Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ 5:12

Ώ μακαρία ψυχή, που ακούς αυτούς τους λόγους οι οποίοι είναι γραμμένοι σε τούτο το βιβλίο και τους εφαρμόζεις! Διαβεβαιώνω τον καθένα που ακούει αυτά τα λόγια και τα κάνει πράξη, ότι το όνομά του θα γραφτεί στη βίβλο της ζωής, και θα βρεθεί στο τρίτο τάγμα των αγγέλων. Εάν προσεύχεσαι ή ψέλνεις ή αναγινώσκεις, να κάθεσαι κατά μόνας· κανείς ας μην σε ακούει, παρά μόνο εσύ. Και εάν έχεις μαζί σου μία ή δύο ομόψυχες παρθένους· διότι λέει ο Χριστός: «Όπου είναι συγκεντρωμένοι δύο ή τρεις στο όνομά μου, εκεί βρίσκομαι ανάμεσά τους». Απόβαλε το γυναικείο φρόνημα και πάρε θάρρος και ανδρεία. Διότι στη βασιλεία των ουρανών δεν υπάρχει άρρεν και θήλυ, αλλά όλες οι γυναίκες που ευαρέστησαν τον Θεό λαμβάνουν τάξη ανδρών. Λησμόνησε τις νεανικές συμπεριφορές, για να λάβεις την τιμή της καλής χήρας. Διότι λέει ο άγιος Παύλος: «Να τιμάς τις χήρες, εκείνες που είναι πραγματικά χήρες. Η δε πραγματική χήρα, που έχει μείνει ολομόναχη, έχει εναποθέσει την ελπίδα της στον Θεό και παραμένει αφοσιωμένη στις δεήσεις και τις προσευχές νύχτα και μέρα. Εκείνη όμως που ζει μέσα στις απολαύσεις, αν και ζωντανή, είναι νεκρή. Στον κατάλογο των χηρών ας εγγράφεται εκείνη που δεν είναι μικρότερη των εξήντα ετών, που υπήρξε γυναίκα ενός μόνο άνδρα, εάν ανέθρεψε σωστά παιδιά, εάν προσέφερε φιλοξενία, εάν έπλυνε τα πόδια των αγίων, εάν συμπαραστάθηκε στους θλιβομένους, εάν ακολούθησε κάθε αγαθό έργο. Τις νεότερες όμως χήρες να τις αποφεύγεις· διότι, όταν κυριευθούν από σαρκικές ορμές στρεφόμενες ενάντια στον Χριστό, θέλουν να παντρευτούν, φέροντας την καταδίκη ότι αθέτησαν την πρώτη τους πίστη και υπόσχεση».

Σχετικά με τις παρθένες που εξέπεσαν, οι οποίες ομολόγησαν να ζήσουν βίο σεμνότητας αφιερωμένο στον Κύριο, και έπειτα, επειδή υπέκυψαν στα πάθη της σάρκας, αθέτησαν τις υποσχέσεις τους, οι μεν πατέρες μας, συμπεριφερόμενοι με ηπιότητα και πραότητα προς τις αδυναμίες εκείνων που ολισθαίνουν, νομοθέτησαν να γίνονται αυτές δεκτές μετά από ένα έτος, ορίζοντας παρόμοιο κανόνα με αυτόν που ισχύει για τους διγάμους. Σε εμένα όμως φαίνεται ορθό, επειδή με τη χάρη του Θεού η Εκκλησία προοδεύοντας γίνεται ισχυρότερη και πληθαίνει τώρα το τάγμα των παρθένων, να εξετάσουμε με ακρίβεια και την ίδια τη φύση του ζητήματος και το βαθύτερο νόημα της Γραφής, το οποίο είναι δυνατόν να ανακαλύψουμε από τα ακόλουθα. Διότι η χηρεία είναι κατώτερη από την παρθενία· επομένως, και το αμάρτημα των χηρών είναι κατά πολύ ελαφρύτερο από αυτό των παρθένων. Ας δούμε, λοιπόν, τι έχει γράψει ο Παύλος στον Τιμόθεο: «Τις νεότερες χήρες να τις αποφεύγεις. Διότι, όταν κυριευθούν από σαρκικές επιθυμίες απομακρυνόμενες από τον Χριστό, θέλουν να παντρεύονται, υποκείμενες σε κατάκριση, επειδή αθέτησαν την πρώτη τους πίστη». Εάν, λοιπόν, η χήρα υπόκειται σε βαρύτατη κατάκριση επειδή αθέτησε την πίστη της στον Χριστό, τι πρέπει να αναλογιστούμε εμείς για την παρθένο, η οποία είναι νύμφη του Χριστού και ιερό σκεύος αφιερωμένο στον Δεσπότη;

