Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 1:21

Ότι δε είδε τον ίδιο τον Υιό, το αποδεικνύει ο σοφός Ιωάννης λέγοντας: «Αυτά είπε ο Ησαΐας, διότι είδε τη δόξα του και μίλησε γι' αυτόν». Επομένως, και αν ο Πατέρας δοξάζεται δι' αυτού, και επειδή έχει τεθεί «μέσω της πίστεως ως ιλαστήριο», έχει γίνει και «λειτουργός των αγίων» λόγω της ανθρώπινης φύσης του, ιερουργώντας ως πνευματική θυσία την προσευχή καθενός από τους αγίους. Διότι μέσω αυτού αναπέμπουμε εμείς το αμήν. Και δεν θα μπορούσε να νοηθεί εξαιρετέος από το να πρέπει να προσκυνείται και να συνδοξάζεται με εκείνον που τον γέννησε, τόσο από εμάς τους ίδιους όσο και από το άνω πλήθος των αγίων πνευμάτων. Είπε εξάλλου κάπου ο θεσπέσιος Παύλος: «Όταν δε πάλι εισαγάγει τον πρωτότοκο στην οικουμένη, λέγει: Και ας τον προσκυνήσουν όλοι οι άγγελοι του Θεού». Καίτοι, σε ποιον δεν είναι καταφανές ότι είναι Μονογενής κατά το ότι νοείται ως Θεός; Διότι μόνος από τον μόνο Πατέρα έχει γεννηθεί. Επειδή όμως, συγκαταβαίνοντας στα δικά μας μέτρα, βρέθηκε ανάμεσα σε πολλούς αδελφούς, τότε τέθηκε ο ίδιος ως πρωτεύων. Και εκτός από το να είναι Μονογενής ως Θεός, ονομάστηκε και πρωτότοκος λόγω της ανθρώπινης φύσης του. <Αυτός δε που μας βεβαιώνει μαζί με εσάς στον Χριστό κ.τ.λ.

λ.> Μας στερεώνει ο Θεός και Πατέρας στον Χριστό, εγκαθιδρύοντας στις ψυχές όλων ορθή και ακατάσειστη πίστη, πείθοντάς μας να φρονούμε ότι είναι από τη φύση Του και αληθινά Θεός, έστω κι αν εμφανίζεται με τη δική μας μορφή, έχοντας γεννηθεί κατά σάρκα από γυναίκα Εκείνος που είναι πάνω από κάθε κτίση. Γι' αυτό, και ο ίδιος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, όταν ο Πέτρος ομολογούσε την πίστη και έλεγε με σαφήνεια: «Εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος», του απάντησε λέγοντας: «Μακάριος είσαι, Σίμων, γιε του Ιωνά, διότι δεν σου το αποκάλυψε αυτό σάρκα και αίμα, αλλά ο Πατέρας μου ο εν τοις ουρανοίς». Επειδή δηλαδή το μυστήριο είναι παμμέγιστο, εύλογα θα απαιτούσε τη μυσταγωγία που προέρχεται άνωθεν και από τον Πατέρα. Επομένως, μας στερεώνει στον Χριστό ο ίδιος ο Θεός, ο Οποίος και μας σφράγισε και μας έχρισε και μας έδωσε τον αρραβώνα του Πνεύματος.

Εκείνος δε που μας βεβαιώνει μαζί με εσάς στον Χριστό, και μας έχρισε, είναι ο Θεός· ο οποίος και μας σφράγισε, και έδωσε τον αρραβώνα του Πνεύματος στις καρδιές μας. Πάλι από τα παρελθόντα επιβεβαιώνονται τα μελλοντικά. Διότι, εάν αυτός είναι που μας βεβαιώνει στον Χριστό, δηλαδή αυτός που δεν μας αφήνει να κλονιστούμε από την πίστη στον Χριστό, και αυτός που μας έχρισε, και έδωσε το Πνεύμα στις καρδιές μας· πώς δεν θα δώσει τα μελλοντικά;

Και τι κάνει; Τη λαμβάνει, την αρραβωνιάζεται. Και τι της δίνει; Ένα δαχτυλίδι. Ποιο; Το Άγιο Πνεύμα. Λέει ο Παύλος: «Εκείνος δε που μας στερεώνει μαζί με εσάς είναι ο Θεός, ο οποίος και μας σφράγισε και έδωσε τον αρραβώνα του Πνεύματος». Πνεύμα της δίνει.

