Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ 4:8

13 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος, ἡ δὲ εὐσέβεια πρὸς πάντα ὠφέλιμός ἐστιν, ἐπαγγελίας ἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν καὶ τῆς μελλούσης.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–13 από 13

Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Ἐπιστολαὶ ἑορταστικαί
Καὶ μέχρι μὲν τούτων ἐπικουρήσειεν ἂν ἡ νηστεία τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτήν. Τοῖς γε μὴν ἐντέχνως ἰέναι σπουδάζουσιν ἐφ᾽ ἕκαστα τῶν πρακτέων, ἢ μὴ, περιέσται δή που τὸ ἐν παντὶ γενέσθαι καλῷ· λαμπρὰ γὰρ καὶ ἀξιάγαστα τὰ ἐκ τῆς ἀγχινοίας ἐστὶ κατορθούμενα. Ἐπιμαρτυρήσει δὲ τούτοις καὶ ὁ πάνσοφος Παῦλος, Τιμοθέῳ γεγραφὼς, «Γύμναζε σεαυτὸν εἰς εὐσέβειαν· ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία,» ἡ διὰ νηστείας δηλονότι καὶ πόνων, «πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος, ἡ δὲ εὐσέβεια πρὸς πάντα ὠφέλιμός ἐστι, ἐπαγγελίαν ἔχουσα ζωῆς τῆς τε νῦν καὶ τῆς μελλούσης.» Νενηστεύκασί τινες τῶν ἀρχαιοτέρων, ἀλλὰ γυμνὴν καὶ ἀμέτοχον παντελῶς τῶν ἐκ τῆς ἑτέρας ἀρετῆς ἀνδραγαθημάτων ἐποιοῦντο τὴν ἀσιτίαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και μέχρι αυτού του σημείου θα μπορούσε να συνδράμει η νηστεία όσους την αγαπούν. Για όσους όμως φροντίζουν να προχωρούν με μέθοδο σε καθετί που πρέπει να πράξουν ή όχι, θα είναι βέβαια εφικτό το να επιτύχουν σε κάθε τι καλό· διότι είναι λαμπρά και αξιοθαύμαστα τα όσα κατορθώνονται με την οξύνοια. Θα επιμαρτυρήσει δε σε αυτά και ο πάνσοφος Παύλος, γράφοντας στον Τιμόθεο: «Να γυμνάζεις τον εαυτό σου στην ευσέβεια· διότι η σωματική γυμνασία», δηλαδή προφανώς αυτή που γίνεται με τη νηστεία και τους κόπους, «είναι ωφέλιμη σε μικρό βαθμό, ενώ η ευσέβεια είναι ωφέλιμη για τα πάντα, επειδή έχει την υπόσχεση και της τωρινής και της μελλοντικής ζωής.» Έχουν νηστεύσει βέβαια και ορισμένοι από τους παλαιότερους, αλλά καθιστούσαν την ασιτία τους γυμνή και εντελώς αμέτοχη από τα κατορθώματα της άλλης αρετής.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Γλαφυρά εἰς τὴν Πεντάτευχον
Ὅτι δέ ἐστι καὶ τῆς ἐν ἔργοις φαιδρότητος, ἐν ἀμείνοσιν ἡ ἀκιβδήλευτος γνῶσις περὶ Χριστοῦ, σαφηνιεῖ δὴ πάλιν Τιμοθέῳ γράφων ὁ Παῦλος, γυμνάζεσθαι αὐτὸν πρὸς εὐσέβειαν· «Ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος, ἡ δὲ εὐσέβεια πρὸς πάντα ὠφέλιμός ἐστιν, ἐπαγγελίαν ἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν καὶ τῆς μελλούσης.» Ὡς γὰρ αὐτὸς εἴρηκεν ὁ Σωτὴρ πρὸς τὸν ἐν οὐρανοῖς Πατέρα, «Αὔτη ἐστὶν ἡ αἰώνιος ζωὴ, ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν Θεὸν, καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν.» Οὐκοῦν κἂν εἴ τις εἴη τυχὸν Ἰακὼβ, τουτέστιν, εἰ πτερνίζειν δύναιτο, καὶ διαδιδράσκειν ἀστείως καὶ νεανικῶς πᾶν ὅπερ ἐστὶ παραλύειν εἰδὸς καὶ καλοῦν εἰς ἁμαρτίαν, προκόψει διὰ Χριστοῦ καὶ εἰς σύνεσιν ἁγιοπρεπῆ. Κεκλήσεται δὲ καὶ Ἰσραὴλ, τουτέστι, Θεὸν ὁρῶν. Τότε δὴ, τότε καὶ μετὰ ἀνθρώπων ἔσται δυνατὸς, ἐνισχύσας μετὰ Θεοῦ. Οὐ γὰρ οὖν τὸ ἄναλκι