Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 11:13

Οι απεσταλμένοι εγκαταλείφθηκαν. Υπάρχουν κάποιοι ψευδαπόστολοι, εργάτες δόλιοι, που μετασχηματίζονται σε Αποστόλους Χριστού, οι οποίοι είναι εγκαταλελειμμένοι από τον Θεό. Ας μην σας εξαπατούν, λοιπόν, ως δήθεν έχοντες πραγματική ισχύ· διότι είναι αβοήθητοι και εγκαταλελειμμένοι. —Αυτοί οι ίδιοι μάλιστα διέβησαν και τη θάλασσα. Το τι υπαινίσσεται αυτό, πρέπει να το κατανοήσουμε: ότι δικαίως εγκαταλείφθηκαν κάποιοι γι' αυτόν τον λόγο, επειδή έπραξαν κάτι το αξιοκατάκριτο, δηλαδή το να διαβούν τη θάλασσα. Μου φαίνεται λοιπόν ότι η θάλασσα εκλαμβάνεται ως οι πικροί πειρασμοί που βρίσκουν όσους δοκιμάζονται. Τέτοιο άλλωστε είναι το ρητό: «Ήλθον εις τα βάθη της θαλάσσης». Επομένως, ο μεν αθλητής δεν αποφεύγει τις δυσχερείς περιστάσεις, ούτε διαβαίνει τη θάλασσα, αλλά τις αντιμετωπίζει κατά πρόσωπο και υπομένει κάθε πειρασμό. Εκείνοι όμως, οι οποίοι, για να μην διώκονται, συμμορφώνονται με τα έθνη, και για να μην αγωνίζονται και κοπιάζουν ενάντια στις σωματικές ορέξεις, ενδίδουν στις ηδονές, αυτοί είναι που διέβησαν τη θάλασσα.

Σε καθέναν που επιθυμεί να κατανοήσει τα όσα διαπραγματεύθηκαν τότε οι απόστολοι, δίδεται η ευκαιρία να θαυμάσει πώς τα όσα ενεργήθηκαν στην εν λόγω αίρεση κατ' έμπνευση πνεύματος πλάνης, υποδεικνύουν τον χαρακτήρα εκείνων οι οποίοι, μέσω αυτών των αιρέσεων, προκάλεσαν την αναταραχή ανάμεσα στους αποστόλους. Διότι, όταν αυτοί αποστάτησαν και μετατράπηκαν σε ψευδαποστόλους και απέστειλαν άλλους ψευδαποστόλους, όπως ήδη έχει προλεχθεί, αρχικά στην Αντιόχεια και σε άλλους τόπους, λέγοντας ότι «εάν δεν περιτμηθείτε και δεν τηρήσετε τον νόμο του Μωυσή, δεν μπορείτε να σωθείτε», δεν προκλήθηκε και μικρή ταραχή τότε, όπως έχει προειπωθεί. Και αυτοί είναι εκείνοι για τους οποίους ο απόστολος Παύλος είπε: «ψευδαπόστολοι, εργάτες δόλιοι, οι οποίοι μετασχηματίζονται σε αποστόλους του Χριστού». 5. Διότι χρησιμοποιούν το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο —εν μέρει και όχι ολόκληρο, παρά μόνο για την κατά σάρκα γενεαλογία— και φέρνουν ως μαρτυρία τούτο, λέγοντας πάλι από το Ευαγγέλιο ότι «αρκεί στον μαθητή να γίνει σαν τον δάσκαλό του». Τι σημαίνει λοιπόν αυτό, λέγει; Ο Ιησούς περιτμήθηκε, περιτμήσου και εσύ. Ο Χριστός, λέγει, έζησε σύμφωνα με τον νόμο, κάνε και εσύ τα ίδια. Εξαιτίας αυτού, κάποιοι από αυτούς, σαν να παρασύρθηκαν από δηλητήρια, πείθονται σε αυτές τις αληθοφανείς ερμηνείες, λόγω του γεγονότος ότι ο Χριστός περιτμήθηκε.

Γ΄. Καίτοι, λέγει, εάν λέγουν τα ίδια, για ποιο λόγο τους εμποδίζεις; Διότι, μετερχόμενοι την υποκρισία, εισάγουν διαφορετικά δόγματα. Αλλά αυτό προς το παρόν δεν το λέγει, παρά το παραθέτει αργότερα, όταν λέγει: «Μετασχηματίζονται σε αποστόλους του Χριστού»· προς το παρόν, όμως, απομακρύνει τους μαθητές από την αυθεντία τους με επιχειρήματα λιγότερο επαχθή, και τούτο όχι διότι φθονεί εκείνους, αλλά διότι προστατεύει αυτούς. Άλλωστε, για ποιο λόγο δεν εμποδίζει τον Απολλώ, καίτοι ήταν άνδρας λόγιος και δυνατός στις Γραφές, αλλά αντιθέτως τον παρακαλεί και υπόσχεται να τον στείλει; Διότι εκείνος, μαζί με τη μόρφωση, διατηρούσε και την ορθότητα των δογμάτων, ενώ αυτοί πράττουν το αντίθετο.