Τη χήρα που έχει καταλεχθεί στον αριθμό των χηρών, δηλαδή αυτήν που διακονείται από την Εκκλησία, ο Απόστολος έκρινε ότι, εάν παντρευτεί, πρέπει να παραβλέπεται. Για τον άνδρα, όμως, που χήρεψε δεν επιβάλλεται κανένας τέτοιος νόμος, αλλά είναι αρκετό για αυτόν το επιτίμιο των διγάμων. Η χήρα, πάντως, που έχει γίνει εξήντα ετών, εάν επιλέξει να συζήσει πάλι με άνδρα, δεν θα αξιωθεί της κοινωνίας του Αγαθού, μέχρι να παύσει από το πάθος της ακαθαρσίας. Εάν, όμως, την συμπεριλάβουμε στον κατάλογο πριν από τα εξήντα της χρόνια, το σφάλμα είναι δικό μας και όχι της γυναίκας.

Διότι πρώτον ο απόστολος Παύλος αποκόπτει κάθε ρίζα της κακίας τους, όταν παραγγέλλει για τις νεότερες χήρες: «Να αποφεύγεις», λέει, «τις νεότερες χήρες· διότι, όταν παρασυρθούν από τον αισθησιασμό και αποσκιρτήσουν από τον Χριστό, θέλουν να παντρεύονται, και είναι αξιοκατάκριτες, επειδή αθέτησαν την πρώτη τους πίστη»· «αλλά ας παντρεύονται, ας τεκνοποιούν, ας κυβερνούν το σπίτι τους». Εάν λοιπόν ο απόστολος λέει να τεκνοποιούν [και να κυβερνούν το σπίτι], αυτοί όμως απορρίπτουν την τεκνογονία, το εγχείρημά τους είναι έργο του όφεως και κακής διδασκαλίας. Διότι, νικημένοι από την ηδονή της πορνείας, επινοούν για τον εαυτό τους προφάσεις ακαθαρσίας, για να μπορούν δήθεν να ικανοποιούν πλήρως την ασέλγειά τους. Και πραγματικά θα έπρεπε αυτά ούτε να λέγονται ούτε να κρίνονται άξια να γραφούν σε συγγράμματα, αλλά να θάβονται σαν κάποιο πτώμα που όζει και αναδίδει λοιμώδη δυσοσμία, ώστε να μην μολύνει τους ανθρώπους έστω και μέσω της ακοής. Και εάν βέβαια είχε παρέλθει αυτού του είδους η αίρεση και δεν υπήρχε πλέον στη ζωή, θα ήταν καλό να την θάψουμε και να μην πούμε απολύτως τίποτα γι' αυτήν. Επειδή όμως και υπάρχει και εφαρμόζεται, και προτραπήκαμε από την τιμιότητά σας να μιλήσουμε για όλα, αναγκάστηκα να εκθέσω ορισμένα μέρη της, ώστε να μην παρασιωπήσω την αλήθεια, αλλά να τα παραθέσω προς αποτροπή εκείνων που τα ακούν, και προς απομάκρυνση εκείνων που τα πράττουν. Διότι από πού δεν μπορούμε να καταδείξουμε τους φόνους που διαπράττονται από αυτούς και τα τερατώδη έργα και τις διαβολικές τελετές, οι οποίες δόθηκαν από την έμπνευση του ίδιου του διαβόλου σε αυτούς τους παράφρονες; 15.

