Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ 5:18

Ο Ζακχαίος, ο οποίος μόνος του έχει αφοσιωθεί εξ ολοκλήρου στο να ασχολείται με εσάς, έχοντας βιολογικές ανάγκες και μη έχοντας ελεύθερο χρόνο για τον εαυτό του, πώς μπορεί να εξασφαλίσει την αναγκαία τροφή; Δεν είναι λοιπόν εύλογο να προνοείτε όλοι εσείς για τα προς το ζην του, χωρίς να περιμένετε να σας τα ζητήσει; Διότι αυτό ταιριάζει σε ζητιάνο. Και μάλλον θα προτιμούσε να πεθάνει από την πείνα παρά να υποστεί να κάνει κάτι τέτοιο. Πώς λοιπόν δεν θα τιμωρηθείτε και εσείς, αφού δεν αναλογιστήκατε ότι «άξιος είναι ο εργάτης του μισθού του»; Και ας μην πει κανείς: Άρα ο λόγος που δόθηκε δωρεάν, πωλείται; Μη γένοιτο. Διότι, εάν κάποιος που έχει τα προς το ζην λαμβάνει αμοιβή, αυτός πωλεί τον λόγο. Εάν όμως κάποιος, μη έχοντας, λαμβάνει τροφή χάριν του ζην, όπως και ο Κύριος έλαβε σε δείπνα και σε φίλους, μη έχοντας τίποτα, Εκείνος που τα έχει όλα, δεν αμαρτάνει. Ακολούθως, λοιπόν, να τιμάτε τους πρεσβυτέρους, τους κατηχητές, τους ωφέλιμους διακόνους, τις χήρες που έχουν ζήσει ενάρετα, τα ορφανά ως τέκνα της Εκκλησίας. Αλλά και όποτε υπάρξει ανάγκη για κάποιον πόρο προς κάτι το αναγκαίο, να συνεισφέρετε όλοι μαζί. Να δείχνετε ευσέβεια ο ένας προς τον άλλον, μη διστάζοντας να υπομείνετε οτιδήποτε για τη δική σας σωτηρία.

Διότι, βεβαίως, εκείνος που μένει αργός, ενώ έχει τη δυνατότητα να εργάζεται, είναι αναπόφευκτο να γίνεται περίεργος. Η δε ελεημοσύνη δίδεται μόνο σε εκείνους που δεν έχουν τη δύναμη να συντηρήσουν τον εαυτό τους από την εργασία των χεριών τους, ή σε εκείνους που διδάσκουν και είναι ολοκληρωτικά αφοσιωμένοι στο έργο της διδασκαλίας. Διότι λέγει: «Δεν θα φιμώσεις το βόδι που αλωνίζει»· και, «Άξιος είναι ο εργάτης του μισθού του». Επομένως, ούτε αυτός είναι αργός, αλλά λαμβάνει τον μισθό της εργασίας του, και μάλιστα εργασίας μεγάλης.

«Θέλω οι νεότερες», τι να κάνουν; Να ζουν με τρυφηλότητα; Ή να σπαταλούν τον καιρό τους; Τίποτα τέτοιο, αλλά, «να παντρεύονται, να τεκνοποιούν, να κυβερνούν τον οίκο τους». Διότι, για να μη νομίσεις ότι τις προτρέπει σε τρυφηλό βίο, πρόσθεσε: «Να μη δίνουν καμία αφορμή στον αντίπαλο για λοιδορία». Διότι έπρεπε μεν αυτές να είναι ανώτερες από τα βιοτικά ζητήματα· επειδή όμως αποδείχθηκαν κατώτερες, ας παραμείνουν σταθερές τουλάχιστον σε αυτά. «Οι πρεσβύτεροι που προΐστανται καλώς, ας αξιώνονται διπλής τιμής, προπάντων εκείνοι που κοπιάζουν στο κήρυγμα του λόγου και στη διδασκαλία». Διότι λέει η Γραφή: «Δεν θα βάλεις φίμωτρο στο βόδι που αλωνίζει»· και, «Άξιος είναι ο εργάτης του μισθού του».

βʹ. Με τον όρο «τιμή» εδώ εννοεί τη φροντίδα, τη χορηγία των αναγκαίων. Διότι η προσθήκη που κάνει, «Δεν θα βάλεις φίμωτρο σε βόδι που αλωνίζει», και, «Ο εργάτης είναι άξιος του μισθού του», αυτό ακριβώς φανερώνει. Επομένως, και όταν λέει, «Τίμα τις χήρες», το λέει αυτό αναφερόμενος στην παροχή της αναγκαίας διατροφής, λέγοντας, «Για να επαρκέσει η βοήθεια σε εκείνες που είναι πραγματικά χήρες»· και πάλι, «Τίμα τις πραγματικές χήρες»· δηλαδή, εκείνες που βρίσκονται σε φτώχεια· διότι όσο περισσότερο βρίσκεται καμία σε φτώχεια, τόσο περισσότερο είναι χήρα.