Κατάλαβες τι είπα; Οι βασιλιάδες της γης και οι άρχοντες, όταν έχουν θησαυρούς, κατασκευάζουν μεγάλα οικήματα, με τοίχους, αμπάρες, πόρτες, φρουρούς και κλειδαριές, για να διαφυλαχθεί ο θησαυρός. Ο Χριστός, όμως, έπραξε το αντίθετο· δεν έθεσε τον θησαυρό σε πέτρινο, αλλά σε πήλινο σκεύος. Εάν ο θησαυρός είναι μεγάλος, γιατί το σκεύος είναι αδύναμο; Αλλά το σκεύος δεν είναι αδύναμο εξαιτίας αυτού, επειδή δηλαδή είναι μεγάλος ο θησαυρός· διότι ο θησαυρός δεν προστατεύεται από το σκεύος, αλλά αυτός ο ίδιος προστατεύει το σκεύος. Εγώ τοποθετώ τον θησαυρό, ποιος μπορεί λοιπόν να τον κλέψει; Ήλθε ο διάβολος, ήλθε η οικουμένη, ήλθαν αμέτρητοι, και τον θησαυρό δεν τον έκλεψαν· μαστιγώθηκε, και ο θησαυρός δεν προδόθηκε· καταποντίστηκε στη θάλασσα, και ναυάγιο δεν προκάλεσε· πέθανε, και ο θησαυρός παραμένει. Έδωσε, λοιπόν, τον αρραβώνα. Πού είναι αυτοί που βλασφημούν την αξία του Πνεύματος; Προσέξτε. «Εκείνος δε που μας στηρίζει μαζί με σας στον Χριστό είναι ο Θεός, ο οποίος και έδωσε τον αρραβώνα του Πνεύματος». Γνωρίζετε όλοι σας ότι ο αρραβώνας είναι ένα μικρό μέρος του συνόλου· άκουσε, λοιπόν, πώς έχει το πράγμα.

Δώσε μου, λέγει, αυτά. Περίμενε, για να σωθούν και οι σύνδουλοί σου, περίμενε. Εκείνος που μας βεβαιώνει, και μας έδωσε τον αρραβώνα. Ποιον αρραβώνα; Το Άγιο Πνεύμα, τη χορηγία του Πνεύματος. Αλλά μιλώ για το Πνεύμα. Έδωσε στους αποστόλους τον δακτύλιο, λέγοντας: Λάβετε και δώστε σε όλους. Μερίζεται ο δακτύλιος;

Και μετά από αυτά τα λόγια, μετά την αποταγή του διαβόλου, μετά τη σύνταξη με τον Χριστό, εφόσον πλέον έχετε γίνει οικείοι και δεν έχετε τίποτα κοινό με εκείνον, αμέσως προστάζει να σφραγιστείς και σου δίνει τον σταυρό στο μέτωπο. Διότι, επειδή είναι επόμενο εκείνο το θηρίο, ακούγοντας αυτά τα λόγια, να αγριέψει περισσότερο (αφού είναι αναίσχυντο) και να θέλει να επιτεθεί στο ίδιο σου το πρόσωπο, αποτυπώνοντας μέσω του χρίσματος τον σταυρό στο πρόσωπό σου, καταστέλλει όλη του τη μανία. Διότι δεν θα τολμήσει πλέον να αντικρίσει ένα τέτοιο πρόσωπο, αλλά, σαν να βλέπει ακτίνες να εκπέμπονται από εκεί, αποτυφλωμένος στα μάτια, θα απέλθει. Και ο σταυρός αποτυπώνεται μέσω του χρίσματος· και αυτό το χρίσμα είναι ταυτόχρονα έλαιο και μύρο, μύρο βέβαια ως για νύμφη και έλαιο ως για αθλητή. Και για να καταλάβεις ότι και πάλι δεν σε χρίει άνθρωπος, αλλά ο ίδιος ο Θεός μέσω του χεριού του ιερέα, άκουσε τον Παύλο που λέει: «Εκείνος δε που μας στερεώνει μαζί με εσάς στον Χριστό και μας έχρισε, είναι ο Θεός». Όταν, λοιπόν, αυτό το άλειμμα αλείψει όλα τα μέλη, μπορείς άφοβα να συμπλακείς με τον δράκοντα και δεν πρόκειται να πάθεις κανένα κακό.

