Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
8 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
ἀγαθοεργεῖν, πλουτεῖν ἐν ἔργοις καλοῖς, εὐμεταδότους εἶναι, κοινωνικούς,Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–8 από 8
ΠΡΟΣ ΤΙΜ. αʹ. Εὐμεταδότους εἶναι, κοινωνικοὺς, ἀποθησαυρίζοντας ἑαυτοῖς θεμέλιον καλὸν εἰς τὸ μέλλον, ἵνα ἐπιλάβωνται τῆς ὄντως ζωῆς.
Προς Τιμόθεον Α΄. Να είναι ευμετάδοτοι, κοινωνικοί, θησαυρίζοντας για τον εαυτό τους καλό θεμέλιο για το μέλλον, ώστε να κατακτήσουν την αληθινή ζωή.
Λεπτομέρειες
Κεφάλ. Αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Μακάριοι οἱ ἐλεήμονες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται. ΛΟΥΚΑΣ. Παντὶ τῷ αἰτοῦντί σε δίδου. ΠΡΟΣ ΡΩΜ. Ἀστόργους, ἀνελεήμονας, οἵτινες τὸ δικαίωμα τοῦ Θεοῦ ἐπιγνόντες, ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσίν. ΠΡΟΣ ΤΙΜ. αʹ. Εὐμεταδότους εἶναι, κοινωνικούς.
Κεφάλαιο Αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Μακάριοι οι ελεήμονες, διότι αυτοί θα ελεηθούν. ΛΟΥΚΑΣ. Στον καθένα που σου ζητά, να δίνεις. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ. Άστοργους, ανελεήμονες, οι οποίοι, έχοντας επιγνώσει το δικαίωμα του Θεού, ότι όσοι πράττουν τέτοια είναι άξιοι θανάτου. ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Αʹ. Να είναι ευμετάδοτοι, κοινωνικοί.
Λεπτομέρειες
οὔπω τοίνυν ἐξ οὐρανῶν καταφοιτήσαντος τοῦ πάντων Σωτῆρος Χριστοῦ, οὔτε ἀνάστασις γέγονεν, οὔτε πράξεως ἀντίδοσις ἠκολούθησέ τισιν, ἀλλ᾽ ὡς ἐν εἰκόνι, τῇ παραβολῇ γέγραπται πλούσιος καὶ τρυφῶν καὶ ἀφιλοικτίρμων, καὶ πένης ἐν ἀῤῥωστίᾳ· ἵν᾽ εἰδεῖεν οἱ τὸν ἐπὶ γῆς ἔχοντες πλοῦτον, ὡς εἰ μὴ βουληθεῖεν εἶναι χρηστοὶ καὶ εὐμετάδοτοι καὶ κοινωνικοὶ, καὶ ταῖς τῶν πενήτων ἀνάγκαις ἐπικουρεῖν ἕλοιντο, δεινῇ καὶ ἀφύκτῳ περιπεσοῦνται δίκῃ.
Εφόσον λοιπόν δεν είχε ακόμη κατέλθει από τους ουρανούς ο Σωτήρας των πάντων Χριστός, ούτε ανάσταση είχε γίνει, ούτε ανταπόδοση των πράξεων είχε ακολουθήσει για κάποιους, αλλά σαν σε εικόνα, μέσω της παραβολής, περιγράφεται ένας πλούσιος που καλοπερνούσε και ήταν άσπλαχνος, και ένας φτωχός που ήταν άρρωστος· προκειμένου να γνωρίζουν όσοι κατέχουν τον επίγειο πλούτο, ότι εάν δεν θελήσουν να είναι χρηστοί, γενναιόδωροι και κοινωνικοί, και δεν επιλέξουν να συντρέξουν στις ανάγκες των φτωχών, θα περιπέσουν σε φοβερή και αναπόδραστη καταδίκη.