«Θέλω, λοιπόν, οι νεότερες να παντρεύονται, να τεκνοποιούν, να κυβερνούν το σπίτι τους και να μη δίνουν καμία αφορμή στον αντίπαλο για κατάκριση. Διότι ήδη μερικές έχουν εκτραπεί ακολουθώντας τον Σατανά». Επειδή εκείνος, ακόμη κι αν δεν φροντίζει τους ξένους, τουλάχιστον δεν παραμελεί τους κοντινούς του. Τη συνθήκη εννοεί. «Εάν κάποιος πιστός ή πιστή έχει χήρες, ας τις συντηρεί, και ας μην επιβαρύνεται η Εκκλησία, ώστε να μπορέσει να συντηρήσει τις πραγματικές χήρες. Οι πρεσβύτεροι που προϊστανται καλώς, ας αξιώνονται διπλής τιμής, προπάντων εκείνοι που κοπιάζουν στο κήρυγμα του λόγου και στη διδασκαλία. Διότι η Γραφή λέει: Βόδι που αλωνίζει δεν θα το φιμώσεις. Και: Άξιος είναι ο εργάτης του μισθού του. Εναντίον πρεσβυτέρου μην αποδέχεσαι κατηγορία, παρά μόνο εάν στηρίζεται σε δύο ή τρεις μάρτυρες».

Κατήχηση ΡΚΒ΄. Περί του να δουλεύουμε τον Κύριο με επιμονή και θάρρος και να διανύουμε δυναμικά τον δρόμο της άσκησής μας. Αδελφοί και πατέρες, είναι καλή η ενασχόληση αυτή, διότι από την αγρυπνία περάσαμε στην ακρόαση του λόγου, προχωρώντας «από δύναμη σε δύναμη». Διότι, έστω κι αν δεν ρέει σε εμάς ο λόγος με επάρκεια για να διδάσκουμε, εντούτοις, επειδή αυτό που γίνεται αποτελεί μίμηση των αγίων πατέρων, δεν είναι ανώφελο, αλλά πάρα πολύ ωφέλιμο. Επειδή και οι πατέρες μας κοπίαζαν στον λόγο και στη διδασκαλία, μιμούμενοι τον μακάριο Απόστολο, ο οποίος λέει στις Πράξεις: «Για τρία χρόνια, νύχτα και μέρα, δεν σταμάτησα να νουθετώ με δάκρυα τον καθένα από εσάς». Καθώς και σε άλλο σημείο λέει: «Οι πρεσβύτεροι που προΐστανται καλά, ας θεωρούνται άξιοι διπλής τιμής, προπάντων εκείνοι που κοπιάζουν στον λόγο και στη διδασκαλία· διότι λέει η Γραφή: "Δεν θα φιμώσεις το βόδι που αλωνίζει" και "Άξιος είναι ο εργάτης του μισθού του"». Βλέπετε πόσο αναγκαία είναι η διδασκαλία; Διότι, όπως τα φυτά έχουν ανάγκη από τη ροή του νερού για να καρποφορήσουν, έτσι και οι μαθητευόμενοι έχουν ανάγκη από την καθοδήγηση του δασκάλου για την εργασία των αγαθών· και όπως εκείνα όταν δεν ποτίζονται ξηραίνονται, έτσι και αυτοί όταν δεν διδάσκονται καθίστανται άχρηστοι. Γι' αυτό κι εγώ ο ταπεινός δείχνω προθυμία να παρακαλώ, να νουθετώ, κάποιες φορές να ελέγχω και να επιτιμώ, μήπως με κάποιον τρόπο μπορέσω μαζί με εμένα να διασώσω και εσάς.

Είχε τη συνήθεια κάθε νύχτα, πριν κοιμηθεί, να απαγγέλλει από στήθους κάτι από τις Γραφές· και έτσι κοιμόταν μέχρι την ώρα που χτυπούσε το σήμαντρο για τη νυχτερινή σύναξη. Όταν όμως εισήλθε ένας αδελφός σε αυτόν και είδε τα χέρια του ματωμένα από τις ψάθες που έπλεκε, του λέει: «Αδελφέ, γιατί κοπιάζεις τόσο δουλεύοντας, ενώ πάσχεις από τέτοια ασθένεια; Μήπως αν δεν εργάζεσαι θα θεωρηθείς ένοχος αργίας ενώπιον του Θεού; Διότι ο Κύριος γνωρίζει ότι υποφέρεις. Και κανένας ποτέ, έχοντας τέτοια ασθένεια, δεν καταπιάστηκε με δουλειά, και μάλιστα όταν κανείς δεν σε αναγκάζει να εργαστείς· άλλους τρέφουμε, φτωχούς και ξένους, για χάρη του Θεού· και εσένα, τον δικό μας άνθρωπο και τόσο σπουδαίο, δεν οφείλουμε να σε υπηρετούμε ολόψυχα με υπομονή και με πολλή χαρά;» Εκείνος του αποκρίθηκε λέγοντας: «Μου είναι αδύνατο να μην εργάζομαι, κυρίως επειδή ο Κύριος έχει πει μέσω του αποστόλου ότι αυτός που δεν εργάζεται δεν πρέπει ούτε να τρώει». Ο αδελφός όμως του απάντησε πάλι: «Δεν έχει λεχθεί αυτό από τον απόστολο για τούτη τη φθαρτή τροφή, αλλά για την πνευματική εργασία. Διότι ο ίδιος απόστολος σε άλλο κεφάλαιο λέει: Οι πρεσβύτεροι που προΐστανται καλά, ας κρίνονται άξιοι διπλής τιμής, όχι για το αξίωμα, αλλά επειδή κοπιάζουν στον λόγο και στη διδασκαλία. Ομοίως και σε άλλο σημείο λέει: Δεν θα φιμώσεις βόδι που αλωνίζει· και, ο εργάτης είναι άξιος του μισθού του». Και πρόσθεσε: «Μήπως ενδιαφέρεται ο Θεός για τα βόδια; Διότι εξάπαντος για εμάς το λέει. Και ο Κύριος στα Ευαγγέλια λέει: