Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΩΝ Β΄ 32:20

Και προσευχήθηκε ο βασιλιάς Εζεκίας και ο Ησαΐας, ο υιός του Αμώς, και βόησαν προς τον ουρανό, και ο Κύριος απέστειλε άγγελο και εξολόθρευσε κάθε ισχυρό και πολεμιστή, και άρχοντα και στρατηγό, στο στρατόπεδο του βασιλιά της Ασσυρίας. Και εκείνος επέστρεψε με ντροπή στο πρόσωπό του.

Ουρανός δε πολλάκις κατά την Γραφή λέγεται ο ίδιος ο Θεός, όπως το: «Δεν μπορεί ο άνθρωπος να λάβει από μόνος του τίποτα, εάν δεν του έχει δοθεί από τον ουρανό», αντί του: από τον Θεό. Η ίδια ονομάζει ουρανό και τις ουράνιες δυνάμεις. Όπως το: «Ο ουρανός είναι θρόνος μου». Ουρανός λέγεται επίσης και το ύψος της αληθινής γνώσης στους ανθρώπους. Διότι εκείνος που γνωρίζει με πράξη και πράττει με γνώση είναι θρόνος και υποπόδιο του Θεού. Θρόνος μεν εξαιτίας της γνώσης, μέσω της οποίας ενθρονίζεται ο Θεός· υποπόδιο δε εξαιτίας της πράξης, η οποία δέχεται πάνω της τα θεία βήματα. Αφού λοιπόν αυτά θεωρήθηκαν εκ των προτέρων, κάθε ευσεβής που φρουρείται με αρετή και γνώση, ή με πράξη και θεωρία, όταν δει την πονηρή και ολέθρια δύναμη να επαναστατεί εναντίον του μέσω των παθών, όπως ακριβώς ο Εζεκίας και ο Ησαΐας είδαν να έρχεται εναντίον τους ο βασιλιάς των Ασσυρίων, καταφεύγει στον Θεό, και βοά προς Αυτόν χωρίς λόγια, μέσω της προόδου του στην αρετή και τη γνώση, και δέχεται ως σύμμαχο άγγελο· δηλαδή, έναν υπέρτερο λόγο σοφίας και γνώσης που συντρίβει τους εχθρούς. Στρατόπεδο δε του βασιλιά Ασσούρ είναι αυτός που κινεί τις φυσικές ορέξεις προς την ηδονή. Πολεμιστής είναι αυτός που διεγείρει το θυμικό για την υπεράσπιση των ηδονών. Άρχοντας είναι αυτός που ερεθίζει τις αισθήσεις με τα εξωτερικά φαινόμενα των αρετών. Και στρατηγός είναι αυτός που δίνει μορφή στα πάθη και επινοεί την ενέργειά τους.

Και έπεσε ο οίκος, και θανάτωσε περισσότερους από όσους είχε θανατώσει στη ζωή του.» «Προσευχήθηκε ο βασιλιάς Εζεκίας, και απέστειλε ο Κύριος άγγελο, και εξολόθρευσε κάθε δυνατό και πολεμιστή και άρχοντα και στρατηγό στο στρατόπεδο του βασιλιά των Ασσυρίων.» «Μίλησε ο Κύριος στον Μανασσή, και συνέλαβαν τον Μανασσή, τον έδεσαν με χειροπέδες, και τον οδήγησαν στη Βαβυλώνα. Και προσευχήθηκε προς αυτόν, και εισάκουσε την κραυγή του.» Σχόλιο: Εξιστορείται από τον Αφρικανό ότι, καθώς ο Μανασσής έλεγε την ωδή, τα δεσμά του, αν και ήταν σιδερένια, έσπασαν, και διέφυγε. «Ανεβόησε ο Ηλίας προς τον ουρανό και είπε: Κύριε, ο Θεός του Αβραάμ και του Ισαάκ και του Ιακώβ, εισάκουσέ με με φωτιά· και έπεσε φωτιά από τον Κύριο εκ του ουρανού και κατέφαγε το ολοκαύτωμα και τα ξύλα και τις πέτρες και το χώμα, και το νερό που ήταν στη θάλασσα το έγλειψε η φωτιά.» «Σηκώθηκε νωρίς το πρωί ο υπηρέτης του Ελισσαίου, και ιδού, στρατιωτική δύναμη περικύκλωνε την πόλη, με άλογα και άρματα.