κατηῤῥωστηκότος ἔργον ἂν γένοιτο τὸ εἰδέναι Θεὸν, καὶ τὴν ἐπ᾽ αὐτῷ γνῶσιν ἑλεῖν, εἰ καὶ ἐν ἐσόπτρῳ βλέποι καὶ αἰνίγματι· ἀλλὰ τοῦ πρὸς τοῦτο λοιπὸν ἀσθενείας ἐνηνεγμένου, ὡς δι᾽ οὐδενὸς μὲν ποιεῖσθαι λόγου τὰ σαρκικὰ καὶ ἐγκόσμια· γοργῷ δὲ ὥσπερ καὶ ἀκαθέκτῳ φρονήματι διᾴττειν δύνασθαι πρὸς τὸ τῷ Θεῷ δοκοῦν· ὅτι οὗτος ἔσται δυνατὸς ἐν ἀνθρώποις, καὶ ἐνισχύσει μετὰ Θεοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το ότι η ανόθευτη γνώση για τον Χριστό βρίσκεται σε ανώτερη θέση ακόμη και από τη λαμπρότητα των έργων, το διευκρινίζει και πάλι ο Παύλος γράφοντας στον Τιμόθεο να γυμνάζει τον εαυτό του προς την ευσέβεια: «Διότι η σωματική γυμνασία για λίγο είναι ωφέλιμη, ενώ η ευσέβεια είναι ωφέλιμη για τα πάντα, επειδή περιέχει υπόσχεση για την τωρινή και τη μελλοντική ζωή.» Όπως άλλωστε είπε ο ίδιος ο Σωτήρας προς τον Πατέρα στους ουρανούς, «Αυτή είναι η αιώνια ζωή, το να γνωρίζουν εσένα τον μόνο αληθινό Θεό, και εκείνον που απέστειλες, τον Ιησού Χριστό.» Επομένως, ακόμη και αν κάποιος τυχόν είναι Ιακώβ, δηλαδή, αν μπορεί να υποσκελίζει και να αποφεύγει με επιδεξιότητα και νεανική ορμή καθετί που μπορεί να τον παραλύσει και να τον καλέσει στην αμαρτία, θα προκόψει μέσω του Χριστού και σε αγιοπρεπή σύνεση. Και θα ονομαστεί Ισραήλ, δηλαδή, αυτός που βλέπει τον Θεό. Τότε λοιπόν, τότε θα είναι δυνατός και ανάμεσα στους ανθρώπους, έχοντας ενισχυθεί μαζί με τον Θεό. Διότι δεν θα μπορούσε να είναι έργο ενός ανήμπορου και εξασθενημένου ανθρώπου το να γνωρίσει τον Θεό και να κατακτήσει τη γνώση γι' Αυτόν, ακόμη και αν βλέπει μέσα από καθρέφτη και αινιγματικά· αλλά είναι έργο εκείνου που έχει υπερβεί αυτή την αδυναμία, ώστε να μην υπολογίζει καθόλου τα σαρκικά και τα εγκόσμια· και με γοργό και ακάθεκτο φρόνημα να μπορεί να σπεύδει προς ό,τι είναι αρεστό στον Θεό· διότι αυτός θα είναι δυνατός ανάμεσα στους ανθρώπους και θα ενισχυθεί μαζί με τον Θεό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Λόγοι παρααινετικοὶ πρὸς τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ μοναχούς
Ἐὰν δὲ βιάσηταί τις ἑαυτὸν εἰς τὸ ἔργον τοῦ Κυρίου, τοσούτῳ καὶ τὸ σῶμα εὔρωστον γίνεται, καὶ ἡ ψυχὴ λαμπρύνεται. Καθάπερ γὰρ ἀθλητὴς κέχρηται τῇ τοῦ σώματος γυμνασίᾳ ἐπιμελῶς, ἵνα συναρμόσῃ τὸ σῶμα πρὸς τὴν τέχνην τοῦ ἀγῶνος, οὕτως καὶ ὁ τῆς εὐσεβείας ἀγωνιστὴς ὀφείλει γυμνάζειν ἑαυτὸν εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθόν· τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος· γύμναζε δὲ σεαυτὸν πρὸς εὐσέβειαν· ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος· ἡ δὲ εὐσέβεια πρὸς πάντα ὠφέλιμός ἐστιν, ἐπαγγελίαν ἔχουσα τῆς νῦν ζωῆς καὶ τῆς μελλούσης. Ὁ δὲ Κύριος ἐγείρῃ ἡμῶν τὰς ψυχὰς εἰς τὸν φόβον αὐτοῦ. ᾯ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν κάποιος πιέσει τον εαυτό του στο έργο του Κυρίου, τόσο πιο εύρωστο γίνεται το σώμα και λαμπρύνεται η ψυχή. Διότι, όπως ακριβώς ένας αθλητής ασκεί το σώμα του επιμελώς, ώστε να το προσαρμόσει στην τέχνη του αγώνα, έτσι και ο αγωνιστής της ευσέβειας οφείλει να γυμνάζει τον εαυτό του σε κάθε αγαθό έργο, καθώς λέει ο Απόστολος: γύμναζε τον εαυτό σου στην ευσέβεια. Διότι η σωματική γυμνασία είναι ωφέλιμη για λίγα, ενώ η ευσέβεια είναι ωφέλιμη για όλα, εφόσον περιέχει την υπόσχεση για την τωρινή και τη μελλοντική ζωή. Είθε δε ο Κύριος να εγείρει τις ψυχές μας στον φόβο Του. Σε Αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν πρὸς Τιμόθεον ἐπιστολὴν α΄
