Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 1:19

Οι σοφοί των Ελλήνων σχετικά με τους θεούς που έχουν επινοήσει εκφράζουν διαφορετικές απόψεις, λέγοντας «ναι» και «όχι»· διότι σε αυτούς δεν υπάρχει η αλήθεια, αλλά μάλλον το ψεύδος· γι' αυτό και κλονίζονται από ποικίλες δοξασίες. Ο αληθινός όμως και κατά φύσιν Υιός του παντοδύναμου Θεού, πώς θα μπορούσε να γίνει «ναι» και «όχι»; .... Συνεπώς, και ο εξ Αυτού κατά φύσιν Υιός, ο οποίος κηρύχθηκε σε εσάς μέσω ημών, από εμένα, τον Σιλουανό και τον Τιμόθεο, δεν έγινε «ναι» και «όχι»· διότι κάθε λόγος για Αυτόν αποδείχθηκε αληθινός μέσω της φωνής εκείνων που μιλούν εκ μέρους του Θεού. Και, όπως λέει, όσες είναι οι επαγγελίες του Θεού, στο πρόσωπό Του βρίσκουν το «ναι», δηλαδή κάθε δωρεά και υπόσχεση την έχουμε λάβει μέσω Αυτού από τον Θεό και Πατέρα. Και αυτό στο «Ναι», δηλαδή στην αλήθεια. Διότι αυτά εκπληρώνονται μέσω του Χριστού· «καταπόθηκε δηλαδή ο θάνατος με νίκη», και το κράτος της φθοράς κλονίστηκε, και θα πάψει η αδυναμία και, εκτός αυτών, η ατιμία, όπως είπε ο σοφότατος Παύλος και στην πρώτη επιστολή· και έχουμε αναδειχθεί κληρονόμοι και μέτοχοι της ίδιας της βασιλείας των αγίων. Διότι θα μας πει ο Ίδιος μπροστά στο θείο βήμα, Αυτός στον οποίο υπάρχει το «ναι»: «Ελάτε οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από την καταβολή του κόσμου».

Έπειτα, πού άραγε θα καταλήξει ο πάνσοφος Παύλος λέγοντας: «Διότι ο Υιός του Θεού, ο Ιησούς Χριστός, που κηρύχθηκε ανάμεσά σας από εμένα, τον Σιλουανό και τον Τιμόθεο, δεν έγινε Ναι και Όχι, αλλά σε αυτόν έχει γίνει Ναι». Πώς λοιπόν δεν έχει γίνει Ναι και Όχι, εάν λέγεται ότι είναι Θεός αλλά δεν είναι Θεός, εάν είναι ψευδή γι' αυτόν τα ονόματα Υιός και Κύριος; Εάν δε έχουν έτσι τα πράγματα, όπως ισχυρίζονται αυτοί, θα του ταίριαζε, νομίζω, να πρέπει να λέει: «Με τη χάρη του Θεού είμαι αυτό που είμαι». Διότι αυτό που δεν υπάρχει εκ φύσεως, αλλά προστίθεται εξωτερικά και δίνεται από κάποιον άλλον, δεν θα ανήκε σε εκείνον που το έλαβε, αλλά μάλλον σε εκείνον που το χορήγησε και το χάρισε. Και πώς θα έλεγε: «Εγώ είμαι η αλήθεια», εάν δεν υπάρχει τίποτα αληθινό σε αυτόν; Θα είχε ίσως καταληφθεί από το σκοτάδι, εάν έλεγε ψέματα. Αλλά «δεν έπραξε αμαρτία, ούτε βρέθηκε δόλος στο στόμα του», καθώς είναι γραμμένο. Β— Βεβαίως όχι. Α— Και πού είναι λοιπόν η κένωση; Και σε ποιον θα μπορούσε να νοηθεί ότι συνέβη; Διότι δεν μπορεί να δει κανείς κάποιον να κενώνεται, αλλά αντίθετα να πληρούται, καίτοι δεν κατέχει την πληρότητα από τη δική του φύση. Διότι δεν θα είχε ανάγκη από τα αγαθά κάποιου άλλου, και θα του ήταν περιττό να τα λάβει, εφόσον θα διέθετε από μόνος του την αυτοτέλεια, και θα είχε επάρκεια για το καθετί. Αλλά από το πλήρωμα του Χριστού όλοι εμείς λάβαμε, και το κήρυγμα των θεηγόρων δεν θα μπορούσε ποτέ να διαψευστεί.

