Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 11:19

Διότι ποιος είναι ανώτερος, εκείνος που παρακάθεται στο δείπνο ή εκείνος που διακονεί; Δεν είναι εκείνος που παρακάθεται; Εγώ όμως βρίσκομαι ανάμεσά σας ως εκείνος που διακονεί. ΠΡΑΞΕΙΣ. Στέλνοντας δε ανθρώπους από τη Μίλητο στην Έφεσο, κάλεσε τους πρεσβυτέρους της Εκκλησίας. Και όταν προσήλθαν σε αυτόν, τους είπε: Εσείς γνωρίζετε καλά, από την πρώτη ημέρα που έφτασα στην Ασία, πώς πέρασα όλο τον χρόνο μαζί σας, δουλεύοντας στον Κύριο με κάθε ταπεινοφροσύνη, και με πολλά δάκρυα και δοκιμασίες, που μου συνέβησαν από τις επιβουλές των Ιουδαίων. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Β΄. Διότι με ευχαρίστηση ανέχεστε τους άφρονες, αφού εσείς είστε φρόνιμοι. Ανέχεστε δηλαδή, αν κάποιος σας υποδουλώνει, αν κάποιος σας καταβροχθίζει, αν κάποιος σας εκμεταλλεύεται, αν κάποιος υπερηφανεύεται, αν κάποιος σας χτυπά στο πρόσωπο. Προς ντροπή μου το λέω, σαν να φανήκαμε εμείς αδύναμοι στο ζήτημα αυτό.

ΤΚΒ'. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ ΤΙΜΟΘΕΟ. Ότι δεν πρέπει κανείς να λογομαχεί με αμαθή. Όπως ακριβώς δεν είναι ασφαλές να διασχίζει κανείς ακατοίκητη περιοχή μαζί με εριστικό άνθρωπο, έτσι δεν είναι εύκολο να ξεκινήσει κανείς συζήτηση περί παιδείας με έναν αμαθή. Διότι ο μεν πρώτος θα χρησιμοποιήσει όλη του τη δύναμη στην ερημιά, αν ειπωθεί ή πραχθεί κάτι που δεν του είναι αρεστό. Ο δε δεύτερος, αν δεν λέγονται όλα σύμφωνα με τη δική του αμορφωσιά, τους απορρίπτει όλους από την οικουμένη, και τους φιλοσοφημένους λόγους και τους ενάρετους άνδρες. Επειδή συνήθως ο παραλογισμός αρέσκεται να θρασύνεται, και τώρα θα τον βρεις παντού να κυριαρχεί. Διότι ούτε την Εκκλησία, ούτε την πολιτεία, ούτε την ίδια τη βασιλεία θα δεις να διοικούνται χωρίς αυτόν. Εξαιτίας αυτού πλεονάζουν και τα κακά, και η δουλοπρέπεια έχει περικυκλώσει από παντού την εξουσία. Υπόμενε λοιπόν τον παράλογο άνθρωπο με γενναιότητα, επειδή, όντας φρόνιμος εν Κυρίω, ανέχεσαι με ευχαρίστηση τους άφρονες.

Και εκεί, εξαιτίας εκείνων που στηρίζονταν σε αυτό. Όπως ακριβώς αν κάποιος, ο οποίος κατάγεται από λαμπρό γένος και έχει επιλέξει τον φιλοσοφικό βίο, έβλεπε άλλους να υπερηφανεύονται για την ευγενική τους καταγωγή, και, θέλοντας να καταστείλει την έπαρσή τους, αναγκαζόταν να μιλήσει για τη δική του λαμπρότητα, όχι για να επιδειχθεί, αλλά για να τους ταπεινώσει. Αυτό ακριβώς κάνει και ο Παύλος. Έπειτα, αφήνοντας αυτούς, επιρρίπτει ολόκληρη την ευθύνη στους Κορινθίους λέγοντας: «Με ευχαρίστηση ανέχεστε τους άφρονες». Επομένως εσείς είστε οι υπαίτιοι για αυτά, και μάλιστα περισσότερο από εκείνους. Διότι, αν εσείς δεν τους ανεχόσασταν, και δεν βλαπτόσασταν εξαιτίας τους, δεν θα έλεγα απολύτως τίποτα· αλλά ενδιαφέρομαι για τη δική σας σωτηρία, και γι' αυτό συγκαταβαίνω. Και πρόσεξε πώς διατυπώνει την επίπληξη συνοδευόμενη με εγκώμιο. Διότι, αφού είπε, «Με ευχαρίστηση ανέχεστε τους άφρονες», πρόσθεσε, «επειδή οι ίδιοι είστε φρόνιμοι». Διότι είναι γνώρισμα αφροσύνης το να καυχάται κανείς για τέτοια πράγματα. Αν και θα έπρεπε να τους επιπλήξει, και να πει, «Μην ανέχεστε τους ανόητους»· αλλά το κάνει αυτό με μεγαλύτερη επιδεξιότητα και υπεροχή λόγου.

