Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 11:12

Αλλά εγώ, όταν πληροφορήθηκα πάλι αυτά, είπα πάλι στον εαυτό μου ότι δεν είναι τώρα ο καιρός για λόγια, αλλά ούτε και πρέπει να παραμένω πλησίον σιωπώντας, παρά πρέπει να αποκόψω κάθε αφορμή για όσους αναζητούν αφορμές. Έτσι, αναχώρησα από εκείνη τη μονή και διέμενα κάπου μακριά, όντας άγνωστος σε όλους. Έπειτα, μαθαίνοντας ότι στην Ηράκλεια υπήρχε ένας τόπος κατάλληλος για σχετική ησυχία, μετέβην εκεί.

Και δείχνει ότι τα έπαθαν όλα αυτά από ραθυμία. «Στο να φροντίζετε για εμένα, για το οποίο και φροντίζατε». Εδώ δηλώνει ότι είχαν τη συνήθεια και πριν από αυτό να δείχνουν προθυμία σε τέτοια πράγματα. Γι' αυτό πρόσθεσε: «Στο να φροντίζετε για εμένα, για το οποίο και φροντίζατε». Και για να μη νομίσεις ότι είχαν γίνει πιο πρόθυμοι και στα υπόλοιπα, και κατόπιν ατόνησαν, παρά μόνο σε τούτο, δες πώς το διασφαλίζει λέγοντας: «Αναθάλατε επιτέλους στο να φροντίζετε για μένα»· σαν να έλεγε: Μόνο για αυτό λέω το «επιτέλους»· διότι στα άλλα δεν συνέβαινε έτσι. Θα μπορούσε, όμως, να αναρωτηθεί κάποιος εδώ, πώς ενώ λέει: «Μακάριο είναι μάλλον να δίνει κανείς, παρά να λαμβάνει»· και, «Ότι αυτά τα χέρια υπηρέτησαν τις ανάγκες μου και εκείνους που ήταν μαζί μου»· και πάλι γράφοντας προς τους Κορινθίους έλεγε: «Διότι είναι καλό για μένα μάλλον να πεθάνω, παρά να ματαιώσει κάποιος το καύχημά μου»· τώρα ανέχεται να ματαιωθεί το καύχημά του. Πώς; Με το να λάβει. Διότι, εάν το καύχημά του ήταν αυτό, δηλαδή το να μη λάβει τίποτα, πώς τώρα το ανέχεται; Τι πρέπει λοιπόν να απαντήσουμε; Εκεί βεβαίως ευλόγως δεν ελάμβανε εξαιτίας των ψευδαποστόλων, «Για να βρεθούν», λέει, «στο ίδιο επίπεδο με εμάς, σε εκείνο για το οποίο καυχώνται». Και δεν είπε, «Είναι», αλλά, «Καυχώνται», δηλώνοντας με αυτό ότι εκείνοι ελάμβαναν μεν, αλλά στα κρυφά. Γι' αυτό είπε: «Σε εκείνο για το οποίο καυχώνται».

Διότι έπρεπε, όπως ακριβώς όταν αμάρταναν τους εγκαλούσε, έτσι και όταν διορθώθηκαν να τους αποδεχθεί και να τους επαινέσει. Γι' αυτόν τον λόγο, δεν είναι όλη η Επιστολή επικριτική, παρά μόνο λίγα μέρη προς το τέλος της. Διότι υπήρχαν και ανάμεσά τους κάποιοι ιουδαϊκής καταγωγής που υπερηφανεύονταν πολύ και διέβαλλαν τον Παύλο ως αλαζόνα και ως άνθρωπο που δεν άξιζε κανέναν λόγο· γι' αυτό και έλεγαν: «Οι μεν επιστολές του είναι βαρυσήμαντες, η δε σωματική του παρουσία ασθενής και ο λόγος του περιφρονημένος». Και αυτό που έλεγαν σήμαινε το εξής: «Όταν μεν είναι παρών», λένε, «φαίνεται ότι δεν αξίζει τίποτα· διότι αυτό σημαίνει το "η σωματική παρουσία ασθενής"· όταν όμως απέλθει, κομπάζει με μεγάλα λόγια μέσω αυτών που γράφει στις επιστολές του· διότι αυτό σημαίνει το "οι επιστολές είναι βαρυσήμαντες"». Και για να φανεί ότι προσδίδουν σεμνότητα στα δικά τους ζητήματα, υποκρίνονταν ότι δεν λαμβάνουν αμοιβή. Αυτό ακριβώς λοιπόν υπονοώντας έλεγε: «Ώστε σε αυτό για το οποίο καυχώνται, να βρεθούν ότι είναι όπως ακριβώς και εμείς». Εκτός από αυτά, επειδή διέθεταν εκεί και τη δύναμη της ευγλωττίας, υπερηφανεύονταν πάρα πολύ. Γι' αυτό και αποκαλεί τον εαυτό του ιδιώτη (απαίδευτο) στον λόγο, δείχνοντας ότι δεν ντρέπεται για αυτό, ούτε θεωρεί (την ευγλωττία) ως κάποιο σπουδαίο απόκτημα, αλλά μάλλον πιστεύει το αντίθετο. Επειδή, λοιπόν, ήταν επόμενο κάποιοι να παρασύρονται από αυτούς, αφού πρώτα τους εγκωμίασε για όσα κατόρθωσαν, και αφού κατέστειλε την έπαρση εκείνων που στηριζόταν στα ιουδαϊκά έθιμα, διότι επέμεναν πεισματικά να τα τηρούν σε ακατάλληλο καιρό, τότε με το σωστό μέτρο προβαίνει και στην επίπληξη γι' αυτά τα ζητήματα.

