Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 11:33

Διότι τότε, όταν καταδιώκονταν, και οι υιοί των προφητών κρύβονταν μυστικά στα σπήλαια από τον Αβδιού. Ή ίσως σε αυτά μεν, επειδή είναι παλαιά, δεν έτυχε να εγκύψουν, όμως δεν διατηρούν καμία απολύτως ανάμνηση ούτε των όσων αναφέρονται στο Ευαγγέλιο; Διότι και οι μαθητές «εξαιτίας του φόβου των Ιουδαίων» αποσύρονταν κρυπτόμενοι, και ο Παύλος στη Δαμασκό, όταν αναζητούνταν από τον εθνάρχη, «καταβιβάστηκε από το τείχος μέσα σε κοφίνι και διέφυγε από τα χέρια εκείνου που τον αναζητούσε».

Επειδή γνωρίζουμε, λοιπόν, ότι εξαιτίας της αδυναμίας και της αμέλειάς μας τα υφιστάμεθα αυτά, ας κάνουμε ό,τι είναι στη δύναμή μας για να μην περιπέσουμε σε αυτά, και στο δικό Του έλεος εναπόκειται να μας λυτρώσει από αυτά. Αυτό έπραξε και στην περίπτωση του Πέτρου και του Παύλου, αποσύροντας για λίγο τη δύναμή Του από αυτούς, για να συνειδητοποιήσουν ότι είναι άνθρωποι. Και ο μεν υπέπεσε σε άρνηση, ο δε κατέβηκε μέσα σε κοφίνι, προκειμένου να μάθουν να μην στηρίζουν την πεποίθησή τους στους εαυτούς τους, αλλά στον Δεσπότη των πάντων.

Και την ανατροφή των παιδιών εισηγείται ο Παύλος· αλλά και στους γονείς πρέπει να υπακούουν, λέει, εν Κυρίω· και με τη νουθεσία του Κυρίου εισηγήθηκε και οι άνδρες να αγαπούν τις γυναίκες τους, αλλά κατά μίμηση του Χριστού που αγάπησε την Εκκλησία. Και στις γυναίκες να σέβονται τους άνδρες, αλλά σύμφωνα με τον τύπο της Εκκλησίας που σέβεται τον Χριστό· διότι δεν πρέπει να μισεί κανείς τους οικείους του, εφόσον μάλιστα είναι οικείοι στην πίστη. «Διότι, εάν κάποιος δεν προνοεί για τους δικούς του», λέει, «και μάλιστα για τους οικείους του, έχει αρνηθεί την πίστη». Με ένα λόγο, εφόσον ο προκείμενος σκοπός είναι να ακολουθούμε τον Χριστό, ό,τι είναι σύμφωνο με αυτόν πρέπει να το επιλέγουμε· ενώ ό,τι δεν είναι σύμφωνο πρέπει να το αποφεύγουμε. Διότι, εάν, ενώ ζούμε την εν σαρκί ζωή, είναι δυνατόν να διαφυλάττουμε τον σεβασμό προς τον Χριστό, δεν πρέπει να αποφεύγουμε την εν σώματι ζωή, αλλά να τη συντηρούμε, όπως έπραξε ο Παύλος, όταν κατέβηκε μέσα σε κοφίνι από ένα παράθυρο και διέφυγε από τα χέρια του Αρέτα, προκειμένου, ζώντας ακόμη, να κηρύττει τον Χριστό και να μην εμποδίσει το κήρυγμα με το να θανατωθεί πρόωρα· όπου όμως χρειαζόταν να περιφρονήσει και την ίδια του τη ζωή προκειμένου να ολοκληρώσει τον δρόμο του, έλεγε ότι δεν θεωρεί την ψυχή του πολύτιμη για τον εαυτό του· και έθετε τον Χριστό ως σκοπό και στα δύο, και στο να ζει και στο να πεθαίνει. «Διότι για εμένα», λέει, «το να ζω είναι ο Χριστός και το να πεθάνω είναι κέρδος». <Διότι ποιος από εσάς, θέλοντας να οικοδομήσει πύργο, κ.τ.λ.> (A f. 205, B f. 143) Ποια είναι η αφορμή που οδήγησε σε αυτά τα λόγια, είναι αναγκαίο να το αναφέρουμε.