Εμείς όμως δεν επιβάλλουμε καταναγκασμό, αλλά προτρέπουμε με αγαθή συμβουλή, ενθαρρύνοντας εκείνον που έχει τη δύναμη, και δεν επιβάλλουμε καταναγκασμό σε εκείνον που δεν μπορεί, αλλά ούτε και τον αποβάλλουμε από τη ζωή. Διότι ο άγιος Λόγος πάντοτε κήρυξε να βαστάζουμε την αδυναμία των αδυνάτων, όπως ακριβώς και ο άγιος απόστολος ευθύς διαπιστώνεται να λέει και να ελέγχει τέτοιους ανθρώπους που δεν έχουν το ίδιο χάρισμα, ότι: «Τις νεότερες χήρες να τις αποφεύγεις· διότι, όταν κυριευθούν από σαρκικές επιθυμίες που τις απομακρύνουν από τον Χριστό, θέλουν να παντρεύονται, έχοντας καταδίκη, επειδή αθέτησαν την πρώτη τους πίστη». Διότι εκείνες που έδωσαν υπόσχεση και την αθέτησαν έχουν καταδίκη, ενώ εκείνες που δεν έδωσαν υπόσχεση, αλλά συνήψαν γάμο λόγω αδυναμίας δεν θα έχουν καταδίκη. Αν όμως επρόκειτο να έχουν καταδίκη, πώς έλεγε: «ας παντρεύονται, ας γίνονται οικοδέσποινες»; 10. Κάθε ένας λοιπόν που προφητεύει, διαπιστώνεται ότι έχει πλήρη συνείδηση και διαύγεια, είτε στην Παλαιά Διαθήκη είτε στην Καινή, όπως και ο άγιος Ιωάννης στην Αποκάλυψη έλεγε: «Αυτά αποκάλυψε ο Κύριος στους δούλους του μέσω του δούλου του Ιωάννη» και «Αυτά λέγει ο Κύριος». Και αυτός που τα έλεγε αυτά είχε υγιή τη διάνοια και διατηρούσε τη συνείδησή του· ιδού λοιπόν «Αυτά λέγει ο Κύριος» και «Όραση την οποία είδε». Αυτός όμως ο Μοντανός, που καυχάται ότι είναι προφήτης και παραπλάνησε όσους πλανήθηκαν από αυτόν, διηγείται ανυπόστατα πράγματα ενάντια στη θεία Γραφή. Διότι λέει στη λεγόμενη προφητεία του: «Τι λες για αυτόν που σώζεται ως ανώτερος από άνθρωπο;».

Παρέδωσαν λοιπόν οι άγιοι απόστολοι του Θεού στην αγία εκκλησία του Θεού ότι είναι αμάρτημα, μετά την αφιέρωση στην παρθενία, να στρέφεται κανείς στον γάμο. Και όμως ο απόστολος έγραψε: «εάν παντρευτεί η παρθένος, δεν αμάρτησε». Πώς λοιπόν συνάδουν αυτά μεταξύ τους; Αλλά αναφέρεται σε εκείνη την παρθένο που δεν έχει ταχθεί στον Θεό, αλλά * λόγω της δυσκολίας που υπήρχε εξαιτίας της σπανιότητας εκείνη την εποχή όσων είχαν πιστέψει στον Χριστό, γινόταν έτσι κατ' ανάγκην. Και ότι αυτά έχουν έτσι, μας το διδάσκει ο ίδιος ο απόστολος λέγοντας: «Τις νεότερες χήρες να τις αποφεύγεις. Διότι, όταν κυριευθούν από επιθυμίες αντίθετες προς τον Χριστό, θέλουν να παντρεύονται, και επισύρουν καταδίκη, επειδή αθέτησαν την αρχική τους πίστη». Εάν λοιπόν και εκείνη που έμεινε χήρα, αφού γνώρισε τον κόσμο, αν παντρευτεί ενώ είχε αφιερωθεί στον Θεό, θα υποστεί καταδίκη, επειδή αθέτησε την αρχική της πίστη, πόσο μάλλον η παρθένος που αφιέρωσε τον εαυτό της στον Θεό χωρίς να έχει δοκιμάσει τον κόσμο, εάν παντρευτεί; Διότι πώς δεν επαναστάτησε αυτή πολύ περισσότερο κατά του Χριστού και δεν αθέτησε τη σπουδαιότερη πίστη και δεν θα υποστεί καταδίκη, εφόσον χαλάρωσε την προσωπική της κατά Θεόν πρόθεση; 7. «

