Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 11:9

Διότι, εάν ο ίδιος ο Απόστολος θεωρούσε ότι η κατοχή παλαιού πλούτου ήταν πιο αναγκαία για την τελείωση, δεν θα είχε περιφρονήσει το προηγούμενο αξίωμά του· επειδή λέει ότι υπήρξε διακεκριμένος και πολίτης Ρωμαίος. Και εκείνοι στα Ιεροσόλυμα, οι οποίοι πουλούσαν τα σπίτια και τους αγρούς τους και τα έθεταν στα πόδια των αποστόλων, δεν θα το έπρατταν αυτό, εάν γνώριζαν ότι θεωρείται κρυφά από τους αποστόλους ως πιο μακάριο το να τρέφεται κανείς με τα δικά του χρήματα και όχι με τον δικό του κόπο και την εργασία των χεριών του. Σαφέστερα δε διδάσκει περί αυτού ο εν λόγω Απόστολος, σε όσα γράφει προς τους Ρωμαίους ως εξής: «Τώρα όμως πορεύομαι προς τα Ιεροσόλυμα για να διακονήσω τους αγίους. Διότι η Μακεδονία και η Αχαΐα ευαρεστήθηκαν να κάνουν κάποια συνεισφορά για τους φτωχούς από τους αγίους που βρίσκονται στην Ιερουσαλήμ». Αυτός δε, όντας δέσμιος, και έχοντας βρεθεί πολλές φορές σε φυλακές, και έχοντας υποβληθεί στην ταλαιπωρία της οδοιπορίας, και εμποδιζόμενος εξαιτίας αυτού να προσπορίζει για τον εαυτό του τα αναγκαία με τα ίδια του τα χέρια, όπως συνήθιζε, διδάσκει ότι τα έλαβε από τους αδελφούς που ήλθαν σε αυτόν από τη Μακεδονία, λέγοντας: «Διότι το υστέρημά μου το αναπλήρωσαν οι αδελφοί που ήλθαν από τη Μακεδονία»· και προς τους Φιλιππησίους: «Διότι γνωρίζετε ότι στην αρχή του Ευαγγελίου, όταν αναχώρησα από τη Μακεδονία, καμία Εκκλησία δεν είχε μαζί μου κοινωνία όσον αφορά τον λόγο της προσφοράς και της λήψης, παρά μόνο εσείς· διότι και στη Θεσσαλονίκη, και μία και δύο φορές, μου στείλατε τα αναγκαία».

Ο συνετός ηγούμενος θα τονώσει τις ψυχές των αδελφών του με τη νουθεσία και τη διδασκαλία του Κυρίου· ενώ όποιος τα καταφρονεί θα ζημιωθεί. Να αποδίδεις τιμή στους γέροντες για χάρη του Κυρίου, και για τους πιο γνωστικούς από τους αδελφούς. Μην εξαναγκάζεις τους γέροντες σε εργασία, διότι έφθειραν τις σάρκες της νεότητάς τους στην άσκηση· διότι αρκεί η συνείδηση σε εκείνον που φοβάται τον Κύριο. Δεν είναι καλό για τον άνθρωπο που μπορεί να εργαστεί να τρώει ζώντας σε αργία, καθώς λέει ο Απόστολος: διατήρησα τον εαυτό μου αβαρή και θα τον διατηρήσω.

Διότι δεν λέει: «Δεν λαμβάνω επειδή δεν επιτρέπεται». Διότι επιτρέπεται, και αυτό το αποδείξαμε με πολλά επιχειρήματα: από τους αποστόλους, από τα παραδείγματα του καθημερινού βίου, του στρατιώτη, του γεωργού και του ποιμένα, από τον νόμο του Μωυσή, από την ίδια τη φύση του πράγματος, από το ότι σπείραμε σε εσάς τα πνευματικά, και από όσα εσείς πράξατε προς τους άλλους. Αλλά, όπως ακριβώς διατύπωσε αυτά τα επιχειρήματα για να μη φανεί ότι ντροπιάζει τους αποστόλους που λαμβάνουν, συνετίζοντάς τους και δείχνοντας ότι δεν απέχει από κάτι το οποίο είναι απαγορευμένο, έτσι πάλι — για να μη φανεί, εξαιτίας της εκτενούς επιχειρηματολογίας και των πολλών παραδειγμάτων με τα οποία απέδειξε ότι έχει το δικαίωμα να λαμβάνει, πως επιδιώκει ο ίδιος να λαμβάνει και γι' αυτό τον λόγο τα λέει όλα αυτά — σπεύδει αμέσως να το διορθώσει. Και αργότερα το διατύπωσε σαφέστερα, όταν λέει: «Δεν τα έγραψα όμως αυτά για να εφαρμοστούν έτσι σε μένα»· εδώ, αντιθέτως, λέει ότι: «Δεν κάναμε χρήση αυτής της εξουσίας». Και το σημαντικότερο είναι ότι κανείς δεν θα μπορούσε να ισχυριστεί ούτε τούτο: «Δεν τη χρησιμοποιήσαμε επειδή βρισκόμασταν σε άνεση», αλλά, παρότι η ανάγκη μας πίεζε κατεπειγόντως, δεν υποκύψαμε στην ανάγκη. Αυτό αναφέρει και στη δεύτερη επιστολή: «Άλλες Εκκλησίες σύλησα, λαμβάνοντας εφόδια για τη δική σας διακονία· και όταν βρισκόμουν κοντά σας και στερήθηκα, δεν επιβάρυνα κανέναν»· και σε τούτη εδώ την επιστολή πάλι λέει: «Και πεινάμε και διψάμε και γυμνητεύουμε και ραπιζόμαστε». Και εδώ πάλι το ίδιο υπονοεί λέγοντας: «Αλλά τα πάντα τα υπομένουμε».