Γι' αυτόν τον λόγο, νομίζω, ο λόγος ονόμασε αυτή τη διδασκαλία «προσευχή», επειδή περιέχει το αίτημα για τα δώρα που δίνονται στους ανθρώπους από τον Θεό κατά χάρη. Διότι έτσι ακριβώς προσδιόρισαν οι θεόπνευστοι πατέρες μας την έννοια της προσευχής, λέγοντας ότι η προσευχή είναι το αίτημα για εκείνα τα οποία ο Θεός, όπως Του αρμόζει, από τη φύση Του δωρίζει στους ανθρώπους, όπως, αντίστοιχα, προσδιόρισαν και την «ευχή» ως υπόσχεση, δηλαδή εξαγγελία εκείνων των πραγμάτων που οι άνθρωποι, λατρεύοντας γνήσια τον Θεό, Του προσφέρουν. Μάλιστα, παρουσίασαν την Αγία Γραφή να επιβεβαιώνει με πολλούς τρόπους τα λεγόμενά τους, όπως το χωρίο «Τάξτε (κάντε ευχές) και αποδώστε στον Κύριο τον Θεό μας» και το «Όσα ευχήθηκα, θα τα αποδώσω σε Σένα, τον Σωτήρα μου Κύριο», τα οποία έχουν ειπωθεί σχετικά με την ευχή. Και πάλι, σχετικά με την προσευχή, παρέθεσαν το «Και προσευχήθηκε η Άννα προς τον Κύριο λέγοντας: "Κύριε, Αδωναΐ, Ελωΐ Σαβαώθ, εάν πράγματι εισακούσεις τη δούλη σου και μου δώσεις καρπό κοιλίας"» και το «Προσευχήθηκε ο Εζεκίας, ο βασιλιάς του Ιούδα, και ο Ησαΐας ο γιος του Αμώς, ο προφήτης, προς τον Κύριο», καθώς και το «Όταν εσείς προσεύχεστε, να λέτε: "Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς"», το οποίο ειπώθηκε από τον Κύριο προς τους μαθητές Του. Έτσι, συνάγεται ότι η μεν ευχή είναι η τήρηση των εντολών, η οποία επικυρώνεται εμπράκτως σύμφωνα με την προαίρεση εκείνου που έδωσε την ευχή, ενώ η προσευχή είναι το αίτημα εκείνου που τις έχει τηρήσει για τη μεταμόρφωσή του προς τα προαναφερθέντα αγαθά· ή καλύτερα, η μεν ευχή είναι ο άθλος της αρετής, τον οποίο ο Θεός δέχεται με μεγάλη ευαρέσκεια όταν Του προσφέρεται, ενώ η προσευχή είναι το έπαθλο της αρετής, το οποίο ο Θεός με μεγάλη χαρά ανταποδίδει.

ΕΡΩΤΗΣΗ 50ή Τι σημαίνει πάλι στο ίδιο βιβλίο το: «Και προσευχήθηκε ο βασιλιάς Εζεκίας και ο προφήτης Ησαΐας, ο γιος του Αμώς, για τα πράγματα αυτά, και βόησαν προς τον ουρανό. Και ο Κύριος απέστειλε άγγελο, και εξολόθρευσε κάθε δυνατό και πολεμιστή και άρχοντα και στρατηγό στο στρατόπεδο του βασιλιά Ασσούρ, και αυτός επέστρεψε με ντροπιασμένο πρόσωπο στη γη του»;