«διότι, αφού αποσκιρτήσουν κατά του Χριστού, επιθυμούν να νυμφευθούν, φέροντας το κρίμα, διότι αθέτησαν την αρχική τους πίστη». Τι λέει λοιπόν; «αλλά ας νυμφεύονται, ας τεκνογονούν, ας διευθύνουν τα του οίκου τους». Εάν λοιπόν παραδέχεται αυτά, πώς, κατά την άποψή σου, Ιερακά, ο γάμος απορρίπτεται μετά την ένσαρκη παρουσία του Χριστού; 7. Σχετικά δε με τον Μελχισεδέκ, για τον οποίο ισχυρίζεσαι ότι αυτός είναι το Πνεύμα· επομένως το Πνεύμα ήλθε και έλαβε σάρκα. Δεν γεννήθηκε λοιπόν πλέον κατά σάρκα μόνον ο Μονογενής, αλλά και το Πνεύμα. Εάν όμως το Πνεύμα έχει γεννηθεί κατά σάρκα, ιδού η Μαρία που γέννησε τον Σωτήρα· ας μας πει ο Ιερακάς πού είναι εκείνη που γέννησε το Πνεύμα. Και με το να λέει «αφομοιωμένος με τον Υιό του Θεού μένει ιερέας εις το διηνεκές», δεν γίνεται πλέον λόγος για το Άγιο Πνεύμα. Διότι δεν είπε «όμοιος» με τον Υιό του Θεού, αλλά «αφομοιωμένος». Το δε αφομοιωμένο αποκτά τη διαμόρφωσή του εκ των υστέρων. Εάν δε το Πνεύμα αφομοιώνεται με τον Χριστό μετά την εποχή του Αβραάμ, άρα υπήρξε εποχή που δεν ήταν, και για τον λόγο αυτό αφομοιώνεται με τον Υιό του Θεού. Και πώς δύναται να είναι «απάτωρ»; Διότι, εάν μεν το Πνεύμα είναι αυθύπαρκτο και δεν προέρχεται από την οικεία ουσία της θεότητας, ευλόγως θα μπορούσε να αποδειχθεί απάτωρ. Διότι πράγματι ο Υιός είναι μονογενής και δεν έχει αδελφό, αλλά είναι Υιός του Θεού· όμως, αν και δεν ονομάζουμε το Πνεύμα γεννητό, επειδή ο Υιός είναι μονογενής, εντούτοις είναι Πνεύμα «το οποίο εκπορεύεται παρά του Πατρός και λαμβάνει από το δικό μου», λέει ο Χριστός.