Γυμνασίας ἄρα χρεία ἡμῖν. Ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία, φησὶ, πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος. Τινὲς περὶ τῆς νηστείας τοῦτό φασιν εἰρῆσθαι· ἀλλ᾽ ἄπαγε, οὐκ ἔστι σωματικὴ γυμνασία, ἀλλὰ πνευματική. Εἰ γὰρ σωματικὴ ἦν, τὸ σῶμα ἔτρεφεν ἄν· εἰ δὲ τήκει αὐτὸ καὶ λεπτύνει καὶ κατισχνοῖ, οὐκ ἔστι σωματική. Οὐκ ἄρα περὶ τῆς τοῦ σώματος ἀσκήσεώς φησιν. Ὥστε ἡμῖν δεῖ τῆς κατὰ ψυχὴν γυμνασίας· ἐκείνη γὰρ οὐκ ἔχει κέρδος, ἀλλ᾽ ὀλίγον ὠφέλησε τὸ σῶμα· ἡ δὲ τῆς εὐσεβείας ἄσκησις τὸν καρπὸν καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ἀποδίδωσι, καὶ ἐνταῦθα ἀνακτᾶται, καὶ ἐκεῖ. Πιστὸς ὁ λόγος. Τουτέστιν, ἀληθὴς, ὅτι καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐκεῖ. Ὅρα πῶς πανταχοῦ τοῦτο ἐπάγει· οὐ δεῖται κατασκευῆς, ἀλλ᾽ ἀποφαίνεται· πρὸς γὰρ Τιμόθεον ἦν ὁ λόγος αὐτῷ. Ἄρα καὶ ἐνταῦθα ἐν ἐλπίσιν ἐσμὲν χρησταῖς. Ὁ γὰρ μηδὲν ἑαυτῷ συνειδὼς πονηρὸν, ὁ μυρία κατορθῶν, καὶ ἐνταῦθα γάννυται· ὥσπερ οὖν ὁ πονηρὸς οὐκ ἐκεῖ μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα κολάζεται, φόβῳ συζῶν διηνεκῶς, οὐδενὶ μετὰ παῤῥησίας ἀντιβλέψαι τολμῶν, τρέμων, ὠχριῶν, ἀγωνιῶν. Ἢ οὐ τοιοῦτοι οἱ πλεονέκται, οἱ κλέπται, οὐ θαῤῥοῦντες ὑπὲρ ὧν ἔχουσιν; οἱ μοιχοὶ, οἱ ἀνδροφόνοι οὐ χαλεπωτάτην ζῶσι ζωὴν, μετὰ ὑποψίας τὸν ἥλιον ὁρῶντες αὐτόν; τοῦτο οὖν ζωή; Οὐδαμῶς, ἀλλὰ θάνατος χαλεπός.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έχουμε, λοιπόν, ανάγκη από άσκηση. Διότι, λέει, η σωματική άσκηση είναι ωφέλιμη για λίγο. Μερικοί λένε ότι αυτό ειπώθηκε για τη νηστεία· αλλά σε καμία περίπτωση, δεν είναι σωματική άσκηση, αλλά πνευματική. Διότι, αν ήταν σωματική, θα έτρεφε το σώμα· αν όμως το φθείρει, το λεπτύνει και το αδυνατίζει, δεν είναι σωματική. Άρα δεν μιλάει για τη σωματική άσκηση. Επομένως, εμείς έχουμε ανάγκη από την άσκηση της ψυχής· διότι εκείνη η σωματική δεν έχει κέρδος, παρά ελάχιστα ωφέλησε το σώμα· ενώ η άσκηση της ευσέβειας αποδίδει τον καρπό της και στο μέλλον, και προσφέρει αναψυχή και εδώ, και εκεί. «Πιστός ὁ λόγος». Δηλαδή, είναι αληθινός, ότι ισχύει και εδώ και εκεί. Δες πώς παντού το προσθέτει αυτό· δεν έχει ανάγκη από επιχειρήματα, αλλά το δηλώνει κατηγορηματικά· διότι ο λόγος του απευθυνόταν προς τον Τιμόθεο. Άρα, και εδώ (σε αυτήν τη ζωή) βρισκόμαστε με αγαθές ελπίδες. Διότι εκείνος που δεν έχει τη συνείδησή του βεβαρημένη με κανένα κακό, εκείνος που κατορθώνει αμέτρητα καλά, αγάλλεται και εδώ· όπως ακριβώς, λοιπόν, ο πονηρός δεν τιμωρείται μόνο εκεί, αλλά και εδώ, ζώντας διαρκώς με φόβο, χωρίς να τολμά να αντικρίσει κανέναν στα μάτια με παρρησία, τρέμοντας, ωχριώντας, αγωνιώντας. Ή μήπως δεν είναι τέτοιοι οι πλεονέκτες και οι κλέφτες, που δεν νιώθουν καμία ασφάλεια για όσα κατέχουν; Οι μοιχοί και οι φονιάδες, δεν ζουν την πιο βασανιστική ζωή, αντικρίζοντας με καχυποψία ακόμη και τον ίδιο τον ήλιο; Είναι, λοιπόν, αυτό ζωή; Σε καμία περίπτωση, αλλά πρόκειται για βαρύτατο θάνατο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν πρὸς Τιμόθεον ἐπιστολὴν α΄
