμνῶ σὸν κράτος ἀκαταπαύστοις ἐν φωναῖς εἰς αἰῶνας αἰώνων· ἀμήν.
Έτσι και εσύ αγωνίσου να πράξεις και να διδάξεις· σε εκείνους δε που δεν θέλουν καθόλου να ακούν τα λόγια μου, λέγε, όπως είπα και εγώ προς εκείνους που έλεγαν τότε ότι «σκληρός είναι ο λόγος σου και ποιος μπορεί να τον ακούει;», και τους απάντησα: «αν δεν θέλετε έτσι, πηγαίνετε, και ας κάνει ο καθένας όπως βούλεται»· αφήνοντας τα πάντα στη δική τους εξουσία και προαίρεση να επιλέξουν τον θάνατο ή τη ζωή. Διότι κανείς δεν έγινε ποτέ καλός απροαίρετα, ούτε ο άπιστος και αυτός που δεν θέλει θα γίνει πιστός, ούτε ο φιλόκοσμος θα γίνει ποτέ φιλόθεος, ούτε χωρίς τη θέλησή του ο διεστραμμένος θα αλλάξει τη γνώμη του και θα γίνει απολύτως αγαθός· διότι κανείς δεν έγινε κακός εκ φύσεως, αλλά από πρόθεση. Έτσι και πάλι, από κακός και πονηρός, με την πρόθεση και τη βούλησή του, θα γίνει καλός και αγαθός, εάν το θέλει, ενώ αν δεν το θέλει σε καμία περίπτωση δεν θα γίνει αυτό. Κανείς που δεν το θέλει δεν κατόρθωσε την αρετή στον κόσμο, κανείς που δεν το θέλει δεν σώζεται· περισσότερα από αυτά μην αναζητάς. Φρόντισε να σώσεις τον εαυτό σου και αυτούς που σε ακούν, εάν βέβαια βρεις πάνω στη γη άνθρωπο που να έχει ώτα για να ακούει και να υπακούει στα λόγια σου. Έτσι θα πράξω, Δέσποτα, όπως με προσέταξες, αλλά δώρησέ μου τη δική Σου βοήθεια, τη δική Σου χάρη σε εμένα τον ανάξιο δούλο Σου, ω Θεέ μου, για να Σε δοξάζω πάντοτε και να ανυμνώ την κυριαρχία Σου με ακατάπαυστες φωνές στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Λεπτομέρειες
Ἐπίστηθι οὖν λοιπόν, ὦ τέκνον, γρηγορῶν τῇ ποιμνιαρχίᾳ, ἴασαι τοὺς ἠσθενηκότας, ἐπίστρεφε τοὺς πεπλανημένους, παρακάλει, νουθέτει, ὑπομίμνησκε τὴν ἐπηγγελμένην βασιλείαν τοῖς ἁγιοπρεπῶς πορευομένοις καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου τὴν ἀτελεύτητον κρίσιν τοῖς ἐμπαθῶς διαζῶσιν, ἵνα οὕτως καὶ σεαυτὸν σώσῃς καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου. ὁ ἀγαπῶν ἐπιμελῶς παιδεύει, ὁ δὲ μισῶν ἐᾷ ἀδιαφορεῖν τοὺς ἑπομένους. ἀλλὰ καὶ ὑμεῖς, ἀδελφοὶ καὶ τέκνα ἐν Κυρίῳ, ὡς πρόβατα Χριστοῦ ἔσεσθε, φιλοῦντες τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἐργάζεσθαι καὶ μοναχικῶς ἀναστρέφεσθαι, ἀλλὰ μὴ κοσμικῶς. ἓν ἔστω θέλημα πάντων, μία καρδία, μία ψυχή, μὴ τὸ ἐμὸν καὶ τὸ σόν, πάντα κοινά, πάντα καθαρὰ διὰ τῆς ἐξαγορεύσεως· εἰ δὲ μὴ οὕτως, καὶ τὸν κοσμικὸν ἀπωλέσατε καὶ μοναχοὶ μὴ ὄντες ἀληθινοὶ ὑπόδικοι γενήσεσθε κατακρίσεως δικαίας.