Λεπτομέρειες
Καλῶς εἶπε, Πάντα πλουσίως, τὰς ἐτησίους τροπὰς αἰνιττόμενος, τὸν ἀέρα, τὸ φῶς, τὸ ὕδωρ, τὰ ἄλλα πάντα. Ὁρᾷς πῶς πλουσίως παρέχει καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ἀφθονίας; Εἰ πλοῦτον ζητεῖς, ἐκεῖνον ζήτει τὸν μένοντα, τὸν βέβαιον, τὸν ἀπὸ τῶν ἔργων γινόμενον τῶν ἀγαθῶν. Τοῦτο καὶ αὐτὸς δηλῶν, Ἀγαθοεργεῖν, φησὶ, πλουτεῖν ἐν ἔργοις καλοῖς, εὐμεταδότους εἶναι, κοινωνικούς· τὸ μὲν τῶν χρημάτων, τὸ δὲ τῆς ἀγάπης. Κοινωνικοὺς ὁμιλητικούς φησι, προσηνεῖς. Ἀποθησαυρίζοντας ἑαυτοῖς θεμέλιον καλὸν εἰς τὸ μέλλον. Ἐκεῖ οὐδὲν ἄδηλον· ἔνθα δὲ βέβαιος ὁ θεμέλιος, οὐδὲν ἄστατον, ἀλλὰ πάντα βέβαια, ἀκίνητα, πάγια, μόνιμα. Ἵνα ἐπιλάβωνται, φησὶ, τῆς αἰωνίου ζωῆς. Ἡ γὰρ τῶν ἀγαθῶν ἔργων πρᾶξις τὴν ἐκείνης ἡμῖν ἀπόλαυσιν προξενῆσαι δύναται. Ὢ Τιμόθεε, τὴν παρακαταθήκην φύλαξον. Μὴ μειώσῃς· οὐκ ἔστι σὰ, τὰ ἀλλότρια ἐνεπιστεύθης· μηδὲν ἐλαττώσῃς. Ἐκτρεπόμενος, φησὶ, τὰς βεβήλους κενοφωνίας καὶ ἀντιθέσεις τῆς ψευδωνύμου γνώσεως.
Πολύ σωστά είπε, «Όλα πλουσιοπάροχα», υπονοώντας τις ετήσιες μεταβολές των εποχών, τον αέρα, το φως, το νερό και όλα τα άλλα. Βλέπεις πώς τα παρέχει πλουσιοπάροχα και με πολλή αφθονία; Αν ζητάς πλούτο, να ζητάς εκείνον που μένει, τον βέβαιο, εκείνον που προέρχεται από τα αγαθά έργα. Αυτό ακριβώς δηλώνει και ο ίδιος λέγοντας: «Να αγαθοεργούν, να πλουτίζουν με καλά έργα, να είναι ευμετάδοτοι, κοινωνικοί»· το πρώτο αφορά τα χρήματα, το δεύτερο την αγάπη. Λέγοντας κοινωνικούς, εννοεί ομιλητικούς και προσηνείς. «Αποταμιεύοντας για τον εαυτό τους καλό θεμέλιο για το μέλλον». Εκεί τίποτα δεν είναι αβέβαιο· και όπου ο θεμέλιος είναι βέβαιος, τίποτα δεν είναι άστατο, αλλά τα πάντα είναι βέβαια, ακίνητα, σταθερά και μόνιμα. «Για να κατακτήσουν», λέει, «την αιώνια ζωή». Διότι η πράξη των αγαθών έργων μπορεί να μας εξασφαλίσει την απόλαυσή της. «Ω Τιμόθεε, φύλαξε την παρακαταθήκη». Να μην τη μειώσεις· δεν είναι δικά σου αυτά, σου εμπιστεύθηκαν ξένα πράγματα· τίποτα να μην ελαττώσεις. «Αποφεύγοντας», λέει, «τις βέβηλες κενοφωνίες και τις αντιθέσεις της ψευδώνυμης γνώσης».
Λεπτομέρειες
Ἐννόησον οὖν ἡλίκον ἐστὶ τὸ κτῆμα, ὥστε μηδὲ τῶν ἀγγέλων ἀποδέειν, μηδὲ τῶν ἀποστόλων, μηδὲ τῶν μεγάλων καὶ θαυμαστῶν· καὶ γὰρ εἰ τοὺς ἐγκωμιάζοντας αὐτὴν τοιούτους εἶναι χρὴ, σκόπει καὶ λογίζου ἡλίκην αὐτὴν εἶναι εἰκός. Δόξα καὶ πλοῦτος ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. Πάλιν ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ἐπὶ τὰ νοητὰ διαβαίνει. Οἶδε γὰρ καὶ πλοῦτον καλεῖν ἡ Γραφὴ τὸν ἐν τοῖς ἔργοις τοῖς ἀγαθοῖς· ὡς ὅταν λέγῃ· Ἀγαθοεργεῖν, πλουτεῖν ἐν ἔργοις ἀγαθοῖς. Οὗτος γὰρ ἀληθὴς ὁ πλοῦτος, ὡς ὅ γε ἕτερος ὄνομα πλούτου ψιλὸν, πράγματος ἔρημον.
Σκέψου, λοιπόν, πόσο μεγάλο είναι αυτό το απόκτημα, ώστε να μην υστερεί ούτε από τους αγγέλους, ούτε από τους αποστόλους, ούτε από τους μεγάλους και θαυμαστούς άνδρες· διότι, αν εκείνοι που την εγκωμιάζουν πρέπει να είναι τέτοιοι, σκέψου και αναλογίσου πόσο σπουδαία είναι φυσικό να είναι η ίδια. «Δόξα και πλούτος υπάρχει στον οίκο του». Πάλι μεταβαίνει από τα αισθητά στα νοητά. Διότι η Γραφή γνωρίζει να αποκαλεί πλούτο και εκείνον που συνίσταται στα αγαθά έργα, όπως όταν λέει: «Να αγαθοεργούν, να πλουτίζουν σε έργα αγαθά». Διότι αυτός είναι ο αληθινός πλούτος, ενώ ο άλλος αποτελεί ένα απλό όνομα πλούτου, στερημένο από πραγματικό περιεχόμενο.