γʹ. Ταῦτα ὑποτίθεσο, ταῦτα μελέτα· τὸ γὰρ, Ἐντρεφόμενος τοῖς λόγοις τῆς πίστεως, τοῦτό ἐστι. Μὴ τοῖς ἄλλοις μόνον παραίνει, φησὶν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἐν αὐτοῖς ἔχε τὴν μελέτην. Ἐντρεφόμενος γὰρ, φησὶ, τοῖς λόγοις τῆς πίστεως καὶ τῆς καλῆς διδασκαλίας ᾗ παρηκολούθηκας. Τοὺς δὲ βεβήλους καὶ γραώδεις μύθους παραιτοῦ. Διὰ τί μὴ εἶπεν, Ἀνέχου τῶν τοιούτων, ἀλλὰ, Παραιτοῦ; Τὴν τελείαν ἀποφυγὴν αἰνιττόμενος διὰ τούτου. Ὃ δὲ λέγει, τοιοῦτόν ἐστι· Μηδὲ εἰς γυμνασίαν ποτὲ καθῇς σεαυτὸν διαλεγόμενος πρὸς ἐκείνους, ἀλλὰ ταῦτα τοῖς αὐτοῦ παραίνει. Οὐ γὰρ ἔστι πρὸς τοὺς διεστραμμένους μαχόμενον ὀνῆσαί τί ποτε, πλὴν εἴ ποτε οἰόμεθά τινα βλάβην γίνεσθαι, ὡς δι᾽ ἀσθένειαν παραιτουμένων ἡμῶν τὴν πρὸς ἐκείνους διάλεξιν. Γύμναζε δὲ σεαυτὸν πρὸς εὐσέβειαν· τουτέστι, πρὸς βίον καθαρὸν, πρὸς πολιτείαν ἀρίστην. Ὁ δὲ γυμναζόμενος, καὶ καιροῦ μὴ ὄντος ἀγώνων, αὐτὸς ὡς ἀγωνιζόμενος ἅπαντα ποιεῖ, πάντων ἀπέχεται, ἐναγώνιός ἐστιν, ἱδρῶτας ἔχει πολλούς. Γύμναζε, φησὶ, σεαυτὸν πρὸς εὐσέβειαν. Ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος· ἡ δὲ εὐσέβεια πρὸς πάντα ὠφέλιμός ἐστιν, ἐπαγγελίαν ἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν καὶ τῆς μελλούσης. Καὶ τίνος ἕνεκεν, φησὶν, ἐμνήσθη ταύτης τῆς σωματικῆς γυμνασίας;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γ΄. Αυτά να υποδεικνύεις, αυτά να μελετάς· διότι το «τρεφόμενος με τα λόγια της πίστεως», αυτό ακριβώς σημαίνει. Μην προτρέπεις μόνο τους άλλους, λέει, αλλά και ο ίδιος να μελετάς συνεχώς αυτά. «Τρεφόμενος», λέει, «με τα λόγια της πίστεως και της καλής διδασκαλίας, την οποία έχεις ακολουθήσει πιστά. Τους δε βέβηλους και γραώδεις μύθους να τους αποφεύγεις». Γιατί δεν είπε: «να ανέχεσαι τέτοια πράγματα», αλλά «να τα αποφεύγεις»; Υπονοώντας με αυτό την απόλυτη αποφυγή. Αυτό δε που λέει, σημαίνει το εξής: Ούτε καν για εξάσκηση να μην εμπλακείς ποτέ σε συζητήσεις με εκείνους, αλλά αυτά να τα συμβουλεύεις στους οικείους της πίστεως. Διότι δεν είναι δυνατόν να ωφελήσει σε τίποτα η αντιπαράθεση με τους διεστραμμένους, παρά μόνο αν τυχόν θεωρήσουμε ότι προκαλείται κάποια βλάβη, δίνοντας την εντύπωση ότι αποφεύγουμε τη συζήτηση μαζί τους λόγω αδυναμίας. «Να ασκείς δε τον εαυτό σου στην ευσέβεια»· δηλαδή, στον καθαρό βίο, στην άριστη πολιτεία. Εκείνος δε που γυμνάζεται, ακόμη και όταν δεν είναι καιρός αγώνων, κάνει τα πάντα σαν να βρίσκεται σε αγώνα, απέχει από όλα, βρίσκεται σε εγρήγορση και χύνει πολλούς ιδρώτες. «Να ασκείς», λέει, «τον εαυτό σου στην ευσέβεια. Διότι η σωματική άσκηση είναι ωφέλιμη για λίγα πράγματα, ενώ η ευσέβεια είναι ωφέλιμη για τα πάντα, εφόσον έχει την υπόσχεση και της τωρινής και της μελλοντικής ζωής». Και για ποιον λόγο, λέει, αναφέρθηκε σε αυτήν τη σωματική άσκηση;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς κατηχουμένους