Αλλά όπως ακριβώς οι Ιουδαίοι, επιστρέφοντας πάλι, ανοικοδόμησαν την Ιερουσαλήμ και γέμισαν τη χώρα με κατοίκους, με τον ίδιο τρόπο και η Δαμασκός, αφού υπέστη τότε όσα είχαν προρρηθεί από την προφητεία, ανοικοδομήθηκε και πάλι στα μεταγενέστερα χρόνια, ώστε να συσταθεί ξανά σε αυτήν βασίλειο. Αυτό μάλιστα διατηρήθηκε μέχρι τους αποστολικούς χρόνους· για παράδειγμα, ο Παύλος μνημονεύει βασιλιά της Δαμασκού γράφοντας τα εξής: «Στη Δαμασκό, ο εθνάρχης του βασιλιά Αρέτα φρουρούσε την πόλη των Δαμασκηνών για να με πιάσει, και μέσα από ένα παράθυρο με κατέβασαν με κοφίνι από το τείχος και ξέφυγα από τα χέρια του». Επομένως, το πρώτο μέρος των προφητειών θα το αναγάγουμε στους χρόνους των Ασσυρίων, κατά τους οποίους η Δαμασκός πολιορκήθηκε και για πρώτη και για δεύτερη φορά. Είναι δε πιθανό να έχει υποστεί τα ίδια και κατά τους περσικούς, καθώς και κατά τους μακεδονικούς χρόνους, από εκείνους που κατά καιρούς εξεγείρονταν και την πολιορκούσαν, εποχές κατά τις οποίες εκπληρωνόταν το λόγιο που έλεγε: «Ιδού, η Δαμασκός θα εξαλειφθεί από τις πόλεις και θα εγκαταλειφθεί σε ερείπια, για να γίνει τόπος καταλύσεως και αναπαύσεως ποιμνίων, και δεν θα υπάρχει εκείνος που θα τα διώχνει».

Και γράφοντας πάλι στους Γαλάτες, έλεγε: «Τόσα πολλά πάθατε μάταια; Αν βέβαια ήταν μάταια». Και διηγούμενος τα δικά του πάθη, έλεγε: «Με πολλή υπομονή, σε στενοχώρια, σε φυλακίσεις, σε κόπους, σε αγρυπνίες, σε πείνα, σε δίψα και γυμνότητα»· και πάλι: «Έλαβα σαράντα παρά μία μαστιγώσεις, τρεις φορές ραβδίστηκα, μία φορά λιθοβολήθηκα, ένα μερόνυχτο πέρασα στον βυθό, σε κινδύνους από ποταμούς, κινδύνους από ληστές, κινδύνους από το γένος μου, κινδύνους στις ερημιές»· και πάλι: «Η καθημερινή μου επιβάρυνση, η μέριμνα για όλες τις Εκκλησίες»· και πάλι: «Ο εθνάρχης του βασιλιά Αρέτα φρουρούσε την πόλη των Δαμασκηνών, θέλοντας να με συλλάβει, και μέσα από ένα παράθυρο του τείχους με κατέβασαν με κοφίνι και ξέφυγα από τα χέρια του»· και πάλι αλλού: «Λογιστήκαμε ως πρόβατα προορισμένα για σφαγή»· και σε άλλο σημείο πάλι: «Είθε να δώσει έλεος ο Κύριος στον οίκο του Ονησιφόρου, διότι δεν ντράπηκε για τα δεσμά μου, αλλά όταν βρέθηκε στη Ρώμη, με αναζήτησε με μεγάλη σπουδή και με βρήκε».