Ποια είναι λοιπόν αυτή; «Για να αποκόψω την αφορμή από εκείνους που ζητούν αφορμή, ώστε σε αυτό για το οποίο καυχώνται να βρεθούν όπως ακριβώς και εμείς». Επειδή δηλαδή αυτό επιδίωκαν, να βρουν κάποια λαβή, πρέπει να αναιρεθεί και αυτή. Διότι αυτό είναι το μόνο για το οποίο καυχώνται. Προκειμένου λοιπόν να μην έχουν κανένα πλεονέκτημα, έπρεπε να διορθωθεί και αυτό· διότι σε όλα τα άλλα υστερούσαν. Διότι τίποτα, όπως είπα, δεν οικοδομεί τόσο τους κοσμικούς, όσο το να μη λαμβάνει κανείς.

Για να λάβουν περισσότερα, για να χάσουν την ψυχή τους. Μάλλον όμως και αυτό είναι ψέμα· διότι και ελάμβαναν, αλλά το απέκρυπταν· και αυτό το αποδεικνύει σε όσα ακολουθούν. Διότι βέβαια ήδη το είχε υπαινιχθεί λέγοντας: «Για να βρεθούν, σε αυτό για το οποίο καυχώνται, όπως ακριβώς και εμείς»· πλην όμως αργότερα το υπαινίχθηκε σαφέστερα, λέγοντας ότι: «Εάν κάποιος σας κατατρώγει, εάν κάποιος παίρνει από εσάς, εάν κάποιος υπερηφανεύεται, αυτόν τον ανέχεστε». Τώρα όμως τους ελέγχει από άλλη πλευρά λέγοντας: «Μετασχηματιζόμενοι». Μόνο την εξωτερική εμφάνιση έχουν, έχουν φορέσει την προβιά του προβάτου. Και δεν είναι καθόλου παράξενο.

Πώς λοιπόν έλεγες: «Για να βρεθούν, σε ό,τι καυχώνται, όπως ακριβώς και εμείς»; Βλέπεις ότι τους παρουσιάζει να λαμβάνουν, και όχι απλώς να λαμβάνουν, αλλά να το κάνουν και με υπερβολή; Διότι αυτό δηλώνει η λέξη «κατατρώγω». «Εάν κάποιος σας καταδουλώνει». Και τα χρήματά σας, λέει, και τα σώματα, και την ελευθερία σας παραδώσατε.

Και παρατήρησε τη σύνεσή του· διότι, επειδή η συνεχής επανάληψη αυτού του ζητήματος τους προκαλούσε όνειδος, συνεχώς τους παρηγορεί γι' αυτό. Διότι πιο πάνω, λέγοντας ότι «Υπάρχει μέσα μου η αλήθεια του Χριστού, ότι αυτή η καύχησή μου δεν θα εμποδιστεί», είπε πάλι ότι «Μήπως δεν σας αγαπώ; Ο Θεός το γνωρίζει· αλλά το κάνω για να αποκόψω την αφορμή από εκείνους που ζητούν αφορμή, ώστε σε εκείνο για το οποίο καυχώνται, να βρεθούν ακριβώς όπως κι εμείς». Και στην προηγούμενη επιστολή: «Ποιος είναι λοιπόν ο μισθός μου; Το να κηρύττω το Ευαγγέλιο παρέχοντάς το δωρεάν». Και εδώ: «Συγχωρήστε μου αυτή την αδικία».