Εσύ όμως πρόσεχε, μήπως, απέχοντας από την πρώτη ως κάτι το κοινό, και μη κατορθώνοντας να φτάσεις στη δεύτερη ως κάτι το δυσκατόρθωτο, παρεκκλίνεις και πέσεις χωρίς να το καταλάβεις, ώστε να μην ακολουθείς ούτε όσα είναι σύμφωνα με τον νόμο ούτε όσα είναι ανώτερα από τον νόμο, αλλά να προσκολληθείς στα παράνομα. Αν δε εκείνους που βρίσκονται σε χηρεία, εφόσον δεν ζουν με σωφροσύνη, τους θεωρούμε κατακριτέους, και αν ακόμη συνάψουν νόμιμα δεύτερο γάμο δεν τους θεωρούμε εντελώς άμεμπτους (όπως θα έλεγε ο Παύλος, διότι αθέτησαν την πρώτη τους πίστη), πόσο μεγαλύτερης καταδίκης είναι άξιοι εκείνοι που προτιμούν την παράνομη ηδονή από τη νόμιμη συζυγία, και εκείνοι που συζούν με τις γυναίκες τους και δεν απέχουν από την πορνεία; Την πορνεία, η οποία επέφερε εκείνον τον παγκόσμιο κατακλυσμό ακόμη και σε αυτούς που αρχικά ονομάστηκαν υιοί του Θεού, και στους Σοδομίτες επέφερε την εξ ουρανού πυρπόληση, και στους Ισραηλίτες την ήττα από τους Μωαβίτες και εκείνη την πολύνεκρη σφαγή, και τώρα σε εμάς, νομίζω, τις ήττες από τα έθνη και τις πολυειδείς, εσωτερικές και εξωτερικές, κακώσεις και συμφορές.

ΟΜΙΛΙΑ ΙΕ΄. Τις νεότερες όμως χήρες να τις αποκλείεις· διότι, όταν παρασυρθούν από τις σαρκικές επιθυμίες τους και απομακρυνθούν από τον Χριστό, θέλουν να παντρευτούν, επισύροντας έτσι την καταδίκη, επειδή αθέτησαν την πρώτη τους πίστη. Συγχρόνως δε μαθαίνουν να είναι αργόσχολες, περιφερόμενες στις οικίες· και όχι μόνο αργόσχολες, αλλά και φλύαρες και περίεργες, λέγοντας όσα δεν πρέπει. Θέλω λοιπόν οι νεότερες χήρες να παντρεύονται, να διευθύνουν το σπίτι τους και να μη δίνουν καμία αφορμή στον αντίπαλο για λοιδορία. Διότι ήδη μερικές έχουν παρεκτραπεί ακολουθώντας τον Σατανά.

Δείχνει ότι ούτε τη χηρεία επιλέγουν ορθά, αλλά παρασύρονται από τις σαρκικές τους επιθυμίες· αλλ' όμως το ανέχεται. Και όμως, αλλού λέει: «Σας αρραβώνιασα με έναν άνδρα, για να σας παρουσιάσω στον Χριστό ως αγνή παρθένο». Όταν αφιερωθούν σε Αυτόν, λέει, θέλουν να παντρευτούν, επισύροντας κατάκριση, διότι αθέτησαν την πρώτη τους πίστη. Ως πίστη εννοεί τη συνθήκη, την αλήθεια· σαν να έλεγε: «Τον εξαπάτησαν, παρέβησαν τις συμφωνίες». Συγχρόνως δε, μαθαίνουν να είναι και αργόσχολες.

