Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ 5:19

Κεφάλαιο Βʹ. Αʹ Προς Τιμόθεον: Μην επιθέτεις βιαστικά τα χέρια σε κανέναν, ούτε να γίνεσαι κοινωνός σε ξένες αμαρτίες. Αʹ Προς Τιμόθεον: Μην αποδέχεσαι κατηγορία εναντίον πρεσβυτέρου, εκτός εάν στηρίζεται σε δύο ή τρεις μάρτυρες. Όσους δε αμαρτάνουν, να τους ελέγχεις ενώπιον όλων, ώστε και οι υπόλοιποι να έχουν φόβο.

Και ότι βεβαίως δεν είναι δυνατόν να ταυτίζονται, το διδάσκει ο θείος λόγος διά του αγίου αποστόλου, υποδεικνύοντας ποιος είναι ο επίσκοπος και ποιος ο πρεσβύτερος, καθώς λέει στον Τιμόθεο, ο οποίος ήταν επίσκοπος: «Μην επιπλήξεις πρεσβύτερο, αλλά να τον παρακαλείς σαν πατέρα». Για ποιον λόγο άραγε θα δινόταν η εντολή σε έναν επίσκοπο να μην επιπλήττει έναν πρεσβύτερο, εάν δεν είχε εξουσία ανώτερη του πρεσβυτέρου; Όπως πάλι λέει: «Μην αποδέχεσαι εύκολα κατηγορία εναντίον πρεσβυτέρου, παρά μόνο με τη μαρτυρία δύο ή τριών μαρτύρων». Και δεν είπε σε κανέναν από τους πρεσβυτέρους να μην αποδεχθεί κατηγορία εναντίον επισκόπου, ούτε έγραψε σε κάποιον από τους πρεσβυτέρους να μην επιπλήττει επίσκοπο. Και βλέπεις ότι η πτώση καθενός που κλονίζεται από τον διάβολο δεν είναι καθόλου μικρή. 6. Ας δούμε όμως και τα υπόλοιπα λεγόμενά του και ας τα εξετάσουμε προσεκτικά. Και ας μιλήσουμε πρώτα για το Πάσχα, όπως λέει: «Το Πάσχα μας, ο Χριστός, θυσιάστηκε»· ας δούμε τον ίδιο που το είπε αυτό, εάν δεν το τελούσε. Και λέει: «Βιαζόταν για να τελέσει την Πεντηκοστή στα Ιεροσόλυμα». Αλλά ποια Πεντηκοστή τελούσε ο Παύλος, εάν δεν είχε τελέσει το Πάσχα; Και σε ποιον δεν είναι κοινώς αποδεκτό σε όλα τα μέρη της οικουμένης ότι η Τετάρτη και η Παρασκευή είναι καθορισμένες ημέρες νηστείας στην Εκκλησία;

Κατά πρεσβυτέρου μην αποδέχεσαι κατηγορία, εκτός εάν βασίζεται σε δύο ή τρεις μάρτυρες. Διότι, άραγε, εναντίον ενός νεοτέρου πρέπει να γίνεται δεκτή κατηγορία χωρίς μάρτυρες; Ή εναντίον οποιουδήποτε γενικά, δεν πρέπει πάντοτε να κάνουμε τις κρίσεις με ακρίβεια; Τι είναι λοιπόν αυτό που λέει;

Επειδή, λοιπόν, πολλά κρίνονται βάσει υπονοιών, πρέπει, λέγει, να υπάρχουν εκείνοι που θα καταθέσουν μαρτυρία και θα τον ελέγξουν σύμφωνα με τον παλαιό νόμο. Διότι επί δύο ή τριών μαρτύρων θα στηριχθεί κάθε λόγος. Κατά πρεσβυτέρου, λέγει, μην αποδέχεσαι κατηγορία.

«Θέλω, λοιπόν, οι νεότερες να παντρεύονται, να τεκνοποιούν, να κυβερνούν το σπίτι τους και να μη δίνουν καμία αφορμή στον αντίπαλο για κατάκριση. Διότι ήδη μερικές έχουν εκτραπεί ακολουθώντας τον Σατανά». Επειδή εκείνος, ακόμη κι αν δεν φροντίζει τους ξένους, τουλάχιστον δεν παραμελεί τους κοντινούς του. Τη συνθήκη εννοεί. «Εάν κάποιος πιστός ή πιστή έχει χήρες, ας τις συντηρεί, και ας μην επιβαρύνεται η Εκκλησία, ώστε να μπορέσει να συντηρήσει τις πραγματικές χήρες. Οι πρεσβύτεροι που προϊστανται καλώς, ας αξιώνονται διπλής τιμής, προπάντων εκείνοι που κοπιάζουν στο κήρυγμα του λόγου και στη διδασκαλία. Διότι η Γραφή λέει: Βόδι που αλωνίζει δεν θα το φιμώσεις. Και: Άξιος είναι ο εργάτης του μισθού του. Εναντίον πρεσβυτέρου μην αποδέχεσαι κατηγορία, παρά μόνο εάν στηρίζεται σε δύο ή τρεις μάρτυρες».