Ἡ εὐσέβεια πρὸς πάντα ὠφέλιμός ἐστιν· ἐπαγγελίας ἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν καὶ τῆς μελλούσης, ἧς καὶ ἡμεῖς ἐπιτυχεῖν καταξιωθείημεν, χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Η ευσέβεια είναι ωφέλιμη για τα πάντα, εφόσον περιέχει επαγγελίες για την παρούσα και για τη μέλλουσα ζωή, την οποία είθε να αξιωθούμε να επιτύχουμε και εμείς, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, τώρα και πάντοτε, και στους αιώνες των αιώνων.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Εἰς τὰς ἐπιστολὰς τοῦ Παύλου
Δύο τίθησιν ἐνταῦθα κεφάλαια· ἓν μὲν, ὅτι οὐδὲν κτίσμα κοινόν· δεύτερον δὲ, εἰ καὶ γένηται τῇ ὑπολήψει κοινὸν, ἀλλ᾽ ἔχεις τὸ φάρμακον· σφραγίσας εὐχαρίστησον· δόξασον τὸν Θεὸν, καὶ πᾶσα ἀκαθαρσία ἀφίπταται. «Ἐντρεφόμενος τοῖς λόγοις τῆς πίστεως, καὶ τῆς καλῆς διδασκαλίας, ᾗ παρηκολούθηκα.» Τὸ διηνεκὲς τῆς εἰς τὰ τοιαῦτα προσοχῆς δηλῶν. «Τοὺς βεβήλους καὶ γραώδεις μύθους παραιτοῦ.» Τὰς μυθικὰς Ἰουδαίων παραδόσεις λέγει. «Γύμναζε δὲ ἑαυτὸν» Ὁ γυμναζόμενος, ἱδρῶτας ἔχει πολλούς. «Πρὸς εὐσέβειαν.» Τουτέστι, πίστιν καθαρὰν καὶ βίον. «Ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος· ἡ δὲ εὐσέβεια, πρὸς πάντα ὠφέλιμός ἐστιν.» Τινὲς περὶ νηστείας τοῦτό φασιν εἰρῆσθαι. Ἄπαγε· οὐκ ἔστι σωματικὴ γυμνασία, ἀλλὰ πνευματική. Εἰ γὰρ σωματικὴ ἦν, τὸ σῶμα ἔτρεφεν ἄν. Εἰ δὲ τήκει αὐτὸ, καὶ λεπτύνει, καὶ κατισχύει, οὐκ ἔστι σωματική.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Δύο θέματα θέτει εδώ: το ένα μεν, ότι κανένα κτίσμα δεν είναι ακάθαρτο· το δεύτερο δε, ότι και αν ακόμη θεωρηθεί ακάθαρτο λόγω κάποιας αντίληψης, εσύ έχεις το φάρμακο: σφράγισέ το με τον σταυρό και ευχαρίστησε· δόξασε τον Θεό, και κάθε ακαθαρσία εξαφανίζεται. «Τρεφόμενος με τα λόγια της πίστεως και της καλής διδασκαλίας, την οποία έχεις ακολουθήσει». Με αυτά δηλώνει τη συνεχή προσοχή σε τέτοια ζητήματα. «Τους βέβηλους και γραώδεις μύθους να τους αποφεύγεις». Εννοεί τις μυθικές παραδόσεις των Ιουδαίων. «Να γυμνάζεις δε τον εαυτό σου». Αυτός που γυμνάζεται ιδρώνει πολύ. «Στην ευσέβεια». Δηλαδή, σε καθαρή πίστη και βίο. «Διότι η σωματική γυμνασία είναι ωφέλιμη σε λίγα, ενώ η ευσέβεια είναι ωφέλιμη στα πάντα». Μερικοί λένε ότι αυτό ειπώθηκε για τη νηστεία. Προς Θεού· δεν είναι σωματική γυμνασία, αλλά πνευματική. Διότι, αν ήταν σωματική, θα έτρεφε το σώμα. Εάν όμως το φθείρει, το λεπτύνει και το καταβάλλει, δεν είναι σωματική.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Εἰς τὰς ἐπιστολὰς τοῦ Παύλου