Γ΄. Αν, όμως, μάθεις σε ποιους απευθύνεται ο Παύλος, ότι δηλαδή δεν απευθύνεται απλώς σε όλους, αλλά σε εκείνους που δεν έχουν ακόμη δώσει υποσχέσεις, θα μπορέσεις να καταργήσεις αυτή την επιβλαβή και ολέθρια άδεια. Διότι, λέει: «Απευθύνομαι στους αγάμους και στις χήρες», όχι σε εκείνες που έχουν υποσχεθεί χηρεία, αλλά σε εκείνες που δεν έχουν αποφασίσει οριστικά ούτε το ένα ούτε το άλλο, αλλά βρίσκονται σε κάποιο μεταίχμιο μεταξύ των δύο επιλογών. Για παράδειγμα: Έχασε κάποια τον άνδρα της, λέει· δεν έχει ακόμη κρίνει μέσα της ούτε έχει αποφασίσει οριστικά, αν πρέπει να επιλέξει τη χηρεία ή να πάρει δεύτερο σύζυγο· σε αυτήν, λέει, συνιστώ ότι είναι καλό να παραμείνει ως έχει· αν όμως δεν μπορεί να σηκώσει το φορτίο, ας παντρευτεί. Ωστόσο, για εκείνες που έχουν ήδη επιδοθεί και έχουν εγγραφεί στην υπομονή της χηρείας και έχουν συνάψει συμφωνίες με τον Θεό, λέει ότι δεν έχουν πλέον το δικαίωμα να προχωρήσουν σε δεύτερο γάμο. Γι' αυτόν τον λόγο, γράφοντας στον Τιμόθεο για αυτές, λέει περίπου τα εξής: «Τις νεότερες, όμως, χήρες να τις αποφεύγεις. Διότι, όταν κυριευθούν από επιθυμίες που τις απομακρύνουν από τον Χριστό, θέλουν να παντρευτούν, φέροντας πάνω τους καταδίκη, επειδή αθέτησαν την πρώτη τους πίστη». Βλέπεις πώς εδώ τις κολάζει και τις τιμωρεί, και λέει ότι είναι υπόλογες στη θεία δίκη και καταδίκη, επειδή αθέτησαν τις συμφωνίες τους με τον Θεό και διέψευσαν την υπόσχεσή τους; Ώστε, από αυτό καθίσταται σαφές ότι εκείνο το χωρίο δεν έχει ειπωθεί για όσες έχουν δώσει υπόσχεση.

Ποιες πτώσεις; «Όταν», λέει, «κυριευθούν από επιθυμίες που τις απομακρύνουν από τον Χριστό, θέλουν να παντρευτούν, και μαθαίνουν να είναι αργόσχολες και περίεργες, περιφερόμενες στα σπίτια, λέγοντας όσα δεν πρέπει, και παρεξετράπησαν». Πίσω από ποιον; Πίσω από τον Σατανά. Επειδή, λοιπόν, αφού επιλέξουν τη χηρεία και υποστούν όλη αυτή την ασχημοσύνη, επιθυμούν να παντρευτούν πάλι, είναι προτιμότερο, προτού δεσμευτούν και καταπατήσουν τις συνθήκες τους με τον Χριστό, να καταφύγουν στον γάμο· διότι, εάν καμία δεν είχε τέτοια συμπεριφορά, δεν θα επέβαλλε την ανάγκη του δεύτερου γάμου.

Αυτό το κάνει και αλλού. Διότι, αφού είπε «έχοντας χαρίσματα διαφορετικά, σύμφωνα με τη χάρη που μας δόθηκε», προχωρώντας, συμπεριέλαβε σε αυτά τις προστασίες, τις ελεημοσύνες και τις προσφορές. Ότι όμως αυτά είναι προσωπικά κατορθώματα και όχι χαρίσματα, είναι βεβαίως σε όλους φανερό. Αυτά δε τα είπα, ώστε, όταν τον ακούσεις να λέει «ο καθένας έχει το δικό του χάρισμα», να μην επαναπαυθείς ούτε να πεις στον εαυτό σου: το ζήτημα δεν έχει ανάγκη από τη δική μου προσπάθεια· ο Παύλος το ονόμασε χάρισμα. Διότι το λέει αυτό εκφραζόμενος με μετριοπάθεια, και όχι επειδή επιθυμεί να κατατάξει την εγκράτεια στην τάξη των χαρισμάτων. Διότι διαφορετικά θα ερχόταν σε αντίφαση και με τον εαυτό του και με τον Χριστό· με τον Χριστό αφενός, ο οποίος λέει: «Υπάρχουν ευνούχοι, οι οποίοι ευνούχισαν τους εαυτούς τους για τη βασιλεία των ουρανών», και συμπληρώνει: «Όποιος μπορεί να το χωρέσει, ας το χωρέσει»· και με τον εαυτό του αφετέρου, ο οποίος καταδικάζει εκείνες που, ενώ επέλεξαν τη χηρεία, δεν θέλησαν να εμμείνουν στην απόφασή τους. Διότι, εάν είναι χάρισμα, για ποιο λόγο τις απειλείς λέγοντας ότι «έχουν καταδίκη, επειδή αθέτησαν την αρχική τους πίστη»; Διότι πουθενά ο Χριστός δεν τιμώρησε εκείνους που δεν έχουν χαρίσματα, αλλά παντού αυτούς που δεν επιδεικνύουν ορθό βίο· και αυτό είναι που κυρίως επιζητεί Εκείνος, η άριστη διαγωγή και τα άμεμπτα έργα. Η διανομή των χαρισμάτων όμως δεν εξαρτάται από την προαίρεση αυτού που τα λαμβάνει, αλλά από την κρίση Αυτού που τα παρέχει.