ΑΛΛΟ. «Είναι δε πιστός ο Θεός, ότι ο λόγος μας προς εσάς δεν είναι ναι και όχι. Διότι ο Υιός του Θεού, ο Ιησούς Χριστός, που κηρύχθηκε ανάμεσά σας από εμάς, από εμένα και τον Σιλουανό και τον Τιμόθεο, δεν έγινε ναι και όχι, αλλά σε αυτόν έχει γίνει το ναι.» Όταν λοιπόν κηρύττεται αφενός ως Υιός, με τον Πατέρα να λέει γι' αυτόν: «Αυτός είναι ο Υιός μου», και πάλι: «Από τη γαστέρα πριν από τον εωσφόρο σε γέννησα», αλλά αφετέρου ονομάζεται από κάποιους ποίημα και κτίσμα, πώς δεν είναι ναι και όχι;

Διότι δεν θα μπορούσε να είναι κτίσμα αυτό που γεννιέται κατά φύση· ούτε θα μπορούσε να γίνει κατά φύση τέκνο αυτό που έχει δημιουργηθεί. Επειδή δε ο Χριστός είναι η αλήθεια, και σε αυτόν έχει γίνει το «ναι», όπως λέει ο Παύλος, εφόσον υπάρχει ως Υιός και έτσι κηρύσσεται, δεν θα μπορούσε να είναι κτίσμα ή δημιούργημα.

Δ΄. Ποιος είναι λοιπόν αυτός ο λόγος; «Διότι ο Υιός του Θεού», λέει, «ο οποίος κηρύχθηκε ανάμεσά σας από εμάς, από εμένα και τον Σιλουανό και τον Τιμόθεο, δεν έγινε Ναι και Όχι». Γι' αυτόν τον λόγο άλλωστε παρουσιάζει στο μέσο τη χορεία των διδασκάλων, καθιστώντας και από αυτό το γεγονός αξιόπιστη τη μαρτυρία, όχι μόνο μέσω εκείνων που άκουσαν, αλλά και μέσω εκείνων που δίδαξαν. Αν και ήταν μαθητές του· αλλά από μετριοφροσύνη, τους συγκαταλέγει στην τάξη των διδασκάλων.

Τι σημαίνει όμως το «Δεν έγινε Ναι και Όχι»; Δεν ανέτρεψα, λέει, αυτά που προηγουμένως είπα στο κήρυγμα· δεν σας δίδαξα τη μία φορά αυτό και την άλλη εκείνο· διότι αυτό δεν είναι πλέον γνώρισμα της πίστεως, αλλά πλανημένης διανοίας. Αντιθέτως, «το Ναι έγινε σε αυτόν». Δηλαδή, ο λόγος παραμένει απαρασάλευτος και βέβαιος.

Αυτό δε είναι γραμμένο και στις Πράξεις των Αποστόλων. Διότι, ενώ προαιρούνταν να πάει αλλού, το Πνεύμα τον διέταξε να κατευθυνθεί αλλού. Επομένως, το ότι δεν ήρθα δεν αποτελεί δείγμα δικής μου ελαφρότητας, δηλαδή επιπολαιότητας, αλλά του ότι, υποτασσόμενος στο Πνεύμα, υπακούω σε Εκείνο. «Αξιόπιστος δε είναι ο Θεός, ότι ο λόγος μας προς εσάς δεν έγινε Ναι, και, Όχι.» Εδώ λύνει μια αντίρρηση που προκύπτει. Εάν δεν ισχύει σε εσένα, λέει, το Ναι, και το Όχι, αλλά αυτά που λες τώρα τα ανατρέπεις στη συνέχεια, όπως έκανες και με την άφιξή σου, αλίμονό μας μήπως έχει συμβεί αυτό και στο κήρυγμα. Για να μην ταράσσονται λοιπόν κάνοντας τέτοιες σκέψεις, λέει ότι δεν συνέβη έτσι στο κήρυγμα. Διότι τα μεν ανθρώπινα είναι ενδεχόμενο να διαψευστούν, τα του Θεού όμως δεν είναι έτσι. Γι' αυτό λέει: «Πιστός είναι ο Θεός», δηλαδή αληθινός. Μην υποπτεύεσαι, λοιπόν, τα δικά Του πράγματα με αυτόν τον τρόπο· διότι δεν υπάρχει σε αυτά τίποτα το ανθρώπινο. «Διότι ο Υιός του Θεού, ο Ιησούς Χριστός, που κηρύχθηκε ανάμεσά σας από εμάς, από εμένα και τον Σιλουανό και τον Τιμόθεο, δεν έγινε ναι, και, όχι.» Επειδή μίλησε για λόγο, διευκρινίζει στη συνέχεια για ποιον λόγο μιλάει. Το δε «ναι, και, όχι» σημαίνει το εξής: Δεν ανέτρεψα, λέει, αυτά που είχα πει προηγουμένως στο κήρυγμα.