Και το σπουδαιότερο βέβαια είναι ότι δεν το έκανε για να αποκτήσει περιουσία, αλλά για την κάλυψη των αναγκαίων αναγκών· διότι, όταν λέει «οψώνια», εννοεί την αναγκαία τροφή. Και το βαρύτερο: «Για τη δική σας διακονία». Σε εσάς κηρύττουμε, και ενώ όφειλα να τρέφομαι από εσάς, τα απολάμβανα αυτά από άλλους. Διπλό το έγκλημα, ή μάλλον τριπλό: διότι, και ενώ βρισκόταν ανάμεσά τους, και ενώ τους διακονούσε, και ζητώντας την αναγκαία τροφή, είχε άλλους ως χορηγούς. Και είναι πολύ μεγάλη η υπεροχή αυτών σε σχέση με εκείνους. Διότι οι μεν έδειχναν ραθυμία, ενώ οι δε προθυμία· οι μεν του έστελναν βοήθεια και όταν βρισκόταν μακριά, ενώ οι δε δεν τον έτρεφαν ούτε όταν ήταν παρών. Έπειτα, επειδή τους έψεξε με σφοδρότητα, μειώνει και πάλι ήπια τη σφοδρότητα της επιπλήξεως, λέγοντας: «Και ενώ ήμουν παρών ανάμεσά σας και βρέθηκα σε στέρηση, δεν έγινα βάρος σε κανέναν». Διότι δεν είπε: «Δεν μου δώσατε», αλλά: «Εγώ δεν έλαβα». Διότι τους σπλαχνίζεται ακόμη· όμως, ακόμη και μέσα στην ύφεση αυτή του λόγου, τους πλήττει και πάλι συγκαλυμμένα· διότι η λέξη «παρών» είναι εντονότατα εμφατική, όπως και το «στερηθείς». Διότι, για να μην πουν: «Και τι σημαίνει αυτό, αν είχες τα αναγκαία;», πρόσθεσε: «Και ενώ βρισκόμουν σε στέρηση, δεν σας έγινα βάρος». Εδώ τους πλήττει και πάλι μετριασμένα, υπονοώντας ότι με απροθυμία κατέβαλαν μια τέτοια εισφορά, σαν να δυσανασχετούσαν. Έπειτα αναφέρει και την αιτία, η οποία είναι γεμάτη από κατηγορία και ικανή να προκαλέσει καλό ζήλο. Γι' αυτό και δεν την εξέθεσε ως κύριο θέμα, αλλά σαν να εξηγεί απλώς από πού και από ποιους τράφηκε, ώστε κατά τρόπο ανύποπτο να τους παρακινήσει και πάλι στο ζήτημα της ελεημοσύνης.

Διότι, λέει, «το υστέρημά μου το αναπλήρωσαν οι αδελφοί που ήλθαν από τη Μακεδονία». Είδες πώς τους κεντρίζει πάλι τον ζήλο, φέρνοντας στο προσκήνιο αυτούς που τον διακόνησαν; Διότι, αφού προηγουμένως τους κίνησε την επιθυμία να μάθουν ποιοι ήταν αυτοί, όταν έλεγε «Άλλες Εκκλησίες εσύλησα», στη συνέχεια τους κατονομάζει· πράγμα το οποίο τους προέτρεπε και σε ελεημοσύνη. Διότι αυτούς που ηττήθηκαν, επειδή δεν έθρεψαν τον Απόστολο, τους πείθει να μην ηττηθούν και στη βοήθεια προς τους πένητες. Αυτό εξάλλου το λέει γράφοντας και προς τους ίδιους τους Μακεδόνες, ότι «στις ανάγκες μου μου στείλατε προσφορές και μία και δύο φορές, και κατά την αρχή του ευαγγελίου»· το οποίο και αποτελούσε μέγιστο εγκώμιο γι' αυτούς, το ότι δηλαδή έλαμψαν από τα ίδια κιόλας τα προοίμια.