Και για την παρθένο, λοιπόν, εφόσον προηγουμένως συλλογίζεται εάν πρέπει να παντρευτεί ή να μην παντρευτεί, ο γάμος είναι ακίνδυνος. Όταν όμως πάρει την απόφαση και εγγραφεί στην τάξη των παρθένων, έχει εισαγάγει η ίδια τον εαυτό της στο στάδιο του αγώνα. Ποιος, λοιπόν, θα τολμήσει, ενώ έχει συγκροτηθεί το θέατρο και οι άγγελοι παρακολουθούν από ψηλά, ενώ αγωνοθέτης είναι ο Χριστός και ο διάβολος μαίνεται και τρίζει τα δόντια του και συμπλέκεται στην πάλη κατέχοντας το μέσον, να προσέλθει στη μέση και να πει: «Απόφυγε τον εχθρό, υποχώρησε στους κόπους, εγκατέλειψε τη λαβή, μην καταβάλεις ούτε να βάλεις τρικλοποδιά στον αντίπαλο, αλλά παραχώρησέ του τη νίκη»; Και τι τα λέω αυτά για τις παρθένους; Ούτε για τις χήρες δεν θα τολμούσε κανείς να ξεστομίσει τέτοια λόγια, αλλά αντί για αυτά, θα ανέφερε εκείνη τη φοβερή φράση: «Εάν κυριευθούν από σαρκικές ορμές ενάντια στον Χριστό και θελήσουν να παντρευτούν, θα καταδικαστούν, διότι αθέτησαν την πρώτη τους πίστη». Και μάλιστα ο ίδιος ο απόστολος λέει: «Λέω στους αγάμους και στις χήρες ότι είναι καλό για αυτούς εάν παραμείνουν όπως κι εγώ· εάν όμως δεν μπορούν να εγκρατευθούν, ας παντρευτούν». Και πάλι: «Εάν κοιμηθεί ο σύζυγός της, είναι ελεύθερη να παντρευτεί όποιον θέλει, αρκεί αυτό να γίνει εν Κυρίω».

Η δε υπόσχεση δεν αφορά μόνο τα χρήματα, αλλά εκτείνεται μέχρι και τον λόγο και την προαίρεση· διότι, «για κάθε αργό λόγο», λέει, «θα δώσετε λόγο κατά την ημέρα της κρίσεως». Διότι το θείο και μέγα μυστήριο δεν εδράζεται στα χρήματα, αλλά στην τέλεια προαίρεση και στην κατά Θεόν πίστη· επειδή όλοι δώσαμε υποσχέσεις, και όλοι είμαστε οφειλέτες των υποσχέσεών μας. Ώστε είναι ανάγκη να αποδίδει η μεν παρθένος την παρθενία, όπως ακριβώς την υποσχέθηκε· ο δε εγκρατής την εγκράτεια, ο δε έγγαμος τη σωφροσύνη, και την προς αλλήλους αγάπη. Διότι, όποια γυναίκα υποσχεθεί να ζήσει παρθενικά ή να τηρήσει εγκράτεια σε κατάσταση χηρείας, αλλά αθετήσει την υπόσχεσή της και συνάψει γάμο, επισύρει κατάκριση, επειδή αθέτησε την αρχική της πίστη. Εύλογα, λοιπόν, και ο πρεσβύτερος οφείλει να αποδώσει την ιεροσύνη ευάρεστη, και ο διάκονος τη διακονία άμεμπτη, χωρίς να υπεξαιρεί τα αγαθά της διακονίας, για να μην κατακριθεί όπως ο Ιούδας που Τον πούλησε.