ΟΜΙΛΙΑ ΚΔ΄. Διότι οι τέτοιοι είναι ψευδαπόστολοι, εργάτες δόλιοι, οι οποίοι μετασχηματίζονται σε αποστόλους του Χριστού. Α΄. Τι λες; Αυτοί που κηρύττουν τον Χριστό, αυτοί που δεν λαμβάνουν χρήματα, αυτοί που δεν εισάγουν άλλο Ευαγγέλιο, είναι ψευδαπόστολοι; Ναι, λέει· και μάλιστα γι' αυτό ακριβώς τον λόγο, επειδή υποκρίνονται όλα αυτά, με σκοπό να εξαπατήσουν.

Εργάτες δόλιοι. Διότι εργάζονται μεν, αλλά ξεριζώνουν τα φυτευμένα. Επειδή γνωρίζουν ότι διαφορετικά δεν θα γίνονταν ευπρόσδεκτοι, λαμβάνοντας το προσωπείο της αλήθειας, υποδύονται έτσι το δράμα της πλάνης. Και όμως, λέγει, δεν λαμβάνουν χρήματα.

Είναι Ισραηλίτες; Κι εγώ. Διότι δεν ήταν όλοι οι Εβραίοι Ισραηλίτες· επειδή και οι Αμμωνίτες και οι Μωαβίτες ήταν τέτοιοι. Γι' αυτό πρόσθεσε, διευκρινίζοντας την ευγενική καταγωγή, και λέει: Είναι σπέρμα του Αβραάμ; Κι εγώ. Είναι διάκονοι του Χριστού; Μιλώ σαν παράφρων, εγώ είμαι περισσότερο. Δεν αρκέστηκε στην προηγούμενη δικαιολογία, αλλά και στη συνέχεια τη χρησιμοποιεί πάλι: Μιλώ σαν παράφρων, εγώ είμαι περισσότερο. Εγώ είμαι ανώτερος και καλύτερός τους. Αν και είχε σαφείς τις αποδείξεις της υπεροχής του· αλλά παρ' όλα αυτά αποκαλεί την καύχηση αυτή παραφροσύνη. Και όμως, αν ήταν ψευδαπόστολοι, δεν έπρεπε να εισαγάγει την υπεροχή του μέσω σύγκρισης, αλλά να αναιρέσει εντελώς το γεγονός ότι εκείνοι ήταν διάκονοι. Βέβαια, το αναίρεσε αυτό λέγοντας: «Ψευδαπόστολοι, εργάτες δόλιοι, που μετασχηματίζονται σε αποστόλους του Χριστού»· τώρα όμως δεν ενεργεί με αυτόν τον τρόπο· διότι ο λόγος επρόκειτο να προχωρήσει σε εξέταση. Και κανείς δεν αποφαίνεται απλώς, όταν δεν προηγείται εξέταση, αλλά αφού πρώτα θέσει τη συγκριτική αναίρεση η οποία προκύπτει από τα ίδια τα πράγματα, αποδεικνύει ότι αυτή είναι πάρα πολύ ισχυρή. Εξάλλου, παραθέτει τη δική τους γνώμη και όχι δική του απόφανση, λέγοντας: «Είναι διάκονοι του Χριστού». Και λέγοντας, «εγώ περισσότερο», προχωρά τη σύγκριση και δείχνει πώς, όχι απλώς με το να εκφέρει άποψη, αλλά με το να προβάλλει την απόδειξη των ίδιων των έργων, διαφυλάσσει τον χαρακτήρα της αποστολικής του ιδιότητας. Και αφήνοντας κατά μέρος όλα τα σημεία, αρχίζει από τους πειρασμούς, λέγοντας τα εξής: «Με κόπους περισσότερους, με πληγές υπερβολικές».

Έπειτα, επικρίνοντας τους ίδιους τους Κορινθίους που παρασύρονταν, λέει: «Ή μήπως έκανα αμαρτία ταπεινώνοντας τον εαυτό μου, για να υψωθείτε εσείς;» Και αποκρούοντας αυτήν ακριβώς την κατηγορία λέει πάλι: «Ότι, τέτοιοι που είμαστε μέσω των επιστολών όταν απουσιάζουμε, τέτοιοι θα είμαστε και στο έργο όταν θα είμαστε παρόντες». Επειδή, λοιπόν, υπήρχαν ανάμεσά τους πολλοί ψευδαπόστολοι, τους οποίους ονομάζει και δόλιους εργάτες, λέγει τα εξής: «Διότι οι τέτοιοι είναι ψευδαπόστολοι, εργάτες δόλιοι, οι οποίοι μετασχηματίζονται σε αποστόλους του Χριστού. Και δεν είναι καθόλου παράξενο· διότι και ο ίδιος ο Σατανάς μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός. Δεν είναι, επομένως, σπουδαίο αν και οι διάκονοί του μετασχηματίζονται σαν διάκονοι δικαιοσύνης». Επειδή, λοιπόν, αυτοί, εφευρίσκοντας μύριες συκοφαντίες εναντίον του, έβλαπταν τους μαθητές, πείθοντάς τους να μην έχουν την πρέπουσα γνώμη για εκείνον, αναγκάζεται τελικά να καταφύγει στην έκθεση των δικών του εγκωμίων· διότι πλέον δεν ήταν ασφαλές να σιωπά.

