Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ 5:1

Κεφάλαιο Α΄. Α΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ. Εάν κάποιος επιθυμεί την επισκοπή, καλό έργο επιθυμεί. Πρέπει όμως ο επίσκοπος να είναι ανεπίληπτος, και τα εξής. Α΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ. Πρεσβύτερο να μην επιπλήξεις, αλλά να τον προτρέπεις σαν πατέρα, τους νεοτέρους σαν αδελφούς, τις πρεσβύτερες σαν μητέρες, τις νεότερες σαν αδελφές, με κάθε αγνότητα. Β΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ. Τις δε νεανικές επιθυμίες να τις αποφεύγεις, και να επιδιώκεις τη δικαιοσύνη, την πίστη, την αγάπη, την ειρήνη μαζί με εκείνους που επικαλούνται τον Κύριο με καθαρή καρδιά. Τις δε ανόητες και αμαθείς συζητήσεις να τις απορρίπτεις, γνωρίζοντας ότι γεννούν φιλονικίες. Ο δε δούλος του Κυρίου δεν πρέπει να φιλονικεί, αλλά να είναι ήπιος προς όλους, και τα εξής.

Και ότι βεβαίως δεν είναι δυνατόν να ταυτίζονται, το διδάσκει ο θείος λόγος διά του αγίου αποστόλου, υποδεικνύοντας ποιος είναι ο επίσκοπος και ποιος ο πρεσβύτερος, καθώς λέει στον Τιμόθεο, ο οποίος ήταν επίσκοπος: «Μην επιπλήξεις πρεσβύτερο, αλλά να τον παρακαλείς σαν πατέρα». Για ποιον λόγο άραγε θα δινόταν η εντολή σε έναν επίσκοπο να μην επιπλήττει έναν πρεσβύτερο, εάν δεν είχε εξουσία ανώτερη του πρεσβυτέρου; Όπως πάλι λέει: «Μην αποδέχεσαι εύκολα κατηγορία εναντίον πρεσβυτέρου, παρά μόνο με τη μαρτυρία δύο ή τριών μαρτύρων». Και δεν είπε σε κανέναν από τους πρεσβυτέρους να μην αποδεχθεί κατηγορία εναντίον επισκόπου, ούτε έγραψε σε κάποιον από τους πρεσβυτέρους να μην επιπλήττει επίσκοπο. Και βλέπεις ότι η πτώση καθενός που κλονίζεται από τον διάβολο δεν είναι καθόλου μικρή. 6. Ας δούμε όμως και τα υπόλοιπα λεγόμενά του και ας τα εξετάσουμε προσεκτικά. Και ας μιλήσουμε πρώτα για το Πάσχα, όπως λέει: «Το Πάσχα μας, ο Χριστός, θυσιάστηκε»· ας δούμε τον ίδιο που το είπε αυτό, εάν δεν το τελούσε. Και λέει: «Βιαζόταν για να τελέσει την Πεντηκοστή στα Ιεροσόλυμα». Αλλά ποια Πεντηκοστή τελούσε ο Παύλος, εάν δεν είχε τελέσει το Πάσχα; Και σε ποιον δεν είναι κοινώς αποδεκτό σε όλα τα μέρη της οικουμένης ότι η Τετάρτη και η Παρασκευή είναι καθορισμένες ημέρες νηστείας στην Εκκλησία;

Β΄. Βλέπεις ότι ήθελε να γίνει αυτός και σε τούτο μεγάλος και θαυμαστός; Γι' αυτόν τον λόγο μίλησε έτσι, δείχνοντας ότι το είχε ακόμη ανάγκη. Τι σημαίνει: «Για να είναι η προκοπή σου φανερή σε όλους»; Όχι μόνο ως προς τον βίο, λέει, αλλά και ως προς τον διδακτικό λόγο. «Σε πρεσβύτερο μην απευθύνεις επίπληξη». Άραγε αναφέρεται τώρα στο αξίωμα; Εγώ τουλάχιστον δεν το νομίζω, αλλά αναφέρεται σε κάθε ηλικιωμένο. Τι πρέπει να γίνει, λοιπόν, εάν έχει ανάγκη διορθώσεως; Μην τον επιπλήξεις, λέει, αλλά όπως θα συμπεριφερόσουν απέναντι στον πατέρα σου εάν αμάρτανε, με τον ίδιο τρόπο να συνομιλείς και με εκείνον.

Τις πρεσβύτερες σαν μητέρες, τους νεότερους σαν αδελφούς, τις νεότερες σαν αδελφές, με κάθε αγνότητα. Η ίδια η φύση του πράγματος έχει κάτι το βαρύ, εννοώ το να δέχεται κανείς έλεγχο, και μάλιστα όταν αυτό απευθύνεται σε γέροντα· εάν δε προέρχεται και από νέο, η προπέτεια γίνεται τριπλή. Καταπραΰνει, λοιπόν, αυτή την κατάσταση με τον τρόπο και την πραότητα. Διότι είναι δυνατόν να ελέγχει κανείς χωρίς να γίνεται επαχθής, εάν κάποιος θέλει να το εφαρμόζει αυτό· διότι απαιτεί μεν πολλή σύνεση, είναι όμως εφικτό. Τους νεότερους, λέει, σαν αδελφούς.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄. Σε πρεσβύτερο μην απευθύνεις αυστηρή επίπληξη, αλλά να τον προτρέπεις σαν πατέρα, τους νεότερους σαν αδελφούς, τις πρεσβύτερες σαν μητέρες, τις νεότερες σαν αδελφές με κάθε αγνότητα. Να τιμάς τις χήρες που είναι πραγματικά χήρες. «Εάν όμως κάποια χήρα έχει παιδιά ή εγγόνια, ας μαθαίνουν πρώτα», αναφέρεται γενικά σε κάθε ηλικιωμένο, «να δείχνουν ευσέβεια στον ίδιο τους τον οίκο και να ανταποδίδουν την ευγνωμοσύνη στους προγόνους τους. Διότι αυτό είναι αποδεκτό ενώπιον του Θεού. Η πραγματική χήρα, που έχει μείνει ολομόναχη, έχει στηρίξει την ελπίδα της στον Θεό και επιμένει στις δεήσεις και τις προσευχές νύχτα και μέρα· ενώ εκείνη που ζει με σπατάλες και απολαύσεις, αν και ζει, είναι νεκρή. Και αυτά να τα παραγγέλλεις, ώστε να είναι ακατηγόρητοι». Αντί του, να πράττουν το αγαθό. «Εάν δε κάποιος δεν προνοεί για τους δικούς του, και μάλιστα για τους οικείους του», εννοεί τους εξ αίματος συγγενείς, όπως λέει και ο Ησαΐας: Δεν θα παραβλέψεις τους οικείους της γενιάς σου. «έχει αρνηθεί την πίστη και είναι χειρότερος από άπιστο».

Οι δε απαίδευτοι δεν είναι δεκτικοί σε ελέγχους· «διότι», λέει, «ο απαίδευτος δεν θα αγαπήσει αυτούς που τον ελέγχουν»· ούτε οι δειλοί, για να μην περιπέσουν σε απόγνωση από τον φόβο τους· ούτε όσοι εξομολογούνται με κατάνυξη· διότι αυτοί δεν χρειάζονται ελέγχους, αλλά μάλλον παρηγοριά· ούτε οι αξιωματούχοι, σύμφωνα με το «Μην επιπλήξεις πρεσβύτερο, αλλά να τον παρακαλείς σαν πατέρα».