Διότι, όταν παρασυρθούν από σαρκικές επιθυμίες αποστατώντας από τον Χριστό, θέλουν να παντρεύονται, φέροντας καταδίκη, επειδή αθέτησαν την πρώτη τους πίστη. Συγχρόνως δε μαθαίνουν να είναι και αργόσχολες, περιφερόμενες στα σπίτια· και όχι μόνο αργόσχολες, αλλά και φλύαρες και περίεργες, λέγοντας αυτά που δεν πρέπει.

«Η πραγματική χήρα και ολομόναχη έχει στηρίξει την ελπίδα της στον Θεό και επιμένει στις δεήσεις και στις προσευχές νύχτα και μέρα· ενώ εκείνη που ζει μέσα στην τρυφηλότητα, αν και ζει, είναι νεκρή· αυτά να παραγγέλλεις, ώστε να είναι άμεμπτες», «Τις νεότερες όμως χήρες να τις αποφεύγεις. Διότι, όταν κυριευθούν από σαρκικές επιθυμίες απομακρυνόμενες από τον Χριστό, θέλουν να παντρευτούν, φέροντας πάνω τους καταδίκη, διότι αθέτησαν την αρχική τους πίστη. Συγχρόνως δε μαθαίνουν να είναι και αργόσχολες, περιφερόμενες από σπίτι σε σπίτι, και όχι μόνο αργόσχολες, αλλά και φλύαρες και περίεργες, λέγοντας όσα δεν πρέπει.» «Θρησκεία καθαρή και αμίαντη ενώπιον του Θεού και Πατέρα, είναι αυτή: να επισκέπτεται κανείς χήρες και ορφανά στη θλίψη τους.» Λένε για το τρυγόνι ότι, αν κάποτε χωριστεί από το ταίρι του, δεν καταδέχεται πλέον τη σχέση με άλλο, αλλά παραμένει αζευγάρωτο, απαρνούμενο την ένωση με άλλο λόγω της μνήμης αυτού με το οποίο είχε κάποτε συζευχθεί.

Ας δούμε, λοιπόν, τι γράφεται στον Τιμόθεο από τον Παύλο. «Νεότερες δε χήρες να τις αποφεύγεις. Διότι, όταν αποστατήσουν από τον Χριστό παρασυρόμενες από τις σαρκικές επιθυμίες, θέλουν να παντρεύονται, φέροντας κρίμα, επειδή αθέτησαν την πρώτη τους πίστη.» Εάν, λοιπόν, η χήρα υπόκειται σε βαρύτατο κρίμα, επειδή αθέτησε την πίστη της στον Χριστό, τι πρέπει να αναλογιστούμε εμείς για την παρθένο, η οποία είναι νύμφη του Χριστού και ιερό σκεύος αφιερωμένο στον Δεσπότη; Μεγάλο μεν αμάρτημα είναι και για μια δούλη, παραδίδοντας τον εαυτό της σε κρυφούς γάμους, να γεμίσει με διαφθορά τον οίκο και να υβρίσει με τον πονηρό της βίο τον κύριό της, πολύ χειρότερο όμως είναι η νύμφη να γίνει μοιχαλίδα, και, ατιμάζοντας την ένωση με τον Νυμφίο, να παραδώσει τον εαυτό της σε ακόλαστες ηδονές. Επομένως, η μεν χήρα καταδικάζεται ως διεφθαρμένη δούλη, η δε παρθένος υπόκειται στην καταδίκη της μοιχαλίδας. Όπως, λοιπόν, αυτόν που συνευρίσκεται με ξένη γυναίκα τον ονομάζουμε μοιχό και δεν τον δεχόμαστε σε εκκλησιαστική κοινωνία προτού παύσει την αμαρτία του, την ίδια ακριβώς στάση θα τηρήσουμε και απέναντι σε αυτόν που συζεί με την παρθένο.