Ούτε σας δίδαξα πότε το ένα και πότε το άλλο· διότι αυτό δεν είναι πλέον ίδιον της πίστεως, αλλά μιας πλανημένης διανοίας. «Αλλά το "ναι" έχει γίνει σε αυτόν». Δηλαδή, αυτό ακριβώς που είπα: ο λόγος παραμένει απαρασάλευτος και βέβαιος. «Διότι όσες είναι οι επαγγελίες του Θεού, σε αυτόν βρίσκουν το "ναι"· γι' αυτό και δι' αυτού λέγεται το "αμήν", προς δόξαν του Θεού δι' ημών». Αυτό το λέει, επειδή το κήρυγμα υπόσχεται πολλά, και οι ίδιοι εξαγγέλλουν και κηρύττουν αυτά τα πολλά. Διότι μίλησαν και περί αναστάσεως, και περί αναλήψεως, και περί αφθαρσίας, και περί των μεγάλων επάθλων, και περί των ανείπωτων εκείνων αγαθών. Λέει, λοιπόν, ότι αυτές οι επαγγελίες παραμένουν ακλόνητες. Διότι δεν υπήρξε σε αυτές "ναι" και "όχι", δηλαδή δεν ήταν τα λεγόμενα άλλοτε αληθινά και άλλοτε ψευδή, όπως συνέβη με την επίσκεψή μου, αλλά είναι πάντοτε αληθινά.

Ότι, όταν οι οπαδοί του Σεβήρου ελέγχονται από τα λόγια των θεοφόρων πατέρων μας, οι οποίοι διέπρεψαν πριν από τη Σύνοδο της Χαλκηδόνας και κήρυξαν τις δύο φύσεις στην καθ' υπόστασιν ένωση του Λόγου, τρέπονται αμέσως στη συκοφάντησή τους, προσδίδοντας μεν στη συκοφαντία (όπως νομίζουν) ένα ευπρόσωπο σχήμα, αλλά στην πραγματικότητα τους διακωμωδούν βαθύτερα από όσους τους υβρίζουν απροσχημάτιστα. Διότι ισχυρίζονται πως η δυαδικότητα των φύσεων ειπώθηκε μεν από αυτούς, όχι όμως από πεποίθηση, ούτε εκούσια, ούτε ως ομολογία πίστεως, αλλά σε αντιπαράθεση προς την ψευδώνυμη γνώση, κατ' οικονομίαν, περιστασιακά και επειδή εξαναγκάστηκαν από κάποια αιρετική πίεση. Και τι άλλο θα ήταν αυτό παρά το να παρουσιάζουν τους διδασκάλους υποκριτές, δειλούς και προδότες της αλήθειας, να προτιμούν το αλλότριο και αιρετικό δόγμα από την πατροπαράδοτη ευσέβεια, και ότι παρασύρθηκαν μάλλον προς το βάραθρο εκείνων αντί να ανελκύσουν κάποιους από εκεί; Πώς είναι δυνατόν τέτοιοι άνθρωποι να λένε μαζί με τον Παύλο: «Ο λόγος μας προς εσάς δεν έγινε ναι και όχι, αλλά έγινε σε αυτόν ναι», όταν αλλάζουν στάση με χίλιους τρόπους στη ζωή τους και μιμούνται τις μεταβολές του Ευρίπου;