Στάσου, λοιπόν, ω τέκνο, αγρυπνώντας στην ποιμαντική σου ευθύνη, θεράπευσε τους ασθενείς, επανάφερε τους πλανημένους, παρηγόρησε, νουθέτησε, υπενθύμιζε την υποσχεθείσα βασιλεία σε όσους πορεύονται αγιοπρεπώς και, αντίθετα, την ατελεύτητη κρίση σε όσους ζουν εμπαθώς, ώστε κατ' αυτόν τον τρόπο να σώσεις και τον εαυτό σου και όσους σε ακούν. Εκείνος που αγαπά διαπαιδαγωγεί με επιμέλεια, ενώ εκείνος που μισεί αφήνει τους ακολούθους του να αδιαφορούν. Αλλά και εσείς, αδελφοί και τέκνα εν Κυρίω, να είστε σαν πρόβατα του Χριστού, αγαπώντας να εκτελείτε τις εντολές του και να ζείτε μοναχικά, και όχι κοσμικά. Ένα ας είναι το θέλημα όλων, μία καρδιά, μία ψυχή, ας μην υπάρχει το δικό μου και το δικό σου, όλα ας είναι κοινά, όλα καθαρά μέσω της εξομολογήσεως. Ειδάλλως, και τον κοσμικό βίο χάσατε και, εφόσον δεν είστε αληθινοί μοναχοί, θα βρεθείτε υπόδικοι δίκαιης καταδίκης.
Λεπτομέρειες
ΚΑΤΗΧΗΣΙΣ ΜΗʹ ΠΕΡΙ ΥΠΑΚΟΗΣ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΤΕ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗΣ Ἀδελφοὶ καὶ πατέρες, πάλιν ἐπὶ τῶν αὐτῶν εἰμι λόγων, καὶ μάλιστα ἀκούων τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος· «Ἔπεχε σεαυτῷ καὶ τῇ διδασκαλίᾳ, ἐπίμενε αὐτοῖς· τοῦτο γὰρ ποιῶν καὶ σεαυτὸν σώσεις καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου.» Οὐκοῦν ἐμοὶ μὲν ἀναγκαῖον τὸ λέγειν, ὑμῖν δὲ τὸ ὑπέχειν τὴν ἀκοὴν καὶ εἰς ἔργον προάγειν τὰ διδάγματα. Τί δέ ἐστι τὸ νῦν λεγόμενον; Περὶ τῆς σωματικῆς ἡμῶν διαγωγῆς, ὅτι εἰ καὶ ἐν ἐξορίᾳ ἐσμὲν, ἀλλ’ ὅμως κοινοβιακῶς ζῶμεν, οὐ μεθ’ ἑνὸς ἢ δυοῖν, ἀλλὰ καὶ μετὰ πλειόνων· καὶ τὰ μὲν τοῦ κοινοβίου εὐπόριστα οὐκ ἔχομεν, τὰ δὲ ἐπίπονα παρακερδαίνομεν· παραγίνονται γὰρ ἀεννάως καὶ ἀδελφοὶ καὶ πατέρες καὶ φίλοι καὶ ξένοι καὶ πένητες· καὶ τὸ πᾶσιν ὑπαντᾶν καὶ πᾶσιν ἐπαρκεῖν οὐκ ὀλίγου ἐστὶ τοῦ πνεύματος οὐδὲ ὀλίγης δυσχερείας. Χρὴ οὖν τὸν οἰκονόμον φρόνιμον εἶναι καὶ ἐγρήγορον ὡς Θεοῦ οἰκονόμον.
Κατήχηση 48η: Περί υπακοής, ομόνοιας και ειρήνης. Αδελφοί και πατέρες, πάλι στα ίδια λόγια επανέρχομαι, και μάλιστα ακούγοντας τον Απόστολο να λέει: «Πρόσεχε τον εαυτό σου και τη διδασκαλία, επίμενε σε αυτά· διότι κάνοντας αυτό και τον εαυτό σου θα σώσεις και αυτούς που σε ακούν». Επομένως, για μένα είναι αναγκαίο να ομιλώ, και για σας να τείνετε το αυτί σας και να κάνετε πράξη τα διδάγματα. Τι είναι λοιπόν αυτό που λέγεται τώρα; Αφορά τη σωματική μας διαβίωση, ότι δηλαδή, αν και βρισκόμαστε στην εξορία, ωστόσο ζούμε κοινοβιακά, όχι με έναν ή δύο, αλλά με περισσότερους. Και από τη μια δεν έχουμε σε αφθονία τα αγαθά του κοινοβίου, από την άλλη όμως επωμιζόμαστε τους κόπους του· διότι καταφθάνουν ακατάπαυστα και αδελφοί και πατέρες και φίλοι και ξένοι και φτωχοί. Και το να τους υποδεχόμαστε όλους και να τους εξυπηρετούμε επαρκώς απαιτεί όχι μικρή πνευματική δύναμη και κρύβει όχι λίγη δυσκολία. Πρέπει λοιπόν ο οικονόμος να είναι φρόνιμος και άγρυπνος, ως οικονόμος του Θεού.
Λεπτομέρειες