Εάν λοιπόν όσα υποσχέθηκε είναι βέβαια, πολύ περισσότερο είναι βέβαιος ο ίδιος και ο λόγος περί αυτού. «Εκείνος δε που στερεώνει εμάς μαζί με εσάς στον Χριστό και μας έχρισε, είναι ο Θεός, ο οποίος και μας σφράγισε, και έδωσε τον αρραβώνα του Πνεύματος στις καρδιές μας.»

Και ο θείος Διονύσιος με αυτές ακριβώς τις λέξεις λέει: «η θεία φύση», λέει, «ως προς την ουσία δεν μετέχεται από κανένα από τα όντα, ως προς τις δωρεές όμως μετέχεται από όλα». Και ο θείος Παύλος επιπροσθέτως: «Εκείνος που μας έχρισε είναι ο Θεός, ο οποίος και μας σφράγισε και έδωσε τον αρραβώνα του Πνεύματος στις καρδιές μας»· και πάλι: «έστειλε ο Θεός το Πνεύμα του Υιού του στις καρδιές μας»· και ξανά: «η αγάπη του Θεού έχει εκχυθεί στις καρδιές μας δια του Αγίου Πνεύματος που μας δόθηκε»· και πριν από όλα και πάνω από όλα ο εκ φύσεως Κύριός μας και δάσκαλος Ιησούς Χριστός, υπόσχεται τα εξής στους πιστούς δια των αποστόλων: «το Άγιο Πνεύμα, το οποίο ο κόσμος δεν μπορεί να λάβει, διότι δεν το βλέπει ούτε το γνωρίζει· εσείς όμως το γνωρίζετε, διότι μένει κοντά σας και θα είναι μέσα σας»· και πάλι: «εκείνος που έχει τις εντολές μου και τις τηρεί, αυτός είναι που με αγαπά· και εκείνος που με αγαπά, θα αγαπηθεί από τον Πατέρα μου· και εγώ θα τον αγαπήσω και θα του φανερώσω τον εαυτό μου· και εγώ και ο Πατέρας θα έρθουμε και θα κάνουμε κατοικία κοντά του».

Και αλήθεια λέγω εν Χριστώ, δεν ψεύδομαι, καθώς συμμαρτυρεί μαζί μου η συνείδησή μου εν Πνεύματι Αγίω. Διότι η βασιλεία του Θεού δεν είναι βρώση και πόση, αλλά δικαιοσύνη και ειρήνη και χαρά εν Πνεύματι Αγίω. Και για να γίνει η προσφορά των εθνών ευπρόσδεκτη, αγιασμένη εν Πνεύματι Αγίω». Και στην Πρώτη προς Κορινθίους επιστολή: «σε εμάς όμως τα αποκάλυψε ο Θεός διά του Πνεύματός Του· διότι το Πνεύμα ερευνά τα πάντα, ακόμη και τα βάθη του Θεού· διότι ποιος γνωρίζει τα του ανθρώπου, παρά μόνο το πνεύμα του ανθρώπου που είναι μέσα του; Έτσι και τα του Θεού κανείς δεν τα γνωρίζει, παρά μόνο το Πνεύμα του Θεού· εμείς δε δεν λάβαμε το πνεύμα του κόσμου, αλλά το Πνεύμα που προέρχεται από τον Θεό. Και δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού, και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας;». Και πάλι, «Ή μήπως δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που είναι μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό; Και τέτοιοι ήσασταν μερικοί· αλλά λουστήκατε, αλλά αγιαστήκατε, αλλά δικαιωθήκατε στο όνομα του Κυρίου Ιησού, και με το Πνεύμα του Θεού μας. Και κανείς δεν μπορεί να ονομάσει Κύριο τον Ιησού, παρά μόνο εν Πνεύματι Αγίω. Και έγινε ο πρώτος άνθρωπος, ο Αδάμ, ψυχή ζωντανή· ο έσχατος Αδάμ Πνεύμα ζωοποιό». Και στη Δεύτερη επιστολή, «εκείνος δε που μας στηρίζει μαζί με εσάς στον Χριστό, και μας έχρισε, είναι ο Θεός, ο οποίος και μας σφράγισε, και έδωσε τον αρραβώνα του Πνεύματος στις καρδιές μας.