Ἄρα περὶ τῆς τοῦ σώματος ἀσκήσεώς φησιν, ὥστε ἡμῖν δεῖ τῆς γυμνασίας τῆς κατὰ ψυχήν· ἐκείνη γὰρ οὐκ ἔχει κέρδος, ἀλλ᾽ ὀλίγον ὠφέλησε τὸ σῶμα· ἡ δὲ τῆς εὐσεβείας ἄσκησις, τὸν καρπὸν καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ἀποδίδωσι, καὶ ἐνταῦθα ἀνακτᾶται. «Ἐπαγγελίαν ἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν, καὶ τῆς μελλούσης.» Ἄρα καὶ ἐνταῦθα ἐν ἐλπίσιν ἐσμὲν χρησταῖς. Ὁ γὰρ μηδὲν ἑαυτῷ συνειδὼς, καὶ ἐνταῦθα γάννυται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επομένως, αναφέρεται στη σωματική άσκηση, ώστε εμείς να κατανοήσουμε ότι έχουμε ανάγκη τη γυμνασία της ψυχής· διότι εκείνη δεν έχει κέρδος, αλλά ωφελεί λίγο το σώμα· ενώ η άσκηση της ευσέβειας αποδίδει τον καρπό της και στο μέλλον, αλλά και σε αυτή τη ζωή κερδίζεται. «Επειδή έχει την υπόσχεση της παρούσας ζωής και της μέλλουσας». Άρα και σε αυτή τη ζωή τρέφουμε αγαθές ελπίδες. Διότι εκείνος που δεν έχει τίποτα να βαρύνει τη συνείδησή του, αγάλλεται και στην παρούσα ζωή.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
ΤΙΤΛ. ϛʹ. —Περὶ γυμνασίου, καὶ μελέτης, καὶ ἀσκήσεως. «Ἐκ μερίμνης καὶ φροντίδος ἀναφανεῖταί σοι εἰρήνη.» «Τέκνον, ἐν ζωῇ σου πείρασον τὴν ψυχήν σου.» «Γύμναζε σεαυτὸν πρὸς εὐσέβειαν. Ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος· ἡ δὲ εὐσέβεια πρὸς πάντα ὠφέλιμός ἐστιν, ἐπαγγελίαν ἔχουσα ζωῆς, τῆς νῦν καὶ τῆς μελλούσης.» Οἱ ἐκ μακρᾶς συνηθείας μελετηθέντες πόνοι, ἀλυπότερον προσπίπτουσι τοῖς ἐγγεγυμνασμένοις. —Μιμησώμεθα τοὺς ἐν τοῖς τακτικοῖς τὰς μελέτας ποιουμένους, οἵ γε ἐν χειρονομίαις, καὶ ὀρχήσεσι τὴν ἐμπειρίαν κτησάμενοι, ἐπὶ τῶν ἀγώνων τοῦ ἐκ τῆς παιδείας ἀπολαύουσι κέρδους.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΤΙΤΛΟΣ ΣΤ΄. — Περί γυμνασίας, μελέτης και ασκήσεως. «Από τη μέριμνα και τη φροντίδα θα σου φανερωθεί η ειρήνη.» «Τέκνο μου, στη ζωή σου δοκίμασε την ψυχή σου.» «Να γυμνάζεις τον εαυτό σου στην ευσέβεια. Διότι η σωματική γυμνασία είναι σε λίγα ωφέλιμη· η ευσέβεια όμως είναι σε όλα ωφέλιμη, επειδή περιέχει την υπόσχεση της ζωής, και της τωρινής και της μελλοντικής.» Οι κόποι που έχουν ασκηθεί από μακρά συνήθεια, πλήττουν με λιγότερη οδύνη εκείνους που είναι γυμνασμένοι. — Ας μιμηθούμε αυτούς που εξασκούνται στα στρατιωτικά γυμνάσια, οι οποίοι, αφού απέκτησαν εμπειρία μέσα από τις πολεμικές κινήσεις και τους χορούς, απολαμβάνουν κατά την ώρα των αγώνων το όφελος που προέρχεται από την εκπαίδευσή τους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
Ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος· ἡ δὲ εὐσέβεια πρὸς πάντα ὠφέλιμός ἐστιν, ἐπαγγελίαν ἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν καὶ τῆς μελλούσης.» «Τῇ χάριτί ἐστε σεσωσμένοι, καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν· Θεοῦ τὸ δῶρον· οὐκ ἐξ ἔργων, ἵνα μή τις καυχήσηται.» Εὐσεβείας ἐργάτης ἔσο. Αὕτη γάρ σε καὶ εἰς οὐρανὸν ἀνοίσει, καὶ ἀθάνατόν σου τὴν μνήμην, καὶ διαρκῆ τὴν εὔκλειαν παρὰ τοῖς ἀνθρώποις παρασκευάσει.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι η σωματική άσκηση είναι ωφέλιμη σε λίγα πράγματα· αντίθετα, η ευσέβεια είναι ωφέλιμη σε όλα, καθώς περιέχει την υπόσχεση για την τωρινή και για τη μελλοντική ζωή.» «Κατά χάρη είστε σωσμένοι, και αυτό δεν προέρχεται από εσάς· είναι δώρο του Θεού· δεν προέρχεται από έργα, για να μην καυχηθεί κανείς.» Να είσαι εργάτης της ευσέβειας. Διότι αυτή και στον ουρανό θα σε ανυψώσει, και θα καταστήσει αθάνατη τη μνήμη σου και διαρκή τη δόξα σου ανάμεσα στους ανθρώπους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής Κεφάλαια περὶ ἀγάπης