Διότι έγινε άξιος μέσα από τη μεταβολή του. Εσύ όμως παρατήρησε πώς, αφού τους απογύμνωσε από τα πάντα, τους τα έδωσε όλα, επιτρέποντάς τους να μένουν στις οικίες αυτών που μαθήτευαν, και να εισέρχονται χωρίς να κατέχουν τίποτα. Διότι με αυτόν τον τρόπο και από τη μέριμνα απαλλάσσονταν, και έπειθαν εκείνους ότι είχαν προσέλθει αποκλειστικά για τη δική τους σωτηρία, τόσο με το να μη φέρνουν τίποτα μαζί τους, και με το να μην απαιτούν τίποτα περισσότερο από τα αναγκαία, όσο και με το να μην εισέρχονται αδιακρίτως στις οικίες όλων. Διότι δεν ήθελε να αναδεικνύονται λαμπροί μόνο από τα θαύματα, αλλά, πριν από τα θαύματα, από την προσωπική τους αρετή. Επειδή τίποτα δεν χαρακτηρίζει τόσο πολύ τη φιλοσοφία όσο το απέριττο και, κατά το εφικτό, το ανενδεές. Αυτό το γνώριζαν και οι ψευδαπόστολοι, γι' αυτό και ο Παύλος έλεγε: «Ώστε σε εκείνο για το οποίο καυχώνται, να βρεθούν να είναι όπως ακριβώς και εμείς».

Αλλά αυτό που κάνω, θα συνεχίσω να το κάνω, για να αποκόψω την αφορμή από εκείνους που ζητούν αφορμή· και πιο πάνω από αυτά παρακαλεί τους μαθητές να μην τον φέρουν στην ανάγκη να τους επιδείξει τη δική του δύναμη, λέγοντας τα εξής: Σας παρακαλώ να μη χρειαστεί, όταν θα είμαι παρών, να δείξω τόλμη με την πεποίθηση, με την οποία υπολογίζω να τολμήσω εναντίον κάποιων που μας θεωρούν ότι συμπεριφερόμαστε κατά σάρκα.

Διότι υπάρχει, λέει, αλήθεια μέσα μου. «Ότι η καύχηση αυτή δεν θα μου εμποδιστεί στις περιοχές της Αχαΐας. Γιατί; Επειδή δεν σας αγαπώ; Ο Θεός το γνωρίζει. Και εκείνο που κάνω, θα συνεχίσω να το κάνω.» Και ονομάζει αυτό το πράγμα καύχηση. «Για να αποκόψω την αφορμή από εκείνους που ζητούν αφορμή· ώστε σε εκείνο για το οποίο καυχώνται, να βρεθούν όπως ακριβώς και εμείς.» Διότι, επειδή εκείνοι αυτό ακριβώς επιδίωκαν, να βρουν δηλαδή κάποια λαβή εναντίον του ως δήθεν φιλοχρήματου, φρόντιζε και αυτός να την αναιρέσει. «Διότι οι τέτοιοι είναι ψευδαπόστολοι, εργάτες δόλιοι, που μετασχηματίζονται σε αποστόλους του Χριστού. Και δεν είναι παράδοξο· διότι και ο ίδιος ο σατανάς μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός.» Γι' αυτό, λέει, τους ονομάζω ψευδαποστόλους, επειδή υποκρίνονται όλα αυτά τα πράγματα, προκειμένου να εξαπατήσουν. Διότι, επειδή γνωρίζουν ότι διαφορετικά δεν θα γίνονταν ευπρόσδεκτοι, λαμβάνουν το προσωπείο της αλήθειας, για να υποδυθούν τον ρόλο της πλάνης, και ισχυρίζονται ότι δεν λαμβάνουν χρήματα, για να λάβουν περισσότερα. «Δεν είναι λοιπόν σπουδαίο, εάν και οι διάκονοί του μετασχηματίζονται.» Άγγελο φωτός εννοεί τον άγγελο που έχει παρρησία. Διότι υπάρχουν και οι άγγελοι του σκότους, αυτοί του διαβόλου. «Ως διάκονοι δικαιοσύνης, των οποίων το τέλος θα είναι σύμφωνα με τα έργα τους.» Όπως είμαστε εμείς, λέει, που κηρύττουμε το Ευαγγέλιο. «Πάλι λέω (ας μη με θεωρήσει κανείς ότι είμαι άφρων).» Διότι ήδη έχει προλάβει να το διορθώσει. «Ειδάλλως, δεχθείτε με έστω και ως άφρονα.»