Επομένως, αφού εξετάσουμε πνευματικά τα γεγονότα που συνέβησαν τυπικώς κατά τους χρόνους του Εζεκία και τα οποία έλαβαν τέλος με την τότε έκβαση των όσων ιστορούνται, θα θαυμάσουμε τη σοφία του Αγίου Πνεύματος που τα συνέγραψε: πώς δηλαδή κατέστησε το νόημα των όσων έχουν γραφτεί αρμόζον και κατάλληλο για καθέναν από αυτούς που μετέχουν στην ανθρώπινη φύση, ώστε καθένας που επιθυμεί να γίνει μαθητής του θείου λόγου και δεν θεωρεί τίποτε από τα παρόντα και φθαρτά ισάξιο της αρετής, να δύναται να γίνει ένας άλλος Εζεκίας στο πνεύμα και ένας άλλος Ησαΐας, χωρίς να εμποδίζεται από κανέναν και να προσευχηθεί και να βοήσει προς τον ουρανό και να εισακουστεί, και να λάβει από τον Θεό, μέσω αγγέλου, την καταστροφή και την απώλεια εκείνων που τον πολεμούν νοητώς.

Η δε χώρα του βασιλιά Ασσούρ, εννοώ δηλαδή του πονηρού και αρχέκακου δαίμονα, είναι η στιβαρή και σκληρή έξη της κακίας και της αγνωσίας, η οποία στερείται κάθε ζωτικής θερμότητας κατά την αρετή και κάθε νοερού φωτός κατά τη γνώση. Σε αυτήν υποχωρεί μόνος του ο διάβολος, όταν μετά την απόπειρα της προσβολής δεν κατορθώσει να μετοικίσει στη δική του έξη την Ιερουσαλήμ, δηλαδή τη θεοφιλή και απαθέστατη ψυχή, η οποία έχει μέσα της αφενός τον τέλειο λόγο της πράξης σαν άλλον Εζεκία και αφετέρου τον πεφωτισμένο νου της γνώσης σαν άλλον Ησαΐα, οι οποίοι καθιστούν ίλεω τον Θεό και μέσω ενός αγγέλου εξαφανίζουν την πονηρή δύναμη.

μα΄ Πώς για εμάς λέγεται ότι και πράττουμε και γνωρίζουμε την αμαρτία, ενώ για τον Κύριο ότι έγινε μεν αμαρτία, αλλά δεν την γνώρισε. μβ΄ Περί του ξύλου της ζωής και του ξύλου της παρακοής. μγ΄ Προς ποιον είπε το «ιδού, έγινε ο Αδάμ σαν ένας από εμάς». Διότι, αν μεν το είπε προς τον Υιό, πώς συγκρίνεται ο Αδάμ με τον Υιό; Αν δε προς τους αγγέλους, πώς πάλι συγκρίνει τον άγγελο με τον εαυτό Του; μδ΄ Τι σημαίνει το στηθύνιο του επιθέματος και ο βραχίονας του αφαιρέματος; με΄ Ποια είναι η διαφορά του εσόπτρου από το αίνιγμα; μστ΄ Τι σημαίνει το «φωνή βοώντος εν τη ερήμω» και τα εξής. μζ΄ Περί των λάκκων και των πύργων του βασιλιά του Ιούδα Οζία, τα οποία οικοδόμησε. μη΄ Τι σημαίνει πάλι στο ίδιο βιβλίο των Παραλειπομένων το «και είδε ο Εζεκίας ότι ήρθε ο Σενναχειρείμ» και τα εξής. μθ΄ Τι σημαίνει πάλι στο ίδιο βιβλίο το «και προσευχήθηκε ο βασιλιάς Εζεκίας και ο Ησαΐας, ο γιος του Αμώς» και τα εξής. ν΄ Τι σημαίνει το «και πολλοί έφεραν δώρα στον Κύριο και δόματα στον Εζεκία, τον βασιλιά του Ιούδα».