ΞΓʹ. Μὴ ὅλην τὴν σχολήν σου περὶ τὴν σάρκα ἔχε, ἀλλὰ ὅρισον αὐτῇ τὴν κατὰ δύναμιν ἄσκησιν καὶ ὅλον τὸν νοῦν σου περὶ τὰ ἔνδον τρέψον· Ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος· ἡ δὲ εὐσέβεια πρὸς πάντα ἐστὶν ὠφέλιμος· καὶ τὰ ἑξῆς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΞΓ΄. Μην αφιερώνεις όλη την ασχολία σου στη σάρκα, αλλά καθόρισέ της άσκηση ανάλογη με τις δυνάμεις σου και στρέψε όλο τον νου σου στα εσωτερικά. Διότι η σωματική γυμνασία είναι ωφέλιμη για λίγο, ενώ η ευσέβεια είναι ωφέλιμη για όλα· και τα εξής.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικήτας Στηθᾶτος Κεφάλαια πρακτικά ἑκατόν
Ὁ γὰρ ἄνω κόσμος, οὐ διὰ χοϊκῶν καὶ ἀτελῶν ἀνδρῶν, ἀλλὰ διὰ πνευματικῶν καὶ τελείων, καὶ εἰς ἄνδρα τέλειον ἀναδεδραμηκότων τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ, πληρωθῆναι δεῖται. πγʹ. Ὁ ἀεὶ περὶ τὸ αὐτὸ στρεφόμενος, καὶ μὴ ποῤῥωτέρω κινηθῆναι βουλόμενος, ἡμιόνῳ τῷ περὶ τὴν μηχανὴν ἐπὶ τὸ αὐτὸ κινουμένῳ ἔοικεν. Ὁ γὰρ ἀεὶ μαχόμενος τῇ σαρκί, καὶ περὶ τὴν γυμνασίαν τοῦ σώματος ἐνασχολούμενος μόνην, διὰ πάσης κακοπαθείας ἔλαθεν ἑαυτὸν τὰ μέγιστα ζημιούμενος, ὡς μὴ καταλαβὼν τοῦ θείου βουλήματος τὸν σκοπόν· ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία, κατὰ τὸν Παῦλον, πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος, ἕως οὗ τὸ χοϊκὸν φρόνημα καταποθῇ τῆς σαρκὸς τοῖς τῆς μετανοίας ῥεύμασι, καὶ ἡ ζωοποιὸς τοῦ πνεύματος νέκρωσις τῷ σώματι ἐπιγένηται, καὶ ὁ νόμος τοῦ πνεύματος βασιλεύσῃ ἐν τῇ θνητῇ σαρκὶ ἡμῶν· ἡ δὲ εὐσέβεια τῆς ψυχῆς, ἡ διὰ τῆς τῶν ὄντων γνώσεως καὶ τῶν ἀθανάτων φυτῶν, τῶν θείων ἐννοιῶν λέγω, θεωρουμένη ὡς ξύλον ζωῆς, ἐν τῇ νοερᾷ τοῦ νοὸς ἐργασίᾳ, πανταχοῦ καὶ ἐν πᾶσιν ὠφέλιμός ἐστιν, ὡς καθαρότητα καρδίας ἐργαζομένη· ὡς εἰρηνοποιοῦσα ἐν ταῖς δυνάμεσιν αὐτῆς, νοὸς φωτισμόν, ἀγνείαν σώματος, σωφροσύνην, περιεκτικὴν ἐγκράτειαν, ταπεινοφροσύνην, κατάνυξιν, ἀγάπην, ἁγιασμόν, γνῶσιν οὐράνιον, σοφίαν λόγου, καὶ θεωρίαν Θεοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ο άνω κόσμος πρέπει να πληρωθεί όχι από χοϊκούς και ατελείς ανθρώπους, αλλά από πνευματικούς και τέλειους, οι οποίοι έχουν ανέλθει στο μέτρο του τέλειου άνδρα, στο πλήρωμα του Χριστού. 83. Εκείνος που διαρκώς στρέφεται γύρω από το ίδιο πράγμα και δεν θέλει να κινηθεί πιο πέρα, μοιάζει με το μουλάρι που κινείται γύρω από το μαγγανοπήγαδο στο ίδιο σημείο. Διότι αυτός που διαρκώς μάχεται με τη σάρκα και ασχολείται μόνο με τη σωματική άσκηση, μέσα από κάθε κακοπάθεια, δεν αντιλήφθηκε ότι ζημιώνει τον εαυτό του τα μέγιστα, επειδή δεν κατανόησε τον σκοπό του θείου θελήματος. Διότι η σωματική άσκηση, σύμφωνα με τον Παύλο, είναι ωφέλιμη για λίγο, μέχρις ότου καταποθεί το χοϊκό φρόνημα της σάρκας από τα ρεύματα της μετάνοιας, και επέλθει στο σώμα η ζωοποιός νέκρωση του πνεύματος, και βασιλεύσει ο νόμος του πνεύματος στη θνητή μας σάρκα. Ενώ η ευσέβεια