Συμφωνία. «Τα ίδια λέει και ο μέγας Παύλος γράφοντας ιδιαιτέρως στον Τιμόθεο: Μην αποδέχεσαι κατηγορία εναντίον Πρεσβυτέρου, παρά μόνο αν στηρίζεται σε δύο ή τρεις μάρτυρες. Ο δε 140ός Κανόνας της Συνόδου της Καρθαγένης ορίζει ότι, όσα πρόσωπα δεν είναι δεκτά για κατηγορία, αυτά δεν είναι δεκτά ούτε για μαρτυρία. Αλλά ούτε για μαρτυρία είναι δεκτοί εκείνοι τους οποίους θα ήθελε να φέρει ο κατήγορος από το δικό του σπίτι, δηλαδή οι συγγενείς, οι οικείοι και οι υφιστάμενοι του κατηγόρου, ούτε πρέπει να γίνεται δεκτή η μαρτυρία κάποιου που είναι ανήλικος, κάτω των δεκατεσσάρων ετών, σύμφωνα με τον ίδιο Κανόνα της Συνόδου της Καρθαγένης. Μολονότι το 20ό κεφάλαιο του 1ου τίτλου του 21ου βιβλίου αναφέρει ότι δεν πρέπει να γίνεται δεκτός ως μάρτυρας όποιος δεν έχει συμπληρώσει τα είκοσι έτη. Η δε Πρώτη Σύνοδος, στον 2ο Κανόνα της, προστάζει ότι Επίσκοπος ή Πρεσβύτερος που ελέγχεται για κάποιο αμάρτημα από δύο ή τρεις μάρτυρες, πρέπει να απομακρύνεται από τον Κλήρο. Αλλά και ο 9ος.

Ο δε θεράπων του Θεού μειδίασε με την απιθανότητα της σκευωρίας, και δήλωσε ότι έπρεπε να παρίστανται μάρτυρες για την κατηγορία. Επειδή όμως κανένας δεν παρίστατο (διότι δεν ήταν δυνατόν να βρεθούν μάρτυρες για κάτι που δεν είχε γίνει), οι δήθεν αδέκαστοι κριτές ορκίζουν την εταίρα, την οποία από πολύ πριν είχαν προγυμνάσει να είναι έτοιμη για κάθε παρανομία. Και παρόλο που ο θείος νόμος παραγγέλλει ότι κάθε ζήτημα πρέπει να στηρίζεται σε δύο ή τρεις μάρτυρες, και ο θεσπέσιος Παύλος διακηρύττει δυνατά να μην αποδέχεσαι κατηγορία παρά μόνο με την παρουσία δύο ή τριών μαρτύρων, αυτοί, περιφρονώντας τα θεία λόγια, αφού η εταίρα έδωσε τον ψεύτικο όρκο όπως την είχαν δασκαλέψει, εκδιώκουν τον αθλητή από το ποίμνιο, επιρρίπτοντάς του επιπροσθέτως και την κατηγορία του σαβελλιανισμού. Έτσι λοιπόν, αφήνοντας την Εκκλησία χήρα από τον οικείο νυμφίο της, τον καταδικάζουν να ζει εξόριστος στους Φιλίππους της Θράκης, αν και ο ίδιος δεν εγκατέλειπε καθόλου τα ορθά δόγματα, υπερασπιζόμενός τα με αγώνες μέσα στις ταλαιπωρίες, και καταρτίζοντας το πλήρωμα των πιστών με τα έργα και τη διδασκαλία του.

Εάν λοιπόν αυτά έχουν ομολογηθεί από τον άνδρα, ποιοι ήμασταν εμείς για να αποδιώξουμε αυτόν που προσέρχεται και να εχθρευτούμε τον Θεό με αυτόν τον τρόπο; Μην αγανακτείς, ω θαυμάσιε, με τον άνδρα, ακόμη και αν έχουν αποδειχθεί απολύτως αληθινά όσα λες ότι έχει πράξει, επειδή εμείς ούτε έχουμε ακούσει κάτι μέχρι τώρα ούτε, ακόμη κι αν είχαμε ακούσει, τον κρίνουμε για αυτά· διότι είναι γραμμένο: «Μήπως ο νόμος μας κρίνει τον άνθρωπο, εάν δεν ακούσει προηγουμένως από τον ίδιο και δεν μάθει τι πράττει;» Και πάλι ο Απόστολος λέει: «Μην αποδέχεσαι κατηγορία εναντίον πρεσβυτέρου, παρά μόνο εάν επιβεβαιώνεται από δύο ή τρεις μάρτυρες». Έπειτα, δεν γίνεται λόγος για αυτά, ούτε υπάρχει εξουσία να κρίνουμε, αλλά πρόκειται για την αποδοχή της μετάνοιας όσων έχουν περιπέσει σε αμαρτήματα, ενώ όσα έχουν λεχθεί από την τιμιότητά σου επαφίενται είτε εδώ, στον κατάλληλο χρόνο, στους προεστώτες της Εκκλησίας, είτε στον μέλλοντα αιώνα στον Κριτή των πάντων. Γι' αυτό, συμβουλεύω την χρηστότητά σου, αφήνοντας εκείνα τα λόγια, προς το παρόν να ευχαριστείς τον Κύριο για τη μετάνοια του άνδρα, ώστε να γίνουμε συνεργοί του Θεού, ο Οποίος θέλει να σωθεί κάθε άνθρωπος, και μέσω αυτού να έχουμε ειρήνη μαζί Του διά του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.