Αλλά πρόσεξε ότι παντού προβάλλει την ανάγκη του και πουθενά την περίσσεια. Με το να πει, λοιπόν, «όταν ήμουν παρών» και «όταν βρέθηκα σε στέρηση», έδειξε ότι από τους Κορινθίους έπρεπε να συντηρηθεί· με το να πει όμως ότι «το υστέρημά μου το αναπλήρωσαν», δείχνει ότι ούτε καν τους ζήτησε κάτι. Και προβάλλει μια αιτία που δεν υφίσταται. Ποια είναι λοιπόν αυτή;

Και εκεί μεν λέει: «Και όταν ήμουν παρών ανάμεσά σας και βρέθηκα σε στέρηση, δεν έγινα βάρος σε κανέναν», και, «Έλαβα μισθό για τη δική σας διακονία»· εδώ όμως δείχνει ότι οι άνδρες βρίσκονταν σε πενία, ενώ εκεί δεν συνέβαινε αυτό. Γι' αυτόν τον λόγο τους παρουσιάζει συνεχώς ως μάρτυρες: «Διότι εσείς», λέει, «είστε μάρτυρες, και ο Θεός»· καθιστώντας τον λόγο αξιόπιστο και προβάλλοντας εκείνο που τους παρείχε τη μεγαλύτερη βεβαιότητα· διότι το πρώτο είναι άδηλο σε όσους αγνοούν, ενώ το δεύτερο είναι πλέον σε όλους αναμφίβολο.

Τίποτα λοιπόν, λέει, τελειότερο δεν έχει εισαχθεί από αυτούς. Διότι, είτε κηρύττουν τον Ιησού, εμείς τον κηρύξαμε· είτε πάλι, αφού είπε «άλλο Πνεύμα», πρόσθεσε, «το οποίο δεν λάβατε»· ή πάλι, αφού είπε «άλλο Ευαγγέλιο», πρόσθεσε, «το οποίο δεν δεχθήκατε», δηλώνοντας με όλα αυτά ότι δεν πρέπει απλώς να προσέχετε αν λένε κάτι παραπάνω· αλλά εάν έλεγαν κάτι παραπάνω το οποίο έπρεπε να ειπωθεί και παραλείφθηκε από εμάς. Αν όμως δεν έπρεπε να ειπωθεί, γι' αυτόν τον λόγο δεν έχει ειπωθεί ούτε από εμάς· γιατί λοιπόν χάσκετε μπροστά σε εκείνους που λένε τέτοια πράγματα; «Αν όμως είμαι ακατέργαστος στον λόγο, δεν είμαι όμως στη γνώση.» Επειδή εκείνοι καυχιούνταν πολύ για την ελληνική σοφία, το θέτει έτσι αυτό, δείχνοντας ότι δεν ντρέπεται γι' αυτό, αλλά και σεμνύνεται. Διότι θεωρεί την έξωθεν σοφία όχι απλώς ανάξια λόγου, αλλά και μωρία. «Αλλά σε κάθε περίσταση και με κάθε τρόπο φανερωθήκαμε σε εσάς.» Κατηγορεί τους ψευδαποστόλους ως ανθρώπους που συμπεριφέρονται με πανουργία. «Ή μήπως διέπραξα αμαρτία ταπεινώνοντας τον εαυτό μου για να υψωθείτε εσείς, επειδή σας κήρυξα δωρεάν το Ευαγγέλιο του Θεού; Άλλες Εκκλησίες σύλησα, λαμβάνοντας μισθό για τη δική σας διακονία. Και όταν βρισκόμουν κοντά σας και είχα στερήσεις, δεν επιβάρυνα κανέναν. Διότι το υστέρημά μου το αναπλήρωσαν οι αδελφοί που ήλθαν από τη Μακεδονία, και σε όλα διατήρησα τον εαυτό μου χωρίς να σας επιβαρύνω, και θα τον διατηρήσω.» Αυτό που λέει είναι το εξής: Ζούσα σε στενοχώρια και σε έσχατη φτώχεια, ενώ βρισκόμουν κοντά σας και σας κήρυττα τον λόγο.