Αλλά εάν μεν νοηθεί κατά παράλειψη λέξης, πρέπει να τεθεί υποστιγμή στο 〈χρίσας ἡμᾶς〉, ώστε να ακολουθεί μετά από τελεία στιγμή το 〈Θεός〉, δηλαδή: 〈Θεός〉 είναι εκείνος 〈που μας βεβαιώνει και μας έχρισε και μας σφράγισε και έδωσε τον αρραβώνα του Πνεύματος στις καρδιές μας〉. Και είναι προφανές ότι και αυτά τα κώλα που ακολουθούν το 〈Θεός〉 θα διαβαστούν με τελεία στιγμή. Εάν όμως εκληφθεί ως παράλειψη ολόκληρου ρητού, και αυτή η πρώτη περίοδος μέχρι το 〈Θεός〉 θα διαβαστεί με μέση στιγμή, όπως και τα επόμενα. Αυτό όμως ως προς τούτο θα προκαλέσει απορία, άραγε θα καταλήξει σε τελεία, επειδή υπονοείται μαζί το ελλείπον, ή σε υποστιγμή, επειδή λείπει. 〈Όχι ότι κυριεύουμε την πίστη σας〉, δηλαδή δεν σας εξουσιάζουμε εξαιτίας της πίστεως, σαν να λέει: δεν γίνατε πιστοί για αυτόν τον λόγο, για να εξουσιάζεστε και να τιμωρείστε από εμάς. Διότι, ακόμη και αν συνέβαινε αυτό, εσείς οι ίδιοι, λέει, στέκεστε σταθεροί στην πίστη, και δεν υπάρχει ανάγκη επιείκειας ή τιμωρίας χάριν της πίστεως. Αυτό το λέει επιλύοντας μια αντίρρηση που φαίνεται να ανακύπτει. Διότι, επειδή ορισμένοι επρόκειτο να αγανακτήσουν και να πουν: Τι εννοείς λέγοντας ότι μας δείχνεις επιείκεια; Άραγε γι' αυτό πιστέψαμε, για να ακούμε από εσένα ότι μας λυπάσαι; Διότι, αν δεν μας λυπόσουν, τι θα έκανες; Οπωσδήποτε θα μας τιμωρούσες; Θα μας παρέδιδες σε βασανιστήρια;

Η κυρίαρχη των πάντων θεότητα του Πατρός, λοιπόν, έχρισε τα πόδια του Ιησού, δηλαδή τη σάρκα του Κυρίου κατά τους έσχατους καιρούς, ήτοι του Λόγου, εννοώ, με το μύρο του Πνεύματος. Όπως λέει και ο Δαβίδ: «Γι' αυτό σε έχρισε ο Θεός, ο Θεός σου, με έλαιο αγαλλιάσεως». Και ο μέγας Πέτρος: «Ας γνωρίζει με βεβαιότητα όλος ο οίκος του Ισραήλ ότι ο Θεός έκανε Κύριο και Χριστό αυτόν τον Ιησού, τον οποίο εσείς σταυρώσατε». Διότι η σάρκα που προσλήφθηκε από τον Λόγο, αφού χρίστηκε από το θείο Πνεύμα που επήλθε στη μήτρα της Παρθένου, και αφού έγινε αυτό ακριβώς που είναι ο Λόγος, δηλαδή Θεός, γέμισε τον κόσμο με ευωδία, όπως ακριβώς και το μύρο της Μαρίας ευωδίασε ολόκληρο το σπίτι. Ποιες είναι όμως οι τρίχες που σκούπισαν τα πόδια; Είναι οπωσδήποτε εκείνοι που στολίζουν την κεφαλή του Θεού και την αρχική του εξουσία, δηλαδή οι άγιοι. Διότι αυτοί, υπάρχοντας προς δόξα του Θεού, θα μπορούσαν να ονομαστούν στολίδι του, οι οποίοι έγιναν και κοινωνοί του χρίσματος της σάρκας του Κυρίου, τους οποίους ο Δαβίδ ονομάζει «μετόχους». Και ο Παύλος λέει προς τους Κορινθίους: «Εκείνος που μας βεβαιώνει μαζί με εσάς στον Χριστό και μας έχρισε είναι ο Θεός». Και παντού γνωρίζουμε ότι ονομάζονται χριστοί εκείνοι που έζησαν κατά Χριστόν. Επομένως, οι Χριστιανοί θα μπορούσαν να νοηθούν ως οι τρίχες που σκούπισαν τα πόδια του Ιησού και συμμετείχαν στο θείο χάρισμα.