δʹ. Και πρόσεξε τη σύνεση του Παύλου· αφού είπε: «Μακάρι να με ανεχόσασταν λίγο στην αφροσύνη μου· αλλά και με ανέχεστε· διότι τρέφω για εσάς ζήλο Θεού», δεν προχώρησε αμέσως στη διήγηση των εγκωμίων, αλλά, παρεμβάλλοντας πάλι ενδιάμεσα κάποια λόγια, λέγει κάπως έτσι: «Πάλι λέγω, ας μη με θεωρήσει κανείς ότι είμαι άφρων· ειδάλλως, δεχθείτε με έστω και ως άφρονα». Και ούτε έτσι άρχισε τη διήγηση, αλλά πάλι συνεχίζει και λέγει: «Αυτό που λέγω, δεν το λέγω κατά Κύριον, αλλά σαν σε κατάσταση αφροσύνης, με αυτήν την πεποίθηση της καυχήσεως». Και ούτε μετά από αυτά τα λόγια τόλμησε να προχωρήσει, αλλά πάλι, ενώ ξεκίνησε, συγκρατείται και λέγει: «Επειδή πολλοί καυχώνται κατά σάρκα, θα καυχηθώ και εγώ· διότι με ευχαρίστηση ανέχεστε τους άφρονες, εφόσον εσείς είστε φρόνιμοι». Έπειτα πάλι οπισθοχωρεί και διστάζει, και αφού είπε κάποια άλλα, πάλι προσθέτει: «Σε ό,τι τυχόν τολμά κανείς, με αφροσύνη το λέγω, τολμώ και εγώ». Και τότε μόλις, μετά από τόσες προκαταρκτικές διευκρινίσεις, αποτόλμησε τη διήγηση των εγκωμίων.

Και όπως ακριβώς ένα άλογο που πρόκειται να υπερπηδήσει έναν απότομο γκρεμό, ορμά μεν σαν να ετοιμάζεται να τον περάσει, αλλά βλέποντας το βάθος μουδιάζει και οπισθοχωρεί, έπειτα αισθανόμενο τον αναβάτη να το πιέζει πιο σφοδρά, επιχειρεί και πάλι, και παθαίνει ακριβώς το ίδιο, και φανερώνοντας την πίεση και τη βία που υφίσταται, στέκεται για πολλή ώρα χρεμετίζοντας στο χείλος του φαραγγιού, για να πάρει θάρρος και να το αποτολμήσει· έτσι και ο μακάριος Παύλος, σαν να επρόκειτο να ριχτεί σε κάποιον γκρεμό, δηλαδή στη διήγηση των δικών του εγκωμίων, και μία και δύο και τρεις και πολλές φορές διστάζει λέγοντας τα εξής: «Μακάρι να ανεχόσασταν για λίγο την αφροσύνη μου». Και πάλι: «Ας μη με θεωρήσει κανείς άφρονα· ειδάλλως, δεχθείτε με έστω και ως άφρονα». Και: «Αυτό που λέω, δεν το λέω σύμφωνα με το θέλημα του Κυρίου, αλλά σαν σε κατάσταση αφροσύνης, σε τούτη την υπόθεση της καυχήσεως». Και πάλι: «Επειδή πολλοί καυχώνται κατά σάρκα, θα καυχηθώ κι εγώ· διότι με ευχαρίστηση ανέχεστε τους άφρονες, αφού είστε φρόνιμοι». Και πάλι: «Σε ό,τι κι αν τολμά κανείς, με αφροσύνη το λέω, τολμώ κι εγώ». Και αφού αποκάλεσε τον εαυτό του χιλιάδες φορές άφρονα και ανόητο, τότε με δυσκολία τόλμησε να προχωρήσει στους επαίνους για τον εαυτό του: «Εβραίοι είναι; Κι εγώ. Ισραηλίτες είναι; Κι εγώ. Σπέρμα του Αβραάμ είναι; Κι εγώ. Διάκονοι του Χριστού είναι; Κι εγώ».

«Διότι με ευχαρίστηση ανέχεστε τους άφρονες, αφού εσείς είστε συνετοί. Διότι ανέχεστε αν κάποιος σας υποδουλώνει, αν κάποιος σας καταβροχθίζει, αν κάποιος σας αποσπά, αν κάποιος υπεραίρεται, αν κάποιος σας χτυπά στο πρόσωπο.» Δηλαδή, από τα εξωτερικά γνωρίσματα, από την ευγενική καταγωγή, από τον πλούτο, από τη σοφία, από το γεγονός ότι έχουν περιτομή και Ιουδαίους προγόνους. «Προς ντροπή μου το λέω.» Όχι ότι χτυπιέστε, αλλά διότι στην όψη αυτών που χτυπιούνται δεν υποφέρετε λιγότερα. «Σαν να φανήκαμε εμείς αδύναμοι· σε ό,τι όμως κανείς τολμά, μιλώ με αφροσύνη, τολμώ και εγώ. Είναι Εβραίοι; Το ίδιο και εγώ. Είναι Ισραηλίτες; Το ίδιο και εγώ. Είναι σπέρμα του Αβραάμ; Το ίδιο και εγώ. Είναι διάκονοι του Χριστού; Μιλώ σαν παράφρων, εγώ είμαι ανώτερος. Σε κόπους περισσότερο, σε πληγές υπερβολικά, σε φυλακές περισσότερο, σε κινδύνους θανάτου πολλές φορές. Από τους Ιουδαίους πέντε φορές έλαβα σαράντα.» Μήπως δεν μπορούσαμε, λέει, και εμείς να σας κάνουμε τα ίδια; Αλλά δεν τα κάνουμε. Για ποιον λόγο, λοιπόν, τους ανέχεστε, σαν να μην μπορούμε εμείς να κάνουμε τα ίδια; Διότι αποτελεί σφάλμα για εσάς και μόνο το ότι ανέχεστε τους άφρονες. Αλλά το να ανέχεστε αυτούς που σας αρπάζουν, σας καταφρονούν και σας χτυπούν, δεν έχει καμία δικαιολογία. «Παρά ένα έλαβα.» Γιατί παρά ένα; Υπήρχε παλαιός νόμος ότι αυτός που δεχόταν περισσότερα από σαράντα χτυπήματα, θεωρούνταν ατιμασμένος μεταξύ τους.