Επειδή ίσως αυτό να ήταν παλαιότερο και λιγότερο γνωστό· εκείνα όμως ήταν και στους ίδιους γνώριμα, δηλαδή η μέριμνα των Εκκλησιών και όλα τα άλλα. Δες, λοιπόν, πόσο μεγάλος ήταν ο πόλεμος, εφόσον εξαιτίας του φρουρούσε την πόλη. Όταν όμως λέω πόλεμο, εννοώ τον ζήλο του Παύλου· διότι, αν δεν έπνεε σφοδρός, δεν θα είχε εξάψει τον εθνάρχη σε τόση μανία. Αυτά είναι γνωρίσματα αποστολικής ψυχής: το να πάσχει τόσα πολλά και πουθενά να μην καταβάλλεται, αλλά να υπομένει γενναία όσα συμβαίνουν, και να μην ορμά απερίσκεπτα εναντίον των κινδύνων ούτε να ρίχνεται σε αυτούς. Πρόσεξε, για παράδειγμα, εδώ πώς ανέχτηκε να διαφύγει την πολιορκία, κατεβαίνοντας από ένα παράθυρο μέσα σε ένα κοφίνι. Διότι, μολονότι επιθυμούσε την αναχώρηση από αυτόν τον κόσμο, εντούτοις αγαπούσε θερμά και τη σωτηρία των ανθρώπων. Γι' αυτό συχνά μηχανευόταν τέτοια μέσα, διατηρώντας τον εαυτό του για το κήρυγμα· και δεν απέφευγε να χρησιμοποιήσει ακόμη και ανθρώπινα τεχνάσματα, όταν το απαιτούσαν οι περιστάσεις· τόσο νηφάλιος και άγρυπνος ήταν. Διότι, όπου τα δεινά ήταν αναπόφευκτα, υπήρχε ανάγκη μόνο της χάριτος· όπου όμως ο πειρασμός ήταν αντιμετωπίσιμος, επινοούσε και πολλά από τον εαυτό του, αποδίδοντας όμως πάλι και εδώ τα πάντα στον Θεό. Και όπως ακριβώς ένας σπινθήρας άσβεστου πυρός, που πέφτει στο πέλαγος, σκεπάζεται από τα πολλά κύματα που ορμούν, και έπειτα αναδύεται πάλι λαμπρός, έτσι ακριβώς και ο μακάριος Παύλος, πότε καταχωνιαζόταν κινδυνεύοντας, και πότε, διαφεύγοντάς τους, αναδυόταν πιο φωτεινός, υπερισχύοντας μέσα από την κακοπάθεια.

Αναλογίσου δε τούτο: Υπέστη ναυάγιο, για να σταματήσει το ναυάγιο της οικουμένης· πέρασε ένα ημερόνυχτο στον βυθό της θάλασσας, για να τους ανασύρει από τον βυθό της πλάνης· κοπίασε, για να αναπαύσει όσους κοπιάζουν· υπέμεινε πληγές, για να θεραπεύσει εκείνους που πληγώθηκαν από τον διάβολο· διέμεινε σε φυλακές, για να βγάλει στο φως εκείνους που κάθονταν σε φυλακή και σκοτάδι· βρέθηκε πολλές φορές σε κίνδυνο θανάτου, για να τους απαλλάξει από φοβερούς θανάτους· δέχθηκε πέντε φορές σαράντα παρά ένα χτυπήματα, για να ελευθερώσει αυτούς τους ίδιους που του τα προκάλεσαν από το μαστίγιο του διαβόλου· ραβδίστηκε, για να τους οδηγήσει υπό τη ράβδο και τη βακτηρία του Χριστού· λιθοβολήθηκε, για να τους απαλλάξει από τη λατρεία των αναίσθητων λίθων· βρέθηκε στην έρημο, για να τους γλιτώσει από την ερημιά· έκανε οδοιπορίες, για να στηρίξει όσους πλανιούνταν και να τους ανοίξει την οδό που φέρει στον ουρανό· κινδύνεψε σε πόλεις, για να τους υποδείξει την άνω πόλη· πείνασε και δίψασε, για να τους γλιτώσει από τον χειρότερο λιμό· υπέμεινε γυμνότητα, για να ντύσει όσους ασχημονούσαν με τη στολή του Χριστού· βρέθηκε υπό την πίεση του όχλου, για να τους απομακρύνει από την πολιορκία των δαιμόνων· πυρώθηκε, για να σβήσει τα πεπυρωμένα βέλη του διαβόλου· τον κατέβασαν με σχοινιά από ένα παράθυρο του τείχους, για να στείλει από κάτω προς τα πάνω όσους ήταν ριγμένοι χάμω. Θα τολμήσουμε, λοιπόν, να μιλήσουμε ακόμα, μη γνωρίζοντας ούτε καν όσα έπαθε ο Παύλος; Θα κάνουμε ακόμα λόγο για χρήματα; Θα νοιαστούμε ακόμα για γυναίκα, για πόλη και για ελευθερία, βλέποντας εκείνον να καταφρονεί αμέτρητες φορές την ίδια του τη ζωή;

Διότι εκείνος δεν κατέστη τέτοιος μόνο από τη χάρη, αλλά και από τη δική του προθυμία· και γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο από τη χάρη, επειδή υπήρξε και η δική του προθυμία. Διότι και τα δύο υπήρξαν σε υπερβολικό βαθμό· και οι δωρεές του Θεού έπνευσαν μέσα του, και τα της δικής του προαιρέσεως εκδηλώθηκαν. Θέλεις να μάθεις τα του Θεού; Τα ενδύματά του τα φοβούνταν οι δαίμονες. Αλλά δεν θαυμάζω αυτό, όπως δεν θαυμάζω και το ότι οι ασθένειες έφευγαν από τη σκιά του Πέτρου. Εκείνο που θαυμάζω είναι ότι το θαυμαστό αυτό έργο φάνηκε να το επιτελεί πριν από τη χάρη, από την ίδια την αφετηρία και από τα προοίμια της πορείας του· χωρίς να διαθέτει αυτή τη δύναμη, ούτε έχοντας δεχθεί χειροτονία, αναφλέχθηκε από τόσο ζήλο για τον Χριστό, ώστε να ξεσηκώσει εναντίον του ολόκληρο το πλήθος των Ιουδαίων; Εκείνος, λοιπόν, βλέποντας τον εαυτό του να βρίσκεται σε τόσο μεγάλους κινδύνους, ώστε να πολιορκείται ακόμη και η πόλη, κατέβηκε από το τείχος μέσα από ένα παράθυρο, και αφού κατέβηκε, ούτε και τότε περιέπεσε σε δισταγμό, ούτε σε δειλία και φόβο, αλλά αντιθέτως ελάμβανε εξαιτίας τούτου μεγαλύτερη προθυμία. Υποχωρούσε μεν στους κινδύνους κατ' οικονομίαν, αλλά δεν υποχωρούσε σε κανέναν ως προς τη διδασκαλία, παρά, αρπάζοντας και πάλι τον σταυρό, ακολουθούσε· μολονότι είχε ακόμη πολύ πρόσφατο μπροστά του το παράδειγμα του Στεφάνου, και ενώ έβλεπε τους Ιουδαίους να πνέουν φόνο εναντίον του περισσότερο από όλους, και να επιθυμούν να γευθούν τις ίδιες του τις σάρκες.

Ποιος μπορεί να απαριθμήσει τον καταιγισμό των πειρασμών του, τους καθημερινούς θανάτους, την ευψυχία μέσα στα δεινά, την ευθυμία στις θλίψεις, το ατρόμητο φρόνημα απέναντι στους συνεχείς κινδύνους; Στους Φιλίππους ραβδίζεται [και κλείνεται στο δεσμωτήριο, και τα πόδια του καθηλώνονται στο ξύλο], στα Λύστρα λιθοβολείται, στο Ικόνιο και στη Θεσσαλονίκη διώκεται, στην Έφεσο παραδίδεται στα θηρία, στη Δαμασκό κατεβάζεται από το τείχος μέσα σε κοφίνι και διαφεύγει τον θάνατο, στην Ιερουσαλήμ ανακρίνεται, μαστιγώνεται, δεσμεύεται, συκοφαντείται, δικάζεται, παραπέμπεται, υφίσταται ναυάγιο πλέοντας προς την Ιταλία, και φτάνοντας στη Ρώμη δικάζεται από τον Νέρωνα, και τελειούται μαρτυρικά διά σφαγής.

Και έτσι διαρκώς τα της Εκκλησίας αυξάνονταν, όταν αυτή ανθούσε μέσω των σημείων, όταν φαινόταν λαμπρή από τα πρώτα της βήματα. Και άλλος μεν κατέβαινε μέσα από παράθυρο και έτσι διέφευγε από τα χέρια του άρχοντα· άλλους πάλι άγγελος τους έβγαζε έξω και έτσι τους απάλλασσε από τις αλυσίδες· άλλους δε άνθρωποι της αγοράς και χειροτέχνες τους υποδέχονταν, όταν καταδιώκονταν από τους κατέχοντες την εξουσία, και τους περιποιούνταν με κάθε τρόπο: γυναίκες πορφυροπώλιδες και σκηνοποιοί και βυρσοδέψες, που κατοικούσαν στις εσχατιές των πόλεων, δίπλα στην ακρογιαλιά και τη θάλασσα. Πολλές φορές, μάλιστα, δεν τολμούσαν ούτε στο κέντρο των πόλεων να εμφανιστούν· και αν ακόμη οι ίδιοι τολμούσαν, εντούτοις δεν τολμούσαν αυτοί που τους φιλοξενούσαν.

Αυτός, όταν βαπτίσθηκε και καταυγάσθηκε από το φως της αλήθειας, αμέσως μεν έγινε τόσο μεγάλος, με την πάροδο όμως του χρόνου έγινε πολύ μεγαλύτερος. Διότι, επειδή εισέφερε τα δικά του στοιχεία, τον ζήλο, την προθυμία, το γενναίο φρόνημα, τον φλογερό πόθο, την περιφρόνηση των παρόντων πραγμάτων, έρεαν πλέον επάνω του με πολλή αφθονία και οι δωρεές από τη χάρη του Θεού. Και αυτός, που προηγουμένως επιδείκνυε ακάθεκτη μανία, έτρεχε παντού και πολεμούσε με κάθε τρόπο τον λόγο της ευσέβειας, όταν πλέον γνώρισε την οδό της αλήθειας, αμέσως έφερνε σε σύγχυση τους αγνώμονες Ιουδαίους και κατέβαινε «από το παράθυρο μέσα σε κοφίνι», για να μπορέσει να διαφύγει τη σκληρότητα των μαινόμενων Ιουδαίων. Είδατε την αιφνίδια μεταβολή; Είδατε τη χάρη του Πνεύματος, πώς αναμόρφωσε την ψυχή του, πώς μετέβαλε το φρόνημά του, πώς, όπως ακριβώς η φωτιά που πέφτει στα αγκάθια, έτσι και η χάρη του Πνεύματος όταν εισήλθε μέσα του, εξαφάνισε τα αγκάθια των αμαρτιών και τον κατέστησε πιο στερεό και από τον αδάμαντα;

«Ποιος ασθενεί, και δεν ασθενώ; Ποιος σκανδαλίζεται, και εγώ δεν φλέγομαι; Εάν πρέπει να καυχώμαι, θα καυχηθώ για τις αδυναμίες μου. Ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου Ιησού Χριστού, ο οποίος είναι ευλογητός στους αιώνες, γνωρίζει ότι δεν ψεύδομαι. Στη Δαμασκό, ο εθνάρχης του βασιλιά Αρέτα φρουρούσε την πόλη των Δαμασκηνών, θέλοντας να με συλλάβει, και μέσα από ένα παράθυρο με κατέβασαν με κοφίνι από το τείχος, και ξέφυγα από τα χέρια του.» ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒʹ. «Το να καυχώμαι βέβαια δεν με συμφέρει· θα προχωρήσω όμως σε οπτασίες και αποκαλύψεις του Κυρίου.» Αυτό το λέει, όχι σαν να μην έχει πει τίποτα, αλλά επειδή πρόκειται να μεταβεί σε ένα άλλο είδος καύχησης, το οποίο τον αναδεικνύει λαμπρότερο και πιο επιφανή.

Και πάλι τους έλεγε, όταν τους διώκουν οι τύραννοι από τη μία πόλη, να φεύγουν και να πηγαίνουν στην άλλη, και να μην πηγαίνουν σε αυτούς αυτοβούλως, για να μην τους σκληρύνουν περισσότερο και γίνουν αιτία να θανατώσουν περισσότερους Χριστιανούς. Και όχι μόνο με τα λόγια δίδασκε αυτά ο Κύριος, αλλά και με τα έργα επιβεβαίωνε τον λόγο του. Διότι και πριν από το πάθος πολλές φορές απομακρυνόταν από τον θυμό των Ιουδαίων και κρυβόταν από αυτούς. Κατά δε τον καιρό του πάθους δεν παρέδωσε ο ίδιος τον εαυτό του στους Ιουδαίους, αλλά τους περίμενε μέχρι που ήλθαν στον κήπο και τον έπιασαν, και τον παρέδωσαν στον Πιλάτο, όπως διηγούνται τα θεία Ευαγγέλια. Γι' αυτό και οι Απόστολοι, ως μιμητές του Κυρίου, ακολουθώντας τόσο τα παραπάνω λόγια του Κυρίου όσο και το έμπρακτο παράδειγμά του, έπραξαν παρομοίως. Έτσι ο πρωτομάρτυρας Στέφανος δεν παρουσιάστηκε αυτοβούλως, αλλά σύρθηκε στο συνέδριο από τους Ιουδαίους και, αφού λιθοβολήθηκε, μαρτύρησε. Έτσι ο Ιάκωβος, ο αδελφός του Ιωάννη, συνελήφθη από τον Ηρώδη και αποκεφαλίστηκε. Έτσι ο Πέτρος, αφού συνελήφθη, σταυρώθηκε. Έτσι και ο Παύλος, αρχικά μεν κατέβηκε από το τείχος της Δαμασκού μέσα σε καλάθι και διέφυγε από τον Εθνάρχη του βασιλιά Αρέτα που ζητούσε να τον συλλάβει, αργότερα δε, αφού συνελήφθη στη Ρώμη, αποκεφαλίστηκε.

Αν όμως δεν εμμένει στα καλά έργα, ο Θεός δεν ευαρεστείται, επειδή ολόκληρη η φύση του Αδάμ είναι τρεπτή προς το καλό και προς το κακό, δεκτική του κακού, αλλά αν το θέλει, δεν το επιτελεί. Όπως ακριβώς σε μια πινακίδα γραφής γράφει κανείς με διάφορους τρόπους: θέλησας και έγραψας, και πάλι το έσβησας, διότι η πινακίδα δέχεται κάθε γραφή, έτσι και ο σκληρός άνθρωπος έδωσε το θέλημά του προς τον Θεό, στράφηκε προς το αγαθό και έγινε δεκτός από τον Θεό. Διότι ο Θεός, για να δείξει την ευσπλαχνία του, δέχεται τους πάντες, κάθε προαίρεση. Οι απόστολοι, σε όποια πόλη και αν εισέρχονταν, παρέμεναν για κάποιο χρονικό διάστημα και από αυτούς που έπασχαν, μερικούς τους θεράπευαν, ενώ άλλους όχι. Οι ίδιοι οι απόστολοι ήθελαν βέβαια να αναστήσουν όλους τους νεκρούς τους και να επαναφέρουν στην υγεία όσους υπέφεραν, όμως το θέλημά τους δεν γινόταν εξολοκλήρου. Διότι δεν τους επιτρεπόταν να κάνουν όσα ήθελαν. Ομοίως και ο Παύλος, όταν συνελήφθη από τον εθνάρχη, εάν το ήθελε η χάρη που ήταν μαζί του, θα έκανε τον εθνάρχη να απολιθωθεί και το τείχος να γκρεμιστεί, αφού ήταν άνθρωπος που είχε μέσα του τον Παράκλητο. Αλλά ο απόστολος κατεβάζεται με ένα κοφίνι. Και πού βρισκόταν η θεία δύναμη που τον συνόδευε; Αυτά γίνονταν κατά θεία οικονομία, ώστε σε ορισμένες περιπτώσεις να επιτελούν σημεία και θαύματα, και σε άλλες να φαίνονται αδύναμοι, για να διακριθεί μέσα από αυτά η στάση των απίστων και των πιστών, και να δοκιμαστεί και να φανερωθεί το αυτεξούσιο, εάν δηλαδή κάποιοι δεν σκανδαλίζονται μπροστά στις πιο αδύναμες στιγμές.

Απόκριση. Γίνεται κατά παραχώρηση και οικονομία της πίστεως. Διότι και οι απόστολοι, «σε όποια πόλη» κι αν εισέρχονταν, έκαναν μεγάλα θαύματα, σε τέτοιο βαθμό ώστε και οι σκιές τους απομάκρυναν ασθένειες και ανέστησαν νεκρούς. Αν λοιπόν συνέβαινε σε εκείνη την πόλη να πεθάνει κάποιος, η χάρη που ήταν μαζί τους και η οποία ανέστησε τον νεκρό, δεν μπορούσε να αναστήσει όλους τους νεκρούς; Παρομοίως και όσοι ταλαιπωρούνταν από ποικίλες ασθένειες προσέρχονταν, και άλλοι μεν τύγχαναν θεραπείας, σε όσους όμως δεν το επέτρεπε η χάρη, δεν παρείχαν θεραπεία. Δεν έκαναν λοιπόν όλα όσα ήθελαν. Παρομοίως ο θεοφόρος Παύλος, όταν κατέβηκε «μέσα σε κοφίνι», δεν μπορούσε μέσω της δύναμης που ήταν μαζί του να διαρρήξει το τείχος ή να πει με λόγο: κάνε τόπο; Αλλά δεν έγινε αυτό, για να φανεί και η προαίρεση αυτών που πιστεύουν και η φυσική αδυναμία. Δεν τα κατάφερναν λοιπόν όλοι (να θεραπευτούν), ώστε να γίνουν φανεροί όσοι επιλέγουν την κακία και όσοι θέλουν να είναι αγαθοί. Στον Κύριο έλεγαν οι Φαρισαίοι: κατέβα από «τον σταυρό», και δεν κατέβηκε. Διότι η κατά οικονομίαν αδυναμία δοκιμάζει όσους θέλουν να είναι σταθεροί στην πίστη, εάν είναι «αμετακίνητοι», εάν από τα λίγα κατορθώματα δεν σκανδαλίζονται ακόμα και στα πιο αδύναμα περιστατικά. Γιατί; Διότι «τότε» είναι δυνατοί «όταν» ασθενούν. Επειδή ο Χριστιανισμός είναι λίθος «προσκόμματος» και πέτρα «σκανδάλου».

Οι μύστες των θείων Γραφών, αφού αντιλήφθηκαν το σχέδιο του Αρέτα, ότι δηλαδή ήθελε να σκοτώσει τον θεόπτη, κάνοντας χάρη στους Εβραίους, κατέβασαν μέσα σε κοφίνι από τα πανύψηλα τείχη, τα μεσάνυχτα, κρυφά, τον Παύλο που ήταν νεόπιστος. Γεννώντας στα έθνη τη φωτεινή ευσέβεια, φάνηκες, Παύλε, ως ολόφωτη αστραπή.

Περί του επιληπτικού Ισιδώρου. [1] Ας σεμνύνεται και η Δαμασκός για τα δωρήματα των μαρτύρων, αυτή που υποδέχθηκε τον Παύλο ενώ ήταν τυφλός, και τον άφησε να φύγει έχοντας αναβλέψει, που φιλοξένησε έναν διώκτη και τον έκανε κήρυκα, που τον έκρυψε όταν τον αναζητούσαν για να τον θανατώσουν, και τον φυγάδευσε τη νύχτα από ένα παράθυρο μέσα σε ένα κοφίνι. Και ας θεωρεί λαμπρότερο από την προηγούμενη ευδαιμονία της το γεγονός ότι συμμετείχε στη χάρη των αγίων.