της ψυχής, αυτή που μέσω της γνώσης των όντων και των αθανάτων φυτών, δηλαδή των θείων εννοιών, θεωρείται ως ξύλο ζωής στη νοερή εργασία του νου, είναι ωφέλιμη παντού και σε όλα, καθώς κατεργάζεται την καθαρότητα της καρδιάς· καθώς ειρηνοποιεί τις δυνάμεις της, προσφέροντας φωτισμό του νου, αγνεία του σώματος, σωφροσύνη, περιεκτική εγκράτεια, ταπεινοφροσύνη, κατάνυξη, αγάπη, αγιασμό, ουράνια γνώση, σοφία λόγου και θεωρία Θεού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικήτας Στηθᾶτος Κεφάλαια πρακτικά ἑκατόν
Καὶ ὡς μὲν οὐρανὸν ἐκτείνει αὐτῇ τὴν φρόνησιν, ὅλην κατάστερον εἰς ὁλολαμπῆ ζωήν, ἐν ᾗ ὡς δύω μεγάλους φωστῆρας τὴν θείαν γνῶσιν, καὶ τὴν φυσικὴν θεωρίαν, λάμπειν καὶ καταφωτίζειν ταύτην ποιεῖ· ὡς δὲ γῆν θεμελιοῖ τὴν δικαιοσύνην αὐτῇ, εἰς πανδαισίαν ἀδάπανον· ὡς δὲ ἀέρα ἐφαλοῖ τὴν σωφροσύνην, εἰς ἀνάψυξιν καὶ δρόσον ἀκραιφνεστάτης ζωῆς· ὡς δὲ θάλασσαν τὴν ἀνδρείαν ὁρίζει ἐν τῇ ἀσθενείᾳ τῆς φύσεως, εἰς καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων, καὶ ὑψωμάτων τοῦ ἐναντίου. Τοῦτον οὖν οὕτω τὸν κόσμον ὁ Λόγος οἰκοδομῶν, δύναμιν ἐντίθησιν αὐτῇ τὸ Πνεῦμα εἰς κίνησιν μὲν νοητήν, καὶ ἀεικίνητον, εἰς συνοχὴν δὲ ἀδιασκέδαστόν τε καὶ διαρκῆ, κατὰ τὸ εἰρημένον ὑπὸ Δαβίδ· «Τῷ λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν, καὶ τῷ πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοὺ πᾶσα ἡ δύναμις αὐτῶν.» νʹ. Ταῖς πνευματικαῖς μεθηλικιώσεσι τῶν σπουδαίων, συναυξάνεσθαι πέφυκε καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. Καὶ ὅτε μὲν νήπιοί εἰσι δεόμενοι γάλακτος, θηλάζειν λέγεται τὸ γάλα τῶν εἰσαγωγικῶν ἀρετῶν τῆς γυμνασίας τοῦ σώματος, οὗ τὸ ὠφέλιμον πρὸς ὀλίγον ἐστὶ τοῖς αὐξάνουσι κατ’ ἀρετὴν καὶ κατὰ μικρὸν ἀποβαλλομένοις τὴν νηπιότητα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και σαν ουρανό απλώνει σε αυτήν τη φρόνηση, ολόκληρη γεμάτη άστρα για μια ολόλαμπρη ζωή, στην οποία κάνει να λάμπουν και να την καταφωτίζουν, σαν δύο μεγάλοι φωστήρες, η θεία γνώση και η φυσική θεωρία. Σαν γη θεμελιώνει σε αυτήν τη δικαιοσύνη, για μια ανεξάντλητη πανδαισία. Σαν αέρα εξαπλώνει τη σωφροσύνη, για αναψυχή και δροσιά μιας αγνότατης ζωής. Και σαν θάλασσα ορίζει την ανδρεία μέσα στην ασθένεια της φύσεως, για την καθαίρεση των οχυρωμάτων και των υψωμάτων του αντιπάλου. Οικοδομώντας λοιπόν με αυτόν τον τρόπο αυτόν τον κόσμο ο Λόγος, το Πνεύμα θέτει μέσα της δύναμη για κίνηση νοητή και αεικίνητη, και για συνοχή αδιάσπαστη και διαρκή, σύμφωνα με αυτό που ειπώθηκε από τον Δαβίδ: «Με τον λόγο του Κυρίου στερεώθηκαν οι ουρανοί, και με το πνεύμα του στόματός του όλη η δύναμή τους». 50. Στις πνευματικές ωριμάνσεις των σπουδαίων πιστών, είναι φυσικό να αυξάνεται μαζί και ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. Και όταν μεν είναι νήπια που έχουν ανάγκη από γάλα, λέγεται ότι θηλάζουν το γάλα των εισαγωγικών αρετών της σωματικής άσκησης, της οποίας η ωφέλεια είναι παροδική για εκείνους που αυξάνονται στην αρετή και αποβάλλουν σιγά-σιγά τη νηπιότητα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες