Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ 6:3

Πρέπει, λοιπόν, ο προεστώς της κοινότητας, ο οποίος κατευθύνει τους πάντες, να αναλαμβάνει αυτήν τη φροντίδα έπειτα από πολλή δοκιμασία, και να επαγρυπνεί με τη δέουσα μέριμνα για τον καθένα, ώστε να διατάσσει και να δίνει εντολές με τρόπο ευάρεστο στον Θεό, σταθμίζοντας την επιτηδειότητα και τη δύναμη του καθενός προς το κοινό συμφέρον. Οι δε υποτακτικοί, διαφυλάττοντας την ευταξία και γνωρίζοντας το ορθό μέτρο της υπακοής, πρέπει να θυμούνται τον Κύριο που λέει: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν, και εγώ τους δίνω αιώνια ζωή»· και ο οποίος προηγουμένως είπε: «Δεν πρόκειται να ακολουθήσουν ξένον, αλλά θα τον αποφύγουν, διότι δεν γνωρίζουν τη φωνή των ξένων». Να θυμούνται επίσης τον Απόστολο που λέει ότι: «Εάν κάποιος ετεροδιδασκαλεί και δεν συμφωνεί με τους υγιείς λόγους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και με τη διδασκαλία της ευσέβειας, έχει τυφλωθεί από οίηση και δεν γνωρίζει τίποτα»· και αφού ανέφερε τα όσα συνεπάγονται, πρόσθεσε: «Από τέτοιους ανθρώπους να απομακρύνεσαι»· και πάλι αλλού: «Τις προφητείες μην τις περιφρονείτε· τα πάντα να τα δοκιμάζετε· το καλό να το κρατάτε· να απέχετε από κάθε είδος πονηρού».

Γι' αυτό έχει ειπωθεί ότι έλαβε ομοίωμα σαρκός αμαρτίας. Επομένως, ανέλαβε μεν τη δική μας σάρκα με τα φυσικά της πάθη, αλλά δεν διέπραξε αμαρτία. Αλλά, όπως ακριβώς ο θάνατος που μεταδόθηκε σε εμάς στη σάρκα μέσω του Αδάμ καταπόθηκε από τη θεότητα, έτσι και η αμαρτία εξαλείφθηκε από τη δικαιοσύνη που υπάρχει στον Χριστό Ιησού, ώστε εμείς κατά την ανάσταση να ξαναλάβουμε τη σάρκα ούτε υπόδικη στον θάνατο ούτε ένοχη για αμαρτία. Αυτά είναι, αδελφοί, τα μυστήρια της Εκκλησίας, αυτές είναι οι παραδόσεις των Πατέρων. Απευθύνουμε έκκληση σε κάθε άνθρωπο που φοβάται τον Κύριο και αναμένει την κρίση του Θεού να μην παρασύρεται από ποικίλες διδασκαλίες. Εάν κάποιος ετεροδιδασκαλεί και δεν συμφωνεί με τους υγιείς λόγους της πίστεως, αλλά, παραμερίζοντας τα λόγια του Πνεύματος, θεωρεί τη δική του διδασκαλία προτιμότερη από τα ευαγγελικά διδάγματα, να φυλάγεστε από αυτόν. Είθε να παραχωρήσει ο Κύριος να συναντηθούμε κάποτε από κοντά, ώστε όσα διέφυγαν από τον γραπτό λόγο μας να τα αναπληρώσουμε μέσω της προσωπικής μας επικοινωνίας. Διότι σας γράψαμε λίγα από τα πολλά, μην επιθυμώντας να υπερβούμε το μέτρο της επιστολής, και ταυτόχρονα όντας πεπεισμένοι ότι για όσους φοβούνται τον Κύριο αρκεί και η διά ολίγων υπενθύμιση.