Διότι υπάρχει, λέει, αλήθεια μέσα μου. «Ότι η καύχηση αυτή δεν θα μου εμποδιστεί στις περιοχές της Αχαΐας. Γιατί; Επειδή δεν σας αγαπώ; Ο Θεός το γνωρίζει. Και εκείνο που κάνω, θα συνεχίσω να το κάνω.» Και ονομάζει αυτό το πράγμα καύχηση. «Για να αποκόψω την αφορμή από εκείνους που ζητούν αφορμή· ώστε σε εκείνο για το οποίο καυχώνται, να βρεθούν όπως ακριβώς και εμείς.» Διότι, επειδή εκείνοι αυτό ακριβώς επιδίωκαν, να βρουν δηλαδή κάποια λαβή εναντίον του ως δήθεν φιλοχρήματου, φρόντιζε και αυτός να την αναιρέσει. «Διότι οι τέτοιοι είναι ψευδαπόστολοι, εργάτες δόλιοι, που μετασχηματίζονται σε αποστόλους του Χριστού. Και δεν είναι παράδοξο· διότι και ο ίδιος ο σατανάς μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός.» Γι' αυτό, λέει, τους ονομάζω ψευδαποστόλους, επειδή υποκρίνονται όλα αυτά τα πράγματα, προκειμένου να εξαπατήσουν. Διότι, επειδή γνωρίζουν ότι διαφορετικά δεν θα γίνονταν ευπρόσδεκτοι, λαμβάνουν το προσωπείο της αλήθειας, για να υποδυθούν τον ρόλο της πλάνης, και ισχυρίζονται ότι δεν λαμβάνουν χρήματα, για να λάβουν περισσότερα. «Δεν είναι λοιπόν σπουδαίο, εάν και οι διάκονοί του μετασχηματίζονται.» Άγγελο φωτός εννοεί τον άγγελο που έχει παρρησία. Διότι υπάρχουν και οι άγγελοι του σκότους, αυτοί του διαβόλου. «Ως διάκονοι δικαιοσύνης, των οποίων το τέλος θα είναι σύμφωνα με τα έργα τους.» Όπως είμαστε εμείς, λέει, που κηρύττουμε το Ευαγγέλιο. «Πάλι λέω (ας μη με θεωρήσει κανείς ότι είμαι άφρων).» Διότι ήδη έχει προλάβει να το διορθώσει. «Ειδάλλως, δεχθείτε με έστω και ως άφρονα.»

Να τους αποφεύγετε, λοιπόν, αδελφοί, καθώς και την κοινωνία μαζί τους· διότι οι τέτοιοι είναι ψευδαπόστολοι, εργάτες δόλιοι, οι οποίοι μετασχηματίζονται σε αποστόλους του Χριστού. Και δεν είναι παράξενο· διότι ο ίδιος ο Σατανάς μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός.

Σας παρακαλώ, αδελφοί, να προσέχετε εκείνους που προκαλούν τις διχοστασίες και τα σκάνδαλα, αντίθετα προς τη διδασκαλία που εσείς μάθατε, και να τους αποφεύγετε. Διότι οι τέτοιοι δεν υπηρετούν τον Κύριό μας Χριστό, αλλά τη δική τους κοιλιά· και με τα γλυκόλογα και τις κολακείες εξαπατούν τις καρδιές των άκακων. Και πάλι, γι' αυτούς τους ίδιους που έχουν συνηθίσει να προκαλούν ταραχές στην Εκκλησία του Θεού, γράφοντας στους Κορινθίους αναφέρει τα εξής: Διότι οι τέτοιοι είναι ψευδαπόστολοι, εργάτες δόλιοι, που μεταμφιέζονται σε Αποστόλους του Χριστού. Και δεν είναι παράξενο· διότι ο ίδιος ο Σατανάς μεταμφιέζεται σε άγγελο φωτός. Δεν είναι λοιπόν μεγάλο πράγμα αν και οι υπηρέτες του μεταμφιέζονται σε υπηρέτες της δικαιοσύνης· το τέλος των οποίων θα είναι σύμφωνα με τα έργα τους.

Και πάλι σε άλλο σημείο λέει ότι οι τέτοιοι είναι ψευδοδιδάσκαλοι, εργάτες δόλιοι, οι οποίοι μετασχηματίζονται σε αποστόλους του Χριστού. Και δεν είναι καθόλου παράξενο, διότι και ο ίδιος ο Σατανάς μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός.