Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 11:15

Ενδέχεται βέβαια να φανεί σε κάποιον κάτι ως αγαθό με σκοπό την εξαπάτησή του από τον πονηρό, αλλά κάθε αγαθό που προέρχεται από τον διάβολο για την εξαπάτηση του ανθρώπου, εάν εξεταστεί με ακρίβεια, αποδεικνύεται μετασχηματισμός. Διότι είναι ψεύτης και αλήθεια σε αυτόν δεν βρίσκεις, όπως φανερώνει η τελική έκβαση των πραγμάτων. Διότι η κατάληξη του φωτός του είναι το σκοτάδι, σύμφωνα με τον Απόστολο που λέει για τους αγγέλους του διαβόλου οι οποίοι μετασχηματίζονται σε διακόνους δικαιοσύνης: «των οποίων το τέλος θα είναι ανάλογο με τα έργα τους», και σύμφωνα με τον Σωτήρα που λέει: «Από τους καρπούς τους θα τους αναγνωρίσετε.» Εάν λοιπόν ερευνήσεις με γνώση και διάκριση, θα βρεις οπωσδήποτε ότι στο θεωρούμενο ως αγαθό από τον διάβολο δεν υπάρχει κανένα ίχνος αγαθού, παρά μόνο κενοδοξία ή ταραχή ή κάτι άλλο παρόμοιο. Αντιθέτως, το αγαθό του Θεού πάντοτε αυξάνει τον φωτισμό και την ταπείνωση της καρδιάς και οδηγεί τον άνθρωπο στη γαλήνη. Εάν δε, χωρίς να το γνωρίζουμε, υποστούμε κάτι από την απάτη του πονηρού και αργότερα αντιληφθούμε τον πειρασμό, ας συνέλθουμε και ας καταφύγουμε σε Εκείνον που έχει τη δύναμη να καταργήσει τον πειρασμό.

Στο ίδιο, ότι ο Υιός του Θεού είναι η δικαιοσύνη. Στη Γένεση: Και είπε ο Θεός: Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσή μας. Ο Παύλος: Και δεν είναι παράδοξο· διότι ο ίδιος ο Σατανάς μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός. Δεν είναι, λοιπόν, μεγάλο πράγμα εάν και οι υπηρέτες του μετασχηματίζονται ως υπηρέτες δικαιοσύνης.

Δεν είναι, λοιπόν, παράξενο αν και οι διάκονοί του μετασχηματίζονται σε διακόνους δικαιοσύνης. Έτσι, λοιπόν, και ο ψεύστης, είτε επειδή φοβάται την ντροπή προκειμένου να μην ταπεινωθεί, είτε, όπως είπα, επειδή θέλει να δελεάσει και να εξαπατήσει κάποιον, μιλάει για τις αρετές, τις επαινεί και τις θαυμάζει, σαν να τις ιδιοποιείται και σαν να έχει εμπειρία από αυτές· αυτός είναι που ψεύδεται με τον ίδιο του τον βίο, αυτός δεν είναι απλός άνθρωπος, αλλά διπλός· άλλος είναι εσωτερικά και άλλος εξωτερικά· έχει διπλό και εντελώς αξιοκαταφρόνητο ολόκληρο τον βίο του.

Εχθροί δε του Θεού και εκείνοι που τον μισούσαν ήταν αυτοί που γεμίζουν τον αέρα πάνω από τη γη και ενεργούν στους ανθρώπους την γεμάτη πλάνη κακία, δηλαδή κάποιοι ασεβείς και άθεοι δαίμονες. Αυτοί, μόνο με την κίνηση του Θεού και την έγερσή Του για την τιμωρία των πεπραγμένων, πρώτα μεν σκορπίζονταν μακριά ο ένας από τον άλλον διασκορπισμένοι, και έπειτα τρέπονταν σε φυγή. Και μετά από αυτά, όπως διαλύεται ο καπνός, έτσι εξέλιπαν, και όπως λιώνει το κερί από την παρουσία της φωτιάς, έτσι επρόκειτο να καταστραφούν. Θα κατανοήσεις δε πώς, όπως διαλύεται ο καπνός, εξέλιπαν οι εχθροί Του, εάν παρατηρήσεις ότι στα παλαιά χρόνια μετασχηματίζονταν σε αγγέλους φωτός, και ο ίδιος ο διάβολος και οι διάκονοί του, σύμφωνα με τον Απόστολο, ο οποίος λέει: «Διότι και ο ίδιος ο Σατανάς μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός». Δεν είναι σπουδαίο λοιπόν, εάν και οι διάκονοί του μετασχηματίζονται σε αγγέλους δικαιοσύνης, και έδιναν τότε χρησμούς σε κάθε τόπο, υποσχόμενοι μαντείες και θεραπείες, ώστε οι δεισιδαίμονες να θυσιάζουν σε αυτούς από υπερβολική μανία ακόμη και τα πιο αγαπημένα τους πρόσωπα. Τώρα όμως για όλα εκείνα έχει επέλθει αφανισμός και ερήμωση, ώστε να μην έχει απομείνει ούτε η μνήμη τους. Εξέλιπαν δε όπως διαλύεται ο καπνός, όταν έσβησε η φωτιά τους· γι' αυτό και αλλού έχει λεχθεί: «Ανέβηκε καπνός κατά την οργή Του». Διότι η οργή του Θεού, όταν επήλθε στους ίδιους, έσβησε τη φωτιά τους με την οποία κατέκαιγαν τις ψυχές των ανθρώπων· και όταν αυτή έσβησε, ανέβηκε καπνός.

Διότι, εάν αυτός, αν και είναι το ίδιο το σκοτάδι, υποκρίνεται τον άγγελο φωτός σύμφωνα με τον απόστολο, τι το θαυμαστό υπάρχει εάν και εκείνοι που έχουν εξαπατηθεί από αυτόν με το υποκριτικό φως και τον έχουν εγκατοικίσει ολόκληρον μέσα τους και ομιλούν μέσω αυτού, υποκρίνονται τις φωνές των διακόνων του αληθινού φωτός, δηλαδή εκείνων που έχουν φωτιστεί από τον Θεό, ούτως ώστε να εκτελούν και οι ίδιοι «τα έργα του πατέρα τους», παραπλανώντας τους πολλούς με την ευπρέπεια των λόγων τους; Διότι «και οι διάκονοί του», λέει, υποκρίνονται «τους διακόνους της δικαιοσύνης».

Κεφάλαιο Θ΄. Κατά της ελληνικής εποπτείας και της πλανημένης θεωρίας που βασίζεται σε αυτήν, και περί του απλανούς και θείου φωτισμού και των τεκμηρίων του, και πώς εξαιτίας αυτού παρουσιάζεται το υπερβάλλον της αγάπης του Θεού προς εμάς. Το ότι βέβαια τέτοιο φως παρουσιάζει κάποιες φορές προς απάτη ο πονηρός άγγελος, μπορεί κανείς να το επιβεβαιώσει και από τα λόγια των δικών του μυσταγωγών. Διότι λένε: «Για τη θέαση δε των πραγμάτων που βρίσκονται πάνω από εμάς, πρέπει να έλθει από άνω και να αναλάμψει ένα νοερό φως, μέσω του οποίου είναι δυνατόν να ενωθεί κανείς με τα θεία». Δεν είναι καθόλου παράξενο που οι μύστες και οι μυσταγωγοί του πονηρού κατασκευάζουν τους λόγους τους με κακοτεχνία για συγκάλυψη, ώστε και μέσω της ακοής να παραπλανούν εκείνους που δεν είναι ιδιαίτερα γυμνασμένοι στη διάκριση του καλού και του κακού. Διότι, εάν ο ίδιος, παρότι είναι καθαυτό σκοτάδι, υποκρίνεται τον άγγελο φωτός, τι το παράξενο υπάρχει στο ότι εκείνοι που έχουν παραπλανηθεί από αυτόν με το υποκριτικό φως και τον έχουν βάλει ολόκληρο μέσα τους, μάλλον δε έχουν ενωθεί με αυτόν, για να μιλήσω σύμφωνα με τα δικά τους λόγια, και μιλούν μέσω αυτού, ώστε με την ευπρέπεια των λόγων να παραπλανούν τους πολλούς, υποκρίνονται τις φωνές των διακόνων του αληθινού φωτός, δηλαδή εκείνων που έχουν καταξιωθεί τη θεία και θεοποιό λαμπρότητα του Πνεύματος και έτσι έχουν φωτιστεί εντελώς και απλανώς; «Διότι και οι διάκονοί του», λέει ο Απόστολος, «υποκρίνονται τους διακόνους της δικαιοσύνης».

Γι' αυτό ο Παύλος και ο Βαρνάβας, μην αγνοώντας τα τεχνάσματα του πονηρού και όσων έχουν μυηθεί από αυτόν, δεν αποδέχθηκαν καθόλου εκείνη που έλεγε γι' αυτούς ότι «αυτοί οι άνθρωποι είναι δούλοι του Θεού του υψίστου», μολονότι τι πιο ευσεβές θα μπορούσε να πει κάποιος από αυτόν τον λόγο; Αλλά εκείνοι γνώριζαν αυτόν «που μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός» και τους διακόνους του που υποκρίνονται τους «διακόνους δικαιοσύνης», και έτσι απέρριψαν την αληθινή φωνή ως αταίριαστη σε ένα ψεύτικο στόμα.

Διότι ο Παύλος, αφού είπε για τους Ιουδαίους ότι σκότωσαν τον Κύριο και καταδίωξαν τους προφήτες, πρόσθεσε: Το τέλος των οποίων θα είναι σύμφωνα με τα έργα τους. Είδες πώς εκείνοι μεν που διώκονται λαμβάνουν τη βασιλεία, ενώ εκείνοι που διώκουν κληρονομούν την οργή;

Διότι, εάν ο ίδιος ο Σατανάς μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός, τι το σπουδαίο είναι, εάν και οι διάκονοί του μετασχηματίζονται σε διακόνους δικαιοσύνης; Ώστε, εάν πρέπει να εκπλησσόμαστε με κάτι, με εκείνο πρέπει να εκπλησσόμαστε, με τα δικά τους όμως έργα πλέον όχι. Διότι, όταν ο δάσκαλός τους αποτολμά τα πάντα, δεν είναι καθόλου θαυμαστό να ακολουθούν και οι μαθητές του. Και τι σημαίνει «Άγγελο φωτός»; Αυτόν που έχει την παρρησία να ομιλεί, αυτόν που παρίσταται ενώπιον του Θεού. Διότι υπάρχουν και άγγελοι του σκότους, αυτοί του διαβόλου, οι σκοτεινοί και άγριοι. Και πολλούς εξαπάτησε ο διάβολος με αυτόν τον τρόπο, μετασχηματιζόμενος, όχι όμως γινόμενος πραγματικά άγγελος φωτός. Έτσι και αυτοί περιφέρουν το εξωτερικό σχήμα του αποστόλου, όχι όμως και την ίδια τη δύναμη· διότι δεν έχουν τέτοια ισχύ.

Έπειτα, επικρίνοντας τους ίδιους τους Κορινθίους που παρασύρονταν, λέει: «Ή μήπως έκανα αμαρτία ταπεινώνοντας τον εαυτό μου, για να υψωθείτε εσείς;» Και αποκρούοντας αυτήν ακριβώς την κατηγορία λέει πάλι: «Ότι, τέτοιοι που είμαστε μέσω των επιστολών όταν απουσιάζουμε, τέτοιοι θα είμαστε και στο έργο όταν θα είμαστε παρόντες». Επειδή, λοιπόν, υπήρχαν ανάμεσά τους πολλοί ψευδαπόστολοι, τους οποίους ονομάζει και δόλιους εργάτες, λέγει τα εξής: «Διότι οι τέτοιοι είναι ψευδαπόστολοι, εργάτες δόλιοι, οι οποίοι μετασχηματίζονται σε αποστόλους του Χριστού. Και δεν είναι καθόλου παράξενο· διότι και ο ίδιος ο Σατανάς μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός. Δεν είναι, επομένως, σπουδαίο αν και οι διάκονοί του μετασχηματίζονται σαν διάκονοι δικαιοσύνης». Επειδή, λοιπόν, αυτοί, εφευρίσκοντας μύριες συκοφαντίες εναντίον του, έβλαπταν τους μαθητές, πείθοντάς τους να μην έχουν την πρέπουσα γνώμη για εκείνον, αναγκάζεται τελικά να καταφύγει στην έκθεση των δικών του εγκωμίων· διότι πλέον δεν ήταν ασφαλές να σιωπά.

Διότι υπάρχει, λέει, αλήθεια μέσα μου. «Ότι η καύχηση αυτή δεν θα μου εμποδιστεί στις περιοχές της Αχαΐας. Γιατί; Επειδή δεν σας αγαπώ; Ο Θεός το γνωρίζει. Και εκείνο που κάνω, θα συνεχίσω να το κάνω.» Και ονομάζει αυτό το πράγμα καύχηση. «Για να αποκόψω την αφορμή από εκείνους που ζητούν αφορμή· ώστε σε εκείνο για το οποίο καυχώνται, να βρεθούν όπως ακριβώς και εμείς.» Διότι, επειδή εκείνοι αυτό ακριβώς επιδίωκαν, να βρουν δηλαδή κάποια λαβή εναντίον του ως δήθεν φιλοχρήματου, φρόντιζε και αυτός να την αναιρέσει. «Διότι οι τέτοιοι είναι ψευδαπόστολοι, εργάτες δόλιοι, που μετασχηματίζονται σε αποστόλους του Χριστού. Και δεν είναι παράδοξο· διότι και ο ίδιος ο σατανάς μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός.» Γι' αυτό, λέει, τους ονομάζω ψευδαποστόλους, επειδή υποκρίνονται όλα αυτά τα πράγματα, προκειμένου να εξαπατήσουν. Διότι, επειδή γνωρίζουν ότι διαφορετικά δεν θα γίνονταν ευπρόσδεκτοι, λαμβάνουν το προσωπείο της αλήθειας, για να υποδυθούν τον ρόλο της πλάνης, και ισχυρίζονται ότι δεν λαμβάνουν χρήματα, για να λάβουν περισσότερα. «Δεν είναι λοιπόν σπουδαίο, εάν και οι διάκονοί του μετασχηματίζονται.» Άγγελο φωτός εννοεί τον άγγελο που έχει παρρησία. Διότι υπάρχουν και οι άγγελοι του σκότους, αυτοί του διαβόλου. «Ως διάκονοι δικαιοσύνης, των οποίων το τέλος θα είναι σύμφωνα με τα έργα τους.» Όπως είμαστε εμείς, λέει, που κηρύττουμε το Ευαγγέλιο. «Πάλι λέω (ας μη με θεωρήσει κανείς ότι είμαι άφρων).» Διότι ήδη έχει προλάβει να το διορθώσει. «Ειδάλλως, δεχθείτε με έστω και ως άφρονα.»

Δεν είναι λοιπόν παράξενο, αν και οι δικοί του διάκονοι μετασχηματίζονται σε διακόνους δικαιοσύνης, των οποίων το τέλος θα είναι σύμφωνα με τα έργα τους. Και πάλι αλλού, για τους ίδιους αναφέρει ο ίδιος απόστολος: Τέτοιου είδους άνθρωποι δεν υπηρετούν τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, αλλά τη δική τους κοιλιά, και με τα ωραία λόγια και τις κολακείες εξαπατούν τις καρδιές των άκακων· όμως το στερεό θεμέλιο της πίστεως παραμένει σταθερό έχοντας αυτή τη σφραγίδα. Και αλλού: Προσέχετε τους σκύλους, προσέχετε τους κακούς εργάτες, προσέχετε την κατατομή. Και πάλι αλλού: Αν κάποιος σας ευαγγελίζεται κάτι διαφορετικό από αυτό που παραλάβατε, ακόμη κι αν είναι άγγελος από τον ουρανό, ας είναι ανάθεμα. Παρατηρήστε προφητικά το «ακόμη κι αν είναι άγγελος από τον ουρανό», ώστε να μην μπορεί κανείς να προβάλει την υπεροχή του πάπα. Και ο αγαπημένος μαθητής λέει: Αν κάποιος έρχεται σε εσάς και δεν φέρνει αυτή τη διδαχή, μην τον δέχεστε στο σπίτι σας και μην τον χαιρετάτε· διότι αυτός που τον χαιρετά, γίνεται κοινωνός στα πονηρά του έργα.

Σας παρακαλώ, αδελφοί, να προσέχετε εκείνους που προκαλούν τις διχοστασίες και τα σκάνδαλα, αντίθετα προς τη διδασκαλία που εσείς μάθατε, και να τους αποφεύγετε. Διότι οι τέτοιοι δεν υπηρετούν τον Κύριό μας Χριστό, αλλά τη δική τους κοιλιά· και με τα γλυκόλογα και τις κολακείες εξαπατούν τις καρδιές των άκακων. Και πάλι, γι' αυτούς τους ίδιους που έχουν συνηθίσει να προκαλούν ταραχές στην Εκκλησία του Θεού, γράφοντας στους Κορινθίους αναφέρει τα εξής: Διότι οι τέτοιοι είναι ψευδαπόστολοι, εργάτες δόλιοι, που μεταμφιέζονται σε Αποστόλους του Χριστού. Και δεν είναι παράξενο· διότι ο ίδιος ο Σατανάς μεταμφιέζεται σε άγγελο φωτός. Δεν είναι λοιπόν μεγάλο πράγμα αν και οι υπηρέτες του μεταμφιέζονται σε υπηρέτες της δικαιοσύνης· το τέλος των οποίων θα είναι σύμφωνα με τα έργα τους.

Δεν είναι λοιπόν σπουδαίο αν και οι διάκονοί του μετασχηματίζονται ως διάκονοι δικαιοσύνης, των οποίων το τέλος θα είναι σύμφωνα με τα έργα τους. Ή μήπως δεν λέει ρητά το Πνεύμα, ότι στους ύστερους καιρούς θα αποστατήσουν μερικοί από την πίστη, δίνοντας προσοχή σε πνεύματα πλάνης και σε διδασκαλίες δαιμόνων, με την υποκρισία ανθρώπων που λένε ψέματα και έχουν καυτηριασμένη τη δική τους συνείδηση; Και πάλι, ότι στις έσχατες ημέρες θα έρθουν δύσκολοι καιροί· διότι οι άνθρωποι θα είναι φίλαυτοι, φιλάργυροι, αλαζόνες, υπερήφανοι, βλάσφημοι, απειθείς στους γονείς, αχάριστοι, ανόσιοι, άστοργοι, αδιάλλακτοι, συκοφάντες, ακρατείς, ανήμεροι, αφιλάγαθοι, προδότες, προπετείς, τυφλωμένοι από οίηση, φιλήδονοι μάλλον παρά φιλόθεοι, οι οποίοι θα έχουν μεν την εξωτερική μορφή της ευσέβειας, αλλά θα έχουν αρνηθεί τη δύναμή της. —Και όπως ο Ιαννής και ο Ιαμβρής αντιστάθηκαν στον Μωυσή, έτσι και αυτοί αντιτάσσονται στην αλήθεια· άνθρωποι διεφθαρμένοι στον νου, αδόκιμοι ως προς την πίστη· αλλά δεν θα προκόψουν περισσότερο, διότι η ανοησία τους θα γίνει ολοφάνερη σε όλους, όπως συνέβη και με εκείνους.