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Α΄. Στους έσχατους καιρούς θα αποστατήσουν μερικοί από την πίστη, δίνοντας προσοχή σε πνεύματα πλάνης και σε διδασκαλίες δαιμόνων, μέσα από την υποκρισία ψευδολόγων ανθρώπων, που έχουν καυτηριασμένη τη δική τους συνείδηση, οι οποίοι εμποδίζουν τον γάμο και επιβάλλουν την αποχή από τροφές, τις οποίες ο Θεός δημιούργησε για να τις μεταλαμβάνουν με ευχαριστία οι πιστοί και όσοι έχουν επιγνώσει την αλήθεια. ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Α΄. Εάν κάποιος διδάσκει διαφορετικά και δεν προσέρχεται στους υγιείς λόγους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και στη διδασκαλία που είναι σύμφωνη με την ευσέβεια, έχει κυριευθεί από έπαρση, μη γνωρίζοντας τίποτα, αλλά νοσεί γύρω από ζητήσεις και λογομαχίες, από τις οποίες προέρχονται φθόνος, έριδα, βλασφημίες, πονηρές υποψίες, συνεχείς προστριβές ανθρώπων που έχουν διεφθαρμένο τον νου και έχουν στερηθεί την αλήθεια, οι οποίοι θεωρούν ότι η ευσέβεια είναι πηγή κέρδους. Από αυτούς να απομακρύνεσαι. ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Β΄. Τις έσχατες ημέρες θα έλθουν καιροί δύσκολοι. Διότι οι άνθρωποι θα είναι φίλαυτοι, φιλάργυροι, αλαζόνες, υπερήφανοι, βλάσφημοι, απειθείς στους γονείς, αχάριστοι, ανόσιοι, άστοργοι, αδιάλλακτοι, συκοφάντες, ακρατείς, ανήμεροι, εχθροί του αγαθού, προδότες, προπετείς, τυφλωμένοι από υπερηφάνεια, φιλήδονοι μάλλον παρά φιλόθεοι, έχοντας την εξωτερική μορφή της ευσέβειας, αλλά έχοντας αρνηθεί τη δύναμή της· και αυτούς να τους αποφεύγεις. ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ. Διότι κάποτε ήμασταν και εμείς ανόητοι, απειθείς, πλανώμενοι, δουλεύοντας σε ποικίλες επιθυμίες και ηδονές, ζώντας μέσα σε κακία και φθόνο, μισητοί, μισώντας ο ένας τον άλλον.

Όλοι όσοι ήλθαν είναι κλέφτες και ληστές· αλλά τα πρόβατα δεν τους άκουσαν. ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ. Αλλά και εάν εμείς ή άγγελος από τον ουρανό σας κηρύττει ευαγγέλιο διαφορετικό από αυτό που σας κηρύξαμε, ας είναι ανάθεμα. Όπως έχουμε προείπει, και τώρα πάλι το λέω: Εάν κάποιος σας κηρύττει ευαγγέλιο διαφορετικό από αυτό που παραλάβατε, ας είναι ανάθεμα. ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Α΄. Εάν κάποιος ετεροδιδασκαλεί και δεν ακολουθεί τους υγιαίνοντες λόγους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και την κατ' ευσέβειαν διδασκαλία, έχει τυφλωθεί από έπαρση, χωρίς να γνωρίζει τίποτα, και τα εξής.

ΠΕΡΙ ΠΙΣΤΕΩΣ Με τη χάρη του αγαθού Θεού, σε εκείνον που προσέρχεται στους υγιείς λόγους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και στη σύμφωνη με την ευσέβεια διδασκαλία, λάμπει σαν φως η πίστη των χριστιανών, την οποία θα σας παραθέσω εν συντομία· ώστε εσείς, η εκκλησία του Θεού, σαν ένα αχείμαστο πλοίο που έχει κυβερνήτη τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, να αγκυροβολήσετε στον άγιο και γαλήνιο λιμένα Του, μήπως τυχόν καταποντιστείτε σε κάποια τρικυμία της διδασκαλίας των αιρετικών και ναυαγήσετε ως προς την πίστη. Σας παραθέτω, λοιπόν, την ίδια την πίστη του Κυρίου εν συντομία, όπως ανέφερα· διότι είναι φυσικό, όσα εκτίθενται με πιο σύντομο τρόπο, να παραμένουν ευκολότερα στη μνήμη αυτών που τα ακούν.

Ομιλία ΙΖ΄. Αυτά να διδάσκεις και να προτρέπεις. Εάν κάποιος διδάσκει διαφορετικά και δεν ακολουθεί τους υγιείς λόγους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και τη διδασκαλία που συνάδει με την ευσέβεια, έχει κυριευθεί από έπαρση χωρίς να γνωρίζει τίποτα, αλλά έχει αρρωστημένη τάση για ανώφελες ζητήσεις και λογομαχίες. Από αυτές γεννιούνται φθόνος, έριδα, βλασφημίες, πονηρές υποψίες, αδιάκοπες προστριβές ανθρώπων με διεφθαρμένο τον νου και στερημένων από την αλήθεια, οι οποίοι νομίζουν ότι η ευσέβεια αποτελεί μέσο κέρδους. Να απομακρύνεσαι από τέτοιους ανθρώπους. Είναι βέβαια μεγάλο κέρδος η ευσέβεια, όταν συνοδεύεται από αυτάρκεια. Διότι τίποτα δεν φέραμε σε αυτόν τον κόσμο· είναι φανερό ότι ούτε και μπορούμε να πάρουμε κάτι μαζί μας.

