Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 10:12

Ερώτηση 138. Εάν πρέπει να επιτρέπεται σε κάποιον μέσα στην αδελφότητα να νηστεύει ή να αγρυπνεί περισσότερο από τους άλλους, σύμφωνα με το δικό του θέλημα. Απάντηση. Εφόσον ο Κύριος είπε, «Κατέβηκα από τον ουρανό, όχι για να κάνω το δικό μου θέλημα, αλλά το θέλημα του Πατέρα που με έστειλε», καθετί που κάνει κάποιος σύμφωνα με το δικό του θέλημα, ανήκει αποκλειστικά σε αυτόν που το πράττει, αλλά είναι ξένο προς τη θεοσέβεια. Και υπάρχει φόβος μήπως ακούσει από τον Θεό για το έργο που νομίζει ότι επιτελεί: «Προς εσένα θα είναι η αποστροφή του, και εσύ θα το εξουσιάσεις». Επιπλέον, το να θέλει κάποιος το κάτι περισσότερο σε σύγκριση με τους άλλους, έστω και στα καλά έργα, αποτελεί πάθος φιλονικίας το οποίο προέρχεται από την κενοδοξία. Αυτό ακριβώς δείχνει ο Απόστολος ότι απαγορεύεται, λέγοντας: «Διότι δεν τολμούμε να κατατάξουμε ή να συγκρίνουμε τους εαυτούς μας με μερικούς από αυτούς που προβάλλουν τους εαυτούς τους». Επομένως, αφού εγκαταλείψουμε τα δικά μας θελήματα, καθώς και την επιθυμία να φαινόμαστε ότι κάνουμε κάτι περισσότερο από τους υπολοίπους, πρέπει να υπακούμε στον Απόστολο που προτρέπει και λέει: «Είτε τρώτε, είτε πίνετε, είτε κάνετε οτιδήποτε, όλα να τα κάνετε προς δόξαν Θεού».

Γι' αυτό και λέγει: «Όποιοι είμαστε όταν είμαστε παρόντες, τέτοιοι είμαστε και όταν είμαστε απόντες»· δηλαδή, ταπεινοί, συνεσταλμένοι, δίχως να κομπάζουμε πουθενά. Και τούτο είναι φανερό από τα παρακάτω: «Διότι δεν τολμούμε να κατατάξουμε ή να συγκρίνουμε τους εαυτούς μας με κάποιους από εκείνους που συνιστούν τον εαυτό τους».

βʹ. Εδώ αποδεικνύει ότι εκείνοι είναι αλαζόνες και ότι ξεστομίζουν μεγάλα λόγια για τον εαυτό τους· και τους διακωμωδεί, επειδή συνιστούν οι ίδιοι τον εαυτό τους. Αλλά εμείς δεν κάνουμε τίποτε τέτοιο· απεναντίας, εάν έχουμε επιτελέσει κάποια σπουδαία έργα, τα αναφέρουμε όλα στον Θεό, και παραβάλλουμε τους εαυτούς μας αναμεταξύ μας. Γι' αυτό και πρόσθεσε: «Αλλά αυτοί, μετρώντας τους εαυτούς τους με τον ίδιο τον εαυτό τους, και συγκρίνοντας τους εαυτούς τους με τον εαυτό τους, δεν έχουν σύνεση». Αυτό δε που λέει, σημαίνει το εξής: Δεν παραβάλλουμε τους εαυτούς μας προς εκείνους, αλλά αναμεταξύ μας. Διότι, προχωρώντας παρακάτω, έλεγε: «Σε τίποτε δεν υστέρησα από τους κορυφαίους αποστόλους»· και στην προηγούμενη Επιστολή: «Κοπίασα περισσότερο από όλους αυτούς»· και πάλι: «Τα σημεία του αποστόλου επιτελέστηκαν ανάμεσά σας με κάθε υπομονή».

«Διότι δεν τολμούμε να κατατάξουμε ή να συγκρίνουμε τους εαυτούς μας με μερικούς από εκείνους που συνιστούν οι ίδιοι τον εαυτό τους· αλλά αυτοί, μετρώντας τους εαυτούς τους με τα δικά τους μέτρα και συγκρίνοντας τους εαυτούς τους με τους εαυτούς τους, δεν δείχνουν σύνεση.» Πρόσεξε πώς πάλι καταπραΰνει τον φθόνο. «Εμείς όμως δεν θα καυχηθούμε για πράγματα υπέρμετρα, αλλά σύμφωνα με το μέτρο του κανόνα, του μέτρου που μας καθόρισε ο Θεός, ώστε να φτάσουμε μέχρι και σε εσάς. Διότι δεν υπερεκτείνουμε τους εαυτούς μας, σαν να μην είχαμε φτάσει σε εσάς.»

Εάν όμως τολμούσαμε να προβάλλουμε τον εαυτό μας όπως εκείνοι, δεν θα συνέβαινε ώστε, όπως είμαστε με τον λόγο μέσω των επιστολών όταν απουσιάζουμε, τέτοιοι να είμαστε και όταν είμαστε παρόντες, αλλά θα μεταβαλλόμασταν εδώ κι εκεί, και στις επιστολές θα ήμασταν άλλοι και άλλοι ως παρόντες, αλλοιούμενοι σύμφωνα με τις ανάγκες και τις περιστάσεις, και πότε κόλακες, πότε δε φοβεροί, και των μεν ισχυρών δούλοι ως υπηρέτες του θελήματός τους, των δε ταπεινών δεσπότες και νομοθέτες. Διότι αυτός που προβάλλει τον εαυτό του πράττει τα πάντα αποβλέποντας στο δικό του κέρδος, διαρκώς αλλοιούμενος και μεταμορφούμενος προς το δικό του συμφέρον. Αλλά ούτε είμαστε σαν έναν από αυτούς, ούτε έχουμε καμία κοινωνία ή ομοιότητα με αυτούς. διότι δεν τολμούμε να γίνουμε τέτοιοι. Πώς λοιπόν είμαστε άλλοι στις επιστολές όταν απουσιάζουμε, και άλλοι όταν είμαστε παρόντες; Διότι αυτό δεν είναι δικό μας γνώρισμα, αλλά εκείνων που προβάλλουν τους εαυτούς τους. Εμείς όμως δεν προβάλλουμε τον εαυτό μας, αλλά τον μετρούμε εμείς οι ίδιοι, δηλαδή εξετάζουμε με ακρίβεια, ελέγχουμε, καθιστώντας την ίδια τη συνείδησή μας εξεταστή, μήπως έχει πραχθεί κάτι από όσα δεν επιτρέπεται, μήπως έχει διανοηθεί κάτι το απρεπές. Και συγκρίνουμε τους εαυτούς μας, μήπως τυχόν πράττουμε κάτι αντίθετο προς αυτά που κηρύσσουμε, προς όσα υποσχεθήκαμε, μήπως υπάρχει κάτι ασύμφωνο με τον προηγούμενο βίο μας.