Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 10:8

Ερώτηση ΡΙΓ΄. Εάν μπορεί αυτός που του έχει ανατεθεί η φροντίδα των ψυχών να τηρήσει το «εάν δεν στραφείτε και δεν γίνετε σαν τα παιδιά», δεδομένου ότι έχει να συναναστραφεί με πολλά και διάφορα πρόσωπα. Απόκριση. Καθώς ο σοφότατος Σολομών έχει πει, «υπάρχει καιρός για κάθε πράγμα», πρέπει να γνωρίζουμε ότι και για την ταπεινοφροσύνη, και για την εξουσία, και για τον έλεγχο, και για την παράκληση, και για τη φειδώ, και για την παρρησία, και για τη χρηστότητα, και για την αυστηρότητα, και γενικώς για το κάθε τι, υπάρχει ο δικός του κατάλληλος καιρός. Ώστε, άλλοτε μεν να επιδεικνύει κανείς τα έργα της ταπεινοφροσύνης και να μιμείται στην ταπείνωση τα παιδιά, και μάλιστα όταν είναι καιρός για την απόδοση αμοιβαίων τιμών και καθηκόντων, και για την εξυπηρέτηση ή την περιποίηση του σώματος, όπως δίδαξε ο Κύριος· άλλοτε δε να χρησιμοποιεί την εξουσία, την οποία έδωσε ο Κύριος για πνευματική οικοδομή και όχι για καθαίρεση, όταν η ανάγκη απαιτεί την παρρησία.

Διότι τίποτα δεν δυσαρεστεί τόσο πολύ τους περισσότερους ακροατές, όσο το να εγκωμιάζει κανείς τον εαυτό του. Γι' αυτό, προκειμένου να μετριάσει το βάρος, λέει το εξής: «Διότι, ακόμη κι αν καυχηθώ κάπως περισσότερο». Και δεν είπε ότι: «Αν κάποιος έχει την πεποίθηση ότι ανήκει στον Χριστό, ας αναλογιστεί ότι απέχει πολύ από εμάς· διότι εγώ έχω λάβει πολλή εξουσία από Αυτόν, ώστε όποιους θέλω να τους τιμωρώ και να τους θανατώνω»· αλλά τι λέει; «Διότι, ακόμη κι αν καυχηθώ κάπως περισσότερο». Μολονότι είχε ανείπωτη εξουσία, εντούτοις την περιορίζει με τον λόγο του. Και δεν είπε «Καυχώμαι», αλλά «Εάν καυχηθώ», εάν δηλαδή το θελήσω, δείχνοντας συγχρόνως μετριοπάθεια, αλλά και φανερώνοντας την υπεροχή του. «Εάν λοιπόν καυχηθώ», λέει, «για την εξουσία την οποία μου έδωσε ο Κύριος». Πάλι αποδίδει τα πάντα σε Αυτόν, και καθιστά κοινό το δώρο. «Για οικοδομή, και όχι για καθαίρεση». Είδες πώς πάλι καταπραΰνει τον φθόνο που προέρχεται από τα εγκώμια, και πώς προσελκύει τον ακροατή, αναφέροντας τη χρησιμότητα για την οποία έλαβε την εξουσία; Και πώς τότε λέει: «Καθαιρώντας λογισμούς»;

Γι' αυτό και λέει: «Δεν θα ντροπιαστώ»· δηλαδή, δεν θα αποδειχθώ ψεύτης, ούτε αλαζόνας. Και για να μη φανεί ότι προσπαθώ να σας εκφοβίσω, διότι, όπως λέει, «οι μεν επιστολές του είναι βαρυσήμαντες και ισχυρές, η δε σωματική του παρουσία ασθενική και ο λόγος του περιφρονημένος»· αυτός που τα λέει αυτά ας αναλογιστεί τούτο, ότι όπως ακριβώς είμαστε μέσω των επιστολών όταν απουσιάζουμε, τέτοιοι είμαστε και στα έργα όταν είμαστε παρόντες. Αυτό δε που εννοεί, είναι το εξής: Θα μπορούσα βέβαια να καυχηθώ· για να μη λένε όμως πάλι τα ίδια, ότι δηλαδή κομπάζω όταν γράφω, ενώ όταν είμαι παρών είμαι ευκαταφρόνητος, δεν πρόκειται να πω τίποτα το σπουδαίο. Και βέβαια αργότερα μίλησε, αλλά όχι για την εξουσία αυτή με την οποία γινόταν φοβερός, παρά για αποκαλύψεις, και κατά κύριο λόγο για πειρασμούς. Προκειμένου λοιπόν να μη φανεί ότι σας εκφοβίζω, «αυτός ας αναλογιστεί τούτο, ότι όπως ακριβώς είμαστε μέσω των επιστολών όταν απουσιάζουμε, τέτοιοι είμαστε και στα έργα όταν είμαστε παρόντες». Διότι, επειδή έλεγαν ότι γράφει μεγάλα πράγματα για τον εαυτό του στις επιστολές, ενώ όταν είναι παρών δεν είναι άξιος λόγου, γι' αυτό ακριβώς λέει αυτά τα λόγια, και μάλιστα πάλι με συστολή.

Διότι η κατηγορία προέρχεται από ευεξαπάτητους ανθρώπους. Λέει δε ότι κρίνεται από τα φαινόμενα, από τα σαρκικά. Και τι σημαίνει, «από τα σαρκικά»; Αν κάποιος είναι πλούσιος, αν κάποιος υπερηφανεύεται, αν κάποιος περιστοιχίζεται από πολλούς κόλακες. «Διότι, όπως αυτός ανήκει στον Χριστό, έτσι και εμείς ανήκουμε στον Χριστό. Διότι, ακόμη κι αν καυχηθώ κάπως περισσότερο για την εξουσία μας, την οποία μας έδωσε ο Κύριος». Δεν θέλει εξ αρχής να γίνει υπερβολικά φορτικός, αλλά σταδιακά αυξάνει τον τόνο και κορυφώνεται. «Για την οικοδομή σας, και όχι για την καθαίρεσή σας.

Δεν θα ντραπώ, για να μη φανώ ότι τάχα θέλω να σας εκφοβίσω μέσω των επιστολών. Διότι «οι μεν επιστολές του», λέει κάποιος, «είναι βαρυσήμαντες και αυστηρές, η δε σωματική του παρουσία είναι ασθενική και ο λόγος του περιφρονητέος». Ας αναλογιστεί ο άνθρωπος αυτός το εξής: ότι, τέτοιοι που είμαστε στα λόγια μέσω επιστολών όταν απουσιάζουμε, τέτοιοι θα είμαστε και στα έργα όταν είμαστε παρόντες.