Εάν κάποιος διδάσκει διαφορετικά, και δεν προσέρχεται στα υγιή λόγια του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και στη διδασκαλία της ευσέβειας, έχει καταληφθεί από έπαρση και δεν γνωρίζει τίποτα. Επομένως, το να κυριεύεται κανείς από υπεροψία δεν προέρχεται από τη γνώση, αλλά από την άγνοια. Διότι εκείνος που γνωρίζει τα λόγια της ευσέβειας, αυτός κατεξοχήν γνωρίζει και να είναι μετριόφρων· εκείνος που κατανοεί τα υγιή λόγια, δεν νοσεί. Διότι ό,τι είναι η φλεγμονή για τα σώματα, αυτό είναι η υπεροψία για τις ψυχές· όπως δηλαδή εκεί δεν λέμε ότι το μέρος που έχει φλεγμονή είναι υγιές, έτσι και εδώ δεν θεωρούμε υγιείς τους αλαζόνες. Επομένως, είναι δυνατόν κάποιος, ενώ γνωρίζει κάτι, να μη γνωρίζει τίποτα· διότι εκείνος που δεν γνωρίζει αυτά που πρέπει να γνωρίζει, στην πραγματικότητα δεν γνωρίζει τίποτα. Και ότι η υπερηφάνεια προέρχεται από την άγνοια, είναι φανερό από το εξής: ο Χριστός κένωσε τον εαυτό του· όποιος λοιπόν το γνωρίζει αυτό, ποτέ δεν θα έχει μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του· διότι ο άνθρωπος δεν έχει τίποτα, παρά μόνο ό,τι προέρχεται από τον Θεό· συνεπώς δεν πρόκειται να υπερηφανευτεί. Διότι, τι έχεις το οποίο δεν έλαβες; Ο ίδιος έπλυνε τα πόδια των μαθητών του. Εκείνος που το γνωρίζει αυτό, πώς θα κυριευθεί από έπαρση; Γι' αυτό λέει: Όταν κάνετε όλα όσα διατάχθηκαν, να λέτε ότι είμαστε δούλοι άχρηστοι. Ο τελώνης μόνο χάρη στην ταπεινοφροσύνη δικαιώθηκε, ενώ ο Φαρισαίος εξαιτίας της αλαζονείας χάθηκε. Αυτός, λοιπόν, που έχει κυριευθεί από έπαρση δεν γνωρίζει τίποτα από αυτά. Ο ίδιος πάλι ο Χριστός λέει: Αν μίλησα κακά, μαρτύρησε για το κακό· αν όμως μίλησα καλά, γιατί με χτυπάς; Αλλά νοσεί, λέει, αναφορικά με τις άσκοπες συζητήσεις. Άρα το να αναλώνεται κανείς σε τέτοιες αναζητήσεις αποτελεί νόσο. Και ακολουθούν λογομαχίες· και πολύ εύλογα.

Αυτά να διδάσκεις και να προτρέπεις. Εάν κάποιος διδάσκει διαφορετικά και δεν ακολουθεί τους υγιείς λόγους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και τη διδασκαλία που είναι σύμφωνη με την ευσέβεια, έχει τυφλωθεί από έπαρση χωρίς να γνωρίζει τίποτα, αλλά διακατέχεται από αρρωστημένη τάση για άσκοπες συζητήσεις και λογομαχίες, από τις οποίες γεννιούνται φθόνος, έριδες, βλασφημίες, υπόνοιες». Δηλαδή, πονηρές δοξασίες και δόγματα· διότι τότε, όταν περιπέσουμε σε τέτοιες αναζητήσεις, υποπτευόμαστε για τον Θεό πράγματα που δεν πρέπει. «Αδιάκοπες προστριβές ανθρώπων διεφθαρμένων στον νου και στερημένων από την αλήθεια, οι οποίοι νομίζουν ότι η ευσέβεια αποτελεί μέσο πλουτισμού. Να απομακρύνεσαι από τέτοιους ανθρώπους. Αποτελεί βέβαια μεγάλο κέρδος η ευσέβεια, όταν συνοδεύεται από την αυτάρκεια. Διότι τίποτα δεν φέραμε στον κόσμο, και είναι φανερό ότι ούτε μπορούμε να πάρουμε κάτι μαζί μας. Έχοντας λοιπόν τροφές και σκεπάσματα, ας αρκεστούμε σε αυτά.

Στοιχείο Λ΄. ΤΙΤΛΟΣ Α΄. — Περί εκείνων που λογομαχούν και αμφισβητούν την πίστη. «Εάν κάποιος διδάσκει διαφορετικά και δεν προσέρχεται στους υγιείς λόγους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και στη διδασκαλία της ευσέβειας, έχει τυφλωθεί από έπαρση, και από αυτά προέρχονται φθόνος, έριδα, βλασφημία, πονηρές υποψίες, διαρκείς προστριβές ανθρώπων με διεφθαρμένο νου και στερημένων από την αλήθεια, οι οποίοι θεωρούν την ευσέβεια μέσο πλουτισμού.» «Τις μωρές και αμαθείς συζητήσεις να τις αποφεύγεις, γνωρίζοντας ότι γεννούν διαμάχες. Και ο δούλος του Κυρίου δεν πρέπει να φιλονικεί, αλλά να είναι ήπιος προς όλους.» Φαίνεται πως αυτός που αντιλέγει εξομοιώνεται κατά κάποιον τρόπο με αυτόν που ματαιολογεί.