Λεπτομέρειες
Τοῖς πλουσίοις ἐπὶ τῷ νῦν αἰῶνι παράγγελλε μὴ ὑψηλοφρονεῖν, μηδὲ ἠλπικέναι ἐπὶ πλούτου ἀδηλότητι, ἀλλ᾽ ἐν τῷ Θεῷ ζῶντι, τῷ παρέχοντι ἡμῖν πλουσίως πάντα εἰς ἀπόλαυσιν, ἀγαθοεργεῖν, πλουτεῖν ἐν ἔργοις καλοῖς, εὐμεταδότους εἶναι, κοινωνικοὺς, ἀποθησαυρίζοντας ἑαυτοῖς.» Τοῦτο πάλιν φησὶ, διδάσκων, μὴ διὰ φόβον προδιδόναι τὸ κήρυγμα. «Θεμέλιον καλὸν εἰς τὸ μέλλον, ἵνα ἐπιλάβωνται τῆς αἰωνίου ζωῆς. Ὦ Τιμόθεε, τὴν παραθήκην φύλαξον, ἐκτρεπόμενος τὰς βεβήλους κενοφωνίας, καὶ ἀντιθέσεις τῆς ψευδωνύμου γνώσεως, ἥν τινες ἐπαγγελλόμενοι, περὶ τὴν πίστιν ἠστόχησαν. Ἡ χάρις μετὰ σοῦ. Ἀμήν.» Οὐδὲν ἄστατον, ἀλλὰ πάντα βέβαια, ἀκίνητα, πάγια, μόνιμα.
«Στους πλουσίους του παρόντος αιώνος παράγγελλε να μην υπερηφανεύονται, ούτε να στηρίζουν την ελπίδα τους στην αβεβαιότητα του πλούτου, αλλά στον ζωντανό Θεό, ο οποίος μας παρέχει πλουσιοπάροχα τα πάντα προς απόλαυση· να αγαθοεργούν, να πλουτίζουν σε καλά έργα, να είναι πρόθυμοι να μεταδίδουν, να είναι κοινωνικοί, θησαυρίζοντας για τον εαυτό τους». Αυτό πάλι το λέει, διδάσκοντας να μην προδίδουν το κήρυγμα εξαιτίας του φόβου. «Καλό θεμέλιο για το μέλλον, ώστε να κατακτήσουν την αιώνια ζωή. Ω Τιμόθεε, φύλαξε την παρακαταθήκη, αποφεύγοντας τις βέβηλες κενοφωνίες και τις αντιλογίες της ψευδώνυμης γνώσης, την οποία μερικοί, επειδή την επαγγέλλονταν, αστόχησαν ως προς την πίστη. Η χάρη ας είναι μαζί σου. Αμήν». Τίποτα δεν είναι άστατο, αλλά όλα είναι βέβαια, ακίνητα, σταθερά και μόνιμα.
Λεπτομέρειες
Ἕκαστος ὡς προαιρεῖται τῇ καρδίᾳ, μὴ ἐκ λύπης, ἢ ἐξ ἀνάγκης. Ἱλαρὸν γὰρ δότην ἀγαπᾷ ὁ Θεός. Πᾶσαν αὐτάρκειαν ἔχοντες, περισσεύητε εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν, καθὼς γέγραπται· Ἐσκόρπισεν, ἔδωκε τοῖς πένησι.» «Τῶν πτωχῶν, ἵνα μνημονεύωμεν.» «Τοῖς πλουσίοις ἐν τῷ νῦν αἰῶνι ἐπαγγέλλω μὴ ὑψηλοφρονεῖν, μὴ ἐλπίζειν ἐπὶ πλούτου ἀδηλότητι, ἀλλ᾽ ἐπὶ τῷ Θεῷ τῷ παρέχοντι πάντα πλουσίως εἰς ἀπόλαυσιν· ἀγαθοεργεῖν, πλουτεῖν ἐν ἔργοις καλοῖς, εὐμεταδότους εἶναι, κοινωνικοὺς, ἀποθησαυρίζοντας ἑαυτοῖς θεμέλιον καλὸν εἰς τὸ μέλλον.» «Ὑμεῖς, ἀδελφοὶ, μὴ ἐκκακεῖτε καλοποιοῦντες.» «Τῆς εὐποιΐας καὶ τῆς κοινωνίας μὴ ἐπιλανθάνεσθε.
Ο καθένας ας προσφέρει όπως προαιρείται η καρδιά του, όχι με λύπη ή από ανάγκη. Διότι ο Θεός αγαπά αυτόν που δίνει με χαρά. Έχοντας πάντοτε κάθε αυτάρκεια, να περισσεύετε σε κάθε αγαθό έργο, καθώς είναι γραμμένο: «Σκόρπισε, έδωσε στους φτωχούς.» «Να θυμόμαστε τους φτωχούς.» «Στους πλουσίους του παρόντος αιώνα παραγγέλλω να μην υπερηφανεύονται, ούτε να στηρίζουν την ελπίδα τους στην αβεβαιότητα του πλούτου, αλλά στον Θεό, ο οποίος παρέχει τα πάντα πλουσιοπάροχα προς απόλαυση· να αγαθοεργούν, να πλουτίζουν σε καλά έργα, να είναι πρόθυμοι να μεταδίδουν στους άλλους, να είναι αλληλέγγυοι, αποθησαυρίζοντας για τον εαυτό τους ένα καλό θεμέλιο για το μέλλον.» «Εσείς, αδελφοί, μην αποκάμνετε να πράττετε το καλό.» «Την ευποιία και την αλληλεγγύη μην τις λησμονείτε.»
Λεπτομέρειες
Φιλοθέῳ κτήτορι Ὅτε μὴ πάρεστι πρόσωπον πρὸς πρόσωπον τοὺς φιλουμένους ὁμιλεῖν, οὐ μικρὸν εἰς παρηγορίαν καὶ τὸ διὰ γράμματος φθέγγεσθαι, ὅπερ ποιοῦσα ἡ φιλόθεός σου ὡς ἀληθῶς ψυχὴ φαντασίαν ἡμῖν παρέχει τοῦ ὁρᾶν καὶ περιπτύσσεσθαι αὐτήν. ὅθεν καὶ ἡμεῖς, ἀφοσιούμενοι τὸ φίλτρον, οὐ διαλιμπάνομεν κινεῖν τὴν γραφίδα καὶ πνευματικῶς συνάπτεσθαι αὐτήν, χαίροντες ὅτι τοιούτου φίλου κάτοχοί ἐσμεν, οὗ ὁ ἔπαινος διὰ πάσης Μακεδονίας παρά τε μοναζόντων καὶ λαϊκῶν εὐσεβῶν, ἐπὶ γλώσσης φερόντων τὴν καλλονὴν καὶ ἀρετὴν τῆς εὐσεβείας σου. ἀλλ᾽ ἔτι δῴη σοι Κύριος ἀγαθοεργεῖν, πλουτεῖν ἐν ἔργοις καλοῖς, εὐμετάδοτον εἶναι, κοινωνικόν, ἀποθησαυρίζοντα ἑαυτῷ θεμέλιον καλὸν εἰς τὸ μέλλον, ὡς ἂν ἐπιτεύξῃ τῆς αἰωνίου ζωῆς. ὦ Φιλόθεε κράτιστε, τὴν παρακαταθήκην τῆς πίστεως ἀσφαλῶς κάτεχε, ἀεὶ λαμπρυνόμενος ταῖς θεουργοῖς πράξεσι.
Στον κτήτορα Φιλόθεο. Όταν δεν είναι δυνατόν στα αγαπημένα πρόσωπα να συνομιλούν πρόσωπο με πρόσωπο, δεν αποτελεί μικρή παρηγοριά η επικοινωνία μέσω επιστολών, πράγμα που καθώς το κάνει η αληθινά φιλόθεη ψυχή σου, μας παρέχει την αίσθηση ότι την βλέπουμε και την αγκαλιάζουμε. Γι' αυτό και εμείς, ανταποδίδοντας την αγάπη, δεν παύουμε να κινούμε την γραφίδα και να συνδεόμαστε πνευματικά μαζί της, χαίροντες που έχουμε έναν τέτοιο φίλο, ο έπαινος του οποίου διαδίδεται σε όλη τη Μακεδονία τόσο από μοναχούς όσο και από ευσεβείς λαϊκούς, οι οποίοι φέρουν στα χείλη τους την ομορφιά και την αρετή της ευσέβειάς σου. Αλλά είθε ο Κύριος να σου δίνει ακόμη τη χάρη να αγαθοεργείς, να πλουτείς σε καλά έργα, να είσαι γενναιόδωρος, κοινωνικός, αποταμιεύοντας για τον εαυτό σου καλό θεμέλιο για το μέλλον, ώστε να επιτύχεις την αιώνια ζωή. Ω άριστε Φιλόθεε, κράτα με ασφάλεια την παρακαταθήκη της πίστεως, λαμπρυνόμενος πάντοτε με θεουργικές πράξεις.
Λεπτομέρειες